1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài.
Trong nhà trường phổ thông nói chung và Tiểu học nói riêng, các em còn
rất nhỏ, vốn hiểu biết chưa nhiều, các em như “Tờ giấy trắng” viết như thế nào
thì nó in đậm, in sâu khó xóa mờ. Các em rất thơ ngây, hiếu động, dễ bị dụ dỗ,
nghe theo. Mặt khác trong học tập có một số em còn ham chơi, ít chú ý, học hay
quên, ý thức tự giác chưa cao. Người giáo viên giữ vai trò chủ đạo trong mọi
hoạt động giáo dục ở nhà trường. Là người tổ chức và điều khiển quá trình hình
thành nhân cách trẻ em, là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục trẻ em
trước nhà trường, Nhà nước và nhân dân. Đặc biệt, người giáo viên tiểu học hầu
như chịu trách nhiệm hoàn toàn về lớp mình phụ trách.
Người giáo viên tiểu học có nhiệm vụ xây dựng tập thể trẻ em, tổ chức các
hoạt động khác của học sinh để mở rộng tri thức, rèn luyện kĩ năng, giáo dục ý
thức và ứng xử, thoả mãn nhu cầu và hứng thú, phát triển năng lực của học sinh.
Giáo viên tiểu học là người hướng dẫn, người đưa các em vào thế giới tri thức,
khoa học, văn hoá, nghệ thuật. Học sinh tiểu học còn chưa biết hành động độc
lập, giáo viên phải là người tổ chức hoạt động, làm sao cho từng em học sinh có
được công việc thích hợp và bộc lộ khả năng của mình. Giáo viên tiểu học là
một trong những “thần tượng” của học sinh, là tấm gương của các em. Trong
những giờ tới trường, giáo viên tiểu học hầu như lúc nào cũng ở cạnh các em
nhỏ, rất sát học sinh, kiểm tra theo dõi được từng hành vi của các em. Bằng tấm
gương của mình kết hợp với việc truyền thụ những giá trị chuẩn mực thể hiện
trong nội dung các môn học, giáo viên tiểu học còn góp phần to lớn trong việc
hình thành và phát triển nhân cách của các em qua công tác chủ nhiệm lớp.
Ngoài công việc phụ trách toàn diện trước học sinh, công tác chủ nhiệm lớp
cũng có một ý nghĩa quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, là
người tổ chức, cổ vũ tư tưởng cho học sinh.Người cùng với phụ huynh học sinh
tiến hành giáo dục các em. Nhưng công tác chủ nhiệm lớp không phải là công
việc đơn giản. Nó luôn là vấn đề trăn trở đối với hầu hết các giáo viên tiểu học.
Từ những vấn đề trăn trở nêu trên, khi thực hiện tôi phải rút kinh nghiệm
qua từng năm, xoay chuyển mọi cách, suy nghĩ tìm tòi, học hỏi những đồng

cái tốt, cái hạn chế và biện pháp khắc phục.
1.5. Những điểm mới của SKKN
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi hướng vào công tác chủ nhiệm lớp
với các nội dung cơ bản sau đây: Các biện pháp giáo dục học sinh, mối quan hệ
giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh, xây dựng lớp học có nề nếp hiệu quả.
Mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh.
2


II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò thay mặt Hiệu Trưởng quản lý và giúp
lớp tổ chức học tập, rèn luyện đạt mục tiêu đào tạo, quản lý hành chính Nhà
nước, là người thầy giáo, người đại diện cho quyền lợi của tập thể lớp. Bồi
dưỡng cán bộ lớp để các em tổ chức thực hiện tốt mọi hoạt động của lớp, là
chuyên gia trong việc tổ chức thực hiện các mặt hoạt động của lớp, tổng hợp
tình hình, đề xuất các giải pháp để tham mưu cho nhà trường về công tác giáo
dục học sinh. Luôn nắm chắc tư tưởng, tinh thần thái độvà kết quả học tập, rèn
luyện của học sinh, phối hợp với gia đình và đoàn thể để giúp đỡ, cảm hoá học
sinh trở thành người tốt cho xã hội.
Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ dựa vào tình hình thực tế, vạch kế hoạch
giúp lớp tổ chức thực hiện chương trình đào tạo trong từng tháng, học kỳ và năm
học. Cùng cán bộ lớp theo dõi, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của lớp chủ
nhiệm theo từng tháng, học kỳ và năm học; đồng thời báo cáo kết quả đó với
Ban Giám Hiệu và liên hệ với gia đình học sinh để phối hợp giáo dục.
Qua nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có chút ít kinh
nghiệm nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu
học là rất nặng nhọc, rất phức tạp. Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ
nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà
tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế

nói năng còn trống không, chưa lễ phép; Rất nhiều em viết chữ còn sai lỗi nhiều,
chưa đẹp.
- Một số em ham chơi, không chăm học, không tích cực, không biết, không
hiểu là các em càng không chịu học, không để ý gì đến những lời giảng giải phân
tích của cô. Khi cô giáo giảng xong, hỏi lại là không biết gì, chính vì vậy những em
đó thường hay tự ti, mặc cảm, sợ sệt, nhút nhát, chưa biết thể hiện mình.
- Một số em tâm trạng không được tốt, vốn giao tiếp không có, năng lực hạn
chế, sức khỏe không đảm bảo, thể trạng gầy, nhỏ so với các bạn đồng trang lứa.
- Với lứa tuổi lớp 5, các em đang chuẩn bước sang tuổi dậy thì, nên có sự
thay đổi về thể chất lẫn tâm sinh lý,…
- Gia đình các em đa số đi làm về, là nghỉ ngơi một lúc rồi đi ngủ, không
còn thời gian bảo ban các em xem ti vi, đọc báo, đọc sách,…để mở rộng tầm
hiểu biết, tầm nhìn.
Đó là thực trạng mà bản thân tôi luôn lo lắng, băn khoăn khi làm công tác
chủ nhiệm lớp 5C trong năm học này.
2.3. Các biện pháp thực hiên.
2.3.1 Biện pháp chung:

4


Giáo viên chủ nhiệm lớp tiểu học có chức năng cơ bản là quản lý, giáo dục
học sinh lớp mình phụ trách. Chức năng này được thể hiện như sau :
- Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp sẽ là động lực quan trọng tác động vào
việc dạy học tốt.
- Xây dựng, tổ chức tập thể lớp thành một đơn vị vững mạnh.
- Tổ chức, điều khiển, lãnh đạo các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện.
- Thiết lập và phát triển quan hệ với lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường để giáo dục học sinh.

- Tìm hiểu về xu hướng, hứng thú và động cơ của học sinh trong học tập và
các hoạt động khác, từ đó giáo viên hiểu được nguyên nhân để hướng dẫn, giáo
dục học sinh đạt kết quả tốt.
Ví dụ: Trong thực tế, có một số em học yếu các bộ môn như Toán hoặc
Tiếng Việt nhưng các môn năng khiếu như Âm nhạc, Mĩ thuật,… Thì học rất tốt
do các em có hứng thú và say mê các môn học này. Từ đó, giáo viên tạo điều
kiện giúp các em có hứng thú với môn Toán, Tiếng Việt.
Tóm lại: Muốn thực hiện những điều nói trên yêu cầu người giáo viên phải:
- Nghiên cứu hồ sơ học sinh (học bạ, lý lịch của học sinh ở lớp dưới).
- Quan sát hằng ngày các hoạt động và mối quan hệ của học sinh
- Thăm gia đình học sinh và trò chuyện trao đổi với phụ huynh học sinh.
- Sắp xếp chỗ ngồi hợp lý cho học sinh.
2.3.2.2. Xây dựng nề nếp lớp học.
Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất
quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi
nhận lớp mới. Những năm học trước, Ban Cán sự lớp có thể là do giáo viên chọn
lựa và chỉ định học sinh làm. Nhưng lên lớp 5, các em đã lớn, tôi muốn tạo dựng
và rèn luyện cho các em thể hiện tinh thần dân chủ và ý thức trách nhiệm đối với
tập thể, nên tôi tổ chức cho các em ứng cử và bầu cử để chọn lựa ban cán sự của
lớp. Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:
- Trước hết, tôi phân tích để các em hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của người
lớp trưởng, lớp phó. Kết quả và trình độ tự quản lý của lớp, uy tín và năng lực
của đội ngũ cán sự.
+ Tự quản các giờ học trên lớp: Giữ trật tự và tham gia phát biểu xây dựng
bài. Lớp trưởng, lớp phó kịp thời nhắc nhở các bạn vi phạm, thông qua đó chấm
điểm thi đua các tổ và cá nhân...
+ Tự quản giờ trống giáo viên: Vì một lý do nào đó mà giáo viên bộ môn
vắng mặt, lớp vẫn phải giữ gìn kỉ luật trật tự để không làm ảnh hưởng đến các
6


lớp và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần.
- Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc các Ban có thành
tích tốt.
7


Nhiệm vụ của lớp phó học tập (Phụ trách học tập; đối ngoại):
- Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học bài,
làm bài.
- Điều khiển các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học
khi giáo viên yêu cầu.
- Theo dõi việc học tập của lớp.
- Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học.
Nhiệm vụ của lớp phó văn thể (Phụ trách văn nghệ, lao động, thể dục thể
thao):
- Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắt
đèn, quạt khi ra về.
- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp
tổ chức.
Sau khi phân công nhiệm vụ ban Cán sự lớp. Giáo viên chủ nhiệm không
trực tiếp làm thay cho ban sự, vì như vậy các em sẽ có tư tưởng ỷ lại và cảm
thấy mình không thực tốt vai trò, từ đó sẽ trông chờ, không còn động lực thể
hiện bản lĩnh của mình trước các nhiệm vụ được tin tưởng giao phó.Các em
được nhận nhiệm vụ được giao các thành viên trong Ban cán sự hứng thú tham
gia các hoạt động của trường, của lớp, gương mẫu trong học tập xứng đáng là
đầu tàu của lớp. Các em học sinh khác tuân thủ theo sự chỉ đạo của Ban cán sự
vì đó là những người do chính các em bầu ra.
Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên quan tâm đến tình hình thực hiện nhiệm
vụ của ban cán sự lớp, không chỉ thông qua thành viên ban cán sự mà còn thông
qua các thành viên còn lại. Như vậy các em còn lại sẽ cảm thấy mình cũng có


9


luôn được các em kính trọng, yêu quý và vâng lời, từ đó các em rất tự tin, phấn
khởi, kích thích sự ham học, thích thú khi đến lớp.

Học sinh thảo luận cách giao tiếp trong mối quan hệ bạn bè.
Mối quan hệ bạn bè trong và ngoài lớp: Tình bạn là tình cảm quý nhất
của mỗi con người chúng ta, ở nhà chúng ta có tình cảm của ông bà, cha mẹ, anh
chị em, họ hàng,… đến lớp chúng ta không thể không có tình bạn. Có nhiều bạn
tốt thì chúng ta luôn tự hào và là điều kiện giúp chúng ta vươn lên trong cuộc
sống, người ta thường nói: “Học thầy không tày học bạn”, bạn bè cần phải giúp
đỡ lẫn nhau, vui buồn có nhau, phải biết thương yêu, đoàn kết, chia sẻ, cùng
nhau phấn đấu trong học tập, trong cuộc sống, sao cho có kết quả cao nhất. Để
xây dựng tốt mối quan hệ bạn bè trong và ngoài lớp của học sinh lớp tôi chủ
nhiệm, tôi đã giáo dục các em những điều sau:
- Trong học tập, các em phải biết giúp đỡ, hợp tác với nhau, bạn học giỏi
chỉ bài cho bạn học yếu, bạn học chưa giỏi nên hỏi, trao đổi với bạn biết hơn
mình. Các em không được ích kỉ, hẹp hòi.
- Trong giao tiếp các em phải nói năng lịch sự, dễ nghe, nói từ tốn, nói lời
hay ý đẹp, không được xúc phạm bạn, có điều gì không hài lòng hay bạn phạm

10


lỗi với mình thì nói cho bạn hiểu để bạn sửa sai, hoặc nữa là trình với cô để cùng
nhau giải quyết.
- Trong cuộc sống các em cần phải biết đoàn kết, chia sẻ giúp đỡ những bạn
còn khó khăn hơn mình, chia sẻ nỗi buồn, niềm vui cùng bạn,…thương yêu nhau



Sinh hoạt ngoại khóa tại khu du tích lịch sử Lam Kinh
2.3.2.6 Phối kết hợp chặt chẽ với Ban giám hiệu, Đội và các giáo viên bộ
môn.
Công tác phối kết hợp, là một trong những biện pháp hữu hiệu, nhằm răn
đe, quán triệt có hiệu quả cao. Đôi khi có những công việc, nội dung hay tình
huống mà một mình giáo viên không thể giải quyết được thì cần phải nhờ sự hỗ
trợ của Ban giám hiệu nhà trường, hoặc Đội và các giáo viên bộ môn nếu có thể.
Vì vậy, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi luôn nhờ sự tư vấn, chỉ đạo từ phía Ban
giám hiệu nhà trường cho phép tôi mới thực hiện, gặp trường hợp nào cần đến
sự hỗ trợ xử lư của Ban giám hiệu là tôi lập tức báo cáo, cùng với Ban giám hiệu
để có biện pháp tốt và hay nhất.
Về phía Đội, tôi luôn kết hợp giáo dục các em cùng với Tổng phụ trách
Đội, vì chức năng của Đội là tổ chức lễ chào cờ, các buổi sinh hoạt tập thể, các
cuộc thi, các phong trào,…Cho nên để phát huy khả năng, năng lực của các em,
tôi luôn cộng tác với Tổng phụ trách tạo cơ hội, điều kiện cho các em thể hiện.
Bên cạnh đó, nếu có những những em chưa ngoan, phạm lỗi thì tôi cũng kết hợp
với Đội để tạo sức răn đe, giáo dục có hiệu quả.
Ngoài kết hợp với Ban giám hiệu, Đội tôi còn phối kết hợp với các thầy, cô
giáo bộ môn, như là hỏi thăm về tình hình học tập, các hoạt động khác mà các
12


thầy cô giáo bộ môn phụ trách, đồng thời kết hợp, đưa ra những biện pháp phù
hợp giáo dục các em trong tất cả các giờ học trên lớp dù không có giáo giên chủ
nhiệm, các em cũng vẫn ngoan, vâng lời, học tập và tham gia tốt mọi hoạt động
Sự kết hợp chặt chẽ với Ban giám hiệu, Đội và các giáo viên bộ môn đóng
vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thiếu
niên nhi đồng; tạo môi trường vui tươi, lành mạnh giúp các em đạt kết quả cao

2.4.1 Hiệu quả đạt được.
Kết quả khi áp dụng sáng kiến đạt được lại rất khả quan. Rõ ràng qua cách
làm này, tôi thấy kết quả học tập của học sinh ngày càng tiến bộ rõ rệt. Các em
ngày càng chăm ngoan, tôn trọng thầy cô giáo, kính già yêu trẻ, đoàn kết, hòa
nhã với bạn bè. Điều đó làm tôi rất vui mừng và vơi đi những vất vả, mệt nhọc.
Tình cảm thầy- trò, bạn bè ngày càng gắn bó và thân thiện. Cụ thể:
- Lớp có nề nếp tốt: Các em ngoan, hiền, biết vâng lời làm theo và làm
đúng với lời chỉ bảo của cô giáo, trong lớp chú ý nghe cô giáo giảng bài. Là lớp
rất đoàn kết, các em luôn thương yêu giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, trong lao
động. Có tinh thần tự giác, trách nhiệm cao. Thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, 5
nhiệm vụ của người học sinh,…

14


- Đa số các em tích cực trong mọi hoạt động, nhất là trong học tập. Đặc biệt
ban cán sự của lớp rất có năng lực, các em mẫu mực, học giỏi, viết chữ đẹp,
nhanh nhẹn, luôn làm tốt mọi công việc được giao.
- Về rèn luyện giữ gìn vở sạch, viết chữ đẹp: Đa số các em có ý thức giữ
gìn sách vở sạch, đẹp luôn bao bọc, nhãn tên, viết bài đầy đủ, không quăn góc,
không bôi bẩn, không xé rách…, chữ viết luôn luôn trau dồi, rèn luyện dưới sự
uốn nắn, sửa sai của cô giáo. Đặc biệt có một số em viết rất đẹp như: em Vân
Anh, Nguyễn Đức Đạt, Trần Anh Quân,…Kết quả Phòng Giáo dục đánh xếp
hạng 1. Cụ thể:
+ Loại A: 75%
+ Loại B: 25%
- Về công tác Đội: Với ban cán sự năng động, nhiệt tình, với tinh thần tự
giác trách nhiệm ý thức cao cộng với sự rèn luyện tốt. Các em đã luôn thực hiện
và tham gia đầy đủ mọi phong trào của Đội đề ra: Kế hoạch nhỏ, Vòng tay bè
bạn, các phong trào từ thiện, Viết thư UPU, tham gia Câu lạc bộ kể chuyện, yêu

- Giáo dục đạo đức, nề nếp học sinh thông qua các biện pháp thuyết phục,
nêu gương tốt, rèn luyện, khen thưởng và kỉ luật.
- Luôn bình tĩnh trước lỗi lầm của học sinh, tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân
của mỗi tình huống xảy ra để có cách xử lí đúng đắn, hợp tình, hợp lí; tránh
trách nhầm, trách oan học sinh làm các em hoang mang, thiếu niềm tin vào
người thầy.
- Luôn biết khích lệ biểu dương các em kịp thời. Hãy khen ngợi những ưu
điểm sở trường của các em để các em thấy giá trị của mình được nâng cao, có
niềm tin và hứng thú học tập hơn.
Việc áp dụng vào đề tài này phải cần có thời gian, không phải chỉ trong thời
gian ngắn mà làm được. Cũng có những khó khăn nhất định của nó nhưng tôi đã
kiên trì và với lòng yêu nghề, mến trẻ, thật sự tâm huyết với đề tài nên tôi đã có
được những kết quả như mong muốn. Và tôi tin chắc rằng đồng nghiệp của mình
còn có kinh nghiệm hơn, đưa kết quả của đề tài này vươn cao hơn nữa.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.
Giáo dục Tiểu học là vấn đề chính trị - xã hội quan trọng, có giá trị cơ bản
và lâu dài, có tính quyết định đối với cuộc đời cá nhân mỗi người. Vì vậy, người
giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng. Lao động
của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo không ngừng,
sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn giảng, trong tổ chức
các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt là trong các
biện pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Vì vậy chỉ
có những giáo viên thực sự tâm huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh của
mình thì mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3.2. Kiến nghị.
16


3.2.1 Với Phụ huynh học sinh:

lớp ở Tiểu học. Rất mong đây sẽ là một trong những kinh nghiệm của bản thân
được chia sẻ cùng đồng nghiệp và cũng hy vọng được sự đóng góp ý kiến của
Hội đồng khoa học và bạn bè đồng nghiệp gần xa.
17


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Tôi xin chân thành cảm ơn !
Thanh Hóa, ngày 18 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Lê Thu Hà

18


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên tiểu học: Module TH 34 “Công tác chủ
nhiệm lớp ở trường Tiểu học”
2. Thông tư số 28/2009/TT-BGDĐT ngày 21 tháng 10 năm 2009 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy định chế độ làm việc đối với giáo viên
phổ thông.
3. Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Điều lệ trường Tiểu học.
4. Thông tư số 43/2012/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 11 năm 2012 của Bộ

viên bộ môn...........................................................................................12
2.3.2.7 Xây dựng mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh.................13
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường........................................................................14
2.4.1. Hiệu quả đạt được............................................................................14
2.4.2. Bài học kinh nghiệm........................................................................15
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận.......................................................................................................16
3.2. Kiến nghị.....................................................................................................17
3.2.1 Với phụ huynh....................................................................................17
3.2.2 Với nhà trường....................................................................................17
3.2.3 Với phòng Giáo dục............................................................................17
Danh mục tài liệu tham khảo ............................................................................19
20