1. MỞ ĐẦU
1.1 . LÍ DO CHỌN SÁNG KIẾN
Cũng như các môn học khác, môn Toán đóng một vai trò hết sức quan trọng
trong việc rèn tư duy lôgic cho học sinh. Môn Toán còn góp phần hình thành và rèn
luyện các phẩm chất, các đức tính cần thiết của người lao động mới trong xã hội
hiện đại. Vì vậy mỗi giáo viên chúng ta cần phải có trách nhiệm dạy học sao cho
học sinh của mình tiếp thu được những kiến thức và kĩ năng toán học mà chương
trình của Bộ GD-ĐT quy định cho từng cấp học. Tuy nhiên không phải mọi học
sinh đều có trình độ tiếp thu bài như nhau: có em tiếp thu bài rất nhanh nhưng lại
có em tiếp thu bài rất chậm. Các em học chậm là một điều khiến các giáo viên rất
trăn trở và lo lắng: lo lắng cho tỉ lệ lên lớp, lo lắng cho hiệu quả giảng dạy, lo lắng
cho việc chuẩn kiến thức và lo lắng cho cả việc học của các em sau này. Thế
nhưng, mấy ai quan tâm đến việc tìm biện pháp để phụ đạo học sinh yếu sao cho
hiệu quả. Phần đông các trường chỉ lo việc bồi dưỡng học sinh hoàn thành tốt Toán,
Tiếng Việt, Tiếng Anh… Học sinh đã tiếp thu nhanh rồi bồi dưỡng thêm cho giỏi
hơn để đi thi lấy thành tích cho trường. Còn học sinh tiếp thu chậm, lại ít được
quan tâm lại càng chậm thêm. Thực hiện cuộc vận động “Hai không” của ngành,
đặc biệt là chống việc học sinh ngồi nhầm lớp. Bản thân tôi được chủ nhiệm lớp 5
trong nhiều năm qua, các lớp do tôi chủ nhiệm có lực học không đồng đều, nhiều
em học toán rất chậm, hay chán học, thường làm việc riêng trong lớp, gây mất trật
tự, ảnh hưởng đến việc học của bạn, ảnh hưởng rất nhiều đến công tác giảng dạy
của tôi và làm mất nhiều thời gian cho tiết học toán. Tôi cố gắng khắc phục và tìm
ra một số biện pháp để nâng cao hiệu quả về việc rèn học sinh tiếp thu chậm môn
toán.
1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Để đạt được mục tiêu dạy học môn Toán ở lớp 5A.
- Để học sinh nắm vững kiến thức cũ và kiến thức mới, giúp các em hứng thú
trong học tập.
- Để đạt được mục tiêu giáo dục của nghành, đáp ứng nguyện vọng của giáo
viên, phụ huynh và học sinh.
1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Hoàn thành
Cần cố gắng
Tổng số học
sinh
SL
%
SL
%
SL
%
1
4%
6
26%
16
70%
23
Kết quả trên cho thấy, số học sinh tiếp thu chậm còn nhiều. Chính vì vậy
mà việc phụ đạo cho học sinh là vấn đề cần quan tâm. Muốn làm tốt công tác này
chúng ta cần phải làm gì? Đây cũng chính là câu hỏi mà bản thân cần phải tìm tòi
nghiên cứu. Từ những thực trạng trên thôi thúc bản thân tìm ra nguyên nhân dẫn
đến tình trạng “Học sinh tiếp thu bài còn chậm” là do đâu? để từ đó tìm ra biện
pháp phụ đạo cho học sinh đạt hiệu quả.
2.3. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả về việc rèn cho học sinh tiếp
thu chậm môn toán lớp 5.
2.3.1. Tìm hiểu một số mặt yếu cơ bản môn Toán của học sinh lớp 5.
2


Phát hiện học sinh tiếp thu chậm việc làm đầu tiên là khảo sát chất lượng

ba và thứ năm.
- Thứ ba: Kiểm tra các kiến thức cơ bản bị hổng, làm bài tập ứng dụng.
3


- Thứ năm: Tổ chức đố em và trò chơi có nội dung toán học hoặc làm bài
luyện tập, bài khảo sát.
b) Kế hoạch thực hiện việc phụ đạo học sinh tiếp thu chậm: Lập kế hoạch
dạy học phù hợp đối với từng đối tượng học sinh:
* Tháng 9, 10: - Giúp các em học thuộc lại các bảng nhân chia, các công
thức, quy tắc và những ghi nhớ ở các lớp dưới có liên quan đến chương trình lớp
5 - Đồng thời ôn lại cách thực hiện các phép nhân chia số tự nhiên. Đặc biệt chú ý
phép chia cho 2, 3 chữ số, hướng dẫn các em biết ước lượng thương ở các lầnchia.
Tận dụng 15 phút đầu giờ mỗi buổi học để kiểm tra việc học thuộc của học sinh,
có đôi bạn kèm cặp giúp đỡ. Ngoài ra bạn giỏi cũng giúp bạn yếu thực hiện lại
phép chia. Mỗi tuần kiểm tra một mảng kiến thức được ôn tập, kết hợp các kiến
thức đó để làm bài tập.
* Tháng 11: - Ôn lại cách thực hiện những bài toán đơn giản bằng cách vận
dụng các quy tắc, công thức hoặc ghi nhớ như. Tính chu vi, diện tích các hình như:
hình vuông, hình chữ nhật, hình bình hành, hình thoi. Hoặc dựa vào dấu hiệu chia
hết để tìm các số. Hoặc dựa vào tính chất cơ bản của các phép tính để tính các dãy
tính: a + b = b + a; a x (b+c) = a x b + a x c …
- Giao bài tập đơn giản áp dụng các quy tắc, công thức và các ghi nhớ cần
ôn luyện. Bạn hoàn thành bài tốt kèm bạn tiếp thu chậm.
* Tháng 12, 1: Một số kinh nghiệm rèn học sinh tiếp thu chậm môn Toán
lớp 5 . Từ phép nhân chia số tự nhiên rèn học sinh nhân chia số thập phân. Nhắc
nhở các em chú ý cách chuyển dấu phẩy ở số chia số bị chia.
- Do việc hổng kiến thức nên các bài toán có lời văn các em học rất yếu. Đối
với một đề toán tôi giúp học sinh tìm hiểu đề bằng cách phân tích: dựa vào các đã
cho để tìm cái chưa biết và rút ra dạng toán. Tuỳ từng dạng toán giúp học sinh

cách thường xuyên gọi học sinh báo cáo trước lớp kết quả làm việc của bản
thân hay của nhóm mình.
- Trong mỗi giờ học, hướng dẫn và kèm cặp các em thật tỉ mỉ, kĩ những
kiến thức kĩ năng cơ bản. Yêu cầu các em làm từng bài tập cho thật hoàn
chỉnh rồi mới chuyển sang bài sau, không ôm đồm đòi các em theo kịp các
bạn trong lớp.
- Xác nhận và động viên sự tiến bộ của học sinh dù là nhỏ nhất.
- Chú ý đôn đốc, nhắc nhở, dùng tập thể để động viên cổ vũ, giúp đỡ để
các em tự nhận biết và cố gắng học tập.
- Không lạm dụng trách phạt, sử dụng phương pháp kỉ luật tích cực đối
với những học sinh này. Nêu những tấm gương sáng về người nghèo nhưng
hiếu học và đã trở thành những người nổi tiếng để các em noi theo.

5


- Thường xuyên gần gũi, tìm hiểu, quan tâm lắng nghe mong muốn của
học sinh, tạo điều kiện cho học sinh nói lên những suy nghĩ của mình để giáo
viên nắm bắt được tâm sự, nguyện vọng, sở thích thái độ học tập của học sinh
từ đó sẽ có tác động đúng hướng kích thích các en học tập.
- Động viên kịp thời học sinh làm đúng, trả lời gần đúng bằng các câu nói
khích lệ, khuyến khích: Có cố gắng, gần đúng rồi, . . . Dùng phương pháp
nêu gương mỗi khi các em làm đúng bài tập, phép tính.
- Trực tiếp gặp gỡ gia đình để tìm hiểu hoàn cảnh của gia đình. Cùng gia
đình các em trao đổi, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các em học tập.
Trao đổi, kết hợp với phụ huynh học sinh chọn phương pháp thích hợp nhất
để thúc đẩy các em ham thích học tập và quản lí việc học ở nhà, từng bước
đưa các em vào nền nếp học tập.
- Trao phần thưởng cho từng học sinh có tiến bộ sau mỗi đợt thi đua.
- Khen ngợi, động viên kịp thời các em. Không chê và phân tích tỉ mỉ

sinh tiếp thu chậm trong từng tiết học.
- Thực hành rèn luyện các kĩ năng nhân, chia thường xuyên.
2.3.7. Với chổ hổng về các dạng toán cơ bản (Học sinh quên cách giải
các dạng toán cơ bản ).
- Liệt kê lại các dạng toán của các lớp dưới ( Ví dụ đối với học sinh lớp
5 tôi liệt kê lại các dạng toán cơ bản của lớp 4).
Dạng toán trung bình cộng.
Dạng toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó.
Dạng toán Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ của hai số đó.
Dạng toán Tìm hai số khi biết tổng và tỉ của hai số đó.
Dạng toán về hình học; Hình chữ nhật, hình vuông, hình bình hành,
hình thoi.
Hoặc một số dạng toán cơ bản của lớp 5 (Toán về tỷ số phần trăm, toán
tỷ lệ..)
- Nhắc lại cho học sinh cách giải từng dạng toán, phân biệt sự khác
nhau giữa các dạng toán và yêu cầu học sinh học thuộc.
Ví dụ: Ở lớp 5 học sinh thường nhầm lẫn 2 dạng toán về tỉ số phần
trăm: dạng tìm một số khi biết số phần trăm của nó và dạng toán tìm số phần
trăm của một số. Tôi cho học sinh giải đồng thời 2 bài toán sau:
Bài 1: Tìm 25 % của 120.
Bài 2: Tìm một số khi biết 50 % của nó là 120.
Học sinh đưa ra cách giải:
Bài 1:
25% số đó là: 120: 100 x 25 = 30
7


Bài 2:
Số phải tìm là: 120: 50 x 100 = 240
Tôi cho học sinh phân tích để học sinh tự thấy sự khác nhau của 2 dạng

8


trừ, nhân, chia). Để rèn luyện thành thạo các kĩ năng cho học sinh, tôi luôn
hướng dẫn và yêu cầu học sinh nắm vững: Mối quan hệ giữa các phép tính
(giữa phép cộng và phép trừ, giữa phép nhân và phép chia, ....).
Để cho học sinh dễ tính toán và làm bài nhanh, cần cung cấp cho học sinh
thủ thuật che bớt hoặc làm tròn để các em ước lượng được nhanh hơn.
Ví dụ 2: Tính
628 : 49
Ta có thể hướng dẫn học sinh như sau:
- Làm tròn số bị chia và số chia (628 làm tròn thành 630; 49 làm tròn
thành 50 ).
- Nêu phép chia với các số vừa làm tròn ( 630 : 50 )
- Che chữ số 0 rồi ước lượng thương (che chữ số 0 còn 63 : 5, vậy
thương là 12).
- Thử vào phép chia.
628 49
138 12
40
Vậy 628 : 49 = 12 ( dư 40 ).
Với các phép tính với các số thập phân, cách tính tương tự các số tự
nhiên, khi các em đã thực hiện tốt các phép tính với số tự nhiên, giáo viên chỉ
cần lưu ý các em cách xử lí dấu phẩy cho phù hợp.
Các phép tính cộng, trừ với số thập phân: Lưu ý các em đặt các chữ số cùng
hàng thẳng cột với nhau, dấu phẩy ở tổng (hiệu) thẳng cột với dấu phẩy của
các số hạng (số bị trừ, số trừ).
- Phép nhân: Dấu phẩy được đánh bằng cách đếm các chữ số ở phần
thập phân của hai thừa số rồi dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số
kể từ phải sang trái.

Ví dụ: Khi học toán tỷ lệ tôi cho học sinh đề bài “Lớp 5A trường Tiểu
học Thanh Sơn có 36 học sinh quét xong sân trường hết 40 phút. Nếu bổ
sung thêm 4 bạn học sinh nữa thì lớp 5A quét xong sân trường hết bao nhiêu
thời gian.(Mức làm của mỗi bạn là như nhau)”
- Trên lớp, giảng thật chậm, kĩ và hướng dẫn tỉ mỉ khi gặp những dạng
toán mới, khó, kiên trì không nóng vội.
2.3.10. Tận dụng ngay học sinh hoàn thành bài tốt, nhóm trưởng để
kèm cặp học sinh tiếp thu chậm, tăng cường hoạt động của hội đồng tự quản.
Trong một tiết học với thời lượng từ 35 đến 40 phút một giáo viên ngoài việc
tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh cả lớp còn phải chú ý đến tất cả
các đối tượng học sinh trong lớp đặc biệt là học sinh hoàn thành tốt và học
sinh tiếp thu chậm, tuy nhiên thời gian có hạn nên lớp có quá nhiều học sinh
10


tiếp thu chậm thì giáo viên không có đủ thời gian để hướng dẫn tỷ mỷ đến tất
cả các em học sinh do đó đôi khi một số học sinh tiếp thu chậm bị bỏ rơi. Tôi
đặc biệt chú ý việc kiểm soát của nhóm trưởng và sự hướng dẫn của nhóm
trưởng với học sinh tiếp thu chậm.
- Giao cho hội đồng tự quản, trưởng ban học tập, nhóm trưởng thường
xuyên kèm cặp hướng dẫn, kiểm tra việc học của các học sinh này.
- Nhóm trưởng thường xuyên kiểm tra việc chuẩn bị của các bạn học
sinh yếu qua giờ truy bài, hoặc trong mỗi giờ học, chỉ ra chỗ sai hoặc giảng
lại chỗ bạn chưa hiểu, yêu cầu bạn tự làm bài hoặc làm lại bài khi sai. Nhóm
trưởng, trưởng ban học tập có thể trao đổi lại với giáo viên chủ nhiệm về bạn
mình được phân công kèm cặp khi cần.
- Trong hoạt động nhóm tôi tư vấn cho nhóm trưởng thường xuyên gọi
các bạn tiếp thu chậm đại diện cho nhóm báo cáo ý kiến thảo luận của nhóm
mình. Phân cho nhóm trưởng kiểm tra, giúp đỡ việc chuẩn bị bài, hướng dẫn
các bạn còn chậm trong quá trình làm bài tập, vận dụng lí thuyết vào thực

việc học bài, làm bài của các bạn và báo cáo với giáo viên chủ nhiệm vào đầu
mỗi buổi học. Tôi kiên trì uốn nắn, sửa sai cho các em từ chữ viết, cách trình
bày bài làm đến việc không làm nháp, cẩu thả, làm bài xong không thử lại.
Mỗi tuần một vài lần tôi chọn nhà của một học sinh tiếp thu chậm để đến
thăm phụ huynh nhờ sự hỗ trợ của gia đình và giúp đỡ các em học nhóm sao
cho có hiệu quả. Bên cạnh đó, trong buổi họp phụ huynh đầu năm tôi cũng
trình bày rõ các mặt yếu của các em qua tìm hiểu giáo viên chủ nhiệm năm
trước khi nhận bàn giao chất lượng học sinh; hoặc qua bài kiểm tra chất lượng
đầu năm, qua theo dõi học sinh vào những tuần đầu để nhờ sự quan tâm giúp
đỡ của phụ huynh. Đồng thời đề nghị các phụ huynh tạo cho các em một góc
học tập và lập cho các em một thời gian biểu học ở nhà. Đối với các em có
hoàn cảnh, điều kiện gia đình khó khăn. Do thiếu thốn vật chất lẫn tinh thần,
các em hay nghỉ học dẫn học dẫn đến yếu. Sau khi tìm hiểu hoàn cảnh gia
đình của học sinh, tôi đã vận động các em trong lớp quyên góp sách vở, một
số dụng cụ học tập để giúp đỡ các em. Mặt khác, tôi đề nghị với Ban giám
hiệu nhà trường hỗ trợ cho các em. Đồng thời đến thăm gia đình em để gây
thiện cảm và đề nghị phụ huynh tạo điều kiện cho em đi học đều và được
tham gia học phụ đạo.
Đối với các em do ham chơi, chây lười, không được phụ huynh quan
tâm dẫn đến yếu. Bước đầu tôi gần gũi, khuyên bảo, nêu những gương học tập
tốt cho các em thấy. Bố trí thời gian kèm cặp, luôn khích lệ động viên để các
em vươn lên; đồng thời hình thành dần phương pháp học toán cho các em.
12


Tóm lại: Đối với đối tượng này cần có sự kết hợp chặt chẽ với phụ
huynh học sinh nhằm quản lí việc học ở nhà; cộng với sự kiểm tra nhắc nhở
việc học ở lớp để dần dần đưa các em vào nền nếp học tập. Ngoài ra, sau mỗi
đợt kiểm tra định kì tôi đã dùng phiếu liên lạc để thông tin kết quả học tập của
học sinh và nhận lại sự phản hồi của phụ huynh học sinh; sau đó tôi tìm cách

khoa mà được rút ra từ những bài tập mẫu, tôi đề nghị các em ghi chép vào sổ
tay để học thuộc.
* Một số công việc khi dạy phụ đạo ngoài giờ Trong các buổi dạy phụ
đạo ngoài giờ, hoàn toàn là do giáo viên chủ nhiệm phụ trách, các em được ôn
tập lại một số kiến thức cũ ở các lớp dưới và một số kiến thức mới đã học
trong tuần; sau đó làm bài tập áp dụng. Ngoài ra, để gây hứng thú cho các em
học tập, tôi thường xuyên tổ chức “Hội vui học tập” vào các tiết hoạt động tập
thể. Trong đó có các tiết mục như: hái hoa dân chủ, đố em, tổ chức trò chơi có
lồng nội dung toán học Ví dụ:
- Cho học sinh chuẩn bị câu đố toán học trước ở nhà với nội dung nằm
trong kiến thức đã học để đố bạn. Hoặc bốc thăm câu hỏi và trả lời dưới dạng
hái hoa dân chủ do giáo viên chuẩn bị.
-Tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” đi tìm chỗ sai, giải nhanh bài toán hay
trò chơi “Đi tìm ngọc quý” mà ngọc quý chính là số chưa biết hay một kết
quả của bài toán.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến.
Qua khảo sát lần 2 ở lớp 5A ( cuối học kì II kết quả so với đầu năm thì các
em tiến bộ rất nhiều. Cụ thể như sau:
Tổng số Hoàn thành tốt
học sinh SL
%
23
10
43%

Hoàn thành
SL
%
13
57%

khác, giáo viên còn phải luôn lưu tâm đến những em tiếp thu chậm môn toán, luôn
dành cho các em một sự ưu ái, một nguồn kích lệ, động viên, những lời chỉ bảo ân
cần. Có như thế, các em mới tiến bộ, “thoát yếu”. Và sự tiến bộ của các em trong
học tập là phần thưởng vô giá đối với tôi. Trên đây tôi đã giới thiệu một số biện
pháp trong việc phụ đạo hoc sinh tiếp thu chậm về môn Toán lớp 5A. Tôi rất mong
nhận được những ý kiến!
3. Đề xuất
Kiến nghị lãnh đạo Phòng giáo dục, sớm có chỉ đạo cho các cụm chuyên môn
tổ chức các chuyên đề về giáo dục học sinh tiếp thu bài chậm, đó cũng là cơ hội
cho giáo viên được trao đổi, học tập lẫn nhau những kinh nghiệm giáo dục học
sinh đạt hiệu quả .
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Xuân Bình, ngày 10 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Lê Thị Lợi

DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

15


Họ và tên tác giả: Lê Thị Lợi
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường Tiểu học Thanh Sơn


Kết quả
đánh giá
xếp loại (A,
B, hoặc C)
C

2005 - 2006

B

2009 - 2010

C

2011 - 2012

C

2013 - 2014

B

2015 - 2016

Năm học
đánh giá
xếp loại