ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC EA BÔNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI

Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh lớp 1 dân tộc thiểu số qua môn đạo đức

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hằng
Đơn vị công tác: TrườngTiểu học EaBông
Trình độ đào tạo: Đại học Sư phạm
Môn đào tạo: Giáo viên Tiểu học

Krông Ana, tháng 04 năm 2019
1


MỤC LỤC

STT

NỘI DUNG
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

Trang
1

I

Đặt vấn đề


IV

Tính mới của giải pháp

13

V

Hiệu quả Sáng kiến kinh nghiệm

14

Phần thứ 3: Kết luận, kiến nghị

15

I

Kết luận

15

II

Kiến nghị

16

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ CÁI VIẾT TẮT

cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức.
Nếu không được giáo dục kĩ năng sống, nếu thiếu kĩ năng sống các em dễ bị lôi kéo
các hành vi tiêu cực, bạo lực, lối sống ích kỉ, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về
nhân cách. Một trong nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tiêu cực của một bộ
3


phận học sinh phổ thông trong thời gian qua như: đua xe, nghiện hút, bạo lực, ăn
chơi sa đoạ... chính là do các em thiếu những kĩ năng sống cần thiết như: kĩ năng
xác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, kĩ
năng thương lượng, kĩ năng giao tiếp... Vì vậy, giáo dục kĩ năng sống cho thế hệ trẻ
là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi và trách nhiệm đối với bản thân, gia
đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp trẻ có ứng phó tích cực trước các tình huống
trong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người,
sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh.
Đối với học sinh lớp 1, là lớp học đầu tiên của bậc Tiểu học, các em mới gia
nhập cuộc sống nhà trường, chưa biết ứng xử với mọi người xung quanh, chưa biết
tự tin trước đám đông, lúng túng khi gặp tình huống nguy hiểm có thể xảy ra bất cứ
lúc nào… Vì vậy, sáng kiến được thực hiện áp dụng cho học sinh lớp 1 dân tộc
thiểu số qua môn đạo đức ngay từ lớp học đầu tiên, bậc học đầu tiên trong hệ thống
giáo dục quốc dân là vô cùng cấp thiết.
Giáo dục kĩ năng sống trong môn Đạo đức không những thể hiện ở nội dung
môn học mà còn được thể hiện ở phương pháp dạy học đặc trưng của môn học theo
hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Qua đó, học sinh đã
được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với
lứa tuổi.
Thực tế cho thấy, khi xã hội ngày càng phát triển thì cha mẹ có rất ít thời gian
chăm sóc con cái hoặc có xu hướng trái ngược là quan tâm thái quá, việc gì cũng
muốn làm thay cho trẻ. Với học sinh lớp 1 đa số các em là người dân tộc sống tại
địa bàn vừa bước chân vào môi trường học tập mới, các em chưa biết ứng xử với

để sống với người khác, học để làm.
Từ những quan niệm trên có thể thấy kĩ năng sống bao gồm một loạt các kĩ
năng cụ thể, cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người. Bản chất của kĩ
năng sống là kĩ năng tự quản lí bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự
lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả. Nói cách khác, kĩ năng sống là
khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những
5


người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống trong
cuộc sống.
Quá trình dạy học tiết Đạo Đức là quá trình tổ chức cho học sinh thực hiện các
hoạt động học tập phong phú, đa dạng như : kể truyện theo tranh; quan sát hình
ảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích, xử lý tình huống; chơi trò chơi, đóng tiểu
phẩm, múa hát,…Thông qua các hoạt động đó sự tương tác giữa GV - HS, HS GV, HS - HS được tăng cường và học sinh có thể tự phát hiện và chiếm lĩnh tri thức
mới.
2. Đạo đức và vị trí môn Đạo đức trong giáo dục.
2.1 Khái niệm về đạo đức
- Đạo đức (đạo: lẽ phải, đức: điều tốt lành) là nguyên lí phải theo trong quan
hệ giữa người với người, giữa cá nhân với xã hội, tùy theo yêu cầu của chế độ
chính trị và kinh tế nhất định. (Từ điển Tiếng Việt – Nhà xuất bản văn hóa và thanh
niên, năm 2001)
- Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được xã hội thừa nhận, quy định
hành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội, là phẩm chất tốt đẹp
của con người do tu dưỡng theo những tiêu chuẩn nhất định mà có.
2.2 Vị trí của môn Đạo đức
Môn Đạo đức có vị trí đặc biệt quan trọng mà không một môn học nào có thể
thay thế được. Bởi lẽ, chức năng của nó là giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học
với hệ thống chuẩn mực hành vi đạo đức được quy định trong chương trình môn
học này. Môn đạo đức thực hiện ba nhiệm vụ sau:

Trường tiểu học Ea Bông có tổng số học sinh lớp Một là 66 em được chia
thành 03 lớp, trong đó có 02 lớp nằm trên địa bàn vùng khó khăn của xã Ea Bông –
huyện Krông Ana – tỉnh Đăk Lăk. Năm học 2018 – 2019, tôi được nhận nhiệm vụ
chủ nhiệm lớp 1C, với 22 em và 100% là học sinh con em đồng bào dân tộc thiểu
số. Trong số đó có nhiều gia đình có vợ, chồng hoặc cả vợ và chồng đi làm ăn xa.
Có em bố mẹ ly hôn phải ở với ông bà từ khi còn nhỏ.

7


Thực tế, khi các em rời trường Mầm non và bước chân vào lớp 1, tất cả mọi nề
nếp, giờ giấc học tập, sinh hoạt còn xa lạ chưa vào một khuôn khổ nhất định, các
em khá rụt rè chưa quen với cách học cũng như mạnh dạn bày tỏ ý kiến nhất là các
em học sinh dân tộc thiểu số có sự chênh lệch rất lớn về kỹ năng sống so với các
em học sinh ở vùng thuận lợi, khả năng giao tiếp, ứng xử của các em thấp, nhiều
em rụt rè, nhút nhát, không tự tin, buông thả không điều chỉnh được hành vi của
mình. Chính vì lẽ đó mà việc giáo dục kĩ năng sống cho các em lồng ghép vào môn
học Đạo đức là rất cần thiết, để học sinh mạnh dạn hơn trước chỗ đông người, tự tin
chủ động trong tình huống cũng như biết cách ứng xử đơn giản nhất trong đời sống
hằng ngày.
2. Những thuận lợi và khó khăn
2.1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, tổ khối và các thầy cô
trong nhà trường thường xuyên trao đổi qua các tiết dạy tốt, dạy chuyên đề, dự giờ,
sinh hoạt ngoại khóa tôi đã rút ra được nhiều điều bổ ích.
- Qua các phương tiện thông tin như: ti vi, đài, sách, báo….tài liệu giảng dạy.
- Lứa tuổi các em học mà chơi, chơi mà học nên các em rất dễ thâm nhập, tiếp
thu năng động và sáng tạo.
2.2 Khó khăn
Trường tiểu học Ea Bông là một trường thuộc vùng khó khăn có hai phân hiệu

Thi kể chuyện đạo đức, học tập tấm gương người tốt việc tốt để học sinh được thực
hành hành vi đã học vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống. Đối với bản
thân là giáo viên chủ nhiệm, tôi thấy việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn
khá nhiều bỡ ngỡ về nội dung giáo dục, phạm vi giáo dục, chưa có kế hoạch cụ thể,
rõ ràng nên chưa có được sự phối hợp đồng điệu giữa phụ huynh học sinh. Việc rèn
kĩ năng sống qua môn đạo đức còn chưa được chú trọng. Công tác tuyên truyền cho
các bậc cha mẹ thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho các em chưa nhiều. Trước
những khó khăn trên tôi luôn trăn trở làm thế nào giúp các em có được các kĩ năng

9


cơ bản để vận dụng trong cuộc sống hằng ngày. Sau khi điều tra học sinh tôi tiến
hành khảo sát phân các nhóm đối tượng như sau:
Năm

TS

học

HS

Kĩ năng
Biết nói năng Bạo dạn trong Ngại giao tiếp, Học sinh học hòa
lễ phép, tự tin, giao tiếp

trầm lặng,

nhập, giao tiếp



10

được.
%
SL
45,5

2

%
9

Điểm qua một số hành vi đạo đức của các em tôi thấy trạng thái chú ý không
bền khi giao tiếp với thói quen ngại suy nghĩ, ngại động não, khả năng ghi nhớ
chậm hình thành, khả năng tưởng tượng của các em thiếu sinh động nên tỉ lệ học
sinh phát triển chưa toàn diện rất là ít, đa phần các em chưa tự tin trong giao tiếp
còn rụt rè, nhút nhát, giao tiếp chưa rõ.
Từ tình hình thực tế trên chúng ta phải biết đặc điểm tình hình của từng đối
tượng học sinh và có các giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giảng dạy cũng
như trang bị cho học sinh những kĩ năng sống cơ bản thì mỗi giáo viên là một tấm
gương sáng mẫu mực cho học sinh noi theo, giáo viên cần phải gần gũi, thường
xuyên khuyến khích, tạo môi trường học tập công bằng, tôn trọng, động viên kịp
thời để học sinh thích học, ham học. Giáo dục học sinh bước đầu biết cách sống và
ứng xử phù hợp với các chuẩn mực xã hội thông qua môn đạo đức. Phối kết hợp
với gia đình trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, thông qua hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp, các hoạt động Đội trong và ngoài nhà trường để quản lý
và giáo dục học sinh.

10

* Xã hội

: 5 bài

11


Qua quá trình khảo sát thực tế, sử dụng các phương pháp vấn đáp, phương
pháp quan sát,… tôi xin nêu ra một số biện pháp nhằm giáo dục kĩ năng sống cho
học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số qua môn Đạo đức như sau:
1. Biện pháp 1: Giáo viên là tấm gương sáng mẫu mực cho học sinh noi
theo
Rõ ràng, khi tôi được giao trách nhiệm làm chủ nhiệm một lớp, bản thân phải
chịu hoàn toàn trách nhiệm trước nhà trường về lớp mình phụ trách, chịu trách
nhiệm về mọi quyền lợi cũng như nghĩa vụ học tập, rèn luyện của từng học sinh
trong lớp mình. Từ khâu hoạch định kế hoạch cho đến khâu điều hành thực hiện
đều từ giáo viên chủ nhiệm. Vì vậy, trước hết bản thân tôi phải có năng lực tổ chức,
phải có tình thương và trách nhiệm cao thì mới có thể hoàn thành tốt công tác của
mình. Để học sinh nghe và làm đúng những yêu cầu của giáo viên, trước hết các em
phải có niềm tin yêu vào thầy cô giáo. Muốn tạo được uy tín đó thì không chỉ có
năng lực là đủ mà phải thực sự gương mẫu, là tấm gương sáng cho học sinh noi
theo, tất cả những cử chỉ, hành động của chúng ta trong con mắt trẻ thơ luôn là
khuôn mẫu. Mọi vấn đề thầy cô giải quyết, mọi việc thầy cô làm, mọi điều thầy cô
nói với các em luôn là đúng. Đặc biệt với học sinh lớp 1 các em nghe, làm theo
thầy cô còn hơn ông bà, cha mẹ. Các em thường rất hay bắt chước thầy cô của
mình từng nét chữ, lời nói đến cả cử chỉ, điệu bộ và nhất là cách ứng xử của cô
trước các tình huống. Vì thế bản thân phải luôn mẫu mực trong mọi cử chỉ, hành
động, lời nói, phải nghiêm minh, công bằng khách quan trong đánh giá học sinh,
cần cụ thể gương mẫu về mọi mặt như: về trang phục và thời gian làm việc; về
chào hỏi, xưng hô, xã giao, khi tiếp đón khách, tiếp dân, ứng xử trong sử dụng điện

nói cảm ơn, khi mắc lỗi nói lời xin lỗi. …Cứ như vậy cho từng cặp thực hiện các
em quen dần dần. Và từ buổi học lần sau tôi đã được nghe lời chào hỏi xin phép
của các em.
2. Biện pháp 2: Giáo dục kĩ năng sống thông qua các môn đạo đức

13


Khi học sinh bắt đầu bước vào môi trường giáo dục ở nhà trường thì thầy cô
giáo chính là người đặt nền móng đầu tiên, người tạo nên những kĩ năng quan trọng
cho trẻ sau này.
Giáo viên cũng có thể tập dần cho các em kĩ năng đặt mục tiêu từ những việc
nhỏ như thói quen dậy sớm tập thể dục, đi học đúng giờ, phụ mẹ việc nhà, giữ lời
hứa với mọi người…
Kĩ năng sống chính là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ,
hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh. Muốn vậy, giáo viên phải linh hoạt trong
việc sử dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học để lôi cuốn số đông học
sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục. Cụ thể qua các bài học trong môn Đạo
đức 1 như sau:
Bài 3: Gia đình em
Qua bài học “Gia đình em” giáo viên giúp học sinh hiểu trong gia đình thường
có ông bà, cha mẹ, anh chị em. Ông bà, cha mẹ có công sinh thành, nuôi dưỡng,
giáo dục, rất yêu quý con cháu nên các em cần phải lễ phép, vâng lời ông bà, cha
mẹ, anh chị để mau tiến bộ cho ông bà, cha mẹ vui lòng.
Thông qua bài học tôi lồng ghép giáo dục kĩ năng giới thiệu về những người
thân trong gia đình; kĩ năng giao tiếp, ứng xử với những người thân trong gia đình,
kĩ năng giải quyết vấn đề để thể hiện lòng kính yêu đối với ông bà, cha mẹ. Ví dụ:
Qua bài tập 1 tôi yêu cầu từng cặp học sinh kể cho nhau nghe về gia đình mình
( gia đình em có những ai? Thường ngày những người trong gia đình em làm gì?
Mọi người trong gia đình yêu quý nhau như thế nào?...) Tôi nhận thấy các em rất

cho học sinh
Trong thực tế, trong môi trường mà trẻ sống, học tập và phát triển; bên cạnh
các mặt tác động tốt, các ảnh hưởng tích cực luôn luôn tồn tại, hàm chứa các yếu
tố có thể gây nguy hại đến sự phát triển nhân cách của trẻ và với đặc điểm hiếu
động và ít vốn sống trẻ dễ bắt chước theo, dần dần trở thành thói quen xấu, tác
động tiêu cực đến sự phát triển nhân cách của trẻ. Nhất là khi thiếu sự phối hợp
đúng đắn, thiếu sự thống nhất giáo dục giữa nhà trường và gia đình thì hậu quả xấu
15


trong giáo dục sẽ xuất hiện, nếu không kịp thời khắc phục hậu quả sẽ rất tai hại.
Ngay từ khi trẻ bắt đầu nhận thức về hành vi đạo đức của mình thì gia đình đã góp
phần vào nhận thức giáo dục và hình thành những kĩ năng ban đầu cho trẻ. Vì vậy,
cha mẹ học sinh cần biết những kĩ năng nào được giáo dục ở gia đình, những kĩ
năng được hình thành và phát triển ở trường học để kết hợp với nhà trường và xã
hội.
Tuy nhiên, trong thực tế tiếp xúc với cha mẹ học sinh, tôi nhận thấy rõ một
điều là: Không phải quý vị phụ huynh nào cũng nhiệt tình, tận tâm với công việc
phối hợp này, họ có đủ muôn vàn lí do để “xin lỗi” hoặc “phó thác” thậm chí một
số phụ huynh còn không quan tâm tới việc học của con em mình, có em không có
nổi một bộ quần áo mới để đi học, sách vở đồ dùng học tập chưa đầy đủ, có em thì
nghỉ học không lí do nhất là vào ngày mùa. Vì vậy mà đa phần học sinh có sai
phạm đều do giáo viên chủ nhiệm phát hiện rồi tìm cách tháo gỡ chứ không phải do
gia đình nhận biết để nhờ nhà trường quan tâm giúp đỡ cùng giáo dục con em
mình. Đây cũng là một khó khăn lớn mà tôi phải luôn trăn trở để tìm giải pháp khắc
phục tốt nhất nhằm nâng cao không ngừng chất lượng toàn diện cho các em học
sinh.
Thông qua những buổi họp phụ huynh hay những lần trao đổi với cha mẹ các
em cần đặc biệt quan tâm tôi luôn gợi ý phụ huynh học sinh xây dựng và kiểm tra
việc thực hiện thời gian biểu ở nhà. Tôi sẽ chịu trách nhiệm hướng dẫn các em thực

- Gây gổ đánh nhau, nói tục, nói dối.
- Gian dối trong học tập (kiểm tra thi cử...)
- HS chưa mạnh dạn còn rụt rè, nhút nhát.
Vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi phải tìm hiểu kỹ học sinh lớp của mình, tìm
hiểu qua học sinh để báo phụ huynh biết ngay buổi họp phụ huynh tất cả những sai
lệch, những biểu hiện tiêu cực mà học sinh dễ mắc phải để họ soi vào con em mình
mà có giải pháp kịp thời ngăn chặn, sửa chữa.
Ví dụ: Trong lớp tôi chủ nhiệm có em Y Pham Niê những buổi đầu tiên đến lớp
em thường xuyên khóc mà phải có bố mẹ ngồi bên thì mới chịu ngồi học, ảnh
17


hưởng không nhỏ đến việc ổn định nề nếp cũng như chất lượng dạy học chính vì
vậy tôi đã trực tiếp gặp bố của em trao đổi về việc em còn sợ sệt, nhút nhát, chưa
quen với môi trường có bạn mới, thầy cô mới và nêu ra hướng khắc phục. Còn có
trường hợp em H Xuân Mai Adrơng hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà đông anh chị
em nên đến lớp em chỉ có mỗi bộ quần áo cũ mặc đi mặc lại nhiều lần, thường thiếu
đồ dùng học tập rất ngại giao tiếp với các bạn và thầy cô nên tôi đã đến trực tiếp
gặp mẹ của em trao đổi về việc học cũng như mua cho em bộ quần áo mới dù món
quà không lớn nhưng cũng góp một phần nào đó giúp em tự tin hơn, cởi mở hơn
trong giao tiếp. Chính bởi vậy cha mẹ hãy cùng giáo viên quan tâm chăm sóc, nhắc
nhở các em các kĩ năng trong cuộc sống như: biết sắp xếp ngăn nắp góc học tập, đi
học đúng giờ không la cà dọc đường, soạn sách vở đồ dùng học tập, vệ sinh thân
thể ăn mặc gọn gàng trước khi đến lớp. Mỗi ngày một ít sẽ tập được cho các em
thói quen tự phục vụ cho bản thân, phục vụ cho học tập, mạnh dạn hơn trong giao
tiếp….
Tóm lại bằng nhiều hình thức khác nhau, bản thân luôn cố gắng rèn cho các
em những kĩ năng cơ bản có hiệu quả, thể hiện rõ nét ở sự tiến bộ của học sinh
trong nhận thức. Trong cư xử, đối xử tốt với bạn bè, người lớn và linh hoạt xử lí
trong mọi tình huống. Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua học tập sinh

niềm tin và hành vi của HS, giúp các em phát triển nhiều phẩm chất tích cực như:
tinh thần đồng đội, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, khoan dung, sự cảm thông,
tính kỉ luật, trung thực, mạnh dạn, tự tin,…và giúp các em phát triển những kĩ năng
hoạt động tập thể và kĩ năng sống cơ bản như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận
thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kĩ năng
kiên định, kĩ năng tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, kĩ năng ứng phó với căng
thẳng, kĩ năng thương lượng, kĩ năng hợp tác, kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng trình
bày suy nghĩ, ý tưởng, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng thu thập và xử lí thông
tin...
Thông qua các tiết HĐGD NGLL tôi luôn vạch ra kế hoạch cho tiết dạy bằng
những hình thức phong phú như: hát, múa, đọc thơ, thi kể chuyện, trò chơi theo
19


từng chủ điểm, các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kĩ năng mạnh
dạn, tự tin trước đám đông. Trong giờ học, tôi luôn tạo cho cho các em bầu không
khí thân thiện, cởi mở, tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm
bạn, trước tập thể nhất là các em còn hay rụt rè, khả năng giao tiếp kém, động viên,
khuyến khích các em bày tỏ quan điểm cá nhân, độc lập trong tư duy.
Hoạt động lao động công ích đây là một hoạt động đặc trưng của HĐNG LL
Thông qua lao động công ích sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội, biết yêu
lao động từ đó trở thành người có ích cho xã hội chính vì vậy tôi luôn cùng các em
quét lớp, nhặt rác, nhổ cỏ, rửa tay, làm đẹp bồn hoa, cây cảnh, chỉ các em cách đi
vệ sinh và giữ gìn vệ sinh, … Khi có giáo viên cùng làm, các em làm việc nghiêm
túc hơn, tự giác hơn và rất có hiệu quả. Tôi luôn lắng nghe những tâm tư tình cảm
của các em để từ đó có hướng giáo dục tốt nhất. Qua đó tôi đã rèn cho học sinh các
kỹ năng như vệ sinh cá nhân, kỹ năng giao tiếp. Đây là hoạt động cần thiết giúp các
em thích nghi với cuộc sống xung quanh, sau này dù có rơi vào hoàn cảnh khắc
nghiệt nào các em vẫn có thể tồn tại được đó là nhờ các em biết lao động.
Tổ chức Đội trong nhà trường là một tổ chức quần chúng rộng rãi tập hợp tất

còn nhờ thầy kiểm tra, nhắc nhở các mặt giáo dục học sinh của bản thân.
Như vậy bằng nhiều hình thức khác nhau, tôi luôn cố gắng rèn cho học sinh
những kĩ năng cơ bản có hiệu quả, thể hiện rõ nét sự tiến bộ của học sinh trong
nhận thức, trong cư xử, đối xử tốt với bạn bè, người lớn và linh hoạt xử lí trong mọi
trường hợp.
IV. Tính mới của giải pháp
Trong năm học vừa qua, nhiều trường cũng chú trọng rèn KNS cho học sinh,
nhưng cũng chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội hiện nay. Kỹ năng
sống sẽ hình thành một cách tự nhiên và hiệu quả trong môi trường hoạt động cụ
thể, chứ không từ các bài giảng trên lớp, chỉ từ các bài giảng các em không thể tự
hình thành kỹ năng sống cho mình mà chỉ có thể hình dung chung về nó.
Hơn nữa, việc giáo dục kỹ năng sống không phải là sự áp đặt. Giáo viên giảng
dạy phải có kiến thức tâm lí, kỹ năng sống, chứ không nên kiêm nhiệm hay dạy
21


theo ngẫu hứng và quan trọng hơn hết là cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà
trường và xã hội.
Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh là một việc làm hết sức cần thiết của xã
hội, các em không chỉ biết học giỏi về kiến thức mà còn phải được tôi luyện những
kĩ năng sống qua đó tạo cho các em một môi trường lành mạnh, an toàn, tích cực,
vui vẻ .Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số qua môn đạo
đức ngay từ lớp nhỏ sẽ rút ngắn thời gian để trang bị cho các em vốn kiến thức, kĩ
năng, giá trị sống để làm hành trang bước vào đời. Chính vì vậy, các thầy cô giáo
tiểu học luôn giữ vai trò vô cùng quan trọng. Vì thế theo tôi để làm tốt việc rèn kĩ
năng sống cho học sinh qua môn đạo đức, mỗi thầy cô giáo cần phải:
- Mỗi thầy cô giáo phải rèn cho mình tác phong sinh hoạt chuẩn mực, phải hết
lòng thương yêu, gần gũi với học sinh.
- Nắm vững những đặc trưng về phương pháp và hình thức tổ chức dạy phong
phú, đa dạng lồng ghép các kĩ năng giao tiếp, ứng xử vào các môn học và các hoạt

thiểu số, gia đình khó khăn nên bản thân các em đã tự mình làm lấy một số công
việc tự phục vụ cho mình mà không cần nhờ vả bố mẹ như: rửa ly chén, quét nhà,
nấu cơm, rửa bát, trông em,..
Tỉ lệ học sinh có các kỹ năng tự phục vụ, tự quản, giao tiếp, hợp tác, tự học, ...
tăng dần. Cụ thể như sau:
Năm TS

Trước khi áp dụng

Sau khi áp dụng

học HS
Biết nói Bạo dạn Ngại giao Học sinh

Biết nói Bạo dạn Ngại giao Học sinh học

năng lễ trong

năng lễ

tiếp, trầm học hòa

trong

tiếp, trầm hòa nhập,

phép, tự giao tiếp lặng, nhút nhập, giao phép, tự giao tiếp lặng, nhút giao tiếp
tin, biết nhưng

nhát:


không

được.

SL % SL %

SL

được.
% SL %

Cuối
23

SL

% SL %

SL

%

SL

%


kì I


Việc nâng cao chất lượng hiệu quả giờ dạy đạo đức lồng ghép kĩ năng sống cho
học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số trường TH Ea Bông nhằm khắc phục những khó
khăn từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Qua việc thực hiện các giải pháp đa
số các em đều đã có ý thức trong việc rèn kĩ năng được thể hiện rõ qua việc làm
hằng ngày ở trên lớp, các em đã biết vận dụng những lời nói vào thực tế nó góp
phần hình thành đạo đức, nhân cách của các em sau này.
II. Kiến nghị
- Về phía nhà trường: Mỗi thầy cô giáo phải là người tiên phong đặt nền móng
về kĩ năng cho thế hệ trẻ. Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua học tập –
sinh hoạt ở nhà trường là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em. Để đạt được

24


điều đó, giáo viên cần kiên trì, quyết tâm thực hiện từng bước và liên tục trong suốt
quá trình giảng dạy.
- Về phía gia đình: Cha mẹ nên là người hướng dẫn cho trẻ chứ không làm mọi
thứ cho trẻ. Như vậy các em rất ỷ lại mà không phát huy được tính làm chủ bản
thân, không ý thức được khả năng của mình khi không có bố mẹ bên cạnh.
- Về phía xã hội: Vì các em là chủ nhân tương lai của đất nước, lứa tuổi các em
đang hình thành giá trị nhân cách, nếu không có kĩ năng sống các em sẽ không thực
hiện tốt trách nhiệm bản thân, gia đình và cộng đồng.
Vì thế việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là một việc không thể
thiếu, có như thế thì các em mới cảm thấy hứng thú khi đi học và biết ứng xử phù
hợp trong các mối quan hệ. Sống chủ động, tích cực có mục đích, có kế hoạch, để
rèn luyện trở thành học sinh ngoan, công dân tốt của xã hội.
Trên đây là những định hướng hình thành kĩ năng sống qua môn Đạo đức do
lớp tôi giảng dạy.
Để thực hiện và hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm cũng như trong giảng dạy,
tôi mong Ban giám hiệu và các bạn đồng nghiệp nhiệt tình góp ý bổ sung thêm để