SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
DẠY HỌC 2 BUỔI/ NGÀY, ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC, ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TOÀN DIỆN Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC LUẬN THÀNH
Người thực hiện: Đinh Anh Văn
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Luận Thành
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lí
THANH HOÁ NĂM 2018
MỤC LỤC
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài:
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng về việc chỉ đạo dạy học 2 buổi/ ngày, đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới sinh hoạt chuyên môn ở trường tiểu
1
2
2
2
2
2
3
6
6
8
9
10
13
15
16
17
19
19
20
1. Mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
Giáo dục Tiểu học với mục tiêu là hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát
triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ
bản để học sinh tiếp tục học lên bậc trung học cơ sở. Vì vậy để nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện và đạt được mục tiêu giáo dục ở mỗi nhà trường đòi
hỏi chúng ta cần phải đổi mới phương pháp dạy học, lựa chọn được những
phương pháp dạy học tích cực nhất, phù hợp với từng nội dung và hình thức dạy
học cụ thể nhằm phát huy tối đa tác dụng của từng phương pháp dạy học. Điều
1.2. Mục đích nghiên cứu
Để tìm ra các biện pháp chỉ đạo việc dạy học 2 buổi/ ngày. Nâng cao chất
lượng dạy học buổi 2 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại trường
Tiểu học Luận Thành.
1
Đề xuất các biện pháp đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới nội dung và
hình thức sinh hoạt chuyên môn theo hướng tích cực nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện tại trường Tiểu học Luận Thành.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về công tác chỉ đạo việc dạy học 2 buổi/ ngày; Nghiên cứu về
các phương pháp dạy học tích cực mang lại hiệu quả giáo dục để tiến hành đổi
mới tại đơn vị; Nghiên cứu về về nội dung và hình thức sinh hoạt chuyên môn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Quan sát, điều tra,
khảo sát, phân tích tổng hợp, thống kê, thực hành, thực nghiệm.
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Nghiên cứu sâu về công tác chỉ đạo dạy học 2 buổi/ ngày. Đặc biệt là chất
lượng dạy học buổi 2. Từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nâng cao chất lượng dạy
buổi 2 góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Nghiên cứu sâu về việc đổi mới phương pháp dạy học. Đặc biệt chú trọng
đến việc bồi dưỡng nâng cao năng lực soạn giảng cho giáo viên góp phần nâng
cao chất lượng toàn diện.
Nghiên cứu về nội dung và hình thức sinh hoạt chuyên môn hiện nay tại
đơn vị. Đề xuất biện pháp đổi mới sinh hoạt chuyên môn nâng cao chất lượng
buổi sinh hoạt, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nâng cao chất
lượng giờ dạy góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Các phương pháp dạy học truyền thống như thuyết trình, đàm thoại…vẫn
rất cần thiết trong quá trình dạy học. Điều quan trọng nhất là phải lựa chọn, vận
dụng và phát huy các mặt tích cực của các phương pháp đó sao cho phù hợp với
nội dung, hình thức của bài học và đặc biệt là phải phù hợp với đối tượng học
sinh, trong đó cần chú ý khai thác và sử dụng các kĩ thuật dạy học nhằm tích cực
hoá hoạt động nhận thức và phát triển tư duy cho học sinh, hình thành cho các
em khả năng độc lập, năng động, sáng tạo trong việc tiếp thu và xử lí thông tin,
cũng như trong việc giải quyết những công việc cụ thể sau này. Khi dạy học theo
phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi người giáo viên cần chú ý các yêu cầu
sau: Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh; Dạy học
chú trọng rèn luyện phương pháp tự học; Dạy học tăng cường học tập cá thể,
phối hợp với học tập hợp tác.
2.1.3. Cơ sở lý luận của việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn
Để đáp ứng được việc đổi mới phương pháp dạy học có hiệu quả chúng
ta cần nhìn nhận lại việc tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn hiện nay tại các
nhà trường một cách nghiêm túc. Chính vì vậy mà việc đổi mới nội dung, hình
thức sinh hoạt chuyên môn cần được triển khai một cách đồng bộ cùng với việc
đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực để góp phần nâng cao chất
lượng toàn diện trong các trường tiểu học hiện nay.
Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn mà cán bộ quản lý trong các
nhà trường triển khai tới từng giáo viên hiểu rõ được mục đích, ý nghĩa của việc
sinh hoạt chuyên môn từ đó mỗi giáo viên đều xác định rõ được nhiệm vụ của
mình cần làm gì và làm như thế nào, mỗi giáo viên đều có ý thức tự giác tự học
tập bồi dưỡng trình độ chuyên môn, chủ động trong việc trao đổi những kinh
nghiệm đúc kết được trong quá trình thực dạy trên lớp với đồng nghiệp, tạo cơ
hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm đặc
biệt là phát huy hết khả năng sáng tạo của mỗi giáo viên, phát huy trí tuệ tập thể
nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy, đảm bảo cho tất cả học sinh được học tập
một cách tốt nhất có chất lượng để nâng cao chất lượng toàn diện cho nhà
trường.
của học sinh. Do dạy học buổi 2 chưa có những kế hoạch bài học mẫu soạn sẵn
từng tiết để cho giáo viên tham khảo. Mặt khác giáo viên chưa thực sự tâm
huyết để đầu tư vào tìm tòi nghiên cứu, tự học tập để xây dựng riêng cho mình
được một kế hoạch bài dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh, lựa chọn được
những phương pháp dạy học phù hợp và tích cực, hình thức dạy học phong phú
đa dạng. Trong khi đó cường độ lao động của giáo viên cao, thời gian lên lớp cả
ngày đẫn đến thời gian dành cho việc nghiên cứu các tài liệu, việc tiếp cận thông
tin, việc thiết kế bài dạy còn hạn chế.
* Về phía học sinh: Hầu hết ở lớp nào cũng có các đối tượng học sinh:
Học sinh năng khiếu(Hoàn thành tốt), học sinh Hoàn thành và học sinh Chưa
hoàn thành, học sinh khuyết tật, học sinh cá biệt nên mặt bằng về tiếp thu kiến
thức không đồng đều là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục.
Còn một bộ phận học sinh Chưa hoàn thành, gia đình không quan tâm
đúng mức, thường là bố mẹ đi làm ăn xa, gửi con lại cho ông bà, cô, dì hay chú,
bác chăm nom. Do đó những học sinh này thường rất ngại học, có các biểu hiện
ỷ lại, không chú ý đến việc học, chây lười trong việc học hay nghỉ học vô lí do.
* Về phía nhà trường: Điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện nghe
nhìn, tài liệu tham khảo cho việc dạy học 2 buổi/ ngày và đổi mới phương pháp
dạy học chưa thực sự đáp ứng tốt nhất theo yêu cầu.
Cảnh quan môi trường chưa thực sự đẹp và hấp dẫn.
2.2.2. Thực trạng về việc đổi mới phương pháp dạy học
4
Trong những năm học gần đây nhà trường đã tổ chức triển khai thực hiện
việc đổi mới phương pháp dạy học nhưng mức độ mới dừng lại ở việc triển khai
thực nghiệm chưa thực sự phát huy hết tác dụng của các phương pháp dạy học
tích cực trong các môn học đặc biệt là vẫn còn một bộ phận giáo viên chưa thực
sự thuần thục trong việc lựa chọn và sử dụng các phương pháp dạy học tích cực
trong quá trình dạy học. Giáo viên chuẩn bị đầy đủ các loại hồ sơ, đồ dùng dạy
các SKKN được đánh giá xếp loại rồi để đấy, không được đưa vào áp dụng thực
tế mà chỉ làm để phục vụ công tác thi đua khen thưởng cuối mỗi năm học.
Ba là: Việc trao đổi rút kinh nghiệm sau khi dự giờ giáo viên không mấy
hứng thú, họ chỉ biết lắng nghe một chiều từ các ý kiến đóng góp của đồng
nghiệp, thậm chí có cả những ý kiến chỉ trích nặng nề. Các giờ dạy đạt được yêu
cầu của các tiêu chí thì được coi là thành công. Cuối buổi sinh hoạt chuyên môn
người chủ trì chốt lại ý kiến và đưa ra qui trình thống nhất để dạy một dạng bài
5
hay phân môn nào đó. Nhìn chung, không khí buổi sinh hoạt chuyên môn
thường nặng nề, có khi là căng thẳng thiếu tinh thần học hỏi để phát triển năng
lực chuyên môn cho giáo viên, giáo viên cảm thấy bị áp lực, mệt mỏi.[3].
2.3. Đề xuất các biện pháp chỉ đạo việc dạy học 2 buổi/ ngày, đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới sinh hoạt chuyên môn nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện ở trường Tiểu học Luận Thành.
2.3.1. Nhóm biện pháp chỉ đạo dạy học 2 buổi/ ngày
Biện pháp 1: Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện dạy
học 2 buổi/ ngày theo phương pháp dạy học tích cực ở trường tiểu học.
1. Mục đích: Nhằm tăng thời lượng học tập và rèn luyện các kĩ năng cho
học sinh trên một đơn vị kiến thức, tránh được tình trạng quá tải trong học tập,
làm cho việc dạy học trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả hơn.
Tạo điều kiện cần và đủ để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học. Tăng
cường việc áp dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực của đội ngũ
giáo viên vào quá trình giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng toàn diện.
Giúp học sinh có phương pháp và ý thức tự học, tự tu dưỡng, rèn luyện
của bản thân. Giúp cho nhà trường thực hiện hiệu quả mục tiêu giáo dục toàn
diện, tạo cơ hội để các em vươn lên trong quá trình học tập, sớm bộc lộ và phát
huy khả năng của mình.
2.Yêu cầu: Bố trí thời gian và nội dung hợp lí đối với các hoạt động dạy
Môn Toán, Tiếng Việt tập trung thực hành kiến thức đã học thông qua làm các
bài tập trong vở bài tập. Lựa chọn những nội dung mà buổi 1 chưa được luyện kĩ
hoặc khó đối với học sinh, dành thời gian phụ đạo học sinh yếu. Trong mỗi tiết học
sinh làm lượng bài tập tương đương buổi sáng. Học sinh khá giỏi làm 4 – 5 bài tập.
Học sinh trung bình yếu làm 2-3 bài tập. Những tiết mà nội dung bài tập ít và dễ,
giáo viên soạn thêm bài tập dành cho học sinh khá giỏi và cho học sinh làm vào vở.
Tiết tự chọn (Hoạt động ngoài giờ lên lớp): Bao gồm các nội dung hướng
dẫn theo vùng miền, giáo dục kĩ năng sống, vệ sinh cá nhân, an toàn giao thông,
vệ sinh môi trường, quyền và bổn phận trẻ em, tham quan, hoạt động từ thiện,
múa hát tập thể và trò chơi dân gian theo chủ đề.
Luyện năng khiếu (Mĩ thuật, Âm nhạc): Hoàn thành những bài chưa hoàn
thành ở buổi sáng. Dạy cho học sinh kĩ năng vẽ ngoài trời, tổ chức trò chơi Mĩ
thuật; âm nhạc, thể dục.
Về dạy môn tự chọn Tiếng Anh, Tin học: Dạy cho các lớp 3,4,5 trong toàn
trường. Môn Tin học: 2 tiết/ tuần; môn tiếng Anh 2 tiết/tuần
4. Hình thức:
* Buổi 1: Dạy hết số tiết theo Quyết định số 16/2006/QĐ- BGD& ĐT và
Chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học.
* Buổi 2: Tổ chức dạy học và các hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm củng
cố kiến thức, giúp đỡ học sinh yếu kém, bồi dưỡng học sinh giỏi môn toán, tiếng
Việt đảm bảo cho học sinh đạt được các yêu cầu của chuẩn kiến thức, kĩ năng.
Tổ chức các câu lạc bộ năng khiếu nhằm phát triển năng khiếu phù hợp với nhu
cầu và khả năng của học sinh có năng khiếu các bộ môn Mĩ thuật, Âm nhạc; Thể
dục...và tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
5. Thời gian và thời lượng:
* Buổi sáng: (5 buổi/tuần): Thực hiện kế hoạch giáo dục theo quy định
của Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo QĐ 16/2006/QĐBGD&ĐT ngày 5/5/2006, đảm bảo yêu cầu tối thiểu về chuẩn kiến thức và kỹ
năng theo các môn học theo tinh thần công văn 896/BGD&ĐT-GDTH của Bộ
GD&ĐT quy định.
* Buổi chiều: Học 4 buổi/tuần; Mỗi buổi chiều học sinh được học 3- 4
Bên cạnh việc phân loại đối tượng học sinh giáo viên cần chú ý đến nội
dung chương trình dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng cần đạt trong từng bài,
từng phần trong từng tiết học chính khóa ở buổi 1. Thông qua đó ở buổi 2 học
sinh năng khiếu(Hoàn thành tốt) cần mở rộng khắc sâu hay nâng cao kiến thức,
kĩ năng đến đâu? Học sinh Hoàn thành cần luyện tập kiến thức, kĩ năng gì? Học
sinh chưa hoàn thành cần bổ sung những kiến thức, kĩ năng gì ? và ở mức độ
nào?Giáo viên cần tìm hiểu nguyên nhân cụ thể từ đó lựa chọn nội dung kiến
thức nào, dạng bài nào là phù hợp nhất với từng đối tượng học sinh. Giáo viên
cần lựa chọn nhiều hình thức dạy học sao cho phù hợp với từng đối tượng học
sinh để đưa vào thiết kế bài dạy ở buổi 2. Chẳng hạn giáo viên có thể đan xen
giữa hình thức học cá nhân, học nhóm, học cả lớp hay thay đổi linh hoạt giữa
các dạng bài tập dạng tự luận, trắc nghiệm, câu đố thông qua việc sử dụng đồ
dùng dạy học và áp dụng các phương pháp dạy học tích cự vào từng tiết dạy.
Giáo viên cần chủ động và mạnh dạn điều chỉnh thời lượng của các tiết
học theo hướng mở sao cho phù hợp nhất mà vẫn đảm bảo được nội dung
chương trình theo chuẩn kiến thức kĩ năng. Chẳng hạn như tăng thêm thời
lượng cho môn Tiếng việt, môn Toán và có thể bớt thời lượng của các môn phụ
như thủ công, kĩ thuật… để học sinh có thêm thời lượng hoàn thành được mục
tiêu của tiết học.
Dạy học thông qua các sân chơi trí tuệ như tổ chức hoạt động của các Câu
lạc bộ Toán, Tiếng việt, Âm nhạc, Mĩ thuật, Tiếng Anh…vv. Thông qua việc
hoạt động của các câu lạc bộ để giáo dục kiến thức, kĩ năng cho các em mà hình
thức nhẹ nhàng dễ tiếp thu, tạo không khí sôi nổi, vui tươi và gây hứng thú cho
học sinh tham gia hiệu quả hơn. Tổ chức tốt các hoạt động ngoài giờ
8
lên lớp có hiệu quả, xem hoạt động ngoài giờ lên lớp là một hình
thức tổ chức dạy học có tính tự nguyện, tạo điều kiện cho học
sinh hoạt động theo hứng thú, sở thích của mình. Từ đó bồi
huống có vấn đề) để người học thực hiện cách giải quyết vấn đề theo sự hướng
dẫn của giáo viên hoặc (người học thực hiện cách giải quyết vấn đề với sự trợ
giúp của người dạy khi cần). Người dạy hoặc (cả người dạy và người học) cùng
đánh giá kết quả làm việc.
9
4. Phương pháp hoạt động nhóm: Là phương pháp dạy học mà lớp học
được chia thành các nhóm nhỏ, tùy theo mục đích, yêu cầu của vấn đề học tập.
Trong nhóm có sự phân công mỗi người làm một việc, mỗi thành viên trong
nhóm đều làm việc tích cực, không ỷ vào một vài người hiểu biết và năng động
hơn.
Sau khi thống nhất cách giải
quyết vấn đề trong nhóm, mỗi
nhóm cử ra một đại diện trình bày
kết quả thảo luận của nhóm trước
lớp. Các nhóm khác nhận xét bổ
sung, cuối cùng người dạy là người
đánh giá và kết luận các vấn đề.
(Học sinh đang hoạt động nhóm)
5. Phương pháp trò chơi:Là phương pháp dạy học được tiến hành theo 3
bước cụ thể đó là: Bước chuẩn bi, bước tiến hành và bước kết thúc có đánh giá.
Phương pháp này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong việc lựa chọn trò chơi sao
cho phù hợp với nội dung bài học, tổ chức nhanh gọn, vừa gây hứng thú đồng
thời phải có kỹ luật dựa trên luật chơi rõ ràng. Phần kết thúc ngoài việc tổ chức
đánh giá những kết quả đạt được cũng phải cần nhận xét thái độ tham gia của
người học.
6. Phương pháp đóng vai (Đóng kịch):Là phương pháp dạy học được tổ
chức dưới hình thức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử nào đó trong
Yêu cầu tổ khối chuyên môn nghiên cứu rõ nội dung, trao đổi, bàn bạc để
đi đến thống nhất trong tổ khối về mục tiêu bài học, thống nhất về nội dung,
phương pháp, phương tiện, đồ dùng dạy học, hình thức tổ chức dạy học của từng
tiết học. Cụ thể ở khâu soạn bài giáo viên cần thực hiện đúng, đủ các yêu cầu
sau:
Soạn đầy đủ các bước theo qui định chung của ngành, cần ngắn gọn
nhưng đảm bảo đầy đủ các thông tin cơ bản.
Lựa chọn hình thức dạy học cho từng hoạt động cụ thể phải phù hợp với
nội dung và phương pháp giảng dạy, đặc biệt là phải phù hợp với từng đối tượng
học sinh trong lớp.
Thể hiện rõ nội dung bài học
Thể hiện rõ kiến thức trọng tâm
Thể hiện rõ phần kiến thức mở rộng (áp dụng cho từng đối tượng học
sinh). Thể hiện rõ về giáo dục môi trường.
Chuẩn bị tốt hệ thống các câu hỏi để hệ thống hóa kiến thức bài học. Yêu
cầu các câu hỏi phải mang tính logic, từ ngữ phải dễ hiểu, phù hợp với từng đối
tượng học sinh.
Phân bổ thời gian cho từng phần, từng hoạt động một cách hợp lí. Phần
thực hành, luyện tập cần được xác định rõ ràng, cụ thể mục tiêu cần đạt cho từng
đối tượng học sinh để lựa chọn các hình thức và phương pháp cho phù hợp nhất
(Ví dụ: Ở phần này cần dự kiến học sinh làm miệng, làm nháp, làm vào vở hay
làm vào bảng con).
Thể hiện rõ hình thức tổ chức dạy học cho từng phần theo nội dung bài
học. Dự kiến các tình huống có thể xảy ra để chủ động có phương áp giải quyết
chuẩn bị trước.
* Thiết kế giáo án theo từng hoạt động cụ thể là: Đặt học sinh vào các
tình huống có vần đề cụ thể, qua đó học sinh tự đưa ra các phương án để tự giải
quyết vấn đề dưới sự giám sát trợ giúp của giáo viên. Giáo viên không nên rập
khuôn theo mẫu sẵn có mà nên hướng dẫn gợi mở để mỗi học sinh tự giải quyết
vấn đề theo cách suy nghĩ của mình thông qua các hành động cụ thể.
luân phiên, không bị trùng lặp, tránh
hình thức tạo điều kiện tốt nhất cho
các cá nhân được làm việc luân
phiên trong công việc học tập nhóm.
(Giáo viên hướng dẫn học sinh hoạt động nhóm)
2.Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá giờ dạy theo hướng tích cực:
* Tiêu chuẩn của một giờ dạy theo hướng tích cực bao gồm các nội dung
cơ bản sau: Một giờ dạy theo hướng tích cực yêu cầu phải điều khiển học sinh
trong một lớp học tham gia tích cực, chủ động và sáng tạo các hoạt động học.
Người dạy phải sử dụng đồng bộ, kết hợp linh hoạt nhiều phương pháp dạy học
tích cực để kích thích gây hứng thú học tập học sinh nhằm phát huy tối đa khả
năng, năng lực tính tự giác, sáng tạo hiện có của học sinh. Có kỹ năng sử dụng
các phương tiện, thiết bị, đồ dùng dạy học.
3. Triển khai và đánh giá kế hoạch bài học theo hướng tích cực:
Đảm bảo kế hoạch của giờ học cả về mặt nội dung và hình thức. Thực
hiện đầy đủ các hoạt động đã dự kiến trong khoảng thời gian nhất định. Đảm
bảo học sinh được tham gia các hoạt động học tập dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ
của giáo viên. Đối với cán bộ quản lý khi kiểm tra đánh giá việc thực hiện dạy
học trên lớp theo phương pháp tích cực thông qua việc dự giờ giảng dạy của
giáo viên cần lưu ý các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị dự giờ:
12
Xác định mục đích dự giờ; Nắm kế hoạch thực hiện bài giảng của từng
giáo viên; Dự kiến nội dung cần quan sát.
Bước 2: Tiến hành dự giờ:
Giáo viên thực hiện nội dung bài giảng cần đảm bảo tính hệ thống, lô gic.
Hệ thống câu hỏi mà giáo viên
chuyên môn theo chuyên đề. Ban giám hiệu chủ động vào cuộc cùng với các tổ
khối trưởng thảo luận thống nhất xây dựng kế hoạch chi tiết cụ thể cho nhiệm vụ
thực hiện chuyên môn, đồng thời tích cự tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ
nâng cao năng lực hướng dẫn bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.
Đầu mỗi năm học nhà trường căn cứ vào nhiệm vụ cụ thể từng năm học
để tổ chức cho giáo viên đăng kí đề tài sáng kiến kinh nghiệm, làm báo cáo
chuyên đề về các nội dung sát thực, cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
13
toàn diện cho học sinh toàn trường. Nên khuyến khích giáo viên các tổ khối
cùng tham gia xây dựng chuyên đề này.
Các chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm có chất lượng tốt sau khi được
đánh giá xếp loại ở các cấp cần được lưu trữ khoa học và được phổ biến rộng rãi
tới toàn thể cán bộ giáo viên để họ vận dụng vào công tác dạy học. Ngoài ra nhà
trường cần quan tâm hơn nữa đến chính sách khen thưởng dành cho các báo cáo
chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm tốt để động viên khuyến khích phong trào này
ngày càng được phát triển bền vững và có chất lượng hơn.
2. Đối với việc tổ chức dự giờ: Cần thay đổi một số điểm sau:
Thứ nhất: Nên thay đổi mục đích của việc dự giờ. Từ dự giờ để đánh giá
giáo viên sang dự giờ để chia sẻ kinh nghiệm, học tập lẫn nhau nhằm phát triển
năng lực chuyên môn cho giáo viên. Với cách làm này sẽ tạo ra bầu không khí
thoải mái mà trong đó giáo viên có thể bày tỏ những ý kiến chia sẻ hoặc những
khó khăn vướng mắc của mình với đồng nghiệp và ngược lại giữa đồng nghiệp
với bản thân để tìm ra và đề xuất nhiều giải pháp hay nhằm khắc phục những
hạn chế tồn tại thực tế trong quá trình giảng dạy hàng ngày, thông qua đó kích
thích được sự sáng tạo, phát triển năng lực chuyên môn cho giáo viên.
Do vậy, cần tuyên truyền đến từng cán bộ, giáo viên để mỗi giáo viên phải
thay đổi suy nghĩ và nhận thức sâu sắc hơn về mục đích dự giờ nhằm thay đổi từ
dự giờ để đánh giá, phán xét lẫn nhau sang dự giờ để phản hồi. Thông qua dự
mà bản thân người dạy thấy tâm đắc nhất và cả những điều tự mình thấy chưa
hài lòng.
Bước 2: Nội dung trao đổi của những người tham gia dự giờ cần tập trung
vào việc nhận xét các hoạt động học của học sinh nhằm trả lời các câu hỏi: hoạt
động nào hiệu quả? Hoạt động nào chưa hiệu quả ? Câu hỏi nào hay? Tình
huống nào tốt ? học sinh nào hay nhóm nào hoạt động hiệu quả, lí do ? học sinh
nào chưa tập trung chú ý vào việc học, vì sao? ....vv. Giáo viên dự cần trao đổi
về những kết quả thực tế học sinh đạt được so với thiết kế bài học đã đạt được
như mong muốn hay chưa?
Bước 3: Người chủ trì cần tạo cơ hội cho tất cả người tham gia dự được
phát biểu ý kiến cá nhân. Tập chung làm rõ hơn những ý kiến hay để các giáo
viên cùng chia sẻ và học tập lẫn nhau.
* Tóm lại: Ngoài những vấn đề nêu trên điều quan trọng hơn cả là mỗi
giáo viên cần phải thay đổi nhận thức của bản thân mình xem việc thay đổi này
là điều tất yếu để nâng cao năng lực giảng dạy cho bản thân góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học
sinh.
2.3.4. Nhóm biện pháp chung
Biện pháp 6: Lựa chọn, xây dựng bồi dưỡng đội ngũ tổ khối trưởng,
đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp và theo chiến lược phát triển giáo
dục của nhà trường.
Việc lựa chọn, xây dựng bồi dưỡng đội ngũ tổ khối trưởng, đội ngũ giáo
viên để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ sư phạm trong các nhà trường
hiện nay là vấn đề hết sức cần thiết, nó có vai trò rất quan trọng trong việc tổ
chức thực hiện dạy học theo hướng đổi mới hiện nay và là yếu tố cần thiết để
nâng cao chất lượng dạy và học. Bởi vì trình độ, nghiệp vụ của người giáo viên
được hình thành chủ yếu trong giai đoạn đầu ở trường sư phạm và nó ngày càng
được củng cố và phát triển trong quá trình công tác của giáo viên thông qua việc
tự học, tự bồi dưỡng thường xuyên trong suốt quá trình giảng dạy. Công tác bồi
dưỡng thế hệ giáo viên trẻ cần thiết phải chọn ra các giáo viên có chuyên môn,
năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
được giao, thực sự là những con người có bản lĩnh chính trị, có uy tín, có đủ
phẩm chất và năng lực chuyên môn tương xứng với nhiệm vụ tập thể tín nhiệm
giao phó. Cần sắp xếp đúng người đúng việc, đúng năng lực, giao quyền quản lý
về chất lượng chuyên môn cho họ dưới sự giám sát của đội ngũ quản lý là điều
kiện hết sức cần thiết nhằm tạo tính chủ động, phát huy trách nhiệm của người
quản lý hành chính vừa có yếu tố chuyên môn. Tuy nhiên công tác bổ nhiệm đội
ngũ tổ khối trưởng phải trên cơ sở dân chủ, công bằng, công khai và minh bạch.
Việc phân công giáo viên đứng lớp cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng đảm
bảo tính hợp lý, đồng đều, phải dựa trên năng lực chuyên môn của từng cá nhân,
dựa trên đặc điểm chất lượng, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh từng
khối lớp. Cần đảm bảo được cả chất lượng mũi nhọn cũng như chất lượng đại
trà. Việc sắp xếp bố trí giáo viên nếu hợp lý sẽ phát huy tối đa tiềm năng nguồn
nhân lực, nội lực sẽ được phát huy hiệu quả. Ngược lại, bố trí sắp xếp nhân lực
không hợp lý sẽ làm giảm chất lượng công việc, gây cản trở việc xây dựng và
phát triển đội ngũ giáo viên trong nhà trường.
Vì vậy khi bổ nhiệm đội ngũ tổ khối trưởng cũng như sắp xếp phân công
giáo viên đứng lớp người cán bộ quản lý phải suy tính nghiêm túc và đảm bảo
các yêu cầu sau: Tuân thủ định mức lao động của nhà nước và các quy định về
nhiệm vụ, quyền hạn của giáo viên được quy định rõ trong Điều lệ Trường tiểu
học và các văn bản hướng dẫn thực hiện của các cấp quản lý giáo dục ban hành.
Phù hợp với trình độ năng lực của từng giáo viên, sắp xếp đúng người, đúng
việc. Đảm bảo tính kế thừa để có sự ổn định trong một thời gian nhất định. Đảm
bảo tính đoàn kết trong tập thể sư phạm tạo sự đồng thuận nhất trí cao để thực
hiện tốt nhất mục tiêu giáo dục đề ra.
16
Biện pháp 7: Xây dựng kế hoạch thanh kiểm tra, đánh giá việc thực
hiện dạy học 2 buổi/ ngày, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới sinh hoạt
Kết quả thực nghiệm đã khẳng định tính đúng đắn, khoa học và thực thi
đã mang lại những chuyển biến rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện trong nhà trường. Chất lượng đội ngũ của nhà trường ngày càng được
khẳng định. Số lượng giáo viên đạt giáo viên giỏi các cấp ngày càng tăng. Chất
lượng học sinh ngày càng được cải thiện.
2.4.1. Kết quả đạt được trong việc tổ chức dạy học 2 buổi /ngày
Bảng thống kê chất lượng học sinh trong 3 năm học
Số lớp Số HS
Tỷ lệ học sinh
học
học 2
Năm học
Hoàn
Chưa hoàn
2 buổi/ buổi/
Hoàn thành
thành tốt
thành
ngày
ngày
17
2015-2016
24
498
94,8%
1,16%
2016-2017
27
Cụ thể như bảng thống kê sau:
Số lượt giáo viên giỏi
Tổng số
Số giáo viên
Năm học
giáo viên
áp dụng
Cấp
Cấp
Cấp
PPDHTC
trường huyện
tỉnh
2015-2016
25
25
20
2
0
2016-2017
33
33
29
4
2
2017-2018
34
34
31
6
giáo dục toàn diện cho (Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường năm học 2017-2018)
học sinh.
Điều này đã được kiểm nghiệm qua nhiều năm nhà trường tổ chức dạy
học 2 buổi/ngày và tiến hành đổi mới phương pháp dạy học, đặc biệt là hai năm
học vừa qua việc đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt chuyên môn đã làm
chuyển biến chất lượng giờ dạy một cách tích cực, chất lượng các buổi sinh hoạt
chuyên môn được nâng lên tác động tích cực đáng kể tới chất lượng giáo dục
toàn diện của nhà trường. Chất lượng giáo dục tăng lên hàng năm, tỉ lệ học sinh
chưa hoàn thành giảm xuống, không còn tình trạng học sinh bỏ học.
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận:
Để đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đáp ứng yêu
cầu xã hội trong điều kiện đổi mới giáo dục hiện nay, trong những năm học vừa
qua nhà trường đã không ngừng tìm kiếm, sáng tạo và đề xuất các giải pháp,
biện pháp hữu hiệu như việc đổi mới phương pháp dạy học áp dụng linh hoạt
các phương pháp dạy học tích cực, đổi mới sinh hoạt chuyên môn, chỉ đạo việc
tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, nâng cao năng lực quản lý, nâng cao năng lực cho
đội ngũ giáo viên, tăng cường xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường.
Trong giai đoạn hiện nay để nâng cao chất lượng dạy học cần phải có sự
đổi mới công tác quản lý, tạo điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên thực hiện tốt
việc đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng linh hoạt các phương pháp dạy học
tích cực và các hoạt động sư phạm hàng ngày mà việc thực hiện chương trình
dạy học 2 buổi/ngày đáp ứng được yêu cầu đó. Để thực hiện tốt việc đổi mới
phương pháp dạy học và tổ chức tốt việc dạy học 2 buổi/ngày thì vai trò then
chốt là ở đội ngũ cán bộ quản lý, vai trò quyết định lại thuộc về đội ngũ giáo
viên. Muốn vậy cần phải thay đổi nội dung và hình thức sinh hoạt chuyên môn
cho phù hợp với yêu cầu mới.
19
bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tham mưu với UBND xã
tăng cường mọi nguồn lực có kế hoạch kịp thời hỗ trợ kinh phí xây dựng cơ sở
vật chất, các phòng học chức năng, trang thiết bị phục vụ dạy học để dần đáp
ứng yêu cầu của trường chuẩn quốc gia mức độ 2 vào năm 2020.
Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm của bản thân đúc kết
rút kinh nghiệm và tham khảo. Do năng lực và thời gian nghiên cứu có hạn, chắc
chắn đề tài không tránh khỏi những sai sót. Rất kính mong Hội đồng khoa học,
các đồng chí lãnh đạo xem xét và đánh giá cho đề tài được hoàn thiện hơn.
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 6 tháng 3 năm2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết sáng kiến
20
Đinh Anh Văn
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TT
1
2
3
4
5
Tên tài liệu tham khảo
Đinh Anh Văn, giáo viên trường Tiểu học Luận Thành, huyện
xếp loại
Tỉnh...)
hoặc C)
PP dạy học tích cực và các
bước giải quan trọng không Phòng GD&ĐT
1
C
2008-2009
thể thiếu khi giải bài toán có Thường Xuân
lời văn ở lớp 3.
Một số biện pháp bồi dưỡng
Phòng GD&ĐT
2 ban chỉ huy chi đội khối Tiểu
B
2010-2011
Thường Xuân
học
Một số biện pháp bồi dưỡng
Phòng GD&ĐT
3 nâng cao chất lượng đội ngũ
B
2012-2013
Thường Xuân
tổ khối trưởng.
Một số biện pháp chỉ đạo dạy
học 2 buổi/ ngày và áp dụng
linh hoạt phương pháp dạy Phòng GD&ĐT
4
B
2013-2014
Trình tự câu chuyện
23