ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA ĐỊA LÝ

LÊ ĐỖ HẠNH NHI

TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG MÔN ĐỊA LÝ 10
THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
Chuyên ngành: SƯ PHẠM ĐỊA LÝ
Khóa 14 (2014- 2018)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: PGS.TS ĐẬU THỊ HÒA

Đà Nẵng, tháng 5/2018



LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết
quả nghiên cứu ghi trong khóa luận tốt nghiệp là trung thực, được các tác giả cho
phép sử dụng và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nào.
Tác giả

Lê Đỗ Hạnh Nhi

1


LỜI CẢM ƠN

1.1.1.
1.1.2.
1.1.3.

Dạy học tích hợp .................................................................................................. 15
Khái niệm tích hợp .............................................................................................. 15
Khái niệm dạy học tích hợp ................................................................................. 15
Đặc trưng của dạy học tích hợp ........................................................................... 17

1.1.4. Mục tiêu của dạy học tích hợp ............................................................................. 18
1.1.5. Các hình thức tích hợp cơ bản trong chương trình GDPT .................................. 18
1.1.5.1. Tích hợp trong một môn học ......................................................................... 18
1.1.5.2. Tích hợp đa môn ........................................................................................... 19
1.1.5.3. Tích hợp liên môn ......................................................................................... 20
1.1.5.4. Tích hợp xuyên môn ..................................................................................... 21
1.1.6. Các mức độ tích hợp trong một bài học .............................................................. 21
1.1.6.1. Tích hợp toàn phần........................................................................................ 21
1.1.6.2. Tích hợp bộ phận .......................................................................................... 22
1.1.6.3. Lồng ghép/liên hệ.......................................................................................... 22
1.1.7. Sự cần thiết của dạy học tích hợp trong dạy học địa lí 10 THPT ........................ 22
1.2. Chương trình và sách giáo khoa đại lí 10 THPT ................................................. 24
1.2.1. Mục tiêu của chương trình sách giáo khoa địa lí 10 THPT ................................. 24
1.2.1.1. Về kiến thức .................................................................................................. 24
1.2.1.2. Về kỹ năng .................................................................................................... 24
1.2.1.3. Về thái độ, tình cảm ...................................................................................... 25
1.2.1.4. Về năng lực ................................................................................................... 26
1.2.2. Đặc điểm sách giáo khoa địa lí 10 THPT ............................................................ 26
3



2.3.3.
2.3.4.

Đảm bảo tính mục tiêu .................................................................................... 39
Đảm bảo tính khoa học ................................................................................... 40
Đảm bảo tính liên môn và gắn với thực tiễn ................................................... 40
Đảm bảo tính khả thi ....................................................................................... 40

2.3.5. Đảm bảo tính hợp tác, tổng hợp ...................................................................... 41
2.4. Quy trình thiết kế bài dạy tích hợp trong môn Địa lí 10 THPT ........................ 42
2.5. Một số phương pháp dạy học có hiệu quả cao trong dạy học tích hợp ............. 47
2.5.1. Phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề ............................................... 47
2.5.2. Phương pháp dạy học theo dự án .................................................................... 49
2.5.3. Phương pháp thảo luận .................................................................................... 52
2.5.4. Phương pháp tranh luận .................................................................................. 55
2.6. Xây dựng các giáo án minh họa về việc dạy học tích hợp trong môn Địa lí
10 THPT ............................................................................................................ 58
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm ............................................................................... 68
3.1.
3.2.

Mục đích thực nghiệm ......................................................................................... 68
Nội dung thực nghiệm ......................................................................................... 68
4


3.3.

Tổ chức thực nghiệm ......................................................................................... 68


Dạy học tích hợp
Trung học phổ thông

GV
HS
SGK

Giáo viên
Học sinh
Sách giáo khoa

6


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. So sánh đặc điểm của dạy học tích hợp và dạy học liên môn ........................ 23
Bảng 1.2. Nhận thức của giáo viên về việc dạy học tích hợp trong môn Địa lí lớp
10 THPT ......................................................................................................................... 30
Bảng 1.3. Mức độ tổ chức dạy học tích cực trong dạy học môn Địa lí 10 THPT .......... 31
Bảng 1.4. Cách thức dạy học tích hợp của giáo viên trong dạy học Địa lí ở trường
THPT tại huyện Duy Xuyên – Quảng Nam ................................................................... 32
Bảng 2.1. Nội dung tích hợp trong các bài học trong phần Địa lí tự nhiên Địa lí
lớp 10 .............................................................................................................................. 37
Bảng 2.2. Xác định một số công cụ đánh giá mục đích dạy học .................................... 49
Bảng 3.1. Bảng phân phối điểm giữa các bài kiểm tra các lớp thực nghiệm và đối
chứng của 4 trường thực nghiệm .................................................................................... 75
Bảng 3.2. Bảng phân phối tần suất tổng hợp điểm các bài kiểm tra ở các lớp thực
nghiệm và đối chứng ...................................................................................................... 76
Bảng 3.3. Bảng tổng hợp điểm trung bình và độ lệch chuẩn giữa các lớp thực
nghiệm và đối chứng ...................................................................................................... 77

Dạy học tích hợp giúp người học kết hợp tri thức của các môn học, các bài học,
phân môn cụ thể trong chương trình học tập theo nhiều cách khác nhau vì thế việc
nắm kiến thức sẽ sâu sắc, có hệ thống, bền vững, và thông qua các bài học nhận
thức sẽ hình thành được những năng lực cần thiết cả trong học tập và cuộc sống.
Hơn nữa dạy học tích hợp là một xu thế trong dạy học hiện đại của nhiều nước phát
triển và là một trong những xu hướng sẽ thực hiện đổi mới sách giáo khoa phổ
thông Việt Nam.
Địa lý đã là một môn khoa học tổng hợp, có nhiều khả năng tích hợp nhất so với
các môn học khác. Đặc biệt, chương trình Địa lý 10 là tổng hợp kiến thức đại cương
về tự nhiên và kinh tế xã hội, gắn với thực tiễn cuộc sống và nhiều môn khoa học
khác, rất phù hợp với việc tổ chức dạy học tích hợp. Trước hết, do mọi sự vật hiện
tượng trong tự nhiên và xã hội đều ít nhiều có mối liên hệ với nhau: nhiều sự vật,
hiện tượng có những điểm tương đồng và cùng nguồn cội. Để nhận biết và giải
quyết các sự vật, hiện tượng ấy cần huy đồng tổng hợp các kiến thức và kĩ năng từ
nhiều lĩnh vực khác nhau, do đó cần tích hợp giáo dục các kiến thức và kĩ năng cần
thiết thông qua môn học…..Trong thực tế nhiều năm qua, một số nội dung giáo dục
đã được dạy học tích hợp trong môn Địa lý như: Giáo dục dân số- sức khỏe sinh
sản, giáo dục môi trường, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục biến đổi khí hậu, giáo
dục sử dụng hợp lí và tiết kiệm năng lượng….điều đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho
việc dạy học tích hợp trong chương trình Địa lý THPT. Tuy nhiên, qua quan sát
thực tế giảng dạy cho thấy, hiện nay nhiều giáo viên chưa hiểu hết về tầm quan
trọng của việc tích hợp trong dạy học địa lý, chưa biết cách xây dựng, tổ chức dạy
học tích cực sao cho hiệu quả, có tính thực tiễn cao và phát triển năng lực cho học
sinh, phần lớn giáo viên chỉ dừng lại ở mức độ lồng ghép kiến thức đơn thuần hay
9


minh họa cho kiến thức lí thuyết, mà chưa thực sự chú ý đến kĩ năng tìm tòi, sáng
tạo để phát huy năng lực của học sinh. Vì vậy tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu cho
mình là:” TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ LỚP 10

Đầu tiên phải kể đến Xavier Roegiers, ông cùng với cộng sự của mình đã viết
cuốn sách được dịch ra tiếng việt “ Khoa sư phạm tích hợp hay làm thế nào để phát
triển năng lực nhà trường” Nguyên bản tiếng Pháp- Người dịch: Đào Trọng
Nguyên, Nguyễn Ngọc Nhị, NXB Giáo dục 1996. Trong cuốn sách này, tác giả đã
phân tích những căn cứ để dẫn tới việc tích hợp trong dạy học, từ lý thuyết về các
quá trình học tập, lý thuyết về quá trình dạy học, cách xây dựng theo quan điểm tiếp
cận tích hợp trong giáo dục tới khái niệm tích hợp, định nghĩa và mục tiêu; ảnh
hưởng của cách tiếp cận này với việc xây dựng chương trình giáo dục, tới thiết kế
10


mô hình sách giáo khoa và việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Ông cho rằng
tích hợp là một quan điểm lí luận dạy học “ Tích hợp có nghĩa là sự hợp nhất, sự kết
hợp, sự hòa hợp...”, tích hợp môn học có nhiều mức độ khác nhau từ đơn giản đến
phức tạp, từ thấp đến cao, có thể tập hợp thành 4 loại chính: tích hợp nội môn, tích
hợp đa môn, tích hợp liên môn và tích hợp xuyên môn. Trong đó ông nhấn mạnh:
trong đời sống hiện đại, giáo dục cần hướng đến dạy học tích hợp liên môn và
xuyên môn để phát triển năng lực người học. Ông cũng là người đưa ra quan điểm
giáo dục nhà trường phải chuyển từ đơn thuần dạy kiến thức sang phát triển ở học
sinh các năng lực hành động, xem năng lực( Compestence) là khái niệm cơ sở của
khoa học sư phạm tích hợp( pesdagogie delin tesgration), xóa bỏ những con người “
mù chức năng” trong xã hội. Quan điểm và tư tưởng của Xavier đã có tầm ảnh
hưởng mạnh mẽ đến việc xây dựng chương trình của nhiều quốc gia trên thế giới
như Anh, Úc và hiện nay là Việt Nam.
Bên cạnh quan điểm của Xavier, chúng tôi cũng nghiên cứu quan điểm của
Forgary, ông cho rằng có ba dạng và 10 cách tích hợp. Trong đó, dạng 1 là trong
các môn học, kết nối, lồng nhau; dạng 2 là tích hợp liên môn bao gồm mô hình
khuôn chuỗi nối tiếp, chia sẻ, nối mạng, cách tiếp cận luồng tích hợp và dạng thứ 3
là tích hợp xuyên môn với các cách như nhúng chìm- đắm mình, nối mạng. Theo
quan điểm này, việc dạy học tích hợp có thể tiến hành trong nội bộ môn học, thực

vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy học ở nước ta hiện nay của tác giả Nguyễn
Minh Phương và tại hội thảo “ Dạy học tích hợp- dạy học phân hóa trong chương
trình giáo dục phổ thông sau 2015”; “ Dạy học tích hợp liên môn” do Bộ GD- ĐT tổ
chức...Các tác giả và chủ nhiệm các công trình nghiên cứu đều khẳng định vai trò ý
nghĩa của dạy học tích hợp đối với việc đổi mới dạy học của nước ta hiện nay, các
tác giả cũng đã lấy ví dụ thực tế ở nhiều quốc gia đã áp dụng hình thức dạy học này
ở các cấp học khác nhau. Trong đó có đề cập đến các phương án tích hợp không
hình thành môn học mới dưới dạng các chủ đề tích hợp hay hình thành môn học.
Mặc dù, những nghiên cứu này vẫn đề cập nhiều dưới góc độ lí luận, chưa đánh giá
được đầy đủ và chi tiết hiện trạng của việc tổ chức dạy học tích hợp cũng như chưa
đề cập nhiều đến việc tổ chức thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp nói chung và dạy
học Địa lí nói riêng trong nhà trường phổ thông hiện nay. Do đó, tác giả lựa chọn
hướng nghiên cứu là xây dựng quy trình thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp nhằm
phát triển năng lực cho học sinh lớp 10- THPT.
Một số tác giả, nhóm tác giả đi sâu vào việc đưa ra quy trình thiết kế và xây
dựng các chủ đề dạy học tích hợp như: công trình nghiên cứu của Nguyễn Trọng
Đức “ Xây dựng và thử nghiệm một số chủ đề tích hợp liên môn lịch sử và địa lí ở
trường THCS”, cuốn sách “ Dạy học tích hợp phát triển năng lực học sinh, quyển 2Khoa học xã hội do Đỗ Hương Trà( chủ biên) và Tài liệu tập huấn “ Dạy học tích
hợp ở trường THCS, THPT”; “ dạy học tích hợp liên môn lĩnh vực khoa học xã hội”
của Bộ GD- ĐT phát hành năm 2015. Trong đó, các tác giả có đưa ra quy trình thiết
kế và tổ chức dạy học tích hợp, cách đánh giá trong dạy học tích hợp và dạy học
phát triển năng lực học sinh cùng với một số ví dụ về các chủ đề dạy học tích hợp,
nhưng chưa đi sâu nghiên cứu dạy học tích hợp trong môn Địa lí 10 THPT.
Các tài liệu chưa đề cập đến một cách tổng thể từ cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn
của việc dạy học tích hợp, quy trình và phương pháp thiết kế, tổ chức dạy học các
chủ đề tích hợp trong Địa lí 10 THPT. Trong khi đó, việc xây dựng các chủ đề dạy
12


học tích hợp nói chung và dạy học liên môn của GV còn nhiều khó khăn, nhất là

phương pháp phiếu thăm dò ý kiến và trao đổi nói chuyện.
Điều tra học sinh về hiệu quả, hứng thú của việc giáo viên dạy học tích hợp
trong Địa lý 10. Trên cơ sở kết quả điều tra, khảo sát chúng tôi xử lý, phân tích, đúc
kết kinh nghiệm và có cái nhìn tổng quan về việc dạy học tích hopwjtrong Địa lý để
từ đó có cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu đề tài.
6.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Tiến hành thực nghiệm sư phạm ở các trường THPT trên địa bàn huyện Duy
Xuyên tỉnh Quảng Nam, thực nghiệm ở 4 trường: THPT Sào Nam, THPT Hồ
Nghinh, THPT Lê Hồng Phong, THPT Nguyễn Hiền và tiến hành dạy thực nghiệm,
13


khảo sát một số bài địa lý lớp 10 ở các lớp theo hướng dạy hoc tích hợp và đối
chứng.
6.4. Phương pháp thống kê toán học…
Áp dụng phương pháp toán học để xử lý, đánh giá điểm số, phân tích các kết quả
điều tra, thực nghiệm, đối chứng mà đề tài đã thực hiện.
7.
CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung của khóa
luận gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tổ chức dạy học tích hợp trong môn
Địa lí 10 THPT
Chương 2: Quy trình và phương pháp dạy học tích hợp trong môn Địa lí 10 THPT.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.

14


B. PHẦN NỘI DUNG

nhau.
Một định nghĩa cơ bản về tích hợp được đưa ra bởi tác giả Humphreys khi ông
phát biểu; “ Dạy học tích hợp là một hình thức giảng dạy mà trẻ em được thỏa thích
khám phá tri thức trong các môn học khác nhau liên quan đến một số khía cạnh của
môi trường xung quanh chúng”. Ông đã nhìn thấy mối liên hệ giữa các khoa học
nhân văn, nghệ thuật giao tiếp, khoa học tự nhiên, toán học, khoa học xã hội, âm
nhạc, nghệ thuật. Những kĩ năng và tri thức được phát triển và áp dụng trong hơn
một ngành học. Định hướng tích hợp này không ở số lượng mà ở sự phù hợp.
15


Trên thế giới và tại Việt Nam, dạy học tích hợp đã trở thành một trào lưu sư
phạm hiện đại. Tháng 9/1996, “ Hội nghị tích hợp về việc giảng dạy các khoa học”
đã được Hội đồng Liên quốc gia về giảng dạy khoa học tổ chức tại Varna( Bungari),
với sự bảo trợ của UNESCO. Hội nghị nêu ra hai vấn đề là vì sao phải dạy học tích
hợp và tích hợp khoa học là gì. Theo đó, dạy học tích hợp được UNESCO định
nghĩa như sau: “ Dạy học tích hợp là một cách trình bày các khái niệm và nguyên lý
khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn
quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau”. Và tại
Hội nghị phối hợp trong chương trình của UNESCO, Paris 1972 cũng đưa ra định
nghĩa tương tự: Dạy học tích hợp các khoa học là một cách trình bày các khái niệm
và nguyên lý khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất của tư tưởng khoa học,
tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác
nhau. Với quan niệm trên, dạy học tích hợp nhằm các mục tiêu: Làm cho quá trình
học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộc sống hàng ngày, trong quan hệ
với các tình huống cụ thể mà học sinh sẽ gặp sau này, hòa nhập thế giới học đường
với thế giới cuộc sống; Phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn. Cái cốt yếu
là những năng lực cơ bản cần cho học sinh vận dụng vào xử lý những tình huống có
ý nghĩa trong cuộc sống, hoặc đặt cơ sở không thể thiếu cho quá trình học tập tiếp
theo; Dạy sử dụng kiến thức trong tình huống thực tế, cụ thể, có ích cho cuộc sống

giúp học sinh vận dụng để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn của cuộc sống.
Bản chất của năng lực là khả năng của chủ thể kết hợp một cách linh hoạt, có tổ
chức hợp lý các kiến thức, kỹ năng với thái độ, giá trị, động cơ, nhằm đáp ứng
những yêu cầu phức hợp của một hoạt động, bảo đảm cho hoạt động đó đạt kết quả
tốt đẹp trong một bối cảnh( tình huống) nhất định: và phương pháp tạo ra năng lực
đó chính là dạy học tích hợp. Dạy học tích hợp có những đặc điểm sau đây:
Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng
khác nhau để thực hiện một hoạt động phức hợp.
Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện
được các hoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày,
làm cho học sinh hòa nhập vào thế giới cuộc sống.
Làm cho quá trình học tập mang tính mục đích rõ rệt
Giáo viên không đặt ưu tiên truyền đạt kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải
hình thành ở học sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải
quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa.
Khắc phục được thói quen truyền đạt và tiếp thu kiến thức,kỹ năng rời rạc
làm cho con người trở nên “ mù chữ chức năng”, nghĩa là có thể được nhồi nhét
nhiều thông tin, nhưng không dùng được. Như vậy dạy học tích hợp là cải cách
giảm tải kiến thức không thực sự có giá trị sử dụng, để có điều kiện tăng tải kiến
thức có ích. Để lựa chọn nội dug kiến thức đưa vào chương trình các môn học trước
hết phải trả lời kiến thức nào cần và có thể làm cho học sinh biết huy động vào các
tình huống có ý nghĩa. Biểu hiện của năng lực là biết sử dụng các nội dung và kỹ
năng trong một tình huống có ý nghĩa, chứ không ở tiếp thụ lượng tri thức rời rạc.
1.1.4.
Mục tiêu của dạy học tích hợp
Theo Xavier, dạy học tích hợp nhằm nhiều mục tiêu khác nhau,trong đó có bốn
mục tiêu chính là:

17


động có hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình để giải quyết tốt nhất một
tình huống mới xuất hiện, và có thể đối mặt với một khó khăn bất ngờ, một tình
huống chưa từng gặp. Đồng thời còn tránh được những kiến thức, kĩ năng, nội dung
trùng lặp khi nghiên cứu riêng rẽ từng môn học, phát triển những kiến thức, kĩ năng,
năng lực mà theo môn học riêng rẽ không có được. Qua đó có thể tiết kiệm được
thời gian để phát triển năng lực cho học sinh thông qua giải quyết những tình huống
phức hợp.
1.1.5. Các hình thức tích hợp cơ bản trong chương trình giáo dục phổ thông
1.1.5.1.
Tích hợp trong một môn học

18


Tích hợp trong nội bộ môn học bao gồm việc tích hợp những nội dung của các
phân môn, các lĩnh vực thuộc cùng môn học theo từng chủ đề, từng bài cụ thể nhất
đinh, trong đó chúng ta ưu tiên các nội dung của môn học…Quan điểm này nhằm
duy trì các môn học riêng lẽ.
Dạy học tích hợp trong một môn học có thể thuận lợi ở nhiều thời điểm trong
tiến trình dạy học. Các chủ đề gắn với thực tiễn, gắn với nhu cầu của người học sẽ
có nhiều cơ hội để tổ chức dạy học lồng ghép giống như sơ đồ xương cá thể hiện
quan hệ giữa kiến thức của môn học( trục chính) với kiến thức tích hợp lồng ghép
(các nhánh)
Ví dụ: Lồng ghép nội dung giáo dục dân số, môi trường, sử dụng tiết kiệm và hiệu
quả năng lượng, bảo vệ chủ quyền biển đảo,…vào các môn học
Tích hợp các nội dung của phần Địa lý tự nhiên vào nội dung của chương Địa lý
nông nghiệp
1.1.5.2.
Tích hợp đa môn
Ở đây các môn học là riêng biệt nhưng có những liên kết có chủ đích giữa các

Tích hợp liên môn

Các môn học được liên hợp với nhau và giữa chúng có những chủ đề, vấn đề,
những khái niệm lớn và những ý tưởng lớn chung. Xu hướng liên môn được tạo ra
trên sự gắn kết bởi các tri thức, các chủ đề cũng tồn tại ở những môn học khác nhau
sẽ được xâu chuỗi và kết nối theo định hướng phù hợp và liên kết mang tính khoa
học.
Chương trình liên môn tạo ra những kết nối rõ rệt giữa các môn học. Chương trình
cũng xoay quanh các chủ đề/ vấn đề chung, nhưng khái niệm hoặc các kỹ năng liên
môn được nhấn mạnh giữa các môn học chứ không phải trong từng môn riêng biệt.
Có thể khái quát theo sơ đồ sau:

Địa lý

Chủ đề/vấn
đề.Những khái
niệm lớn, ý
tưởng lớn....

Lịch sử

Hình 1.2. Các chủ đề/ vấn đề trong dạy học tích hợp liên môn
Quan điểm “liên môn”, trong đó chúng ta đề xuất những tình huống chỉ có thể
tiếp cận một cách hợp lí qua sự soi sáng của nhiều môn học. Ví dụ, “ Vấn đề bảo vệ
chủ quyền Biển đảo Việt Nam” chỉ có thể giải quyết khi dựa vào kiến thức của môn
Địa Lí và Lịch Sử. Hoặc để giải thích quá trình phong hóa hóa học, hình thành hang
động Cacxtơ cần phải vận dụng kiến thức của cả Địa lí và Hóa học... Ở đây chúng
ta nhấn mạnh đến sự liên kết các môn học, làm cho chúng tích hợp với nhau để giải
quyết một tình huống cho trước: các quá trình học tập sẽ không được đề cập rời rạc
mà phải liên kết với nhau xung quanh những vấn đề cần giải quyết.

bằng mục riêng, một đoạn hay một vài câu trong bài học.
1.1.6.3.
Lồng ghép/ liên hệ
Đó là đưa các yếu tố nội dung gắn với thực tiễn, gắn với xã hội, gắn với các
môn học khác vào dòng chảy chủ đạo của nội dung bài học của một môn học . Ở
mức độ lồng ghép, các môn học vẫn dạy riêng rẽ. Tuy nhiên, giáo viên có thể tìm
thấy mối quan hệ giữa kiến thức của môn học mình đảm nhận với nội dung của môn
học khác và thực hiện việc lồng ghép các kiến thức đó ở những thời điểm thích hợp.
Cũng có thể các kiến thức được tích hợp không được nêu rõ trong sách giáo khoa
nhưng dựa vào kiến thức bài học, giáo viên có thể bổ sung, liên hệ giáo dục học
sinh.
1.1.7. Sự cần thiết của dạy học tích hợp trong dạy học Địa lý 10 THPT
Chương trình Địa lý 10 được cấu tạo bởi hai phần kiến thức đại cương là
phần tự nhiên và kinh tế- xã hội. Những kiến thức đại cương đòi hỏi phải có sự tích
hợp và dựa theo nghiên cứu của nhiều nhà khoa học về dạy học tích hợp, chúng tôi
xin đề cập đến lý do sau:

21


-

Dạy học tích hợp góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở nhà

trường phổ thông.
Giáo dục toàn diện dựa trên việc đóng góp của nhiều môn học cũng như bằng
việc thực hiện đầy đủ mục tiêu và nhiệm vụ của từng môn học. Mặt khác, với sự
bùng nổ của công nghệ thông tin và truyền thông, các tri thức khoa học và kinh
nghiệm xã hội của loài người không ngừng tăng lên và liên tục thay đổi; trong khi
đó quỹ thời gian cũng như kinh phí đề HS ngồi trên ghế nhà trường là hạn chế. Vì

Phục vụ cho mục tiêu riêng
một số nội dung môn học thuộc các
của từng môn học
môn học khác nhau.

22


Mục tiêu rộng, ưu tiên các mục tiêu Mục tiêu hạn chế hơn, chuyên
chung, hướng đến sự phát triển biệt hơn( thường là các kiến
năng lực

thức và kĩ năng của môn học)

Xuất phát từ tình huống kết nối với
Xuất phát từ tình huống liên
lợi ích và sự quan tâm của học sinh,
quan đến nội dung của một
của cộng đồng, liên quan đến nội
môn học
dug của nhiều môn học
Tổ chức dạy Hoạt động học thường xuất phát từ
học
vấn đề mở cần giải quyết hoặc một Hoạt động học thường được
dự án cần thực hiện. Việc giải cấu trúc chặt chẽ theo tiến
quyết các vấn đề cần căn cứ vào trình dự kiến( trước khi thực
kiến thức, kĩ năng thuộc các môn hiện hoạt động)
học khác nhau.
Có quan tâm đến sự phát triển
Nhấn mạnh đặc biệt đến sự phát các kĩ năng, thái độ của người

23