Tài liu lun vn s phm 1 of 63.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ THANH BÌNH

THIẾT KẾ ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI
TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH –
HÀ NỘI THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục học mầm non

HÀ NỘI - 2019

Footer Page 1 of 63.


Tài liu lun vn s phm 2 of 63.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ THANH BÌNH


Sinh viên

Nguyễn Thị Thanh Bình

Footer Page 3 of 63.


Tài liu lun vn s phm 4 of 63.

LỜI CAM ĐOAN

Khóa luận này là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu, tìm tòi của
bản thân tôi trong suốt quá trình học tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
cùng với sự hướng dẫn tận tình của Thầy Vũ Long Giang.
Tôi xin cam đoan kết quả nghiên cứu của đề tài “Thiết kế đồ chơi cho
trẻ từ 3 – 6 tuổi Trường Mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo
quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” không có sự trùng lặp với bất kì
một đề tài nào khác. Nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
Xuân Hòa, tháng 05 năm 2019
Sinh viên

Nguyễn Thị Thanh Bình

Footer Page 4 of 63.


Tài liu lun vn s phm 5 of 63.

DANH MỤC VIẾT TẮT


SL

Số lượng

MNHM

Mầm non Hoa Mai


Tài liu lun vn s phm 6 of 63.

MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................................. 3
4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu ............................................. 4
5. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 4
6. Quan điểm nghiên cứu .................................................................................. 4
7. Cấu trúc khóa luận ........................................................................................ 5
II. NỘI DUNG................................................................................................... 5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC THIẾT KẾ ĐỒ CHƠI CHO
TRẺ TỪ 3-6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH –
HÀ NỘI THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC LẤY TRẺ ,LÀM TRUNG
TÂM”. ............................................................................................................... 6
1.1. ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI ....................................................... 6
1.1.1. Đặc điểm tâm – sinh lý của trẻ từ 3 – 6 tuổi ........................................... 6
1.1.2. Nhu cầu chơi và khái niệm đồ chơi của trẻ từ 3 – 6 tuổi ........................ 7
1.1.3. Vai trò đồ chơi trẻ em cho trẻ từ 3 – 6 tuổi ............................................. 9
1.2. Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” .......................................... 12

2.1.4. Thực trạng về việc sử dụng đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi ở trường
mầm non Hoa Mai ........................................................................................... 48
2.2. Đề xuất biện pháp tổ chức, thiết kế đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trường
mầm non Hoa Mai ........................................................................................... 50
2.2.1. Cơ sở đề xuất biện pháp ........................................................................ 50
2.2.2. Biện pháp............................................................................................... 53
Tiểu kết chương 2............................................................................................ 61
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 62
1. Kết luận ....................................................................................................... 62
2. Khuyến nghị ................................................................................................ 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 64
PHỤ LỤC

Footer Page 7 of 63.


Tài liu lun vn s phm 8 of 63.

I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non thông qua đó giúp trẻ
được thao tác, được hoạt động và trải nghiệm. Trẻ được thể hiện nhu cầu của
cá nhân, phát triển cân đối hài hòa từ đó giúp cho trẻ phát triển một cách toàn
diện nhất cả về thể chất và tinh thần. Đối với trẻ mầm non, việc học và khám
phá thông qua việc chúng chơi hàng ngày mang lại rất nhiều lợi ích cho trẻ.
Chơi là cách học phù hợp nhất khi chúng ta muốn trẻ tự tìm tòi khám phá môi
trường xung quanh. Qua chơi trẻ được phát triển hiểu biết, kỹ năng trong rất
nhiều tình huống khác nhau một cách tự nhiên mà không cần ghi nhớ máy
móc. Có rất nhiều phương tiện, đồ dùng để tổ chức hoạt động học tập và vui
chơi cho trẻ mẫu giáo, trong số đó có đồ chơi. Ngoài nhiệm vụ giáo dục vận

đó mà chúng luôn được tự do thể hiện cảm xúc, hiểu biết của mình trong quá
trình học mà chơi, chơi mà học tại trường. Sự quan tâm đến tiềm năng phát
triển của trẻ này đã tạo ra một môi trường học thân thiện giúp trẻ học hỏi, tìm
tòi, tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, tăng khả năng giao tiếp, các kĩ năng
xã hội…. Chính vì vậy mà quan điểm giáo dục này đã được Bộ giáo dục và
Đào tạo thí nghiệm rộng rãi trên 63 tỉnh thành cả nước (2013). Trên cơ sở đó,
giáo viên cần sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn, khoa học, đẹp mắt,
phù hợp với mục đích, yêu cầu giáo dục giúp trẻ hứng thú tìm tòi, sáng tạo,
tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của trẻ sau này. Hơn thế nữa, việc tự
làm đồ chơi cho trẻ còn giúp tiết kiệm chi phí, an toàn cho trẻ, phù hợp với
nhận thức từng trẻ, từng địa phương.
Trong quá trình thực tập tại trường mầm non Hoa Mai, tôi nhận thấy
giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc thiết kế đồ chơi cho trẻ. Đồ chơi
của trẻ chủ yếu là đồ chơi công nghiệp như đồ vật bằng nhựa, bộ lắp ghép,
bộ đồ chơi bằng gỗ ... và không đem lại hiệu quả cao trong quá trình chơi .
Hơn thế nữa, nhiều đồ chơi không đảm bảo an toàn, chất lượng cho trẻ. Đồ
chơi giáo viên thiết kế ra còn sơ sài, chưa có mục đích giáo dục rõ ràng, chưa
phù hợp với từng đối tượng trẻ và không đạt hiệu quả cao. Trong bối cảnh còn
tồn tại nhiều khó khăn thực tế khi thiết kế đồ chơi giáo dục cho trẻ mà tôi lựa
chọn đề tài “ Thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi trường mầm non Hoa
Mai – Đông Anh- Hà Nội theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nói chung cũng như chất lượng thiết kế
đồ chơi cho trẻ nói riêng.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Đồ chơi dành cho trẻ mầm non rất đa dạng và phong phú. Nó có tác
động mạnh mẽ đến sự phát triển nhận thức và năng lực của trẻ nhỏ. Nhận thấy
được tầm quan trọng của đồ chơi đối trẻ mầm non, bộ môn đồ chơi đã được
đưa vào chương trình giáo dục sư phạm mầm non từ cấp học Trung cấp –
2
Footer Page 9 of 63.


3
Footer Page 10 of 63.


Tài liu lun vn s phm 11 of 63.

4. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Thông qua đề tài “Thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi trường mầm
non Hoa Mai – Đông Anh- Hà Nội theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm” nhằm đề ra một số biện pháp thiết kế đồ chơi để khai phá các tiềm năng
có sẵn trong trẻ, phát triển cho trẻ về mọi mặt.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận cho đề tài nghiên cứu.
- Nghiên cứu thực trạng thiết kế đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trong
trường
mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội
- Đề xuất biện pháp thiết kế đồ chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trường
mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm.
5. Phạm vi nghiên cứu
Thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 đến 6 tuổi trường mầm non Hoa Mai –
Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
6. Quan điểm nghiên cứu
6.1. Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” và phát huy tính tích cực
của trẻ
Quan điểm này là một quan điểm hiện đại, tiến bộ được triển khai rõ
ràng trên khắp cả nước. Trẻ được học tập, tìm tòi, sáng tạo theo nhu cầu và
khả năng của từng bạn khác nhau mà không bị ép buộc theo một khuôn khổ

luận bao gồm 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận của việc thiết kế đồ chơi cho trẻ từ 3 – 6 tuổi
trường Mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm “Giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm”
Chương 2: Thực trạng và biện pháp tổ chức, thiết kế đồ chơi cho trẻ 36 tuổi trường mầm non Hoa Mai – Đông Anh – Hà Nội theo quan điểm “giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm”
II. NỘI DUNG
CHƯƠNG 1

5
Footer Page 12 of 63.


Tài liu lun vn s phm 13 of 63.

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC THIẾT KẾ ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3-6
TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA MAI – ĐÔNG ANH – HÀ NỘI
THEO QUAN ĐIỂM “GIÁO DỤC LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM”.
1.1. ĐỒ CHƠI CHO TRẺ TỪ 3 – 6 TUỔI
1.1.1. Đặc điểm tâm – sinh lý của trẻ từ 3 – 6 tuổi
- Đặc điểm sinh lí của trẻ 3 – 6 tuổi
Cơ thể của trẻ 3 – 6 tuổi đang dần được hoàn thiện, tuy đã cứng cáp và
khỏe mạnh hơn các giai đoạn trước nhưng trẻ vẫn rất nhạy cảm với sự thay
đổi của thời tiết, các dịch bệnh…do hệ miễn dịch của trẻ còn yếu. Ở độ tuổi
này, trẻ đã có khả năng vận động bằng toàn bộ cơ thể của mình một cách khéo
léo và thành thạo hơn các giai đoạn trước. Trẻ đã biết chú ý, quan sát và phối
hợp nhịp nhàng giữa vận động của tay với chân. Bàn tay của trẻ đã khéo léo
hơn rất nhiều so với giai đoạn trước, trẻ không cầm bút, màu nguệch ngoạc tự
do nữa mà đã biết cầm bút để viết, vẽ, tô màu và làm các thao tác tinh tế hơn.
Do đó, trẻ 3 – 6 tuổi rất thích được vẽ và tô màu. Cùng với sự phát triển thì

Trẻ từ 0 – 3 tuổi bắt đầu học cách cầm, nắm, khuấy, …vì thế mà đồ chơi của
trẻ rất đơn giản, nó chỉ là những chiếc cốc, thìa, muôi, đôi khi chỉ đơn giản là
chiếc áo trẻ đang mặc hay bất kì một vật dụng gì trước mặt trẻ. Trẻ từ 3 – 6
tuổi đã bắt đầu hình thành nên ý thức bản thân, thích “bắt chước” người lớn,
mong muốn mình được làm người lớn về mọi thứ như hành vi, lời nói, ăn mặc
Trẻ luôn muốn thể hiện mình với mọi người xung quanh . Tuy nhiên ở giai
đoạn này khả năng về tri thức, kỹ năng của trẻ chưa đáp ứng được mong
muốn thực hiện được. Do đó mà bên trong trẻ thường nảy ra mâu thuẫn. Trò
chơi đóng vai theo chủ đề đã giúp trẻ giải quyết được mâu thuẫn này. Khi
tham gia chơi, trẻ được thể hiện hết những gì trẻ mong muốn thông qua vai
diễn của trẻ. Trẻ thể hiện được tính độc lập và “cái tôi” qua “xã hội trẻ em”.
Thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ được tiếp thu mọi thứ xung quanh
một cách chủ động, sáng tạo và phát triển các kỹ năng một cách tốt hơn. Nhờ
đó, trẻ tự khám phá ra khả năng của mình và dần trở nên tự tin hơn. Ngược
lại, nếu trẻ bị kìm hãm sự vui chơi thì lớn lên trẻ sẽ ương bướng, e dè. Do đó,
chơi chính là chương trình học tốt nhất cho trẻ. Hoạt động vui chơi cũng là
một phần trong bản năng phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ qua các cuộc vui chơi
với mọi người ở cuộc sống hàng ngày. Việc trẻ vui chơi không chỉ là nền tảng
giúp trẻ vui đùa mà nó còn là nền tảng để hình thành nên tính cách, kỹ năng
sống của trẻ sau này. Trẻ không phân biệt rõ giữa hoạt động vui chơi và học
tập mà đối với trẻ học mà chơi, chơi mà học. Đối với trẻ, sống là để vui chơi.
Trong quá trình chơi, trẻ thu thập thông tin bằng toàn bộ các giác quan của
mình để có được những kiến thức cần thiết. Trẻ càng lớn thì đồ chơi và trò

7
Footer Page 14 of 63.


Tài liu lun vn s phm 15 of 63.



8
Footer Page 15 of 63.


Tài liu lun vn s phm 16 of 63.

+ Đồ chơi có tác dụng nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển các kỹ năng
cho trẻ.
+ Đồ chơi có màu sắc phù hợp có thể giúp trẻ học màu sắc.
+ Đồ chơi cứng/ mềm/nhẵn/sần sùi giúp trẻ phát triển cảm giác.
- Đảm bảo sự an toàn:
+ Đồ chơi không gây ra các tai nạn thương tích đến cơ thể trẻ( tránh
những đồ chơi sắc, nhọn)
+ Đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, được làm bằng các chất liệu không
độc hại, làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nhỏ.
+ Đồ chơi phù hợp với cơ thể trẻ, không quá to hay quá nhỏ. Đối với
những xe điều khiển như hiện nay thì bố mẹ cần chơi cùng trẻ để đảm bảo sự
an toàn tối đa cho trẻ.
- Đảm bảo tính thẩm mĩ:
+ Đồ chơi đẹp, hình dạng bắt mắt. Ví dụ có thể chọn các bạn búp bê có
khuôn mặt xinh xắn chứ không nên chọn những đồ chơi dữ dằn tránh làm ảnh
hưởng đến tâm lí trẻ.
+ Đồ chơi có màu sắc phù hợp với lứa tuổi, giới tính trẻ. (Bé trai có thể
chọn màu xanh, trắng, đỏ…, bé gái: màu hồng, màu tím, màu trắng…)
1.1.3. Vai trò đồ chơi trẻ em cho trẻ từ 3 – 6 tuổi
1.1.3.1. Vai trò của đồ chơi dành cho trẻ em từ 3 – 6 tuổi
Đồ chơi có vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển toàn diện của
trẻ em. Bởi vì bất kì một đứa trẻ con nào trên thế giới cũng đều thích chơi đồ
chơi , chúng sống và hành động cùng với đồ chơi.

Khi chơi với đồ chơi, đồ chơi không những giúp trẻ hoạt động toàn bộ
vận động cơ thể, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, hô hấp, tuần hoàn máu
nhằm tạo nên một cơ thể khỏe mạnh, năng động mà còn phấn khởi, thoải mái,
tích cực học tập và mang lại nhiêu giá trị tinh thần tốt cho trẻ.
- Đồ chơi là phương tiện giáo dục và phát triển thẩm mỹ
Thông qua các loại đồ chơi khác nhau, trẻ nhận biết được hình dạng,
kích thước, màu sắc, cảm nhận được vẻ đẹp của mỗi đồ chơi mà trẻ chơi, từ
đó trẻ dần hình thành ý thức về thẩm mỹ, về cái đẹp của cuộc sống xung
quanh. Biết yêu cái đẹp và phát triển không ngừng cái đẹp cho thế giới nói
chung và bản thân trẻ nói riêng.
- Đồ chơi là phương tiện giáo dục và phát triển lao động

10
Footer Page 17 of 63.


Tài liu lun vn s phm 18 of 63.

Trong khi chơi với đồ chơi, trẻ sẽ hình thành được một số kỹ năng và
phẩm chất đạo đức, nét đẹp của người lao động, biết yêu lao động.
1.1.3.2. Phân loại đồ chơi cho trẻ em
Đồ chơi có rất nhiều cách phân loại khác nhau dựa trên các tiêu chí
khác nhau: phân loại đồ chơi theo mục đích giáo dục, phân loại đồ chơi theo
độ tuổi, phân loại đồ chơi theo góc chơi, phân loại đồ chơi theo chủ đề, phân
loại đồ chơi theo hình thức chơi…. Nhưng tóm lại việc phân loại đồ chơi
không có ảnh hưởng tới trẻ mà chỉ phục vụ mục đích giáo dục. Trẻ có thể
chơi bất cứ đồ chơi nào mà chúng thích.
Hiện nay, ở trường mầm non có một số cách phân loại đồ chơi cho trẻ
như sau(các cách phân loại đồ chơi ở đây chỉ mang tính chất tương đối)
- Phân loại đồ chơi theo độ tuổi của trẻ:

1.2. Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
1.2.1. Giới thiệu về quan điểm “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
Giáo dục là một hình thức học tập thường được diễn ra thông qua giảng
dạy, đào tạo hay nghiên cứu. Giáo dục thường được chia thành các giai đoạn
giáo dục tuổi ấu thơ, giáo dục tiểu học,giáo dục trung học và giáo dục đại học.
Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và quan điểm
“mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau” Bộ giáo dục
và đào tạo đã đưa ra quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” nhằm giúp
trẻ hứng thú với việc học và phát triển tiềm năng, những thế mạnh ở mỗi trẻ.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là quan điểm giáo dục tiến
bộ hiện nay và mang nhiều hiệu quả giáo dục. Theo quan điểm này, mỗi trẻ
đều là một các thể riêng biệt có nhu cầu, khả năng, hoàn cảnh…khác nhau.
Giáo dục tốt ngay từ mầm non sẽ có ảnh hưởng quan trọng cho sự phát triển
và thành công của trẻ sau này. Do vậy giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã đáp
ứng được những yêu cầu đó, tức là nó đã dựa trên nhu cầu cá nhân của từng
trẻ cũng như từng lứa tuổi khác nhau, tạo cho trẻ hứng thú tìm tòi, học tập,
sáng tạo. Hơn thế nữa nó còn phản ánh được mức độ của từng cá nhân trẻ và
xây dựng dựa trên những gì trẻ biết và có thể làm. Quan điểm “ Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm” là một quan điểm coi trọng tiềm năng phát triển và nỗ lực
của từng cá nhân bằng một môi trường vật chất cũng như giáo viên thân thiện,
cởi mở kèm theo đồ dùng học tập, đồ chơi phù hợp với từng độ tuổi, từng đối

12
Footer Page 19 of 63.


Tài liu lun vn s phm 20 of 63.

tượng trẻ khác nhau. Trong quá trình học mà chơi, chơi mà học của trẻ, trẻ
không những là đối tượng trí tuệ mà chúng còn là một sản phẩm cực kì chất

13
Footer Page 20 of 63.


Tài liu lun vn s phm 21 of 63.

phân đều ra các lớp khác nhau sẽ tạo điều kiện cho trẻ học tập, vui chơi một
cách tốt nhất. Trẻ ở mỗi lớp sẽ được thực hành những công việc phù hợp với
lứa tuổi để tạo cơ hội cho trẻ năng động hơn, tăng cường các kỹ năng học tập,
tách nhiệm, tăng cường sự hợp tác giúp đỡ lẫn nhau. Đối với môi trường
ngoài lớp học cũng được tận dụng tối đa để giáo dục và phát huy tính tích
cực, chủ động của trẻ. Môi trường bên ngoài lớp học là một trong những yếu
tố góp phần tích cực phục vụ cho hoạt động vui chơi, học tập của trẻ. Trên các
mảng tường ở trường, các cô đã vẽ nhưng bức tranh rất đẹp về các bài tập, các
bức tranh giúp trẻ khám phá, cũng có khi bài tập để trẻ nhớ lại kiến thức đồng
thời tạo hình ảnh khuôn viên đẹp mắt, thu hút sự chú ý, niềm yêu thích của
trẻ. Ngoài ra thì còn có khu vui chơi với cát, sỏi, nước cũng thu hút được
nhiều trẻ tham gia trải nghiệm nhằm kích thích sự phát triển các giác quan.
Một trong những yếu tố giúp trẻ phát triển tốt đó là xây dựng cho trẻ
môi trường tâm lí xã hội tốt. Mục đích hoạt động của trẻ không chỉ là để phát
triển thể chất bên ngoài mà nó còn phát triển cả đời sống tâm lí bên trong trẻ.
Hoạt động chơi còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, khả năng giao tiếp cũng như
tương tác với mọi người. Do vậy mà cần có một môi trường giáo dục thân
thiện, cởi mở, an toàn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và nhu cầu của trẻ.
Thông qua chơi, trẻ sẽ được giao tiếp với bạn bè, biết chia sẻ, trò chuyện với
bạn về đồ chơi và cách chơi. Ở giai đoạn 3 – 6 tuổi trẻ phát triển ngôn ngữ rất
nhanh, trẻ có thể bắt chước mọi thứ khi trẻ nghe được, do đó mà sự giao tiếp
giữa giáo viên với giáo viên cũng làm ảnh hưởng không hề nhỏ đối với đời
sống tâm lí xã hội của trẻ. Giáo viên cần thường xuyên trò chuyện và khuyến
khích trẻ nói, tạo ra các kênh tương tác giữa giáo viên – giáo viên, giáo viên –

khả năng tự kiếm tra, khả năng tự điều chỉnh cảm xúc của mình.
1.2.2. Một số nguyên tắc và đặc điểm cơ bản của quan điểm “Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm”
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” nhấn mạnh đến nhu cầu và
khả năng hoạt động trong việc hình thành nhân cách và phát triển toàn diện ở
mỗi trẻ. Đây là một phương pháp mà toàn bộ quá trình dạy đều hướng đến
nhu cầu, khả năng cá nhân và lợi ích của trẻ. Mục đích là phát triển năng lực
và các kỹ năng ở trẻ, cách giải quyết vấn đề. Cách mà giáo viên dạy trẻ theo
kiểu cầm thước quản trẻ, nói một cách thao thao bất tuyệt, bắt trẻ lắng nghe
giờ không còn nữa mà thay vào đó là cách để cho trẻ tự tìm hiểu, khám phá
đồ vật xung quanh. Quan điểm dạy học mới này giúp cho trẻ chiếm lĩnh trí
thức một cách dễ dàng, tích cực trong học tập, tăng khả năng tư duy cho trẻ.
Quan điểm này dựa trên hai phương diện đó là phương diện vĩ mô và phương
diện vi mô:
Trên phương diện vi mô, trong quá trình dạy học, việc lấy trẻ làm trung
tâm bao gồm bốn đặc điểm cơ bản. Việc dạy học phải xuất phát từ chính nhu
15
Footer Page 22 of 63.


Tài liu lun vn s phm 23 of 63.

cầu, mong muốn, đặc điểm, điều kiện, động cơ của trẻ. Giáo viên cần chú ý
đến những ưu điểm, nhược điểm của trẻ, những gì trẻ chưa biết, những gì trẻ
biết rồi để từ đấy có định hướng đúng đắn cho trẻ. Đòi hỏi trẻ phải tham gia
tích cực vào quá trình học tập, tiếp thu kiến thức một cách chủ động, sáng tạo.
Trẻ được tự do suy nghĩ, khám phá theo cách mà trẻ nghĩ rồi nói cho các bạn
cùng nghe chứ không phải là sự ép buộc trẻ phải làm y như hướng dẫn của cô.
Cô nên động viên, khuyến khích trẻ giúp trẻ có năng lượng tích cực để phát
triển, tạo điều kiện cho trẻ tự đánh giá bản thân trẻ và hình thành nên kỹ năng

+ Xây dựng môi trường giáo dục phải phù hợp với sự phát triển toàn
diện của trẻ nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục đề ra, đảm bảo được sự an toàn,
tính thẩm mỹ tạo cho trẻ cảm giác được yêu thương, quan tâm. Môi trường
bên trong lớp được tạo ra bởi các màu sắc đa dạng và ngộ nghĩnh. Đồ dùng đồ
chơi trong lớp học được sắp xếp gọn gàng.
+ Bố trí các góc học tập và vui chơi ở trong và ngoài lớp phù hợp với
chủ đề, nhu cầu trẻ. Phân bố không gian phù hợp cho các hoạt động của trẻ.
+ Tạo ra và mở rộng các mối quan hệ giao tiếp xã hội và khả năng
tương tác giữa trẻ với trẻ, trẻ với giáo viên, trẻ với phụ huynh. Tổ chức ra
nhiều hoạt động chơi, trò chơi khác nhau để kích thích trẻ tìm tòi ra luật chơi
mới để khích lệ trẻ chủ động tham gia chơi với các đồ dùng đồ chơi. Khuyến
khích, động viên trẻ tự tạo ra trò chơi, đồ chơi theo suy nghĩ của trẻ.
+ Huy động cộng đồng cùng nâng cao nhận thức về ý nghĩa của việc
xây dựng môi trường giáo dục nhằm tạo ra nhiều mối quan hệ xã hội tích cực
đối với gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Trẻ em rất được tôn trọng, không bị ép buộc phải làm theo một yêu cầu
chung mà trẻ được tự do khám phá theo sở thích của trẻ.
1.2.3. Các yếu tố trọng tâm và đặc trưng của quan điểm “Giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm”.
Quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” gồm có bốn yếu tố trọng
tâm:
Thứ nhất là xây dựng môi trường vật chất cả ở trong và ngoài lớp. Bởi
có môi trường cơ sở vật chất tốt thì trẻ cũng phát triển tốt. Môi trường này
không những làm trẻ thoả mãn các nhu cầu cá nhân mà còn được hoạt động
một cách tự do không có những vật cản trở sự phát triển. Môi trường trong
lớp học được bố trí, sắp xếp một cách hợp lí, quen thuộc, gần gũi với cuộc
sống hàng ngày của trẻ. Cần có thêm các góc học tập, vui chơi mới, chi tiết
hơn về các lĩnh vực của cuộc sống giúp trẻ có những trải nghiệm thú vị, vui
vẻ hơn. Ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ. Đồ dùng đồ chơi đa dạng,
bày biện bắt mắt, hấp dẫn được trẻ. Đồ dùng, đồ chơi được làm bằng nhiều

cử chỉ hành vi nhẹ nhàng, biết chia sẻ, yêu thương mọi người tạo giúp cho trẻ
có những cảm xúc tích cực và niềm khao khát khám phá, sáng tạo.
Thứ ba là phương pháp daỵ học theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm” cần đảm bảo phù hợp với từng độ tuổi, từng cá nhân trẻ. Kích
thích ở trẻ khả năng lĩnh hội kiến thức một cách tự do, thoải mái. Một phương
pháp tốt sẽ là một con đường tốt để trẻ phát triển, kích thích sự phát triển cả ở
bên trong lẫn bên ngoài trẻ, ứng dụng được các kỹ năng vào thực tiễn. Đồng
thời giúp trẻ hòa nhập, phát huy những phẩm chất tốt đẹp như lòng nhân ái,

18
Footer Page 25 of 63.