MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Kể từ khi Đảng và nhà nước ta thực hiện công cuộc đổi mới (1986), đến nay
đã được hơn 30 năm trôi qua. Công cuộc đổi mới đã đạt được nhiều thành
tựu và những thành tựu ấy thể hiện rõ trên tất cả ác phương diện: kinh tế,
chính trị, văn hoá, xã hội…những thành tựu ấy chứng tỏ đường lối đúng đắn,
sáng suốt của Đảng và nhà nước thời gian qua cùng với quá trình Việt Nam
gia nhập các tổ chức quốc tế như WTO, APEC…hoà cùng bạn bè thế giới.
Trong quá trình hội nhập để phát triển kinh tế đất nước, Việt Nam đã không
ngừng đổi mới. Những con người năng động, hiểu biết, nắm vững khoa học
kĩ thuật được đào tạo để đáp ứng nhu cầu xã hội. Để quá trình hội nhập đạt
nhiều thành công thì ngành giáo dục cần được quan tâm. Điều này đã được
Đảng và nhà nước xác định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, chỉ có thể
xây dựng và phát triển một nền giáo dục hiện đại mới có thể đào tạo con
người Việt Nam hiện đại, năng động.
Trong những năm gần đây, cùng với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, sự
phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất, sự hình thành và phát triển của
nền kinh tế tri thức, giáo dục thế giới nói chung và giáo dục nước ta nói
riêng luôn đòi hỏi đổi mới và cải cách không ngừng để đáp ứng nhu cầu về
nguồn nhân lực cho xã hội. Trọng tâm của việc cải cách giáo dục là hình
thành phẩm chất, năng lực của thế hệ trẻ, tích cực chủ động năng lực sáng
tạo, tính thích ứng nhanh và phát huy năng lực người học.
Trong những năm gần đây, giáo dục Việt Nam không ngừng đổi mới. Một
trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục là đổi mới chương trình và
phương pháp dạy. Để thực hiện mục tiêu này, trong những năm qua ngành
giáo dục đã có nhiều nỗ lực xây dựng lại chương trình theo hướng cập nhật
và giảm tải, áp dụng phương pháp giáo dục chủ động, lấy người học làm
trung tâm và biên soạn lại sách giáo khoa tài liệu để đảm bảo chuyển tải
được nội dung và thực hiện những phương pháp mới phương pháp mới. Tại
một số trường có điều kiện giảng dạy và học tập tốt, ngày càng có nhiều học
sinh chứng tỏ năng lực, khả năng tự học, làm việc độc lập và tư duy sáng tạo
3.2Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình thiết kế và sử dụng
bài tập về nhà trong dạy học lịch sử ở trường trung học cơ sở
Nguyễn Lương Bằng.
4. Các nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
4.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu trên, đề tài cần thực hiện những nhiệm vụ:
4.1.1 Nghiên cứu về mặt lý thuyết về bài tập trong dạy học lịch sử.
4.1.2 Tiến hành điều tra thực tế giáo viên và học sinh ở trường Trung học cơ sở
Nguyễn Lương Bằng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng để nắm rõ quan niệm và sự
thực hiện đối với vấn đề bài tập trong dạy học lịch sử. Đồng thời nêu những đề
xuất cần thiết để đưa công trình nghiên cứu vào thực tiễn.
4.1.3 Nghiên cứu chương trình lịch sử và các nguồn tài liệu liên quan để
biên soạn bài tập lịch sử về nhà phù hợp với đặc điểm, trình độ và tình
hình dạy và học, sử dụng các bài tập về nhà.
4.1.4 Tiến hành thực nghiệm kết quả thu được ở các trường Trung học cơ
sở để rút ra những tác dụng của bài tập về nhà trong dạy học lịch sử,
nhằm khẳng định hơn nữa tính đúng đắn và tầm quan trọng của nó. Từ đó
đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của bài tập nhận thức.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình thiết kế và sử dụng bài tập về
nhà trong dạy học lịch sử trường Trung học cơ sở Nguyễn Lương Bằng
trong chương trình lịch sử Việt Nam giai đoạn 1954-1975 phục vụ dạy học
theo hướng phát triển năng lực .
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Trong các nhiệm vụ nghiên cứu, nhiệm vụ 2,3,4 là chủ yếu.
- Chúng tôi chỉ nghiên cứu học sinh và giáo viên dạy học Lịch sử trường
phương pháp phỏng vấn, toạ đàm với giáo viên và học sinh, phương pháp tổng
kết kinh nghiệm giáo dục, phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
Tiến hành tìm hiểu tình hình giảng dạy thông qua việc dự giờ, rút kinh
nghiệm sau khi giảng, có ghi biên bản chi tiết để tiện cho việc phân tích. Chúng
tôi đi sâu vào mấy khía cạnh cơ bản có liên quan tới nội dung nghiên cứu, kiến
thức trọng tâm, phương pháp giảng dạy, khả năng vận dụng vào các khâu trong
quá trình dạy học, khả năng nhận thức kiến thức lịch sử của học sinh trên lớp để
từ đó đánh giá được năng lực người học một cách chuẩn xác nhất.
*Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Tiến hành thực nghiệm sư phạm để đối chiếu với lí luận, từ đó rút ra những
kết luận khoa học về tính khả thi của đề tài, theo nguyên tắc từ điểm suy ra
diện.
Các lớp thực nghiệm và đối chứng được chọn có trình độ tương đương nhau
dựa vào kết quả học tập trước đó. Việc bố trí thực nghiệm và đối chứng được
tiến hành song song.
5.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học
Tập hợp, xử lý các số liệu thu được qua điều tra, thực nghiệm sư phạm bằng
cách lập bảng tính các tham số và xử lí theo phương pháp thống kê toán học, từ
đó rút ra kết luận về tính khả thi của đề tài.
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN
ĐỀ NGHIÊN CỨU.
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Cơ sở của việc biên soạn và sử dụng bài tập về nhà môn Lịch sử
1.1.2. Một số vấn đề lý luận về bài tập trong dạy học lịch sử ở trường trung
2.5.2. Đối tượng và địa bàn thực hiện
2.5.3. Nội dung thực nghiệm
2.5.4. Phương pháp tiến hành thực nghiệm
2.5.5. Kết quả thực nghiệm
CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG BIÊN SOẠN VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP
VỀ NHÀ PHỤC VỤ DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN
1954-1975 THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu sách
1. Phan Ngọc Liên chủ biên (2010), Phương pháp dạy học lịch Sử tập 1,
NXB Đại học Sư phạm.
2. Phan Ngọc Liên chủ biên (2010), Phương pháp dạy học lịch Sử tập 2,
NXB Đại học Sư phạm.
3. Thái Duy Tuyên (1999), Những vấn đề cơ bản của Giáo dục học hiện đại,
NXB Giáo dục, Hà Nội.
4. GS Phan Ngọc Liên, PGS Nguyễn Cảnh Minh, PGS Trần Bá Đệ (1995), Lịch
sử sử học Việt Nam, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội,1995.
5. Phan Ngọc Liên chủ biên (2008), Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học
lịch sử ở trường phổ thông, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội 2008.
6. Thái Duy Tiên (2010), Phương pháp dạy học - truyền thống và đổi mới, NXB
Giáo dục, Hà Nội.
7. Phan Ngọc Liên (2008), Một số vấn đề về Phương pháp dạy học lịch sử, lịch
21.Giáo viên giảng dạy môn lịch sử hiện nay chịu nhiều áp lực, Báo Điện tử
VTV
Nguồn:
http://vtv.vn/giao-duc/giao-vien-giang-day-mon-lich-su-hien-nay-
chiu-nhieu-ap-luc-201603032304155.htm
22.Sử học và học lịch sử hiện nay, báo sinh viên Enews.
Nguồn:http://enews.agu.edu.vn/index.php?
option=com_content&view=article&id=18838&Itemid=118
23.Đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông theo tinh thần Nghị quyết
số 29NQ/TW. Tạp chí cộng sản, Phạm Vũ Luận GS, TS, Ủy viên Trung ương
Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Nguồn:http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/PrintStory.aspx?
distribution=30354&print=true
24.Giáo trình phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông – ĐH Đà Lạt. Tài
liệu thư viện số.
Nguồn: http://thuvienso.cdspna.edu.vn/doc/giao-trinh-phuong-phap-day-hoclich-su-o-truong-pho-thong-dh-da-lat-214468.html