Chương 6
PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ THAM GIA
CỦA NGƯỜI DÂN TRONG
XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
6.1 SỰ CẦN THIẾT CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN
6.2 QUAN ĐIỂM VỀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP CÓ SỰ
THAM GIA
6.3 GIỚI THIỆU MỘT SỐ CÔNG CỤ PRA
6.4 VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ XÃ HỘI TRONG VIỆC CHIA
SẺ CÁC MÔ HÌNH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO


VAI TRÒ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN





Mọi quyết định đều phải là người dân
Thực hiện tốt: dân biết, dân bàn, dân làm và
sử dụng thành quả từ chương trình dự án.
Tăng sự phù hợp của chương trình với người
dân và địa phương



Hạn chế thất bại của chương trình/dự án



Tăng cường mối quan hệ giữa các bên

Tham vấn
Cung cấp thông tin
Tham gia bị động


QUAN ĐIỂM “TỰ CỨU”
Quan điểm “tự cứu” là quan điểm thực hiện
chương trình/dự án xóa đói giảm nghèo trên
nguyên tắc người dân tự bàn bạc, xác định vấn đề
khó khăn của chính địa phương mình và đưa ra
phương án giải quyết


NHỮNG TRỞ NGẠI CHO SỰ THAM GIA











Những người lãnh đạo cảm “uy quyền” bị giảm đi.
Cán bộ không muốn “dân biết, dân bàn, dân làm, dân
kiểm tra” để trục lợi.
Người dân có thể e ngại vì chưa thực sự quen với cách
làm việc mới.

Participatory Rapid Appraisal) là một “tập hợp” các phương
thức và phương pháp giúp cho người dân địa phương trao đổi
và phân tích kiến thức đã có về điều kiện cuộc sống của chính
họ để lập kế hoạch và hành động


KHÁI NIỆM PRA
Điều kiện để tham gia PRA


Người dân phải có thực tiễn và sẵn sàng tham gia



Xác định rõ nhiệm vụ và nội dung hoạt động của các chương
trình CTXH với cộng đồng



Cần có chủ đề nghiên cứu về PTCĐ có sự tham gia



Có giải pháp khắc phục khi có khó khăn xảy ra



Có nguồn lực hỗ trợ từ bên ngoài và bên trong





Thiếu chia sẻ thông tin trong CĐ



Dễ gây sự mong đợi cho CĐ


CÁC BƯỚC THỰC HIỆN PRA
1.

Lên kế hoạch

2.

Thu thập, tổng hợp số liệu thứ cấp

3.

Chuẩn bị hậu cần

4.

Tiếp xúc với CB địa phương giải thích lý do PRA

5.

Phân tích nhóm hoặc PV nhóm


Sự tham gia
của dân
Kiểm tra
chéo

Tính liên
ngành
NGUYÊN TẮC

Bỏ qua sự
tối ưu

Cân bằng
định kiến
Tính linh
hoạt


NGUYÊN TẮC CỦA PRA
Tam giác kiểm tra chéo

Người trong
cuộc, ngoài cuộc

Nhóm thực
Nam, nữ
hiện PRA
Phỏng vấn, thảo luận

Quan sát

Cân bằng định kiến
PRA cần tiếp xúc với đẩy đủ các tầng lớp, những người
nghèo, hội viên nông dân, phụ nữ và những người chịu thiệt
thòi khác ở những vùng khó khăn, hẻo lánh để tránh sai lệch
trong quá trình đánh giá.


NGUYÊN TẮC CỦA PRA
Tính liên ngành
Nhóm thực hiện PRA nên bao gồm những thành viên có
chuyên ngành khác nhau.


PHƯƠNG PHÁP PRA
Thu thập, xem xét số liệu
thứ cấp
Công cụ
PRA
Thu thập số liệu thức địa
- Quan sát trực tiếp
- Số liệu không gian: bản đồ, biểu đồ
- Số liệu về thời gian: Sơ đồ lịch sử, lịch thời vụ
- SL liên quan đến xã hội, con người: SWOT, Venn
- Các công cụ xếp hạng: xếp hạng giàu nghèo, xếp
hạng theo cặp, xếp hạng ma trận trực tiếp


MÔ TẢ LƯỢC SỬ CỘNG ĐỒNG
Mục đích: giúp người dân hiểu đặc điểm tình hình chung của
thôn bản. Từ đó đề xuất biện pháp tổ chức cộng đồng

nữ).


VẼ BIỂU ĐỒ/SƠ ĐỒ CỘNG ĐỒNG
Mục đích: giúp nắm được toàn cảnh thu nhỏ của CĐ; biết được
vị trí của cơ sở hạ tầng; nắm được sự phân bố dân cư, đất đai;
phát hiện những thuận lợi khó khăn của cộng đồng

Các loại bản đồ thường dùng trong PRA
- Bản đồ nguồn lực: giúp XĐ các nguồn lực chủ yếu tại địa phương
như đồng ruộng, nương rẫy,… và vị trí của chúng
- Bản đồ xã hội: thể hiện vị trí phân bố dân cư, cơ sở y tế,…


VẼ BIỂU ĐỒ/SƠ ĐỒ CỘNG ĐỒNG
Thành phần tham gia: thành viên chủ chốt của PRA, cán bộ
khuyến nông địa phương và đại diện CĐ

Các bước tiến hành vẽ bản đồ:
- Nhờ người địa phương phát họa ranh giới
- Quyết định lọa bản đồ cần vẽ
- Tổ chức đi khảo sát, quan sát và ghi nhận thông tin quan sát
- Dùng giấy khổ lớn hoặc mặt đất để vẽ bản đồ
- Giúp người dân tự vẽ và chia sẻ hiểu biết
- Lấy ý kiến phản hồi, bổ sung, sửa chữa và hoàn chỉnh


BIỂU ĐỒ MẶT CẮT
Mục đích: cung cấp hình ảnh sâu sắc về tiềm năng đất đai,
cây trồng, vật nuôi và tiềm năng của cộng đồng, cũng như