SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC
SINH LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4 THÔNG QUA
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÍ

Người thực hiện: Trương Thị Liên
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Địa lí

THANH HOÁ NĂM 2019

1


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Học sinh
Phương pháp dạy học
Phương tiện day học, Phương tiện
thiết bị dạy học
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông Quốc Gia
Sách giáo khoa
Quá trình dạy học
Đối chứng
Thực nghiệm
Bản đồ tư duy, sơ đồ tư duy
Giáo dục kĩ năng sống

2


MỤC LỤC
Trang
1. Mở đầu..............................................................................................................1
1.1. Lí do chọn đề tài.............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................1
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................1
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................1
1.5. Những điểm mới của SKKN..........................................................................2
1.6. Cấu trúc của SKKN........................................................................................2
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng bản đồ tư duy trong
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông
qua xây dựng bản đồ tư duy môn Địa lí theo hướng tích cực.........................4
2.1.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.....................................................4



1. Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài.
1.1.1. Như chúng ta đã biết, lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những
giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá. Song còn
thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích
động... Đặc biệt là trong hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ
trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực.
Nếu không được giáo dục kĩ năng sống, nếu thiếu kĩ năng sống, các em dễ bị lôi
kéo vào các hành vi tiêu cực, bạo lực, thiếu tính tự tin, tự lập, sống ích kỉ,vô
tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân, dễ bị phát triển lệch lạc về nhân
cách.
Vì vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em
thực hiện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ
quốc; các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống,
sống tích cực, chủ động, hài hoà và lành mạnh [12 - Trang 25].
1.1.2. Hiện nay, nội dung giáo dục kĩ năng sống đã được nhiều quốc gia trên thế
giới đưa vào dạy học cho các trường phổ thông, dưới nhiều hình thức khác nhau.
Ở Việt Nam, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng
nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước [2 Trang 21].
1.1.3. Trong chương trình Địa lí THPT nói chung, Địa lí lớp 12 nói riêng cung
cấp cho các em các kiến thức về Địa lí tự nhiên, dân cư, kinh tế - xã hội của Việt
Nam. Vì vậy, việc giáo dục kĩ năng sống trong môn Địa lí nói chung, Địa lí lớp
12 nói riêng là hết sức cần thiết, nhằm giúp học sinh có những kĩ năng hành
động, ứng xử phù hợp với môi trường tự nhiên, với xã hội; để các em có khả
năng ứng phó và giải quyết một số vấn đề thường gặp trong cuộc sống do điều
kiện tự nhiên cũng như xã hội đem lại.
1.1.4. Thực tế, việc giáo dục kĩ năng sống đã được lồng ghép vào chương trình
chính khoá trong trường THPT trong vài năm gần đây. Ưu điểm của việc lồng

1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
+ Phương pháp phân tích - hệ thống.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
+ Phương pháp thu thập tài liệu.
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
+ Phương pháp thống kê toán học.
1.5. Những điểm mới của SKKN
- Nghiên cứu, tổng hợp, hệ thống hóa và tiếp thu những cơ sở lí luận trong việc
xây sử dụng đồ tư duy trong giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường
THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí.
- Nghiên cứu, điều tra thực trạng của việc sử dụng BĐTD trong giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT.
- Sử dụng một số BĐTD giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường
THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí theo
hướng tích cực.
1.6. Cấu trúc của SKKN
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng bản đồ tư duy trong
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua
xây dựng bản đồ tư duy môn Địa lí theo hướng tích cực.
Chương 2: Xây dựng BĐTD trong giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở
trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua xây dựng bản đồ tư duy môn Địa lí trên giấy
và bằng phần mềm iMindmap 5.
5


Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc xây dựng bản đồ tư duy trong

a. Đối với giáo viên:
Việc giáo dục kĩ năng sống trong dạy học Địa lí sẽ giúp cho giáo viên:
6


- Tiết kiệm được thời gian, tăng sự linh hoạt trong bài giảng của mình.
- Thông qua dạy học giáo dục kĩ năng sống còn giúp cho giáo viên thực hiện
việc đổi mới phương pháp dạy học - Một trong những vấn đề mà nhiều giáo viên
còn lúng túng trong thời gian qua.
b. Đối với học sinh
- Với đặc điểm về nội dung và phương pháp dạy học đặc trưng sẽ giúp cho học
sinh hứng thú, sáng tạo và các em sẽ nhớ bài lâu hơn, vận dụng kiến thức đã học
tốt hơn.
- Mặt khác, việc giáo dục kĩ năng sống trong dạy học Địa lý sẽ giúp các em
hình thành các kĩ năng sống nòng cốt như:
+ Tự nhận thức: Các em sẽ thể hiện sự tự tin khi được trình bày ý tưởng của cá
nhân trước bạn bè, thầy cô… xác định giá trị của bản thân thể hiện ở thái độ
đồng tình hay phản đối trước những hành động, hành vi tiêu cực như hành động
phá hoại môi trường.
+ Giao tiếp: Lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình làm việc nhóm hay
cả lớp; Trình bày suy nghĩ, ý tưởng của cá nhân; Biết cách ứng xử, giao tiếp với
bạn bè, thầy cô giáo, tạo sự thân thiện để công việc đạt hiểu quả. Thể hiện sự
cảm thông với con người trước những thảm họa do thiên nhiên gây ra.
+ Tư duy: Trong quá trình làm việc cá nhân hoặc nhóm , học sinh có điều kiện
suy ngẫm, hồi tưởng những kiến thức, kĩ năng địa lí đã tiếp nhận trước đó để
giải quyết nhiệm vụ được đặt ra…
+ Ngoài ra, việc giáo dục kĩ năng sống trong dạy học Địa lý sẽ giúp các em hình
thành các kĩ năng sống như kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng làm chủ bản
thân…
Về mặt sức khỏe: Xây dựng hành vi lành mạnh tạo khả năng bảo vệ sức khỏe

trọng việc giáo dục kĩ năng sống trong dạy học bộ môn, việc kết hợp giữa các
phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại chưa thật nhuần nhuyễn, điều đó
đã làm cho nhiều học sinh chưa hứng thú với bài học, môn học, tiết học trở nên
nhàm chán, nặng nề.
2.2.2. Nguyên nhân
Về phía giáo viên.
- Thứ nhất: Không phải giáo viên nào cũng có đủ năng lực để lồng ghép những
nội dung của giáo dục kĩ năng sống vào bài học để biến chúng thành cái bên
trong của học sinh. Cách dạy học của nhiều giáo viên hiện nay chưa phù hợp với
yêu cầu đổi mới phương pháp, giáo viên chưa thực sự đầu tư, tìm tòi để áp dụng
các phương pháp dạy học mới vào giảng dạy.
- Thứ hai: Do điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường chưa
hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu cho việc lồng ghép những nội dung của giáo dục
kĩ năng sống vào bài học.
Về phía học sinh.
- Thứ nhất: Trong suy nghĩ của các em còn cho rằng việc học môn Địa lí là
không cần thiết, bởi đây là môn phụ, cốt sao chỉ đủ điểm là được. Nên các em
chưa tích cực tạo cho mình hứng thú học tập. Mặt khác, không ít học sinh cho
rằng, kĩ năng sống là khả năng vốn có của từng cá nhân, không phải rèn luyện là
8


được (Ví dụ: Theo các em, có người có khả năng giao tiếp tốt nhưng cũng có
người không thể giao tiếp nên có rèn cũng không được và cũng không cần
thiết...)
- Thứ hai: Học sinh chưa có phương pháp học môn Địa lí nói chung, học Địa lí
theo tinh thần đổi mới hiện nay nói riêng. Nhiều em còn lúng túng trong cách
học, cách áp dụng kỹ thuật dạy học tích cực. Vậy nên các em không tích cực,
chủ động học tập và nghiên cứu tìm kiếm nguồn tri thức. Nhiều em còn thiếu
tinh thần xây dựng bài và tình trạng lười làm bài tập trên lớp và ở nhà còn phổ

2.1. Quy trình vẽ bản đồ tư duy
Dù sử dụng phần mềm Mindmap hay vẽ bằng tay trên giấy, thì GV và HS cần
lưu ý:
9


2.1.1. Nguyên tắc vẽ bản đồ tư duy:
- Bắt đầu ở trung tâm với một bức ảnh của chủ đề hoặc từ khoá chủ đề.
- Sử dụng hình ảnh, kí hiệu, mật mã, mũi tên trong bản đồ tư duy.
- Chọn những từ khoá và viết bằng chữ viết hoa.
- Mỗi từ/ hình ảnh phải đứng một mình và trên một dòng riêng.
- Những đường dẫn cấp 1 cần phải được kết nối từ bức ảnh (từ khoá) trung tâm,
những đường nhánh cấp 1 có độ đậm nhất và mảnh dần khi toả ra các nhánh
con.
- Những đường nhánh phải dài bằng từ/ hình ảnh.
- Sử dụng màu sắc trong khắp bản đồ (nhưng phân loại cho các nhánh khác
nhau).
2.1.2. Quy trình vẽ bản đồ tư duy trên giấy.
Bước 1. Xác chủ đề BĐTD, đây chính là chủ đề bài học (hoặc nội dung
được yêu cầu) -> lựa chọn từ khoá hoặc hình ảnh gốc.
Bước 2. Đọc lướt qua toàn bộ nội dung cần sơ đồ hoá -> Xác định vị trí
trung tâm BĐTD; Xác định vị trí các nhánh cấp 1 và các từ khoá của nhánh cấp
1. (Lưu ý cần phân bố diện tích cho các nhánh phù hợp với lượng thông tin của
từng phần cần thể hiện).
Bước 3. Lựa chọn màu sắc chủ đạo cho mỗi nhánh. Vẽ nhánh cấp 1 có độ
đậm và dày nhất. Ghi từ khoá hoặc hình ảnh lên các nhánh.
Bước 4. Lần lượt đọc toàn bộ nội dung của từng nhánh cấp 1 (SGK), xác
định số nhánh cấp 2 và các từ khoá/ hình ảnh cần thể hiện -> phân bố trên diện
tích đã dự kiến sẵn cho từng nhánh C1. Ghi từ khoá/ hình ảnh lên nhánh cấp 2
(độ đậm – dày nhỏ hơn nhánh cấp 1 - vẫn sử dụng màu sắc của nhánh cấp 1).

11


Click chuột chọn loại nhánh muốn tạo

Chọn Central Idea, rồi trỏ chuột vào
hình tròn đỏ ở giữa (tâm)

Từ tâm đỏ đó, kéo chuột ra ngoài để tạo nhánh.
- Thêm tiêu đề cho nhánh: Ban đầu nhánh chưa có tiêu đề. Để thêm tiêu
đề, làm như sau :

Click đúp chuột vào nhánh,
gõ tiêu đề vào rồi gõ enter

Các nhánh sau khi đã thêm tiêu đề

Sau khi thêm tiêu đề, có thể định dạng tiêu đề theo ý muốn. Các làm tương tự
như đối với Central Idea (xem phần 2a và 2b)
12


2.2. Một số giải pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 trường THPT
Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí
2.2.1. Sử dụng BĐTD để giáo dục kĩ năng sống cho HS.
Giáo dục kĩ năng sống trong các phương pháp, kĩ thuật dạy học phương pháp
nhóm.
- Trong quá trình tổ chức các hoạt động nhóm của học sinh, giáo viên đã vận
dụng để giáo dục các kĩ năng sống một cách tích cực như:
- Kĩ năng hợp tác theo nhóm.

Giáo viên giới hạn thời gian làm việc nhóm là 5 phút
- Bước 2: Làm việc theo nhóm:
+ Nhóm cử thư kí.
Các cá nhân làm việc độc lập và ghi ý kiến của mình tại các góc phụ của phiếu
học tập trong thời gian 2 phút.
Thời gian còn lại (3 phút) cả nhóm thảo luận, đưa ra ý kiến thống nhất được ghi
ở phần giữa phiếu học tập.
+ Nhóm cử đại diện trình bày kết quả

Học sinh lớp 12A3 trường THPT Tĩnh Gia 4 thuyết trình BĐTD trong tiết Địa lí
lồng ghép nội dung GDKNS. (Ảnh chụp)
- Bước 3: Thảo luận, tổng kết trước toàn lớp:
Đại diện 6 nhóm lên trình bày kết quả thảo luận của nhóm.
Các nhóm khác quan sát, lắng nghe , bình luận và bổ sung ý kiến khác .
Giáo viên nhận xét, tổng kết.
Giáo viên lồng ghép vào hoạt động nhóm để giáo dục các kĩ năng làm việc theo
nhóm, kĩ năng tư duy, phản hồi, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm chủ bản thân để
thu thập thông tin từ Atlat Địa lí Việt nam, biểu đồ để phân tích đánh giá những
thế mạnh và hạn chế của điều kiện tự nhiên, tài nguyên, dân cư – xã hội của
vùng trong việc triển kinh tế, xã hội.
* Những lưu ý khi giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động
nhóm:
- Quy mô nhóm chỉ nên khoảng từ 6-8 học sinh.
14


- Phân công công việc cụ thể cho từng thành viên trong nhóm.
- Cần xác định rõ nội dung cần thảo luận
- Quy định rõ thời gian thảo luận nhóm.
- Các thành viên trong nhóm giúp nhau tìm hiểu vấn đề trong không khí đoàn

cách dạy bình thường.

16


Bản đồ tư duy lồng ghép GDKNS trong bài “Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió
mùa” sau khi đã xuất ra dưới dạng hình ảnh.
2.2.3. Sử dụng bản đồ tư duy để ôn tập – hệ thống hóa kiến thức.
Việc sử dụng BĐTD để hệ thống hóa kiến thức cũng như việc xây dựng
BĐTD như trên, đều phát triển các nhánh theo cấu trúc của chủ đề.

BĐTD học sinh lớp 12A5 trường THPT Tĩnh Gia 4 vẽ trong tiết ôn tập Địa lí
lồng ghép GDKNS.

17


Bản đồ tư duy lồng ghép GDKNS trong bài “Ôn tập các vấn đề địa lí tự
nhiên” sau khi đã xuất ra dưới dạng hình ảnh
2.2.4. Hướng dẫn học sinh sử dụng bản đồ tư duy để tự học lồng ghép GDKNS.
Để sử dụng BĐTD có hiệu quả trong quá trình dạy học nói chung và hình
thành phương pháp tự học cho học sinh nói riêng, điều cần làm trước hết đó là
giới thiệu và hướng dẫn cho học sinh biết được BĐTD và cách làm việc với
BĐTD.

Bản đồ tư duy bài “Vấn đề khai thác thế mạnh ở Trung du và miền núi Bắc Bộ”
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm
3.1. Mục đích thực nghiệm
3.1.1. Thực nghiệm sư phạm là quá trình rất quan trọng nhằm làm sáng tỏ những
vấn đề lý luận của việc “Một số giải pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

40
TN – 12A2
40
2
82
ĐC – 12A5
42
Kết quả thực nghiệm được tiến hành một cách khách quan trên các lớp
thực nghiệm và đối chứng. Kết quả như sau:
Bảng 2. Tổng hợp điểm kiểm tra của các lớp đối chứng
Điểm kết quả thực nghiệm
Dưới
STT
Bài thực nghiệm
TSHS
TB
Khá Giỏi
TB
5-6
7
8-10
1-4
1

Ôn tập Địa lí tự nhiên

78

17


52
32.5

25
15.6

Tổng hợp chung
Tỉ lệ (%)

STT

1

Bảng 3. Tổng hợp điểm kiểm tra của các lớp thực nghiệm
Điểm kết quả thực nghiệm
Dưới
Bài thực nghiệm
TSHS
TB
Khá
Giỏi
TB
5-6
7
8-10
1-4
Ôn tập Địa lí tự nhiên

78



26
16.3

41
25.6

52
32.5

41
25.6

3.5. Nhận xét và đánh giá kết quả thực nghiệm
Qua bảng giá trị trung bình của các lớp thực nghiệm và đối chứng chúng ta
thấy lớp thực nghiệm có kết quả cao hơn nhiều lớp đối chứng đặc biệt là học
sinh có điểm khá giỏi. Điều này khẳng định tính hiệu quả của một số giải pháp
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua
sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí và có thể nhân rộng và phát triển rộng
rãi.

3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
Qua quá trình thực hiện đề tài “Một số giải pháp giáo dục kĩ năng sống cho
học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy
học môn Địa lí” tôi thấy:
3.1.1. Sử dụng BĐTD vào giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường
THPT Tĩnh Gia 4 là một định hướng đúng đắn trong thời kỳ công nghệ thông tin
và truyền thông phát triển như hiện nay. Nhất là việc thi THPTQG hiện nay với
hình thức trắc nghiệm toàn phần.

rộng phạm vi nghiên cứu và các nội dung khác sẽ được nghiên cứu sâu hơn.
3.3. Kiến nghị
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, chúng tôi nhận thấy để tiếp tục
phát triển và hoàn thiện “Một số giải pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn
Địa lí” cần phải giải quyết những khó khăn, hạn chế nhất định. Cụ thể:
- Mở rộng hiểu biết về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường
THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí: Tuy đây
là nhiệm vụ thường xuyên của GV, nhưng thực tế khi tiến hành khảo sát và kiểm
nghiệm không ít GV ngỡ ngàng khi chúng tôi đặt vấn đề thiết lập giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng
bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí. Việc mở rộng hiểu biết về giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ
tư duy dạy học môn Địa lí cho tất cả GV và HS là rất cần thiết.
- Các GV tự tổ chức những buổi thảo luận về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn
Địa lí. Thông qua các buổi trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp cho GV
những công cụ, kĩ năng cần thiết để tạo ra các phương pháp giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh lớp 12 ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ
tư duy dạy học môn Địa lí.
Để đẩy mạnh hơn nữa việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12 ở
trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua sử dụng bản đồ tư duy dạy học môn Địa lí,
tác giả xin mạnh dạn đề xuất các kiến nghị sau:
3.3.1. Tăng cường hơn nữa các hội thảo về ứng dụng CNTT trong dạy học, mở
các lớp bồi dưỡng về ứng dụng CNTT và xây dựng BĐTD trong dạy học Địa lí
cho giáo viên để giáo viên có điều kiện tiếp cận, trao đổi một cách rộng rãi về
21


vai trò của CNTT và kĩ năng xây dựng BĐTD dạy học lồng ghép GDKNS cho

hướng tích cực, NXB ĐHSP Hà Nội, 2004.
[8]. Tô Xuân Giáp, Phương tiện dạy học, Nxb Giáo dục, Hà Nội. 1997.
22


[9]. Nguyễn Trọng Phúc, Phương tiện, thiết bị kĩ thuật dạy học Địa lí, NXB
ĐHQG Hà Nội, 2001.
[10]. Lê Thông (Tổng chủ biên), Nguyễn Kim Chương, Phạm Xuân Hậu, Đặng
Duy Lợi, Phạm Thị Sen, Phí Công Việt, Sách giáo khoa Địa lí 12, NXB Giáo
Dục Việt Nam, 2010.
[11]. Lê Thông, Trần Văn Thắng, Nguyễn Xuân Trường (đồng chủ biên), Luyện
thi trung học phổ thông quốc gia năm 2017, tập 1&tập 2 NXB Giáo Dục Việt
Nam, 2016.
[12]. Huỳnh Văn Sơn (2008), Bạn trẻ và kỹ năng sống, NXB Lao động Xã hội,
Hà Nội.
[13]. Nguyễn Đức Vũ, Phương tiện dạy học Địa lí ở trường THPT, Nxb Giáo
dục, Hà Nội, 2006.
Tiếng Anh
[14]. Peter Seldin (1991), The Teaching Portfolio: A Practical Guide to
Improved Performance and Promotion/ Tenure Dessions. Bolton, MA: Anker
Publishing Company. Inc.
[15]. Hellen Barrett (2000), Electronic Portfolio Development.
Website
Bách khoa toàn thư mở: />Bài giảng bạch kim:
Một số tài liệu tại và

23