CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: ………………………………..
1. Tên sáng kiến “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý chuyên môn nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường Tiểu học”
2. Lĩnh vực áp dụng Trong công tác quản lý chuyên môn cấp Tiểu học.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1.Tình trạng giải pháp đã biết
Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng giúp cho trẻ phát triển thành những con
người toàn diện để các em có định hướng tốt cho tương lai mai sau của mình.
Chính vì thế, nhà trường xem hoạt động dạy và học là hoạt động trong tâm. Để
đưa chất lượng giáo dục của nhà trường phát triển vững chắc, là cán bộ quản lý
phụ trách chuyên môn, bản thân tôi luôn xác định đúng tầm quan trọng của công
tác giảng dạy là phải luôn nghiên cứu, tìm tòi, đổi mới sáng tạo trong dạy và học
nhằm khơi dậy cho học sinh niềm say mê, tư duy sáng tạo trong học tập, để các
em có điều kiện phát huy khả năng của mình. Với suy nghĩ đó, tôi tập trung lãnh
chỉ đạo các nhiệm vụ trong tâm sau:
- Triển khai đầy đủ kịp thời và chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các văn bản
hướng dẫn chỉ đạo của ngành của các cấp có liên quan đến công tác chuyên môn
để toàn thể giáo viên quán triệt;
- Có định hướng chất lượng giáo dục của đơn vị trong năm học để từ đó
xây dựng kế hoạch cụ thể năm, tháng, tuần dựa vào tình hình thực tế của đơn vị
đồng thời lấy ý kiến thống nhất và tiến hành thực hiện;
- Mạnh mẽ cải tiến đổi mới sinh hoạt chuyên môn đảm bảo theo qui định ,
biến cuộc họp thành một buổi bàn bạc tranh luận trao đổi về chuyên môn để đi
đến thống nhất, trong sinh hoạt có sơ kết rút kinh nghiệm những việc làm được
và chưa được chi tiết, cụ thể;
- Coi trọng công tác kiểm tra, giám sát đúng theo kế hoạch với nhiều hình
thức phù hợp tình hình thực tế của đơn vị, tập trung đầu tư cho hoạt động dạy và
đổi mới dẫn đến việc vận dụng đổi mới phương pháp dạy học cũng như ứng
dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy còn hạn chế;
2
Chính vì những lí do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài :“ Đổi mới, sáng tạo
trong quản lý chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
trong trường Tiểu học”. Có thực hiện đổi mới, sáng tạo trong quản lý mới góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đó cũng là cơ sở và là nền tảng vững
chắc để hoạt động chuyên môn nhà trường phát triển trong những năm tiếp theo.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
3.2.1. Mục đích của giải pháp
Đổi mới, sáng tạo trong quản lý chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện trong trường Tiểu học đó là trách nhiệm của cán bộ quản lí và
là mục tiêu trọng tâm của nhà trường. Nếu chúng ta thật sự đầu tư cho công tác
chuyên môn đúng mức, đúng thực chất, thì hiệu quả đào tạo của nhà trường sẽ
đạt kết quả như mong muốn. Thực hiện đề tài này là sự nỗ lực phấn đấu của cá
nhân tôi bằng những việc làm cụ thể, sâu sát và thiết thực giúp cho tập thể giáo
viên thấy được nhiệm vụ chính của mình. Từ đó, họ phải làm sao và làm thế nào
để đưa chất lượng giáo dục của nhà trường phát triển ngang bằng với các trường
bạn, góp phần vào việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của
ngành nói chung của trường Tiểu học nói riêng.
3.2.2. Nội dung của giải pháp
a) Tính mới của giải pháp
- Để quản lý công tác chuyên môn của nhà trường đạt hiệu quả, trước hết
phải mạnh mẽ đổi mới cách làm, cách quản lí, nói đi đôi với làm là tấm gương
trước đồng nghiệp, trước tập thể;
- Luôn sáng tạo tìm mọi biện pháp giúp đỡ giáo viên trong quá trình giảng
dạy, tập trung vào việc tư vấn, giúp đỡ, chia sẻ tạo điều kiện cho tất cả giáo viên
phát huy hết năng lực sáng tạo của mình, giúp cho họ thấy được mỗi ngày đến
vững chắc và là chỗ dựa tinh thần khi giáo viên gặp khó khăn trong nhiệm vụ
được phân công;
- Luôn quan tâm tìm hiểu tâm tư nguyện vọng, năng lực sở trường của đội
ngũ giáo viên để phối hợp với lãnh đạo nhà trường phân công nhiệm vụ cho phù hợp;
- Quan tâm đến công tác bồi dưỡng năng lực quản lý cho đội ngũ tổ
trưởng, vì tổ trưởng là cánh tay đắc lực hỗ trợ tốt cho cán bộ quản lý trong hoạt
động chuyên môn của nhà trường;
- Trong quá trình tổ chức, điều hành hoạt động chuyên môn, người quản
4
lý phải nhạy bén, linh hoạt sáng tạo, kịp thời nắm bắt những yêu cầu đổi mới về
chuyên môn để triển khai, chỉ đạo đến toàn thể giáo viên quán triệt thực hiện;
- Luôn xây dựng tập thể sư phạm thành một khối đoàn kết thống nhất
làm việc với tinh thần tinh thần cộng đồng trách nhiệm. Từ đó, mỗi cá nhân
có ý thức tự phấn đấu vươn lên, không ngừng học tập để nâng cao trình độ
chuyên môn, nghiệp vụ và rèn luyện đạo đức tác phong sư phạm luôn thể
hiện trước học sinh “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”.
c) Cách thực hiện
Qua kinh nghiệm nhiều năm làm công tác quản lý chuyên môn cũng như
nhận được sự đóng góp chân tình quý báu của bạn bè đồng nghiệp trong và
ngoài đơn vị, trước tình hình thực tế của đơn vị, bản thân tôi đã chắt lọc, vận
dụng và thực thi những giải pháp sau:
- Giải pháp kỹ thuật: Đầu năm học, nắm bắt được tình hình thực tế của
đơn vị, tôi tiến hành xây dựng và đưa hoạt động chuyên môn của nhà trường thật
sự đi vào nề nếp có khoa học, nhưng phải đảm bảo tính chính xác và mang lại
hiệu quả. Từ đó, giúp cho giáo viên tự phấn đấu để hoàn thành nhiệm vụ của
mình thông qua việc thực hiện đúng qui chế và qui định về chuyên môn, động
viên giáo viên nghiên cứu tìm tòi, thể hiện sự đổi mới sáng tạo của mình trong
tiết dạy, làm sao để mỗi giờ học là một bước tiến trong giảng dạy, từ đó nâng cao
trải bàn, mảnh ghép,… . Hướng dẫn giáo viên chọn cách hữu hiệu nhất để bồi
dưỡng học sinh năng khiếu và phụ đạo học sinh yếu đạt hiệu quả góp phần nâng
cao giáo dục toàn diện cho nhà trường;
Từ các giải pháp trên, tôi đã vận dụng để thực hiện quản lý công tác chuyên
môn của đơn vị như sau:
- Quản lý việc thực hiện chương trình
+ Thực hiện chương trình được xem là pháp lệnh trong trong hoạt động
chuyên môn của đơn vị, quản lí và điều khiển việc thực hiện chương trình đồng
bộ, chính xác đúng theo qui định của ngành, của các cấp lãnh đạo để từ đó xây
dựng và triển khai kịp thời đến toàn thể giáo viên quán triệt thực hiện nhiệm vụ
giảng dạy của mình;
+ Chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn thường xuyên kiểm tra tiến độ thực
hiện chương trình của từng giáo viên trong tổ để có chấn chỉnh kịp thời, thông
qua các tiết dự giờ, thao giảng, qua các buổi họp chuyên môn hàng tháng, báo
6
cáo để tôi nắm tình hình. Ngoài ra, tôi còn kiểm tra việc thực hiện chương trình
của từng giáo viên qua các lần kiểm tra đột xuất, toàn diện, chuyên đề kết hợp
kiểm tra thêm việc soạn giảng của viên hàng ngày lên lớp;
+ Xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ với nhiều nội dung và nhiều hình
thức (kiểm tra đột xuất nhiều hơn báo trước) lồng vào đó kiểm tra việc thực hiện
chương trình giảng dạy của từng giáo viên (xem tập học sinh) nhằm ngăn chặn
tình trạng dạy cắt xén chương trình hoặc dạy dồn bài tuỳ tiện;
+ Hàng tháng, tổ chức họp chuyên môn chung toàn trường, tôi đánh giá
thật kĩ tình hình thực hiện chương trình tháng trước của từng giáo viên theo từng
khối nhằm giúp giáo viên điều chỉnh kịp thời đúng qui định cũng như theo sự
thống nhất chung của toàn trường.
- Quản lý việc soạn giảng của giáo viên
+ Thành công của tiết dạy khi lên lớp là việc đầu tư bài soạn, một giáo án
toàn diện trong các em. Thông qua các tiết dạy, tôi sẽ nắm được năng lực của
từng giáo viên để kịp thời bồi dưỡng chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng đội
ngũ, đồng thời cũng nắm được chất lượng học tập của học sinh. Để nâng cao
chất lượng dạy và học, chúng tôi xây dựng kế hoạch từng tháng thể hiện rõ kiểm
tra giáo viên toàn diện hoặc chuyên đề. Ngoài ra, chúng tôi tăng cường dự giờ
những giáo viên mới ra trường, giáo viên còn hạn chế về năng lực chuyên môn
để tư vấn giúp đỡ nhằm nâng cao tay nghề;
+ Trong dự giờ giáo viên, chúng tôi quan tâm đến việc nhận xét đánh giá
học sinh theo Thông tư 22 trên lớp, hỗ trợ khi giáo viên còn lúng túng nhất là
việc giúp đỡ học sinh còn hạn chế trong tiết học. Sau mỗi lần dự giờ, có bài
khảo sát chất lượng học sinh để nắm tình hình. Qua kết quả dự giờ và khảo sát
chất lượng, chúng tôi trao đổi, đóng góp ngay để giáo viên điều chỉnh kịp
thời;
+ Trong những lần họp chuyên môn tập trung, chúng tôi rút kinh nghiệm
chung các tiết dạy của giáo viên chú trọng đến nội dung kiến thức truyền thụ,
các dạng bài phân hoá, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học đặc biệt là việc
nhận xét đánh giá học sinh trên lớp, trong tập. Chỉ ra những mặt hạn chế chung
mà giáo viên thường mắc phải trong quá trình lên lớp để giáo viện chấn chỉnh
ngay. Đồng thời tuyên dương nhân rộng các tiết dạy hay, hiệu quả cao để giáo viên
toàn trường học tập kinh nghiệm;
8
+ Đối với các tiết dạy khó hoặc các tiết mà giáo viên thấy còn lúng túng
về phương pháp lẫn hình thức thì tôi đề nghị các khối tổ chức thao giảng theo
“nghiên cứu bài học” để nghe được nhiều ý kiến chia sẻ, chúng tôi tham dự để
trao đổi thống nhất chung cho cả khối thực hiện.
- Quản lý việc thực hiện hồ sơ sổ sách chuyên môn theo qui định
+ Hồ sơ, sổ sách không còn là nỗi lo của giáo viên như trước đây nhưng
đó cũng là cơ sở để chúng tôi kiểm tra đánh giá giáo viên trong thực hiện nhiệm
việc giáo dục học sinh đạt và vượt các chỉ tiêu đã đề ra được tập thể, cha mẹ học
sinh tín nhiệm. Mặt khác, trong đợt bồi dưỡng chuyên môn giữa kì 1, nhà trường
tổ chức các chuyên đề thiết thực có liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp (giáo
dục đạo đức học sinh chưa ngoan; xây dựng nền nếp tốt trong học tập,...) để họ
chia sẻ kinh nghiệm;
+ Hàng năm nhà trường tổ chức cho giáo viên đăng ký và cuối năm tổ
chức bình bầu công khai, dân chủ để công nhận giáo viên chủ nhiệm giỏi cấp
trường, bồi dưỡng để dự thi cấp huyện. Nêu gương điển hình các giáo viên làm
công tác chủ nhiệm giỏi, nêu gương các lớp học có nền nếp học tập tốt, tham gia
đầy đủ và có hiệu quả các phong trào do nhà trường phát động;
+ Kiểm tra đánh giá công tác chủ nhiệm của giáo viên kết hợp với dự giờ
thăm lớp xem đánh giá học sinh đối chiếu với các bài kiểm tra định kỳ trong
năm để xem kết quả đúng thực chất hay không. Hàng tháng, đánh giá thật kĩ
công tác chủ nhiệm của giáo viên trong mỗi lần họp chuyên môn tập trung. Phân
tích hướng dẫn, tạo môi trường gần gũi thân thiện để giáo viên chủ nhiệm phối
hợp tốt với giáo viên dạy môn, với các đoàn thể trong nhà trường cùng giáo dục
học sinh đạt hiệu quả.
- Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn
Chất lượng của nhà trường được nâng lên chính là hoạt động của các tổ
chuyên môn. Tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả là điều kiện thuận lợi để giáo
viên trao đổi học hỏi kinh nghiệm. Thông qua tổ trưởng chuyên môn người cán
bộ quản lý sẽ nắm sát tình hình chuyên môn của nhà trường để có sự điều chỉnh
kịp thời. Để các tổ chuyên môn làm việc có nề nếp, sinh hoạt có chất lượng
chúng tôi có những biện pháp quản lý như sau:
10
+ Đầu năm, tôi qui định cụ thể sinh hoạt chuyên môn phải theo hướng đổi
mới, thời gian sinh hoạt tổ đúng theo qui định 2 tuần/lần (lần 2 có thể kết hợp
+ Chúng tôi xếp thời khóa biểu phân công giáo viên chủ nhiệm dạy phụ
đạo 2 tiết/ tuần tập trung vào những kiến thức mà các em bị hỏng (không dạy đại
trà), bồi dưỡng 2 tiết/ tuần cho từng phân môn do giáo viên chuyên giảng dạy.
Phân công giáo viên chủ nhiệm hỗ trợ trong việc nhắc nhở học sinh tham gia bồi
dưỡng. Trong quá trình thực hiện, chúng tôi thường xuyên nhắc nhở kiểm tra,
yêu cầu giáo viên phụ đạo cũng như bồi dưỡng từng môn báo về cho chúng tôi
quá trình học tập cũng như sự tiến bộ của các em hàng tháng;
+ Trong mỗi lần họp chuyên môn tập trung, chúng tôi đánh giá tình hình
thực hiện công tác phụ đạo bồi dưỡng của giáo viên trên cơ sở báo cáo của tổ
trưởng kết hợp với chất lượng của học sinh được chúng tôi ghi nhận qua các tiết
dự giờ thăm lớp hoặc kết quả đạt được sau các hội thi, các lần kiểm tra định kì.
Yêu cầu các tổ chuyên môn xem nội dung này cũng là vấn đề trọng tâm, cần
thảo luận phân tích trong mỗi lần sinh hoạt tổ, tìm biện pháp tốt nhất để thực hiện có
hiệu quả;
+ Sau mỗi lần kiểm tra, chúng tôi tổng hợp theo dõi mức độ học tập của
học sinh. Qua các lần kiểm tra định kỳ, phải chú trọng đến học sinh điểm dưới 5
hoặc có điểm 4,5, chúng tôi trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm và tổ
chuyên môn, đưa ra nhiều biện pháp giúp giáo viên phụ đạo thêm cho các em:
kết hợp với cha mẹ học sinh, tăng cường thời gian phụ đạo, trong quá trình lên
lớp giáo viên chú ý quan tâm giúp đỡ các em nhiều hơn.
- Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Để nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên thì việc bồi dưỡng
chuyên môn là vấn đề rất cần thiết. Chúng tôi tổ chức các hình thức sau:
+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn tập trung trong tuần nghỉ giữa kì 1 của
năm học chủ yếu các nội dung trọng tâm như: Soạn đề kiểm tra định kỳ theo
từng khối lớp để giáo viên cùng chia sẻ, từ đó làm nền tảng để tất cả giáo viên
chủ nhiệm và giáo viên dạy các môn bằng điểm số ai cũng đều thực hiện ra được
đề kiểm tra cho lớp mình, môn mình phụ trách. Chúng tôi tổ chức duyệt đề kiểm
tra định kỳ để đánh gia năng lực ra đề kiểm tra của từng giáo viên. Tôi chỉ ra
thực tế của từng trường mà có thể điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp để trong
quản lý chỉ đạo công tác chuyên môn đạt hiệu quả cao.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được
Qua gần 2 năm thực hiện đổi mới quản lý công tác chuyên môn, tôi nhận
13
thấy hoạt động chuyên môn của nhà trường đã tiến bộ thật sự, đem lại cho nhà
trường những kết quả đáng kể đó là:
- Bản thân tôi có nhiều kinh nghiệm hơn trong quản lý chuyên môn, đổi
mới cách làm, sáng tạo hơn trong xử lý công việc, giáo viên an tâm có thời gian
đầu tư nghiên cứu trong giảng dạy từ đó chất lượng hàng năm đều vượt chỉ tiêu giao;
- Xây dựng tốt nền nếp sinh hoạt các tổ chuyên môn, nội dung phong phú,
có chất lượng từ đó năng lực giảng dạy của đội ngũ giáo viên được nâng lên,
giáo viên có tinh thần trách nhiệm trong công tác, có ý thức tự học tự bồi dưỡng
để nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề;
- Chất lượng học sinh đạt được hàng năm rất khả quan, học sinh tích cực
tham gia các hội thi do các cấp tổ chức ngày càng nâng lên về số lượng và chất lượng;
- Nhà trường tạo thành một khối thống nhất, tất cả các thành viên có tinh
trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh, thể hiện tinh
thần đồng đội hỗ trợ lẫn nhau, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Kết quả đạt được cụ thể như sau:
Năm học 2016-2017
Về học sinh:
- Tổng số học sinh 304 em;
- Hoàn thành chương trình lớp học: 304-100%;
- Học sinh được khen thưởng cuối năm đạt 160-50,8%.
- Học sinh tham gia các hội thi:
+ Tin học trẻ cấp huyện đạt 1 giải nhì;
+ Viết chữ đẹp cấp huyên đạt 2 giải ba;
PHỤ LỤC
TT
1
2
3
3.1
3.2
3.2.
1
3.2.
2
3.3
3.4
NỘI DUNG
Tên sáng kiến
Lĩnh vực áp dụng
Mô tả bản chất của sáng kiến
Tình trạng giải pháp đã biết
Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
TRANG
1
1
1
1
3