SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
1
PhÇn më ®Çu
1. Tính cp thit ca đ tài
t nc ta đang tích cc tin hành công cuc đi mi toàn din. Trong chin
lc phát trin kinh t - xã hi, cùng vi vic phát trin các ngành kinh t mi nhn,
ng và Nhà nc ta đc bit chú trng phát trin s nghip Giáo dc – đào to. iu 9
Lut Giáo dc 2005 ghi rõ: "Phát trin giáo dc là quc sách hàng đu nhm nâng cao dân
trí, đào to nhân lc, bi dng nhân tài"
Yu t quan trng trong s phát rin kinh t - xã hi là ngun nhân lc. “Mun tin
hành công nghip hóa, hin đi hóa thng li phi phát trin mnh Giáo dc – đào to, phát huy
ngun lc con ngi yu t c bn ca s phát trin nhanh và bn vng” (Ngh quyt TW2
khóa VIII). to ra nhng con ngi có tài nng phm cht là trách nhim to ln ca h
thng giáo dc nói chung và nhà trng ph thông nói riêng.
nâng cao cht lng giáo dc toàn din, đi ng nhà giáo đóng mt vai trò quan
trng. iu 15 Lut giáo dc nm 2005 đã ghi: "Nhà giáo gi vai trò quyt đnh trong
vic bo đm cht lng giáo dc". trng THPT, ngi giáo viên ch nhim có vai
trò ht sc quan trng, s giúp đ và đnh hng s phát trin nhân cách, trí thc ca hc
sinh, giáo dc cho các em k nng cn thit đ bc vào cuc sng t lp và phát trin.
Ngi giáo viên ch nhim là ngi qun lý và giáo dc hc sinh ca mt lp hc, điu
hành mi hot đng ca tp th lp, chu trách nhim trc nhà trng v cht lng
giáo dc ca lp mình, là ngi gn gi thân mt, là ngi hng dn, ch đo, khuyên
nh hc sinh mi khi các em gp khó khn … do đó có nhiu tác đng đn s phát trin
nhân cách ca tng hc sinh trong tp th đó.
Trng THPT Dân tc ni trú tnh Lào Cai là c s giáo dc có t 450 đn 470 hc
sinh là con em ca 15 đn 17 dân tc trong tnh, ch yu là hc sinh các dân tc Mông,
Dao, Tày, Nùng, tip đn là các dân tc Dáy, Phù Lá, Xa Phó, Hà Nhì, …
là hc sinh
đn t các xã vùng sâu vùng xa, có nhiu hn ch v giao tip, ngôn ng, mang theo
nhiu nét vn hóa, phong tc tp quán đn trng, li sng xa gia đình, hc sinh trng
- Cụng tỏc GVCNL trng Ph thụng - ca H Nht Thng (Ch biờn). NXB
Giỏo dc, H ni 2006.
Hu ht cỏc ti liu, cụng trỡnh nghiờn cu mi ch dng li mc khỏi quỏt
chung v cụng tỏc ch nhim lp ca giỏo viờn, cha i sõu v xut cỏc bin phỏp
qun lý c th cụng tỏc ch nhim trong trng THPT.
Trong thời gian qua việc nghiờn c
u i mi cụng tỏc qun lý t ch nhim ca
Hiu trng li cha c cp mt cỏch y , cỏc ti liu nghiờn cu v vn ny
cha h thng, ch dng li vic cp thc trng trong cỏc nh trng THPT, hoc l
nhng kinh nghim trờn bỏo cỏo s kt, tng kt nm hc ca cỏc nh trng.
Cỏc trng ó cú nhiu sỏng kin trong qun lý, t chc hot ng ca t ch
nhim. Nhng những hoạt động đó cha đợc nghiên cứu một cách có hệ thống, và cha
đề xuất các giải pháp mt cỏch khoa hc, đặc biệt trong hệ thống trờng PT DTNT.
3. Mc ớch nghiờn cu
Trờn c s ch o v t chc thc hin nhim v ca t ch nhim trng
THPT DTNT tnh Lo Cai, tỏc gi mun cp n cụng tỏc qun lý t ch nhim trong
trng PT DTNT tnh> Trờn c s ú,
tác giả nghiờn cu xut mt s bin phỏp
i mi hot ng ca t ch nhim trong trng THPT trong giai on hin nay, trc
ht ỏp dng cho cỏc trng THPT dõn tc ni trỳ, trc tip gúp phn thc hin
nhim v
nõng cao cht lng giỏo dc ton din ca trng THPT DTNT tnh Lo Cai.
4. i tng nghiờn cu:
ti tp trung nghiờn cu nhng hot ng i mi qun lý t ch nhim trong
trng THPT DTNT tnh Lo Cai. C th l cỏch thc t chc, gii phỏp qun lý t ch
nhim v nhng kt qu ó t c trong vic nõng cao cht lng giỏo dc ton din
hc sinh ca nh trng.
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lo Cai
3
Nội dung
Chng I
C s lý lun v cụng tỏc ch nhim lp ca giỏo viờn
v vic qun lý hot ng ca t ch nhim trng trung hc ph thụng
1. Mt s khỏi nim c bn trong giỏo dc ph thụng
1.1. Giỏo dc
Theo T in Bỏch khoa Vit Nam NXB H Ni 1995, trang 105: Giỏo dc l
hot ng hng ti con ngi thụng qua mt h thng cỏc bin phỏp tỏc ng nhm
truyn th nhng tri thc v kinh nghim, rốn luyn k nng v li sng, bi dng t
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
4
tng và đo đc cn thit cho đi tng, giúp hình thành và phát trin nng lc, phm
cht, nhân cách, phù hp vi mc đích , mc tiêu chun b cho đi tng tham gia lao
đng sn xut và đi sng xã hi.
1.2. Giáo dc toàn din
Giáo dc toàn din trong nhà trng thng biu hin ni dung giáo dc bao gm
đy đ các mt: đc dc, trí dc, m dc, th dc, giáo dc ngh nghip…phù hp vi
điu kin và đc đim đc thù ca tng cp hc, bc hc
“Thc hin giáo dc toàn din nhm đào to nhng ngi lao đng có lý tng xã
hi ch ngha, có đo đc, có tri thc vn hoá, có sc khe và có k lut. “Tng cng
giáo dc chính tr, t tng, đo đc, li sng cho hc sinh sinh viên”. Giáo dc truyn
thng cách mng, vn hoá dân tc xuyên sut các hot đng và mi hình thc giáo dc.
đây, vic chú trng ci tin nâng cao cht lng, hiu qu ging dy và hc tp ch ngha
Mác – Lênin, t tng H Chí Minh, đng li chính sách ca ng và Nhà nc phù
hp vi tng bc hc, cp hc là ht sc quan trng, quan tâm đn vic tng cng hc
ngoi ng, tin hc” (Giáo dc Vit nam hng ti tng lai – vn đ và gii pháp, NXB
Chính tr quc gia, Hà Ni 2004, trang 237)
hàm c t đào to. Tính đc thù ca hot đng qun lý trng THPT th hin tp trung
hot đng dy và hot đng hc.
Giáo dc THPT nhm góp phn thc hin mc tiêu nâng cao dân trí, đào to nhân
lc, bi dng nhân tài, hình thành đi ng lao đng có tri thc, có tay ngh, có nng
lc thc hành, t ch, nng đng và sáng to, có đo đc cách mng, có tinh thn yêu
nc, yêu ch ngha xã hi. Nhà trng đào to th h tr theo hng toàn din và nng
lc chuyên môn sâu, có ý thc và kh nng t to vic làm trong nn kinh t nhiu thành
phn, có kh nng làm vic hp tác theo nhóm Trc yêu cu phát trin ca đt
nc, đáp ng nhu cu ca ngi hc, giáo dc THPT cn thit phi đi mi, cn
thc hin nguyên tc dy hc phân hoá, có nh vy s nâng cao đc cht lng
giáo dc toàn din.
Trong công tác qun lý nhà trng, iu 54, Lut Giáo dc nm 2005 qui đnh
Hiu trng có vai trò nh sau:
- Hiu trng là ngi chu trách nhim qun lý các hot đng ca nhà trng, do
c quan nhà nc có thm quyn b nhim, công nhn.
- Hiu trng các trng thuc h thng giáo dc quc dân phi đc đào to, bi
dng v nghip v qun lý trng hc.
- Tiêu chun, nhim v và quyn hn ca Hiu trng; th tc b nhim, công
nhn Hiu trng trng đi hc do Th tng Chính ph quy đnh; đi vi các trng
cp hc khác do B trng B Giáo dc và ào to quy đnh; đi vi c s dy ngh
do Th trng c quan qun lý nhà nc v dy ngh quy đnh.
Theo điu 19 ca iu l trng THCS, trng THPT và trng ph thông có
nhiu cp hc Hiu trng có nhng nhim v và quyn hn sau đây:
- Xây dng, t chc b máy nhà trng;
- Thc hin các ngh quyt, Quyt ngh ca Hi đng trng
- Xây dng k hoch và t chc thc hin nhim v nm hc;
- Qun lý giáo viên, nhân viên, hc sinh; qun lý chuyên môn; phân công công
tác, kim tra, đánh giá vic thc hin nhim v ca giáo viên, nhân viên; thc hin công
tác khen thng, k lut đi vi giáo viên, nhân viên theo quy đnh ca nhà nc, qun
lý h s tuyn dng giáo viên, nhân viên
các bin pháp giáo dc hc sinh trong lp.
- Giáo viên ch nhim là cu ni gia nhà trng và các lc lng giáo dc
khác vi tp th hc sinh và mi cá nhân hc sinh: truyn đt và t chc thc hin
nhng k hoch, ni qui, nn np, các ch th, yêu cu ca Hiu trng đn tng hc
sinh trong lp hc. ng thi giáo viên ch nhim lp cng báo cáo cho Hiu trng
nhng thông tin t phía hc sinh, phn ánh kp thi và đy đ din bin ca tp th
hc sinh và tng cá nhân hc sinh v nhng tâm t nguyn vng, đ đt kin ngh ca
hc sinh đ giúp Hiu trng qun lí có hiu qu hn.
- Giáo viên ch nhim còn phi bit d báo xu hng phát trin nhân cách ca
hc sinh trong lp đ có phng hng t chc hot đng giáo dc, dy hc phù hp
vi điu kin và kh nng ca tng hc sinh.
- Trong trng THPT Dân tc ni trú giáo viên ch nhim là ngi gn gi chm
lo giáo dc giúp đ các em vn lên trong cuc sng, đng thi là ngi chm sóc, bo
v hc sinh.
2.2. Chc nng ca ngi giáo viên ch nhim lp
- Giáo viên ch nhim là ngi thay mt Hiu trng làm nhim v qun lý toàn
din hc sinh ca mt lp hc bao gm: son tho k hoch giáo dc hc sinh, t chc
thc hin k hoch, xây dng tp th hc sinh t qun trong mi hot đng; kim tra,
đánh giá vic thc hin k hoch thông qua kt qu rèn luyn ca mi hc sinh và phong
trào ca tp th lp, điu chnh k hoch…Nh vy đ đt đc mc tiêu qun lý mt
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
7
tp th hc sinh, Giáo viên ch nhim phi thc hin các chc nng: Lp k hoch, t
chc, ch đo và kim tra.
- Giáo viên ch nhim thông qua vic t chc các hot đng ca mt tp th lp
đ giáo dc nhng phm cht, nhân cách ca mi hc sinh, xây dng mi quan h tt
đp gia hc sinh và hc sinh, gia hc sinh vi nhng ngi khác, hng vào vic hình
thành cho hc sinh nhng thói quen, hành vi phù hp vi các chun mc đo đc ca xã
hi.
sách ca ng và pháp lut ca Nhà nc, nm vng mc tiêu giáo dc và đào to, k
hoch và chng trình hot đng ca nhà trng (gm mc tiêu cp hc, ch th ca
ngành, chng trình ging dy các môn hc, k hoch nm hc ca nhà trng, các vn
bn hng dn liên quan đn vn đ giáo dc và dy hc) đ có c s xây dng k
hoch hot đng ca bn thân nhm đm bo hiu qu giáo dc. Ngoài công tác ch
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
8
nhim lp, ngi giáo viên ch nhim còn đm nhn ging dy mt môn hc lp mình
và các lp khác do đó cn xác đnh rng ging dy tt là điu kin cn thit đ to ra uy
tín ca mình trc tp th và cá nhân hc sinh, làm tng hiu qu ca công tác ch
nhim.
Nhim v ca ngi giáo viên ch nhim đc quy đnh ti điu 29 iu l
trng THCS, trng THPT và trng ph thông có nhiu cp hc nh sau:
- Tìm hiu và nm vng hc sinh trong lp v mi mt đ có bin pháp t chc
giáo dc sát đi tng, nhm thúc đy s tin b ca c lp.
- Cng tác cht ch vi ph huynh hc sinh; ch đng phi hp vi các giáo viên
b môn, oàn thanh niên cng sn H Chí minh, i thiu niên tin phong H Chí
Minh, các t chc xã hi có liên quan trong hot đng ging dy và giáo dc hc sinh;
- Nhn xét, đánh giá và xp loi hc sinh cui hc k và cui nm hc; đ ngh
khen thng và k lut hc sinh; đ xut danh sách hc sinh đc lên lp thng, phi thi
li, phi rèn luyn thêm v hnh kim trong hè, phi li lp; hoàn chnh vic ghi vào
s đim và hc b hc sinh;
- Báo cáo thng k hoc đt xut v tình hình ca lp vi hiu trng.
Có th nói giáo viên ch nhim là nhà qun lý giáo dc, qun lý và giáo dc mt
tp th nh, th h công dân tr, chun b bc vào đi. thc hin tt vai trò là nhà
qun lý gíao dc ngi giáo viên ch nhim phi thng xuyên rèn luyn phm cht
chính tr, đo đc, nhân cách ca ngi thy giáo xã hi ch ngha, không ngng hc tp
chuyên môn, nghip v s phm, đi mi công tác giáo dc, dy hc, góp phn nâng cao
cht lng giáo dc toàn din nhà trng trung hc ph thông.
các bui sinh hot và các hot đng tp th ca lp đ hiu rõ hn hc sinh và công tác
giáo dc ca giáo viên ch nhim .
3.3. Phi hp vi oàn thanh niên cng sn H Chí Minh thc hin mc tiêu giáo
dc
Giáo viên ch nhim phi thng xuyên phi hp vi t chc oàn thanh niên
cng sn H Chí Minh đ tin hành giáo dc toàn din lp. Mt khác giáo viên ch
nhim phi giúp đ chi đoàn lp xây dng k hoch công tác, bi dng cán b nòng
ct, c vn cho ban chp hành chi đoàn t chc các hot đng giáo dc. Giáo viên ch
nhim cn xác đnh rng tp th lp có mt chi đoàn vng mnh, sáng to trong thc
hin nhim v thì đó là mt tp th lp tt; ng h hot đng ca đoàn, xây dng chi
đoàn vng mnh chính là xây dng tp th lp vng mnh, đt đc mc tiêu ca công
tác ch nhim.
3.4. Phi hp vi cha m hc sinh trong công tác giáo dc.
Vic phi hp cht ch gia nhà trng và gia đình là cn thit và to ra nhng
điu kin thun li đ hc sinh hc tp và rèn luyn.
Gia đình là môi trng giáo dc, lc lng giáo dc có nh hng mt cách sâu
sc đn hc sinh. Vì vy giáo dc gia đình tr thành mt b phn quan trng trong vic
giáo dc hc sinh. Nhà trng phi phi hp cht ch vi gia đình mi giáo dc hc
sinh có hiu qu. Chính giáo viên ch nhim là ngi đi din cho nhà trng giúp cha
m hc sinh hiu rõ ch trng, k hoch giáo dc ca nhà trng và mc tiêu, k hoch
phn đu ca lp trong tng nm hc. Trên c s đó, thng nht vi gia đình v yêu cu,
ni dung, bin pháp, hình thc giáo dc và các điu kin cn thit đ hc sinh hc tp,
rèn luyn nhà theo mc tiêu giáo dc ca nhà trng.
3.5. Xây dng tp th hc sinh
Tp th hc sinh trong nhà trng có tác dng giáo dc rt ln nu đó là tp th
hc sinh vng mnh. xây dng đc mt tp th hc sinh vng mnh, trc ht
ngi giáo viên ch nhim phi nm vng tng hc sinh, nm vng tp th hc sinh là
c s cho vic xây dng k hoch công tác, xây dng tp th, trong đó cn tp trung vào
nhng ni dung sau:
- La chn, xây dng đi ng cán b lp, cán b đoàn vng mnh làm nòng ct
k hoch lao đng c th đ giáo dc hc sinh, giúp các em tìm hiu v nhu cu ngh
nghip ca xã hi, ca đa phng đ la chn đc ngh thích hp vi kh nng ca
các em và yêu cu ca xã hi.
T chc các hot đng vn hoá vn ngh, th dc th thao, vui chi gii trí: giáo
viên ch nhim cn quan tâm c vn cho cán b lp, cán b đoàn t chc cho c lp vui
chi, gii trí, rèn luyn sc kho nh: các trò chi, các hot đng th thao, vn ngh,
tham quan du lch, cm tri, xem trin lãm, xem phim tp th, thi thanh lch, thi tìm hiu
v vn hoá xã hi, tìm hiu v truyn thng nhà trng, đa phng, hot đng giao lu
vn hoá gia các trng,các dân tc. Qua đó giúp các em sng khoái tinh thn, phát trin
trí tu, th cht, tng cng sc kho, hình thành các phm cht nhân cách c bn nh:
lòng yêu nc, yêu quê hng, tình cm thy trò, tinh thn tp th, lòng nhân ái, ý thc
gi gìn bn sc vn hóa dân tc. ng thi hình thành các phm cht trung thc, k lut,
khiêm tn, t trng, kiên trì, dng cm, l phép, lch s, t nh, bit t kìm ch to điu
kin cho hc sinh giao tip, hình thành ý thc, nng lc hoà nhp vào cng đng xã hi
sau này.
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
11
giáo dc mi hc sinh, giáo viên ch nhim cn nm vng hc sinh mt cách
toàn din, trên c s la chn nhng bin pháp giáo dc và tác đng đn hc sinh mt
cách phù hp.
4. Nhng yêu cu đi vi giáo viên ch nhim lp
Giáo viên ch nhim là ngi qun lý mt tp th lp v mi mt. Trong trng
THPT nói chung và trong trng THPT Dân tc ni trú nói riêng ngi giáo viên ch
nhim phi có phm cht sau:
Trc ht phi mu mc v đo đc, tác phong, ng x, có trình đ chuyên môn
vng vàng, nhit tình, ht lòng vì hc sinh, thc s là tm gng sáng đ hc sinh noi
theo.
Phi nm vng nhim v, k hoch ca nhà trng đ ch đo hc sinh ca lp
mình thc hin theo yêu cu, k hoch đ ra. Trin khai và thc hin tt các cuc vn
12
quá trình giáo dc v không gian, thi gian tác đng đn hc sinh, góp phn nâng cao
hiu qu giáo dc.
Liên h mt thit vi gia đình đ cùng giáo dc hc sinh. Gia đình ni các em sinh
ra, ln lên và đã đc s giáo dc, giáo viên cn liên h vi gia đình đ có thêm thông
tin chính xác v hc sinh, kt hp đ cùng giáo dc hc sinh, thông báo kt qu hc tp,
rèn luyn ca hc sinh đn gia đình đnh k hoc đt xut.
nh hng cho hc sinh chn ngh trong tng lai. Do điu kin vùng khó
khn, các em và gia đình thiu thông tin cn thit v ngh nghip. Giáo viên ch nhim
là ngi bit rõ kh nng ca các em, giáo viên ch nhim cn t vn đ các em chn
ngh phù hp vi kh nng ca bn thân và nhu cu ca xã hi.
Giáo viên ch nhim có trách nhim nm vng tình hình ca lp v mi mt, báo
cáo cho Ban giám hiu bit theo đnh k hoc đt xut nhng vn đ cn thit đ nhà
trng có hng gii quyt kp thi. Chu trách nhim trc nhà trng v cht lng
giáo dc ca lp ch nhim.
làm tt công tác ch nhim, mi giáo viên cn làm tt công tác thi đua khen
thng. T chc tt phong trào thi đua gia các nhóm, các t, gia lp này vi lp khác,
to đng lc cho mi cá nhân và tp th phn đu vn lên không ngng. Khen thng
phi rõ ràng, minh bch, khen chê đúng lúc, đúng ni giúp các em nhn thc đc
nhng mt mnh cn đc phát huy, nhng đim yu cn khc phc đ rèn luyn tt
hn.
Giáo viên ch nhim không ngng rèn luyn, hình thành nhng k nng sau:
K nng nm vng hc sinh và tp th hc sinh mt cách toàn din; k nng tip
cn đi tng ( hc sinh, ph huynh, các đi tng xã hi cn giao tip); nng lc cm
hoá, thuyt phc, xây dng uy tín; k nng k hoch hoá công tác ch nhim; k nng t
chc lãnh đo mi hot đng tp th; k nng phi hp vi các lc lng giáo dc hc
sinh.
5. Qun lý hot đng ca t ch nhim trong trng THPT
Là ngi lãnh đo qun lý giáo dc, ngi Hiu trng có trách nhim qun lý
- Qui đnh cách thc, bin pháp liên h thng xuyên gia Ban giám hiu vi giáo
viên ch nhim (ch đ hi hp, báo cáo,…
- ra đc qui ch hot đng cho t ch nhim và tng giáo viên ch nhim.
Hiu trng hng dn giáo viên ch nhim xây dng ni dung công tác ch nhim, coi
trng hình thc, ni dung sinh hot, hot đng t qun; xây dng tp th lp, chi đoàn
vng mnh toàn din…Nhng ni dung thi đua tht c th, chi tit cho tng hot đng,
cho tng thi k, tng ni dung thi đua.
- Xây dng k hoch chung ca nhà trng v các hot đng ngoi khoá, lao
đng, vn ngh, th dc th thao… đ giáo viên ch nhim ch đng đ ra k hoch hot
đng ca lp mình.
- To điu kin cho giáo viên ch nhim đc đc rèn luyn v chuyên môn
nghip v. Nhng yêu cu công vic ca ngi qun lý đa ra phi có tính thc t và cái
đích cui cùng ca mi công vic là phi có tác dng giáo dc cao.
5.2 B trí đi ng giáo viên ch nhim lp
Mi nm hc Hiu trng trng THPT li thc hin vic phân công nhim v
cho phù hp vi đc đim nhà trng và đáp ng yêu mc tiêu giáo dc. Vic phân công
giáo viên ch nhim đu nm cn:
- Cn c vào qui mô nhà trng: s hc sinh, s lp, s giáo viên hin có.
- Giáo viên đc phân công ch nhim phi có gi dy trên lp.
- Giáo viên đc phân công làm công tác ch nhim là ngi có chuyên môn
vng vàng, giàu kinh nghim trong công tác giáo dc hc sinh.
- Giáo viên ch nhim phi có am hiu v hc sinh ngi dân tc thiu s, có
nhng phm cht nh: nhit tình, chu đáo, t m, có tinh thn trách nhim, thng yêu,
chm sóc hc sinh, bit lng nghe, công bng…
5.3 ng viên và theo dõi công tác giáo viên ch nhim lp
Trong hot đng qun lý ca Hiu trng, vic phát đng các phong trào thi đua
trong nhà trng mt cách thng xuyên, liên tc, sôi ni mang li hiu qu cho công
tác giáo dc. Các dt thi đua cn xây dng đc nhng ch tiêu, tiêu chí cho c nm hc,
cho tng k, cho tng đt thi đua phù hp vi đi tng hc sinh các khi lp đ to
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
1. Nhng u đim
1.1. Giáo viên ch nhim lp
Qua điu tra, tìm hiu mt s trng THPT trong tnh và t thc t ca trng
THPT Dân tc ni trú tnh Lào Cai chúng tôi nhn thy công tác ch nhim lp ca giáo
viên có nhiu u đim, biu hin nh sau:
Giáo viên ch nhim đã quan tâm tìm hiu hc sinh v mt cht lng hc tp,
rèn luyn bc hc THCS, tìm hiu hoàn cnh gia đình, nhu cu, kh nng, đc đim
ca tng hc sinh. T đó xây dng k hoch công tác giáo viên ch nhim lp và đa
vào s ch nhim ca giáo viên ch nhim lp. Có bin pháp giáo dc hc sinh nht là
hc sinh cá bit.
Giáo viên ch nhim thc hin đ các chng trình giáo dc nh: Thc hin nn
np các tit hc, các tit ngoài gi lên lp, t chc các hot đng ca hc sinh, các tit
sinh hot cui tun…thc hin tt ch trng dân ch hoá trng hc, công khai ni
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
15
dung chng trình giáo dc và đào to, công khai vic cho đim, đánh giá, công khai
kt qu thi đua, khen thng, k lut hc sinh; đc bit thc hin tt các qui trình
đánh giá xp loi v hnh kim, vn hoá ca hc sinh, tôn trng ý kin ca chi đoàn
lp, ca tp th lp. Giáo viên ch nhim lp đã phát huy vai trò ca cán b đoàn
trong vic t chc t qun ca hc sinh, đc bit giúp các em t chc các hot đng
tp th ngoài gi, hot đng nhân đo… khen thng, k lut là bin pháp đc s
dng kp thi đã tác đng mnh m đn hc sinh, khích l s c gng vn lên hc
sinh, hình thành các em đng c phn đu đúng đn, tin tng vào kh nng ca bn
thân. òng thi cng kp thi trn chnh nhng lch lc trong thc hin ni quy nn np
ca nhà trng. Trong đánh giá xp loi, khen thng k lut hc sinh luôn khách quan,
công bng. Giáo viên ch nhim đã phi hp vi cha m hc sinh đ qun lý, giáo dc
hc sinh thông qua các bui hp cha m hc sinh, bng h thng phiu thông tin (S liên
lc gia nhà trng và gia đình hc sinh), liên lc, trao đi trc tip khi cn nhm thông
báo tình hình hc tp, rèn luyn ca mi hc sinh và tình hình chung ca lp cho cha m
đi ng cán s lp không phát huy đc tác dng t qun, không khích l, đng viên
đc hc sinh vn lên trong hc tp và t dng đo đc
Mi quan h gia giáo viên ch nhim vi hc sinh trong lp còn có nhng
khong cách nht đnh, giáo viên ch nhim cha thc s gn gi, quan tâm đn tt c
các hc sinh trong lp. Mt s ít giáo viên đánh giá hc sinh cha công bng, vic khen
thng, k lut vi hc sinh không kp thi, hn ch hiu qu giáo dc, thm chí mt s
giáo viên nhn thc không đy đ, không hiu rõ vai trò, v trí và trách nhim ca ngi
giáo viên ch nhim nên có th vì kt qu thi đua ca tp th lp mà b qua li ca hc
sinh, hoc có thái đ bo v hc sinh, khó khn trong vic tiêp cthu ý kin góp ý, trao
đi ca đng nghip mt s giáo viên ch nhim cha thc s là “tm gng sáng"
cho hc sinh noi theo, do đó hiu qu công tác ch nhim không cao
Thc t cho thy, mt gi sinh hot lp trong phm vi mt trng hc thì có rt
nhiu giáo viên làm theo cách riêng ca mình vì không có s thng nht chung gia giáo
viên các lp. Có giáo viên t chc rt tt nhng có giáo viên li t chc hi ht, qua loa
cho xong. Mt hn ch cn nhc đn na là nhng hình thc x pht hc sinh các
trng THPT còn nhiu bt cp, thiu thng nht và ít tác dng giáo dc, áp dng
nhng hình pht quá kht khe, x pht nng nhng khuyt đim nh ca hc sinh.
Nhng hình pht đó không nhng không đem li tác dng tích cc, thúc đy hc sinh
tin b, nhiu khi còn phn tác dng giáo dc, to nên n tng không tt trong ý thc
hc sinh và ph huynh hc sinh.
S phi kt hp gia giáo viên ch nhim vi các lc lng giáo dc trong xã hi
cha cht ch, cha hiu qu do đó công tác qun lý giáo dc hc sinh còn gp nhiu
khó khn. S phi hp gia giáo viên b môn và giáo viên ch nhim cha tht hiu
qu, giáo viên b môn thông tin v hc sinh cho giáo viên ch nhim chm hoc giáo
viên ch nhim chm x lý thông tin t giáo viên b môn, có giáo viên ch nhim nm
bt thông tin mt chiu, ch yu t phn hi ca hc sinh lp ch nhim mà không chú
ý tìm hiu, nm thông tin t các lc lng khác trong nhà trng do đó các bin pháp
giáo dc không sâu sc, không đt hiu qu mong mun.
nhiu trng THPT, nhiu giáo viên ch nhim không có s phi kt hp tt
vi đoàn trng, không nm bt đc c th k hoch hot đng ca đoàn thanh niên do
lp.
các trng THPT, ngoài vic hc tp, trau di và chim lnh tri thc còn có các
hot đng ngoài gi, vui chi, gii trí. Nhng hin nay vì nhiu lý do khách quan (kinh
phí, thi gian, công tác qun lý hc sinh,…) nên vic t chc các hot đng ngoài gi
lên lp không đc các nhà trng, giáo viên ch nhim quan tâm t chc thng
xuyên.
Hin nay nhiu trng THPT điu kin làm vic ca giáo viên ch nhim còn
cha đc đm bo (c s vt cht còn thiu thn, kinh phí đu t cho hot đng ngoài
gi còn nghèo nàn). Mt s Ban giám hiu cha coi trng đúng mc công tác giáo viên
ch nhim, cha bit phát huy tác dng hoc cha quan tâm giúp đ, đng viên kp thi
đi ng giáo viên ch nhim .
Nguyên nhân có nhng hn ch trong công tác ch nhim là do:
Ch đ chính sách đi vi giáo viên ch nhim cha hp lý so vi nhim v h
đm nhn, đc bit trng ph thông dân tc ni trú, mt loi hình trng chuyên
bit, giáo viên ch nhim còn phi qun lý, giáo dc hc sinh, t chc cuc sng ni
trú cho hc sinh nhng ch đ ca giáo viên ch nhim cng ch nh mt giáo viên
ch nhim mt trng THPT khác. Hiu trng mt s trng THPT cha to điu
kin, môi trng tt cho giáo viên ch nhim hot đng hiu qu. Do đó dn ti tình
trng nhiu giáo viên không mun làm công tác ch nhim vì quyn li không hn gì
giáo viên khác mà trách nhim li nng n, hao tn sc lc, tinh thn, thi gian nhiu
hn. Do đó nhiu giáo viên ch nhim mun xin thôi đ đu t vào ging dy, nâng
cao nng lc chuyên môn phn đu tr thành giáo viên gii.
Mt s giáo viên mi ra trng cha đc đào to bài bn, cha đc chun b tt
v tâm lý, v kin thc, k nng làm công tác giáo viên ch nhim, nên trong công tác
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
18
thc t trng THPT nhiu thy, cô còn b ng, lúng túng trong t chc các hot
đng ch nhim. Mt khác, do xu th chung ca xã hi nhiu thy, cô, hc sinh, cha
m hc sinh ch quan tâm đn dy hc vn hoá, ít chú ý ti vic giáo dc toàn din.
1. Nhn thc ca Hiu trng trng THPT v công tác ch nhim.
Thc t cho thy thy rng vic qun lý trng THPT là mt hot đng có nhiu
khó khn và phc tp. Công tác ch nhim lp trng THPT cng mang tính đa dng
đòi hi giáo viên phi có kin thc, k nng, ngh thut qun lý hc sinh, phi khái quát
nhng cng rt c th trong các bin pháp giáo dc. Bn cht ca hot đng ch nhim
là hot đng t chc giáo dc con ngi. S phát trin ca tp th lp ch nhim ngi
giáo viên xut hin vi vai trò, v trí khác nhau: là nhà t chc, là ngi ch huy, là
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
19
ngi c vn, có lúc li hòa nhp vi tp th lp vi t cách là mt thành viên nhng bt
kì lúc nào ngi giáo viên ch nhim cng là ngi đnh hng, là thn tng ca hc
sinh. Do đó Hiu trng phi giúp đ giáo viên, hng dn thng nht phng pháp
công tác ch nhim ca h to điu kin cn thit đ nâng cao nghip v và ngh thut
s phm. Vì vy, Hiêu trrng cn có quan đim nhn thc đúng đn, bit nhìn xa trông
rng, có k hoch làm vic c th, khoa hc, có bin pháp t chc và qun lý ch đo
khoa hc đ đt kt qu ti u. Hot đng ca GVCNL s đt đc hiu qu cao vi
điu kin h phi đc quan tâm giúp đ nhit tình ca Ban giám hiu nhà trng nht
là ca Hiu trng
Ngi cán b qun lý trng hc phi nâng cao nhn thc và hiu bit ca chính
mình v công tác ch nhim trng THPT, thông qua vic nghiên cu tài liu, gn gi,
quan tâm đn mi công vic ca đi ng giáo viên ch nhim, bi có nhn thc đúng
đn và hiu sâu sc thì mi qun lý tt công tác này. Ngi qun lý nhà trng cng
phi làm cho giáo viên có nhân thc đúng đn v công tác ch nhim lp thông qua các
hot đng nh: T chc tt Hi ngh công chc hàng nm, giao ch tiêu phn đu cho
tng lp và thc hin ký cam kt gia giáo viên ch nhim vi Hiu trng v tng
mt phn đu c th nh: ch tiêu v mt đo đc, hc tp, ch tiêu v mt phát hin
bi dng hc sinh gii, kèm cp giúp đ hc sinh yu kém,… đ t đó giáo viên có
nhng đnh hng và nhn thc rõ v công tác ch nhim. Thông qua sinh hot t ch
nhim trin klhai, quán trit cho giáo viên ch nhim phi nm đc mc tiêu cp hc,
2.1. Lp k hoch công tác ca giáo viên ch nhim lp
2.1.1. Xác đnh các cn c xây dng k hoch.
- Mc tiêu và nhim v, k hoch nm hc ca nhà trng.
- c đim tình hình ca lp, ca các hc sinh trong lp và gia đình ca các em.
Các mc tiêu phn đu ca tp th, chú ý các vn đ cn phi gii quyt là: đo đc, vn
hoá, lao đng, vn th, xây dng tp th, các hot đng sinh hot tp th K hoch
giúp đ hc sinh có vn đ v hc tp, đo đc và có th nêu các mc phn đu theo
tng thi gian.
- S phi hp gia các lc lng giáo dc trong và ngoài nhà trng đ ngn chn
nhng tác đng tiêu cc t bên ngoài nh hng ti hc sinh.
- K hoch công tác ca oàn thanh niên cng sn H Chí Minh
2.1.2. Lp k hoch ch nhim
Lp k hoch ch nhim là xây dng mc tiêu, nhim v, ni dung giáo dc đi
vi tp th lp mà mình đc phân công ch nhim. K hoch ch nhim là chng
trình hot đng thc hin vào tng giai đon c th. Do đó Hiu trng cn phi giúp đ
giáo viên ch nhim nm vng k hoch công tác ca nhà trng c nm, tng hc k,
tng tháng, đc bit là nhng đnh hng v các mt giáo dc, nhng ch đ trong nm
hc đ làm cn c và c s cho vic xây dng k hoch ch nhim ca giáo viên.
nh hng cho giáo viên ch nhim xây dng k hoch nh sau:
a. Giáo viên ch nhim lp k hoch ch nhim theo mu đc s dng thng
nht trong nhà trng. Yêu cu giáo viên ch nhim thc hin điu tra c bn v hc
sinh (dân tc, quê qun, hoàn cnh gia đình, truyn thng, phong tc ) ca lp ngay
tun hc đu tiên ca nm hc mi. Ch đo công tác bàn giao lp ch nhim gia giáo
viên c và giáo viên mi ( khi có s thay đi).
b. Nm bt quá trình hc tp, tu dng đo đc các nm trc đ có k hoch
giáo dc hc sinh. Nm vng tâm lý la tui hc sinh THPT. Qua đó giáo viên ch
nhim có th nm rõ đc tình hình hc sinh ca lp mình ph trách đ làm cn c xây
dng k hoch công tác ch nhim mt cách c th và xác đnh mc tiêu phn đu ca lp
mình cho phù hp. Trên c s đó có nhng ch trng và bin pháp trin khai các mt giáo
dc, la chn xây dng đi ng cán b lp nh lp trng, lp phó, t trng, t phó, c
i din cha m hc sinh, lờn k hoch phi hp gia nh trng v
gia ỡnh)
- Xõy dng k hoch thm hi mt s gia ỡnh hc sinh cú hon
cnh c bit
- Duy trỡ nn np k cng
- Tham gia hi ging
- K hoch ngy hi khe Phự ng
11 - Phỏt ng thi ua cho mng ngy nh giỏo Vit Nam 20 11
- Thnh lp i vn ngh, t chc lm bỏo tng 20-11
- Hi ging cp trng
- ỏnh giỏ xp loi hc sinh gia kỡ I
- Chun b cho hc sinh tham gia thi hc sinh gii
- Hi tho v cụng tỏc ch nhim chun b ni dung tham gia
12
- Phát động phong trào thi đua chào mừng thnh lp quõn i nhõn
dõn Vit Nam v ngy quốc phòng toàn dân 22 - 12
- Thăm gia đình thơng binh, liệt sỹ, bà mẹ VN anh hùng
- Kế hoạch ôn tập kiểm tra học kỳ 1.
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lo Cai
22
Thỏng Ni dung cụng vic cn lm
1
- Làm điểm kỳ 1, phân loại đánh giá đạo đức học sinh.
- Hp ph huynh, báo cáo kết quả các mặt giáo dục và học tập của
lớp.
- Kế hoạch cho học sinh nghỉ tết nguyên đán.
2
- Nghỉ tết nguyên đán.
- Duy trì nề nếp.
Sau khi xõy dng k hoch , yờu cu giỏo viờn ch nhim trỡnh t ch nhim xem
xột, úng gúp ý kin v trỡnh Hiu trng duyt a vo thc hin.
Hiu trng duyt k hoch ch nhim vo thỏng 9, cú ý kin b sung cho tng
phn. Trong quỏ trỡnh t chc hot ng, Hiu trng cn kim tra xem thc hin nh
th no? Cú gỡ khụng phự hp rỳt kinh nghim, gúp ý, b sung thờm cho bn k
hoch ca giỏo viờn c hon thin, phự hp vúi tỡnh hỡnh ca lp ú. Hiu trng
SKKN 2010 - 2011 Nguyn Th Dng - THPT DTNT tnh Lào Cai
23
duyt k hoch nhm nm đc k hoch hot đng ca mi lp, đng thi cng đ theo
dõi xem lp có thc hin k hoch không? Hoc thc hin đc bao nhiêu phn ca k
hoch đ b sung, nhc nh giáo viên thc hin.
Thc t cho thy rng làm vic theo k hoch là làm đúng theo d đnh, đúng thi
gian không chng chéo, không b sót công vic nh vy công vic mi đt hiu qu cao.
Mun giáo viên làm tt công tác ch nhim trc ht phi xây dng k hoch ch nhim
tt.
2.2 Qun lý đi ng giáo viên ch nhim lp
2.2.1. La chn, b trí, phân công giáo viên ch nhim lp phù hp vi nhim v
nm hc.
Do v trí, vai trò, tm quan trng ca công tác ch nhim trong vic qun lí và
giáo dc hc sinh THPT nên vic la chn và phân công giáo viên ch nhim phi đc
quan tâm đc bit. Khi phân công giáo viên ch nhim cn tính đn các yu t sau:
- Nng lc trình đ ca giáo viên.
- Nng lc hiu bit hc sinh v tâm lý la tui.
- Nng lc giao tip vi hc sinh và cha m hc sinh.
- Nng lc t chc các hot đng tp th ca hc sinh
- Nng lc phán đoán, cm hoá, thuyt phc hc sinh theo tng cá tính hc sinh.
- iu kin, hoàn cnh ca tng giáo viên.
- Yêu cu đm bo cht lng đào to và li ích ca hc sinh.
- m bo tính k tha, khoa hc, phù hp vi đc đim, tình hình ca nhà trng
làm thay.
Hiu trng cn rà soát li đi ng giáo viên ch nhim ca nhà trng hàng nm đ
có th cân nhc, xem xét, la chn phân công giáo viên ch nhim cho nm hc mi. Vic
la chn, phân công giáo viên ch nhim cho nm hc mi hoàn thành vào đu nm hc.
Cn n đnh phân công giáo viên ch nhim cho các lp 10 mi tuyn đ to điu kin
nm vng hc sinh, n đnh t chc lp và có k hoch cho công tác ch nhim.
Mun la chn và phân công giáo viên ch nhim có cht lng và đáp ng đc
yêu cu, hiu trng cn phi tranh th ý kin đóng góp xây dng ca các t chc đoàn
th trong nhà trng nh: t chuyên môn, oàn trng và các giáo viên ch nhim có
kinh nghim trong công tác qun lí và giáo dc hc sinh. Vic la chn giáo viên ch
nhim là công vic rt quan trng trong vic trin khai thc hin k hoch nm hc. Do
đó ngi Hiu trng cn phi quan tâm và ch đo sát sao đ xây dng đi ng này, ch
khi nào xây dng đi ng giáo viên đ mnh và có cht lng thì các hot đng giáo dc
ca nhà trng mi đem li hiu qu cao nht.
Vì mi cách phân công đu có nhng u đim và hn ch nht đnh, ngi hiu
trng vn dng sao cho linh hot, phù hp vi tình hình đc đim ca nhà trng mi
đt hiu qu tt. ng thi phi xây dng c ch phi hp gia công tác ch nhim vi
công tác oàn. Xây dng và thng nht k hoch hot đng giáo dc ca lp theo tng
tun, tháng, hc k. Xây dng đc nn np hc tp, hot đng ni trú, t chc các
phong trào nh : Hot đng vn hoá vn ngh , th dc th thao, vui chi gii trí…
2.2.2. T chc t ch nhim
Các nhà trng đu phi xây dng t ch nhim do Hiu trng làm t trng
hot đng đúng quy đnh và thng xuyên. Không nên đ tình trng trng thì Hiu
phó, trng thì c mt giáo viên không làm công tác ch nhim làm t trng. T ch
nhim nên sinh hot theo đnh k 1 ln/tháng vào tun cui ca tháng và giao ban
1ln/tun vào trc gi sinh hot lp. Qua các bui sinh hot t ch nhim, các giáo
viên ch nhim s trao đi tình hình c th ca lp mình, thng nht bin pháp giáo dc,
trao đi kinh nghim trong công tác ch nhim và phi hp vi nhau trong các hot
đng giáo dc chung ca nhà trng, và thông quan sinh hot t, ngi Hiu trng
thun li trong vic trin khai các hot đng ca t ch nhim theo mc tiêu k hoch.
hc .
- Bi dng nhng tri thc c bn v tâm lí hc, giáo dc hc, và các k nng s
phm nh k nng tip cn đi tng hc sinh, k nng nghiên cu tâm lí la tui, k
nng đánh giá, k nng lp k hoch công tác giáo viên ch nhim và kh nng nhy
cm s phm đ có th d đoán đúng, chính xác s phát trin nhân cách ca hc sinh.
trng THPT Dân tc ni trú, hc sinh đu là con em các dân tc thiu s, ni
trú trong trng. Ngi Hiu trng cn t chc bi dng cho giáo viên nhng kin
thc v tâm lí hc dân tc, phong tc tp quán, nhng k nng gi m trong giao tip vi
hc sinh đ giúp giáo viên ng x kp thi vi mi đi tng hc sinh, bit tp hp và
xây dng khi đoàn kt các dân tc thông qua lp mình ch nhim.
- nh hng và giúp cho giáo viên ch nhim t chc các bui sinh hot lp,
sinh hot đoàn có ni dung phong phú, hình thc hp dn, luôn thay đi các hình thc
sinh hot đ thu hút hc sinh tham gia, qua đó giáo dc các em đáp ng đc nhng
yêu cu giáo dc đo đc, hình thành nhân cách hc sinh qua loi hình hot đng này cn
phi đi mi hình thc và ni dung ca tit sinh hot lp sao cho phù hp vi k hoch
giáo dc ca nhà trng cng nh ca giáo viên ch nhim. Có th t chc các tit sinh
hot lp theo các ni dung nh sau:
+ Kim đim, đánh giá, nhn xét hot đng ca lp trong tun (do cán b lp thc
hin)