1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong sự nghiệp giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nói riêng, việc cho
các em học sinh tiếp tục được làm quen với thế giới tự nhiên, với môi trường xung
quanh có một ý nghĩa hết sức quan trọng. Không những cung cấp cho trẻ vốn tri
thức đầu tiên về thiên nhiên, con người và xã hội mà còn khêu gợi tính tò mò, thích
tìm hiểu, thích khám phá, qua đó góp phần không nhỏ để hình thành nhân cách đầu
đời của mỗi con người. Ngoài ra, còn dẫn dắt các em vào một thế giới tự nhiên
muôn màu muôn vẻ và tạo điều kiện cho các em gần gũi, thân thiện với môi trường
xung quanh hơn.
Có thể nói, ô nhiễm môi trường đang là vấn đề vô cùng cấp bách không chỉ của
riêng một vùng lãnh thổ, một quốc gia nào, không kể thành thị hay nông thôn ô
nhiễm ô môi trường đang đe dọa tới các nguồn nước và không khí, tàn phá đa dạng
sinh học, gây biến đổi khí hậu và nhiều hệ lụy khác ảnh hưởng trực tiếp tới đời
sống con người.
Hiện nay, môi trường sống của chúng ta dưới tác động không nhỏ của sự biến
đổi khí hậu. Môi trường đang bị huỷ hoại nghiêm trọng, gây nên sự mất cân bằng
sinh thái ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. “Theo báo cáo của WHO được công
bố mới đây, thế giới mỗi năm có tới 12,6 triệu người chết vì các loài bệnh tật do
môi trường nguồn nước, không khí, đất đai,.. bị ô nhiễm gây ra”.
(WHO cảnh báo 25% số người chết trên toàn cầu là do ô nhiễm môi trường)

Trước tình trạng chất lượng môi trường bị ô nhiềm nghiêm trọng hiện nay nhất
là ở vùng nông thôn nơi tôi đang công tác thì việc giáo dục ý thức cho thế hệ trẻ là
một trong những nhiệm vụ cấp bách hàng đầu. Chính từ lý do đó đã khiến tôi quyết
định chọn và nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường cho học sinh ở trường Tiểu học Tuy Lộc - Hậu Lộc”.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
* Giúp học sinh biết:
- Môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta và có mối quan hệ mật thiết
với nhau, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người

- Tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng.
- Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục thói quen, hành vi,
ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh trường Tiểu học Tuy Lộc.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp tìm hiểu, điều tra, khảo sát.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
- Phương pháp trao đổi, đánh giá.
- Phương pháp thực hành, nêu gương.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1. Cơ sở lý luận.
Môi trường nói chung và ở địa phương Tuy Lộc nói riêng đang bị ô nhiễm và bị
suy thoái nghiêm trọng đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng cuộc sống của
tất cả chúng ta. Vì thế bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách, nóng bỏng
không chỉ ở Việt Nam mà cả trên toàn thế giới. Do đó giáo dục ý thức BVMT cho

2


học sinh ở trường Tiểu học Tuy Lộc là một nội dung giáo dục quan trọng và cần
thiết nhằm đào tạo con người có kiến thức, có đạo đức, trách nhiệm về môi trường,
có năng lực phát hiện và xử lí các vấn đề môi trường trong thực tiễn.
Trong chương trình giáo dục hiện nay ở bậc Tiểu học kiến thức về bảo vệ môi
trường đã được tích hợp và lồng ghép vào một số môn học với những bài cụ thể đã
góp phần mang lại những thay đổi đáng kể trong hành vi, thói quen của các em
trong việc BVMT xung quanh. Mặt khác thông qua những bài được tích hợp, lồng
ghép kiến thức về BVMT còn cung cấp những hiểu về môi trường sống giúp học
sinh hiểu môi trường là tất cả hoàn cảnh bao quanh con người, có ảnh hưởng đến
chất lượng cuộc sống và có quan hệ trực tiếp đến sự tồn tại, phát triển của xã hội
loài người. Môi trường là nơi cung cấp tài nguyên cần thiết cho đời sống sản xuất

Thực trạng cho thấy, việc giáo dục môi trường trong trường Tiểu học Tuy Lộc
hiện nay đôi lúc còn nặng về lý thuyết, chưa thực hiện tốt phương châm “ Học đi
đôi với hành ”. Để đạt được hiệu quả hơn nữa thì việc giáo dục môi trường cho học
sinh cần phải thực hiện thông qua những hoạt động cụ thể hơn, sinh động hơn, dần
dần tiến tới không chỉ nâng cao về mặt nhận thức mà còn hình thành các thói quen
tốt trong bảo vệ môi trường cho học sinh cả trong và ngoài nhà trường cũng như ở
bất cứ đâu mà các em đến. Thậm chí các em còn là những tuyên truyền viên tích
cực trong công tác BVMT tại mỗi gia đình, mỗi dòng họ, thôn xóm,....
Qua điều tra, khảo sát tình trạng mội trường tại một vài nơi trên địa bàn huyện
Hậu Lộc cho thấy thực trạng môi trường nói chung đang bị ô nhiễm trầm trọng cả
trên mặt đất, dưới nước và trong không khí. Nhất là:
* Ô nhiễm môi trường do khói, bụi, khí thải độc hại.
Hàng ngày, hàng giờ các nhà máy may, nhà máy gạch, làng nghề, các đoàn xe
vận tải công trình xây dựng,...trên địa bàn huyện Hậu Lộc nói riêng và tại một số
vùng khác trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá nói chung không ngừng thải vào môi trường
đất, nước, không khí một lượng chất thải vô cùng lớn cùng với lượng khói, bụi quá
tiêu chuẩn cho phép gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường không khí rất đáng lo
ngại.
( Hình ảnh phản ánh thực trạng ô nhiễm không khí gần các nhà máy)

Trên hình ảnh cho thấy môi trường tại một số khu vực gần các nhà máy, khu
công trình xây dựng, các làng nghề mức độ ô nhiễm khói, bụi rất lớn ; cùng với
chất thải giao thông, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, các hoạt động dịch vụ,
sinh hoạt của con người,…Làm cho bầu không khí những ngày hanh khô, nắng
nóng trở nên mù mịt chỉ toàn khói bụi, tác động nguy hại đáng kể đối với sức khỏe
con người, đẩy nhanh quá trình lão hóa, suy giảm chức năng hô hấp, gây ra các
bệnh như: hen suyễn, ho, viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi ; suy
nhược thần kinh, tim mạch và làm giảm tuổi thọ con người. Mặt khác các chất gây
ô nhiễm không khí còn có thể gây ra hiện tượng mưa axit gây hủy hoại các hệ sinh
thái tự nhiên và đẩy nhanh hiện tượng hiệu ứng nhà kính và làm tăng nhanh quá

Bởi Nguồn nước thải này có chứa hóa chất bảo vệ thực vật hay thuốc trừ sâu là
thành phần độc hại cho môi trường và sức khỏe con người. Đặc biệt, tại khu vực
nông thôn nơi tôi công tác và sinh sống người dân vẫn chưa có nguồn nước sạch để
phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày và còn phụ thuộc vào nguồn nước mưa, nước
giếng khơi tự đào nhưng đến mùa khô những nguồn nước này không đáp ứng được
cho nhu cầu sinh hoạt buộc người dân phải sử dụng nguồn nước sông, ao, hồ lọc
qua lớp cát, sỏi rồi dùng làm nước sinh hoạt gây ra nhiều khó khăn cho cuộc sống
của người dân. Chính vì vậy, sự cần thiết phải nâng cao ý thức cho học sinh trong
việc bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng. Dưới đây là một vài hình ảnh minh
chứng cho điều đó.
( Hình ảnh môi trường nước bị ô nhiễm tại địa phương Tuy Lộc)

* Nguyên nhân dẫn đến tình trạng môi trường như hiện nay.
- Nhận thức về môi trường và BVMT của học sinh và trong một bộ phận nhân
dân tại địa phương Tuy Lộc nói riêng và trong huyện Hậu Lộc nói chung còn thấp.

5


- Thói quen sạch nhà, nhưng bẩn ngõ.
- Sử dụng không đúng kĩ thuật canh tác, sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực
vật không đúng kĩ thuật và còn bị lạm dụng quá mức cho phép.
- Hoạt động khai thác, sả thải bừa bãi làm chết và hủy hoại nhiều loài thuỷ sản
cũng như các tầng thủy sinh dưới nước,….
- Quản lí chất thải rắn còn yếu kém, lỏng lẻo, hiệu quả xử lí chất thải nguy hại
chưa đồng bộ và chưa đạt yêu cầu.
- Hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ tạo ra chất gây ô nhiễm nguồn
nước và không khí cao.
Tóm lại: Do sự thiếu hiểu biết về môi trường và giáo dục BVMT là một trong
những nguyên nhân chính gây nên ô nhiễm và suy thoái môi trường.


* Cách làm của tôi thông qua các biện pháp cụ thể sau:
* Biện pháp1: Tăng cường công tác chỉ đạo giáo viên dạy tích hợp, lồng ghép
BVMT vào các môn học trong nhà trường.
Ngay đầu năm học nhà trường lập kế hoạch, chỉ đạo giáo viên xây dựng kế
hoạch, tổ chức thực hiện dạy tích hợp, lồng ghép kiến thức BVMT vào trong các
môn học. Đây là việc làm không thể thiếu được trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo,
điều hành công việc của người làm công quản lý chuyên môn. Mặc dù không mới
nhưng thông qua đó đã góp phần chỉ đạo kịp thời nghiêm túc việc thực hiện dạy
tích hợp kiến thức giáo dục ý thức BVMT cho học sinh.
Triển khai, chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn cấp tổ với nội dung:
- Tìm hiểu tình trạng về ô nhiễm môi trường ở địa phương hiện nay. Nguyên
nhân gây nên thực trạng đó, hậu quả để lại. Nhiệm vụ và giải pháp đối với Nhà
trường, với mỗi giáo viên, học sinh trong công tác giáo dục BVMT.
- Đánh giá việc giảng dạy tích hợp, lồng ghép giáo dục BVMT đã thực hiện
trong thời gian qua, những kết quả thu được, những khó khăn cần khắc phục,...
* Biện pháp 2: Xây dựng cho học sinh nếp sống lành mạnh, trong sáng, có ý
thức giữ gìn và Bảo vệ môi trường.
Giáo dục cho trẻ có ý thức giữ vệ sinh chung không vứt rác bừa bãi, không
hái hoa, bẻ cành, luôn đi tiểu tiện, đại tiện đúng nơi quy định.
Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho tất cả học sinh ở mọi
lứa tuổi trong trường tiểu học Tuy Lộc, thông qua các hoạt động, việc làm cụ thể
hàng ngày.
Tổ chức cho học sinh tham gia vào các hoạt động lao động phù hợp, vừa sức
như (vệ sinh trường lớp, nhà cửa, đường làng, ngõ xóm, bảo vệ và chăm sóc cây
cối, con vật trong thiên nhiên cũng như các hành động tiết kiệm trong sử dụng điện,
nước và các nguồn năng lượng khác ở trường và ở nhà), nhằm hình thành ở các em
niềm vui và thái độ tốt khi đóng góp công sức của mình vào việc làm cho môi
trường luôn xanh, sạch, đẹp. Từ đó các em có niềm tự hào về việc làm ý nghĩa của
bản thân đối với môi trường xung quanh.

đảo học sinh và cộng đồng về công tác BVMT hiện tại và tương lai. Cuối cùng Ban
giám khảo cuộc thi đưa ra quyết định chọn ra những tác phẩm đẹp nhất, có sức
tuyên truyền rộng nhất để vinh danh, trao giải thưởng. Dưới đây là một trong các
tác phầm đạt giải cao trong các lần thi.

( Bài thi vẽ về chủ đề BVMT của học sinh trường Tiểu học Tuy Lộc )

* Biện pháp 5: “ Xanh hóa sân trường, lớp học”
Không ngừng xây dựng một trường học, lớp học xanh để mỗi ngày đến trường,
vào lớp các em học sinh có cảm giác như mình đang sống và học tập trong một môi
trường thiên nhiên dịu mát của cỏ cây, hoa lá tạo nên một cảm giác thanh bình giúp
tâm hồn thư giãn, sảng khoái và học tập trở nên tốt hơn.
Để thực hiện phong trào, nhà trường giao cho mỗi lớp phụ trách một vị trí bồn
hoa, một công việc cụ thể để các em cùng chung tay góp sức vào việc chăm sóc,
bảo vệ. Tổ chức trồng cây nhân dịp xuân về theo tấm gương của Bác Hồ. Quy
hoạch trồng cỏ, trong sân chơi, bãi tập, trồng dưới gốc cây bóng mát. Tạo nên
khuôn viên nhà trường mát mẻ, sảng khoái. Không chỉ chú trọng phát triển màu
xanh trong khuôn viên trường, xây dựng môi trường học tập hiệu quả còn được đặt

8


ra ở từng lớp học. Nhiệm vụ này do chính giáo viên, học sinh đảm nhận. Thường
xuyên tham gia giữ gìn làm vệ sinh sân trường, lớp học trước buổi học, thu nhặt rác
bỏ vào thùng rác, không xả rác bừa bãi, thu gom giấy loại bỏ vào giỏ rác của lớp,
nhắc bạn không nên vứt rác trong lớp, trên sân trường mà phải bỏ vào thùng rác
đúng quy định. Ngoài ra, các em còn tham gia chăm sóc cây xanh theo sự phân
công của Liên đội ; không leo trèo trên cây, không bẽ cành, hái hoa, mà cùng nhau
bảo vệ cây xanh để môi trường ngày càng xanh, tạo một bầu không khí trong lành,
một không gian thoáng mát.

khóa. Trong quá trình hường dẫn thực hành giáo viên nói rõ mục đích, ý nghĩa và
hiệu quả của việc các em đang tham gia là hết sức cần thiết.
Giáo viên chủ động phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường để thực
hiện có hiệu quả công tác hướng dẫn học sinh trong các hoạt động khi các em tham
gia trực tiếp giữ gìn vệ sinh trường lớp xanh - sạch - đẹp và môi trường chung trong
và ngoài nhà trường thông qua phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”.
(Ảnh: Giáo viên đang hường dẫn học sinh dọn vệ sính sân và cổng trường)

* Biện pháp 8: Tiếp tục Phát động và tổ chức tốt phong trào thi đua " Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Đây là giải pháp mà học sinh được trực tiếp tham gia công tác bảo vệ môi
trường. Từ phong trào này kết hợp những kiến thức các em đã học hoặc đã được
lồng ghép thông qua một số môn học học sinh sẽ thấy được tầm quan trọng của môi
trường đối với đời sống con người. Khi tham gia phong trào các em biết giữ gìn
trường lớp sạch đẹp, tự ý thức không vứt rác bừa bãi nhắc nhở các bạn cùng nhau
thực hiện tốt việc giữ gìn và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; giữ vệ sinh chung, biết
trồng cây xanh và chăm sóc cây, biết tham gia làm vệ sinh đường làng, ngõ xóm,
nơi nghĩa trang liệt sĩ ở địa phương để môi trường thêm trong lành, thân thiện và
xanh - sạch - đẹp.
* Biện pháp 9: Tích cực tuyên truyền toàn dân chung tay BVMT.
( Ảnh minh họa mọi người cùng chung tay BVMT)

Làm tốt công tác xã hội hóa BVMT chính là đang biến các chủ trương, chính
sách, các luật về BVMT thành nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của mọi tầng lớp
trong xã hội. Huy động tối đa các nguồn lực trong xã hội tham gia vào các hoạt
động BVMT, nhằm giữ cho môi trường luôn trong lành, bảo đảm sự cân bằng sinh
thái. Đó chính là nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp bách hiện nay. Mặt khác tích
cực giáo dục tốt công tác BVMT trong trường học để mỗi học sinh trường Tiểu học
Tuy Lộc trở thành một tuyên truyền viên tích cực trong lĩnh vực BVMT đến mỗi

- Thông qua sáng kiến đã giúp bản thân, đồng nghiệp và nhà trường càng xác
định rõ vai trò trách nhiệm của mình trong công tác tuyên truyền, giáo dục học sinh
cũng như truyền thông điệp tới cộng đồng, xã hội thêm nỗ lực, quyết tâm trong việc
giữ gìn và BVMT làm cho môi trường luôn trong lành, vì sức khoẻ cộng đồng, vì
hạnh phúc của nhân dân, vì tương lai của thế hệ mai sau và vì sự tồn vong của
giống nòi.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.
Trong quá trình thực hiện xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp cần nâng cao
giáo dục ý thức BVMT cho học sinh. Nhà trường cần kết hợp chặt chẽ đồng bộ bốn
nội dung chủ yếu sau:

11


- Cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản ban đầu về môi trường, mối
quan hệ giữa con người với thiên nhiên, tác động tích cực và tiêu cực của môi
trường đến đời sống con người.
- Mỗi trường học phải là một trung tâm xanh, sạch, đẹp và an toàn; học sinh
được học tập vui chơi trong môi trường này thì chắc chắn các em sẽ biết giữ gìn
bảo vệ môi trường.
- Quá trình xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp và an toàn chủ yếu phải
xuất phát từ sự nỗ lực của học sinh, giáo viên và tất cả các tổ chức, đoàn thể trong
và ngoài nhà trường. Cần lập kế hoạch và hướng dẫn, hỗ trợ giúp học sinh tự nhận
thấy, tự thảo luận, biết đề xuất và chủ động tham gia công việc một cách tự giác,
trách nhiệm.
- Không làm thay học sinh những công việc các em tự tổ chức được, tự làm
được. Phải làm cho học sinh thật sự có hành vi và thói quen đúng đối với môi
trường nơi em đang học tập, vui chơi và đang sống ; Không ai giữ gìn bảo vệ môi
trường hiện tại và trong tương lai xanh, sạch, đẹp tốt hơn bằng chính các em.

cuộc thi tìm hiểu về môi trường, để từ đó các em có ý thức bảo vệ môi trường và
tích cực tuyên truyền đến gia đình, cộng đồng xã hội cùng hành động bảo vệ môi
trường một cách thiết thực ngay trong cuộc sống hằng ngày.
- Tích cực làm công tác tham mưu với các cấp lãnh đạo địa phương làm công
tác tuyên truyền tới mọi tầng lớp trong xã hội, giáo dục chung ý thức giữ gìn và bảo
vệ môi trường xanh - sạch - đẹp.
Trên đây là một số giải pháp cũng như kinh nghiệm hỗ trợ việc xây dựng
trường học xanh - sạch - đẹp tại trường Tiểu học Tuy Lộc nhằm góp phần tích cực
trong thực hiện hiệu quả phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”. Kính mong quý đồng nghiệp cũng như Hội đồng khoa học chia sẻ, góp ý
để sáng kiến của tôi lần sau hoàn thiện hơn. Xin trân thành cảm ơn./
XÁC NHẬN CỦA TRƯỞNG PHÒNG
GD&ĐT HUYỆN HẬU LỘC
................................................................
................................................................
................................................................
................................................................

Hậu Lộc, ngày 25 tháng 05 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
của mình viết không sao chép nội
dung người khác.
Người thực hiện
Lê Ngọc Tuấn

13


Tài liệu tham khảo.
- Đạo đức và Môi trường ở nước ta- Lý luận và thực tiễn. NXB Từ điên Bách khoa

hoặc C)

TT

Tên đề tài SKKN

1

Một số Biện pháp giúp học
sinh lớp 4 giải toán điển hình
bằng sơ đồ đoạn thẳng

Phòng
GD&ĐT

C

2004 - 2005

2

Hướng dẫn học sinh giải các
bài toán điển hình lớp 4

Phòng
GD&ĐT

C

2008 - 2009

5
6

Một số biện pháp giúp học
sinh học tốt dạng toán điển
hình lớp 4
Nâng cao chất lượng dạy học
thông qua hoạt động dự giờ
thăm lớp
Nâng cao chất lượng dạy học
thông qua hoạt động dự giờ
thăm lớp
Nâng cao chất lượng dạy học
thông qua hoạt động dự giờ
thăm lớp

15


MỤC LỤC
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9

14
15
15
16

16