MỤC LỤC
STT

NỘI DUNG

Trang

1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3

MỞ ĐẦU
Lí do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng của vấn đề
Các giải pháp giải quyết vấn đề
Giải pháp 1: Xác định kỹ năng phù hợp với độ tuổi trẻ 24- 36

2
2
3

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục và Đào tạo luôn giữ vai trò quan trọng, là yếu tố quyết định tới sự
thành bại của một xã hội. Trong đó, giáo dục mầm non là một bậc học đặt nền
móng cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Ở trường mầm non các cháu
không chỉ được chăm sóc, nuôi dưỡng mà còn có một hệ thống giáo dục hoàn
chỉnh bao gồm các hoạt động như học tập, vui chơi, lao động…tất cả đều nhằm
hướng đến sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
1


Trên mọi mặt của đời sống đã có sự thay đổi rõ nét. Cuộc sống của con
người ngày càng văn minh hơn, hiện đại hơn. Để bắt nhịp cùng cuộc sống hiện
đại đòi hỏi con người cần tư duy, năng động sáng tạo và linh hoạt. Trong đó Giáo
dục kỹ năng sống là một trong những nội dung quan trọng nhất cho trẻ mầm non
và là một trong những kỹ năng nền tảng giúp trẻ mầm non hình thành và phát
triển toàn diện nhân cách. Chưa bao giờ giáo dục kỹ năng sống cho trẻ được giáo
viên mầm non và các bậc cha mẹ quan tâm nhiều như hiện nay. Tuy nhiên vẫn
còn giáo viên mầm non và các bậc cha mẹ lúng túng về kiến thức và phương
pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Những năm gần đây, các trung tâm đào tạo
kỹ năng sống cho trẻ được mở ra rất nhiều, thế nhưng có phải trẻ nào cũng có
điều kiện tham gia và cứ tham gia vào các trung tâm đó là trẻ có kỹ năng sống tốt
hay không.
Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực, xây dựng những
hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực giúp trẻ có được
những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ và kỹ năng thích hợp. Chính trường
mầm non và gia đình là môi trường rèn luyện tốt nhất, giáo viên mầm non và cha
mẹ là những người hướng dẫn tốt nhất cho trẻ mầm non nhất là đối với trẻ nhà
trẻ.
Giáo dục kỹ năng sống là quá trình tác động sư phạm có mục đích, có kế

nghiệm sống, sao cho phù hợp với cuộc sống đang biến đổi không ngừng, tôi
nhận thấy trẻ lớp tôi rất thích thú khi trẻ được học về những kỹ năng sống cơ bản
qua các hoạt động học, giờ ăn, hoạt động trò chơi và các kỹ năng tự phục vụ của
trẻ. Việc tìm ra các giải pháp phù hợp giúp cho trẻ tiếp thu tốt hơn, trẻ có nề nếp
hơn và mạnh dạn, tự tin khi tham gia các hoạt động và kỹ năng thực hiện tự phục
vụ góp phần vào sự phát triển và hoàn thiện nhân cách con người của trẻ. Nhằm
tuyên truyền đến phụ huynh, cộng đồng xã hội cùng chung tay thực hiện giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ, đây cũng là việc làm để tôi thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc
giáo dục kỹ năng sống cho trẻ theo yêu cầu của giáo dục.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp giáo dục kỹ năng sốngnhằm hình thành thói quen tự lập
cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi tại lớp E1 Trường mầm non Thiệu Thành
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Nhóm phương pháp trực quan.
- Phương pháp điều tra thực trạng.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp quan sát.
2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận:
Từ năm học 2008-2009 Bộ GD-ĐT đã phát động phong trào “Xây dựng,
trường học thân thiện, học sinh tích cực” đó là: Xây dựng trường, lớp xanh, sạch,
đẹp, an toàn. Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh,
giúp các em tự tin trong học tập. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Tổ chức
các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh. Tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát
huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương. Trong năm nội
dung thực hiện có nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ, với yêu cầu tăng
cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục
với thái độ tự giác, chủ động, ý thức, sáng tạo. [1]
Thực tế nhiều trường hiện nay dường như chỉ quan niệm dạy kiến thức

các kỹ năng sớm được hình thành thì trẻ sẽ có nhân cách phát triển toàn diện và
bền vững. Có nhiều công trình khoa học đã chứng minh rằng giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ từ lúc đầu đời là chìa khóa thành công cho tương lai của mỗi đứa trẻ.
Với những nguyên nhân trên tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Một số
giải pháp giáo dục kỹ năng sốngnhằm hình thành thói quen tự lập cho trẻ nhà
trẻ 24 - 36 tháng tuổi tại lớp E1 Trường mầm non Thiệu Thành,Thiệu Hóa,
Thanh Hóa”.
2.2. Thực trạng
* Thuận lợi:
Trường Mầm non Thiệu Thành là trường đã được qui hoạch thành một khu
trung tâm thuận tiện cho việc phụ huynh đưa đón trẻ đến trường.
Cơ sở vật chất trong và ngoài lớp tương đối đầy đủ, thuận lợi cho việc dạy và
học. Cảnh quan nhà trường thoáng mát, sạch đẹp, sân trường có cây che bóng mát
có đầy đủ các trang thiết bị ngoài trời.
Ban giám hiệu tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất và kiến thức cho
giáo viên: cụ thể hàng tháng trường tổ chức 2 buổi họp chuyên môn để trao đổi
về phương pháp cũng như kinh nghiệm của chị em đồng nghiệp giúp tất cả
giáo viên nắm chắc chuyên môn nghiệp vụ.
Giáo viên có trình độ đạt chuẩn 100%, giáo viên có trình độ trên chuẩn 85,7.
Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có kinh nghiệm trong việc chăm sóc nuôi
dạy trẻ, tâm huyết với nghề luôn quan tâm đến chất lượng giáo dục của nhà
trường. Luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau tạo điều kiện cho việc học hỏi kinh
nghiệm lẫn nhau.
Bản thân tôi đã có 14 năm trực tiếp giảng dạy, có 8 năm chủ nhiệm lớp
nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nên tôi nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
Các bậc phụ huynh quan tâm, tin tưởng gửi con và luôn phối hợp chặt chẽ
với giáo viên trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ.
Phòng học rộng rãi, thoáng mát, có diện tích đủ để trẻ hoạt động theo Điều lệ
trường mầm non, bên cạnh đó trong phòng cũng có đủ các phương tiện nghe nhìn
giúp trẻ tiếp thu một cách tốt nhất.

*. Kết quả khảo sát ban đầu:
Trước khi áp dụng các giải pháp của đề tài “Một số giải pháp giáo dục kỹ
năng sống nhằm hình thành thói quen tự lập cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi
tại lớp E1 Trường mầm non Thiệu Thành, Thiệu Hóa, Thanh Hóa”. Tôi tiến
hành khảo sát tình hình của trẻ như sau:
KẾT QUẢ KHẢO SÁT LẦN 1
TT
1
2
3
4
5

Nội dung khảo sát

Tổng số
học sinh
Kỹ năng tự phục vụ chăm
15
sóc bản thân
Kỹ năng giao tiếp, chào
15
hỏi
Kỹ năng tự bảo vệ bản
15
thân
Kỹ năng mạnh dạn tự tin
15
Kỹ năng hợp tác trong
15


9

60

7
6

46,7
40

8
9

53,3
60

5


Kết quả khảo sát trẻ cho thấy kỹ năng sống của trẻ chưa có, vì vậy tôi đã mạnh
dạn đưa ra một số giải pháp sau:
2.3. Các giải pháp thực hiện
Giải pháp 1. Xác định kỹ năng phù hợp với độ tuổi trẻ 24- 36 tháng
tuổi:
Kỹ năng sống là khả năng trẻ biết làm, biết thực hiện việc gì đó một cách tự
giác, thành thạo trong mọi hoàn cảnh. Việc học kinh nghiệm sống với trẻ chẳng
bao giờ là sớm, có hàng trăm kỹ năng sống cần thiết với trẻ. Tùy theo lứa tuổi của
trẻ để chọn ra nội dung chương trình dưới nhiều hình thức khác nhau. Người giáo
viên phải có nhiệm vụ quan trọng để lựa chọn, xác định được các kỹ năng cơ bản

tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều
nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu mang
tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán
trước được.
6


- Kỹ năng lịch sự và tôn trọng người khác : Khi đến nhà người lạ, trước hết
bố mẹ cần làm gương chào hỏi để trẻ bắt chước. Điều này cũng giúp trẻ biết tôn
trọng người khác. Hãy dạy trẻ nên nhẹ nhàng, nhỏ nhẹ, không la hét, chạy nhảy,
hoặc nghịch đồ của người khác khi chưa được phép. Ngoài ra, trong gia đình hãy
phân công công việc giữa các thành viên để trẻ thấy, trẻ học và có thể hình thành
những thói quen tốt. Đặc biệt, bố mẹ nhớ khen thưởng và động viên trẻ để được
khích lệ mà làm tốt hơn. Hãy cho trẻ cơ hội để trẻ thực hiện những phần việc phù
hợp vừa sức trẻ. Cho trẻ làm nhiều lần và kèm theo khen thưởng, động viên, chắc
chắn trẻ sẽ luôn làm tốt những gì được giao hay được cho phép.
Ngay từ những việc đơn giản, nhỏ nhặt nhất hãy để con bạn tự làm như: Tự
rửa tay, đi dép, tự xúc ăn, lau bàn, lấy cái này, cất cái nọ, lau đĩa… tìm nhiều việc
vừa sức để trẻ làm giúp. Trẻ làm xong phải được khen thật nhiều. Quan trọng hơn
là phải củng cố lòng tự tin cho trẻ. Ngay cả khi con làm chưa giỏi cũng phải khen.
Có vậy trẻ mới có tự tin, để lần sau làm giỏi hơn. Những việc này dù có mất thời
gian cũng phải để trẻ tự làm. Cô giáo, cha mẹ giành nhiều thời gian, chịu khó dạy
con cách làm thì bây giờ có thể bận bịu nhưng sau này sẽ là những ngày vui.
+ Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên cần phải dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt
ý tưởng của mình cho người khác hiểu. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một
ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ thấy thích học và sẵn sàng tiếp nhận những
suy nghĩ mới.
Giải pháp 2: Giáo dục trẻ kỹ năng biết tự bảo vệ bản thân.
Trẻ con vốn luôn hiếu động, hiếu kỳ và muốn khám phá những điều mới lạ.
Trong cuộc sống ngày nay, khi xã hội ngày càng hiện đại, càng phát triển thì

- Người lạ cho quà bánh không được lấy.
- Không cho người khác sờ vào bản thân mình và dạy trẻ biết cách giữ gìn
và bảo vệ các cơ quan và các bộ phận trên cơ thể, nơi nào nhạy cảm không ai được
nhìn hay sờ vào,…
- Dạy trẻ một số hành động phản kháng để bảo vệ bản thân như: Có người lạ
đến gần con có thể kêu cứu, dùng tay xô đẩy người lạ ra, chạy đi.
Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không an
toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường giáo dục trẻ với những lời dặn dò
nhắc nhở đơn giản thông qua nội dung các bài thơ, câu chuyện, bài hát có nội
dung giáo dục dạy trẻ. Song trên thực tế, trong chương trình có rất ít bài hát, bài
thơ, câu chuyện có nội dung đó. Vì vậy, trong năm học này, tôi nghiên cứu lựa
chọn những tình huống bất trắc thường xảy ra đưa ra những tình huống cụ thể để
dạy trẻ có kỹ năng ứng biến khi gặp tình huống khó khăn, biết cách suy nghĩ và
giải quyết.
Với chủ đề “Mẹ và những người thân yêu của bé”. Trước đây, thông qua
câu chuyện“Chú vịt xám” chúng tôi chỉ dùng lời giáo dục trẻ: “Khi đi công viên
hoặc đến những nơi công cộng thì phải đi với bố mẹ, không được chạy lung tung
để khỏi bị lạc” chứ chưa dạy trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lý như thế nào.
Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu quả.
Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên. Và điều cốt yếu trẻ không
hiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì phải làm
thế nào. Do đó bây giờ ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ hoạt động chiều, tôi
đã đưa ra tình huống khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị - bé sẽ làm gì ?
Tôi đã cho trẻ suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ.
Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của mình, gợi mở
cho trẻ bằng các câu hỏi :Theo con làm như vậy có được không? Tại sao? Sau đó,
cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất:
Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy
đứng yên tại chỗ chờ. Vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé. Hoặc bé có thể đến
chỗ chú bảo vệ, cô bán hàng trong siêu thị ở gần chỗ đó để nhờ gọi điện thoại,

đưa tình huống: Nếu bé thấy có khói, hoặc cháy ở đâu đó bé sẽ phải làm thế nào?
Qua tình huống này tôi dạy trẻ: Khi thấy có khói hoặc cháy ở đâu, trước hết
bé phải chạy xa chỗ cháy, Hãy hét to để báo với người nhà và những người xung
quang có thể nghe thấy. Nếu không có người ở nhà thì chạy báo cho hàng xóm.
Từ những tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra đối với trẻ, bằng cách cho trẻ
thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình đã có để tìm cách
giải quyết vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án tối ưu nhất, đó cũng
chính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ. Thông qua hoạt động đó cũng giúp trẻ có
sự tư duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm kinh
nghiệm trong cuộc sống.
Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, có rất nhiều tình huống bất trắc trẻ
rất dễ gặp trong cuộc sống, tuy nhiên chúng ta ít khi đưa vào dạy trẻ. Với nền
kinh tế phát triển như hiện nay, nhiều gia đình sử dụng ô tô là phương tiện đi lại
của gia đình hàng ngày. Xong việc chấp hành luật lệ an toàn giao thông khi đi ô tô
và xe máy đối với trẻ thường các bậc phụ huynh vẫn còn coi nhẹ chưa được thực
hiện nghiêm túc.
Giải pháp 3. Giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động:
Trong việc cung cấp các kỹ năng sống cho trẻ, giáo viên là người giữ vai
trò quan trọng và là người trực tiếp truyền dạy những kinh nghiệm sống cho trẻ
thì việc đầu tiên đó là cô giáo phải gương mẫu, yêu thương, tôn trọng, đối xử
công bằng với trẻ và đảm bảo an toàn cho trẻ.  Để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
nhà trẻ cô giáo có thể sử dụng những hoạt động giáo dục trong trường như: Hoạt
động vui chơi hoạt động học, hoạt động ngoài trời, giờ đón, trả trẻ, giờ ăn.....
* Thông qua hoạt động vui chơi.
Như chúng ta đã biết trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ nhà trẻ học mà chơi, chơi
mà học. Chơi là một trong các hoạt động học tập của trẻ và có mục đích to lớn đối
9


với sự phát triển toàn diện về nhân cách con người. Thông qua hoạt động vui chơi

yêu thương bạn bè, yêu thương con người. Tạo hứng thú cho trẻ nhỏ qua các câu
truyện bằng tranh phù hợp với lứa tuổi nhất là hiện nay công nghệ thông tin đang
được phổ biến thì có thể sưu tầm những hình ảnh minh họa nội dung truyện để làm
những hình động thì trẻ rất hứng thú, những câu truyện đó phải phù hợp với lứa
tuổi nhà trẻ để gợi mở tính tò mò, ham học hỏi ở trẻ.
Ngoài ra, tôi có thể kể cho trẻ nghe các câu chuyện về tinh thần đoàn kết
hợp tác với nhau, bé đi học không khóc nhè, bé là bé ngoan, bé vui đến trường,
bé biết vâng lời, tình cảm yêu quý bạn bè, tình cảm gia đình, bé yêu lao động,
tính trung thực như: chuyện: “Đôi bạn tốt”, “Vịt con nói dối”, “Mời bạn đến
chơi nhà”, “Con yêu mẹ lắm”
Ví dụ: Thể hiện tình bạn của gà con và vịt con khi rủ nhau đi chơi gặp phải
cáo và chúng đã giúp đỡ nhau khi hoạn nạn. Hoặc khi tôi kể cho trẻ nghe câu
truyện “Vịt con nói dối” thông qua nội dung truyện trẻ biết được trong cuộc sống
10


trẻ không nên nói dối, phải thật thà từ đó giáo dục kỹ năng sống như tính trung
thực cho trẻ trong cuộc sống hàng ngày.
- Đối với hoạt động tạo hình: Cô giáo có thể cho trẻ vẽ, nặn, xé, cắt, dán,
lắp ghép, làm đồ chơi... bằng những nguyên vật liệu đảm bảo an toàn và vệ sinh
cho trẻ, đơn giản, rẻ tiền, sẵn có trong gia đình như: Phấn, giấy báo, đất sét, hoa lá,
hột hạt, vỏ trai, sò, ốc hến, vải vụn, vỏ hộp sữa, cát tông... Để tập cho trẻ có những
kỹ năng sáng tạo, ý thức về bản thân, yêu thương thể hiện tình cảm với những
người thân thiết.
- Đối với hoạt động nhận biết: Cho trẻ là quen với thế giới đồ vật, phương
giao thông, cây cối, con vật, hiện tượng tự nhiên, thời tiết, nghề nghiệp, các hình,
các khối, thời gian, định hướng trong không gian.... Thông qua quan sát, so sánh,
phân nhóm, phân loại...tạo cho trẻ môi trường khám phá, chấp nhận ý tưởng của
trẻ mà không chê bai, khuyến khích trẻ giải quyết vấn đề theo nhiều cách, cô giáo
cho trẻ có đủ thời gian tích cực sử dụng các giác quan để khám phá, lời nói để

11


Muốn trẻ hình thành được các thói quen vệ sinh thì cô giáo và gia đình phải
thống nhất yêu cầu giáo dục vệ sinh đối với trẻ. Giáo viên thông báo yêu cầu biện
pháp giáo dục vệ sinh cho phụ huynh biết, yêu cầu phụ huynh cần theo dõi giúp
đỡ và cho biết tình hình thực hiện ở nhà để cùng phối hợp giáo dục rèn luyện cho
trẻ. Các kỹ năng được thực hiện thường xuyên ở lớp cũng như ở nhà, cứ như thế,
ngày này qua ngày khác, Trẻ sẽ nhanh chóng hình thành được thói quen vệ sinh và
hành vi văn minh mà không cần giáo viên phải nhắc nhở. Kỹ năng sống ấy không
những được trẻ thực hiện ở trường mà còn thực hiện ở nhà, hay ở bất cứ đâu khi
trẻ đi đến.
* Thông qua hoạt động đón, trả trẻ.
Qua giờ đón trả trẻ tôi thường dạy trẻ một số kỹ năng tự như: Trẻ tự cất dép
đúng nơi quy định, trẻ cất ba lô đúng nơi quy định, trẻ uống nước song biết cất cốc
đúng nơi quy định,... qua đó trẻ biết tự phục vụ mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ
của người lớn.
Khi mà trẻ tự cất ba lô, trẻ biết được đó là ngăn tủ để đựng đồ dùng cá nhân
của mình hàng ngày, trên đó cô giáo có dán tên và ký hiệu để trẻ dễ nhớ và nhận ra
tủ của mình.
Ngày đầu đi học trẻ đã được cô giáo hướng dẫn cất dép ở đâu để cho
gọn gàng ngăn nắp và sau thời gian ngắn rèn luyện hướng dẫn trẻ đã tự giác khi
bước chân vào lớp cất dép như thế nào cho đúng quy định .
Các kỹ năng cất cốc đúng nơi quy định trẻ đã được cô giáo hướng dẫn cụ
thể bây giờ mỗi lần uống nước song trẻ có thể tự cất cốc vào giá cốc mà không cần
đến sự giúp đỡ của cô.
* Thông qua tổ chức hoạt động ngoài trời .
Hoạt động ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế độ
sinh hoạt một ngày của trẻ. Bởi thông qua hoạt động này tôi đã tạo nhiều cơ hội
cho trẻ được thực hành, trải nghiệm, tìm hiểu về thế giới xung quanh. Từ đó trẻ

cành cây.
Thông qua việc tổ chức các trò chơi vận động và chơi tự do sẽ hình kỹ năng
hợp tác ở trẻ như biết chơi cùng bạn, biết nhường nhịn, không chen lẫn xô đẩy khi
chơi. Để phát triển kỹ năng này được tốt ở trẻ, tôi thường tạo ra tình huống, yêu
cầu, trò chơi mà cần đến sự hợp tác của 2 nhóm bạn để trẻ cùng nhau giải quyết
vấn đề.
* Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
Trong các kỹ năng sống chào hỏi cũng là một kỹ năng vô cùng quan trọng.
Kỹ năng này sẽ giúp trẻ có nhiều kiến thức về giao tiếp từ đó trẻ sẽ có những cách
xưng hô phù hợp qua việc trò chuyện hàng ngày cùng cô giáo, khi trò chuyện cùng
trẻ tôi thường đưa ra các câu hỏi cho trẻ trả lời:
+ Con chào bạn như thế nào?
+ Con chào bố, mẹ, ông, bà ra sao?
Chính vì vậy, qua thời gian trẻ biết cách xưng hô với người lạ mà không cần
sự nhắc nhở của người lớn. Ngoài ra hình thức này sẽ cung cấp cho trẻ nhiều kỹ
năng sống cơ bản và cần thiết cho trẻ ngay khi trẻ còn nhỏ. Một hoạt động khác
cũng cung cấp cho trẻ nhiều kỹ năng sống đó là quá trình “sai vặt” trẻ. Việc sai vặt
trẻ cũng rất quan trọng giúp cho trẻ có nhiều kinh nghiệm sống như hiểu được mối
quan hệ giữa các đồ vật, hiện tượng khi thực hiện các yêu cầu của người lớn,
ngoài ra hình thức này cũng giúp tôi nhận ra là những trẻ nào nghe và hiểu được
yêu cầu và thực hiện đúng yêu cầu của mình, những cháu nào còn yếu, chưa tự tin
tôi có thể giúp đỡ và bổ sung những khiếm khuyết đó. Quá trình sai vặt trẻ sẽ giúp
trẻ có hứng thú hơn và thích được giúp cô, trẻ quan sát cô làm từ đó những kinh
nghiệm của trẻ cũng được tích lũy. Tuy vậy việc “sai vặt” này không nên quá lạm
dụng như thấy trẻ nào làm được là chỉ gọi mãi một cháu đấy.
* Kết quả: Qua thời gian trẻ lớp tôi có rất nhiều tiến bộ rõ rệt: thông qua các
hoạt động trẻ được trải nghiệm, được khám phá, tìm tòi những điều mới lạ trẻ có
kỹ năng chào hỏi lễ phép với người lớn, biết cảm ơn và xin lỗi. Có một số kỹ năng
tự phục vụ, kỹ năng vệ sinh đơn giản như trẻ biết rửa tay bằng xà phòng trước khi
ăn và sau khi đi vệ sinh, biết tự xúc cơm ăn, tự uống nước, tự cất ba lô, dép... giúp

một phần quan trọng trong hoạt động nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục của nhà
trường nói chung và lớp nhà trẻ E1 nói riêng.
Hiểu rõ được vai trò của các bậc phụ huynh cũng góp phần không nhỏ trong
việc giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ. Ngay từ đầu năm học tôi đã tuyên truyền
tới các bậc phụ huynh bằng nhiều hình thức khác nhau: Như qua bảng tuyên
truyền, qua giờ đón trả trẻ, họp phụ huynh định kỳ hàng năm, chương trình phát
thanh của nhà trường, của cộng đồng, tranh, bảng tin của nhà trường. Để cho phụ
huynh biết về tầm quan trọng trong việc dạy kỹ năng sống cho trẻ, đặc biệt là lứa
tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi này. Để phụ huynh cũng như cô giáo có thể hiểu
hơn về hình thức cũng như phương pháp dạy trẻ kỹ năng sống cho trẻ, 2 bên cùng
có sự thống nhất các phương pháp giáo dục trẻ đạt hiệu quả nhất. Tôi còn tuyên
truyền đến các bậc phụ huynh các quan điểm đúng và chưa đúng trong cách giáo
dục các kỹ năng sống cho trẻ, cùng nhau tìm hiểu các nguyên nhân và đưa ra các
tình huống và biện pháp sử lý. Đặc biệt những phụ huynh ít quan tâm đến con cái,
tôi tìm cách để gặp và trao đổi về thành tích học tập của cháu ở lớp và đồng thời
hỏi thăm về nề nếp sinh hoạt, sở thích…của cháu ở nhà. Với việc làm kiên trì đó
tôi đã tác động việc học của cháu ở lớp cũng như việc rèn nề nếp ở nhà, vì tôi thấy
rằng một số trẻ có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ với bạn trong nhóm
lớp lại có thể hình thành mối liên kết thân thiết mới trong môi trường gia đình của
trẻ. Chính vì vậy cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm xúc bằng cách tạo
các mối liên kết bạn bè tại gia đình, cha mẹ không nên bực bội khi trẻ đi chơi với
bạn khác và tham gia các buổi
Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dậy trẻ tính
tự lập từ bé. Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ, nhận biết những mối
14


nguy hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử
thách trong mọi tình huống. Chính vì vậy, cách bảo vệ trẻ tốt nhất chính là dạy trẻ
biết cách tự bảo vệ bản thân, giúp trẻ chủ động, cảnh giác với tình huống khi có

Đối với trẻ:
Để trẻ có kỹ năng sống tốt cần có được sự tương tác với những người gần
gũi xung quanh trẻ như: Ông bà, bố mẹ, cô giáo.... bạn cùng trăng lứa có kỹ năng
thành thạo hơn. Những thành viên này là những tấm gương cho trẻ quan sát và bắt
trước kỹ năng sống.
Giáo dục kỹ năng sống có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển
toàn diện nhân cách trẻ về thể chất, giao tiếp, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm và kỹ
năng xã hội.
Sau một thời gian thực hiện theo sự giúp đỡ của cô về mọi mặt trẻ phát triển
rõ rệt. So với kết quả đầu năm tỷ lệ đạt được rất tốt. Kỹ năng tự phục vụ và thói
quen trong thực hiện tự phục vụ của trẻ được tăng lên. Kết quả khảo sát đến hết
tháng 3 cho thấy như sau:
15


KẾT QUẢ KHẢO SÁT LẦN 2
TT Nội dung khảo sát Tổng
số
học
sinh
1
2
3
4
5

Kỹ năng tự phục
vụ chăm sóc bản
thân
Kỹ năng giao tiếp,


33,3

10

15

6

40

9

15

7

46,7

8

15

6

40

9

Chưa Tỉ lệ


0

100

0

60

60

15

Tỉ
lệ
%

Đối với giáo viên: Sau khi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Một số giải pháp giáo
dục kỹ năng sốngnhằm hình thành thói quen tự lập cho trẻ nhà trẻ 24 – 36
tháng tuổi tại lớp E1 Trường mầm non Thiệu Thành, Thiệu Hóa, Thanh Hóa”
tôi đã đưa vào thực tiễn giảng dạy tại nhóm trẻ mình phụ trách tôi thấy đã có
nhiều kết quả:
Bản thân tôi được trang bị thêm kiến thức về giáo dục kỹ năng sống
trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Bản thân tôi luôn không ngừng học tập, tìm tòi, học hỏi bạn bè đồng
nghiệp, sách báo, mạng internet... để trau dồi kiến thức nâng cao chuyên môn
nghiệp vụ và trình độ nhận thức trong công tác chăm sóc giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ. Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ, tôi thường xuyên
thay đổi các hình thức và thủ thuật, giúp trẻ hứng thú và hạt động một cách tích
cực. Thường xuyên bổ xung và thay đổi các hình thức trong giáo dục kỹ năng

Trẻ em như một tờ giấy trắng, ngây thơ, trong trắng nếu như ta viết lên
đó những điều tốt thì trẻ sẽ tốt, nhưng khi ta viết lên đó những điều xấu thì tương
lai của trẻ sẽ không tốt đẹp. trẻ không những được giáo dục mà còn được học
nhiều hơn nữa về cách sống, về tình cảm của con người, về những phẩm chất đạo
đức tốt đẹp và hình thành ở trẻ những thói quen, những tính cách cần có của con
người thế hệ mới nhanh nhẹn, năng động. Chính vì thế mà người thân, cha mẹ,
thầy cô hãy luôn gần gũi với trẻ và hiểu trẻ đang cần gì, đang muốn gì, hãy tạo
cho trẻ cơ hội được học và vui chơi một cách thực sự, hãy là những thầy cô,
người cha, người mẹ thông thái để chuẩn bị cho con mình một tương lai tươi
sáng, hãy dành những gì tốt nhất vì trẻ em góp phần không nhỏ trong việc tiếp
nối, lĩnh hội những tri thức mới là nền tảng cho sự phát triển của đất nước sau
này.
Với vai trò là người làm công tác giáo dục, hàng ngày trực tiếp giảng dạy
trẻ tôi luôn nhận thức đúng đắn về vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ. Qua việc vận dụng những biện pháp mới, tôi thấy trẻ
linh động hơn, nhanh nhẹn hơn, nhân cách ý chí tình cảm của trẻ được hình thành.
Bằng sự chủ động linh hoạt vận dụng các nội dung giáo dục kỹ năng sống vào
các hoạt động khác nhau làm cho trẻ hứng thú, tập trung, giúp trẻ thể hiện được
sự khéo léo, óc tưởng tượng, sự giao lưu với bạn bè. Là giáo viên tôi luôn sáng
tạo hơn trong việc làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, biết tìm ra các giải pháp, biện
pháp để thực hiện tốt chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ đây chính là mục tiêu mà
giáo dục hướng tới.
Trên đây là toàn bộ những hiểu biết của tôi về giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ, rất mong được sự ủng hộ góp ý một cách chân thành của chị em đồng nghiệp,
bạn bè và của các cấp lãnh đạo để tôi hoàn thiện hơn những hiểu biết của mình.
3.2. Kiến nghị:
Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường tổ chức các buổi thảo luận giáo kỹ năng sống
cho trẻ để giáo viên được trao đổi những vướng mắc trong việc dạy trẻ.
Cần tạo điều kiện cho giáo viên được đi thăm quan học tập ở các đơn vị


Tài liệu tham khảo:
- [1]: Chỉ thị 40/2008/CT-BGD ĐT, ngày 22/07/2008 về việc phát động phong
trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
- [2]: Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non nhà trẻ (336 tháng tuổi). Theo thông tư 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 sửa đổi bổ
sung một số nội dung chương trình giáo dục mầm non.
18


Giải pháp 1: Trẻ tự xúc cơm ăn

19


Giải pháp 3: Trẻ nhặt lá rụng bỏ vào thùng rác

Giải pháp 4: Trẻ lớp E1 thăm quan trạm y tế

DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Ngô Thị Quyên
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường Mầm non Thiệu Thành
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
Năm học đánh
TT


2016- 2017

21