SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG NỘI DUNG SINH HOẠT CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN
NGHIÊN CỨU BÀI HỌC NHẰM BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC,
NÂNG CAO NĂNG LỰC, RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CHO
CÁN BỘ GIÁO VIÊN
Người thực hiện: Nguyễn Thị Oanh
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ba Đình, TP Thanh Hóa
SKKN thuộc lĩnh mực: Quản lí
0
THANH HOÁ NĂM 2019
1. MỤC LỤC
Trang
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài………………………………………………….
1
1.2. Mục đích nghiên cứu……………………………………………..
2
sinh…………………………………………………………………………
2.2.2.3. Chuyên đề tìm hiểu về hình thức sinh hoạt chuyên môn theo
hướng nghiên cứu bài học…………………………………………………
2.3.3. Giải pháp 3: Lập kế hoạch Sinh hoạt chuyên môn trong năm
học……………………………………………………………………….. .
2.4. Kết quả đạt được……………………………………………………
2.4.1. Về tổ trưởng và giáo viên ……………………………………….
2.4.2. Về Dạy-Học: ……………………………………………………..
2.5. Bài học kinh nghiệm
2.5.1. Đối với tổ khối
2.5.2. Đối với giáo viên
3. Kết luận - kiến nghị
5
4
6
6
7
8
10
12
12
13
13
13
3.1. Kết luận…………………………………………………………...
tổ chuyên môn thông thường là xây dựng kế hoạch, viết biên bản sinh hoạt theo
quy định chế độ sinh hoạt thường kì, đánh giá công tác chuyên môn trong thời gian
qua, triển khai công tác thời gian tới, tổ chức dự giờ, thao giảng giáo viên dạy giỏi
cấp trường , ….nên chưa phát huy được hiệu quả của tổ chuyên môn, các buổi sinh
hoạt chuyên môn chưa giúp giáo viên giải quyết được các vấn đề vướng mắc trong
công tác giảng dạy cũng như chưa bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao
được năng lực cho cán bộ giáo viên.[1]
Để việc sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được
mục tiêu thì cần thiết phải quản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt
chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi, nội dung sinh hoạt phải phù hợp với
yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay và phù hợp với điều kiện thực tế về đội ngũ giáo
viên, tình hình học sinh trong nhà trường. Từ nhận thức trên, là một quản lý phụ
trách chuyên môn trong nhà trường tôi mạnh dạn “ Xây dựng nội dung sinh hoạt
chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học nhằm bồi dưỡng kiến thức, nâng cao
năng lực và rèn luyện kỹ năng cho cán bộ giáo viên ”. Với mong muốn, thông
qua các buổi Sinh hoạt chuyên môn, giáo viên nắm được các phương pháp dạy học
mới, phát huy được năng lực cá nhân, sự sáng tạo của học sinh trong quá trình
giảng dạy. Thông qua đó, giáo viên được bồi dưỡng kiến thức, rèn luyện kỹ năng và
nâng cao năng lực.
1.2 . Mục đích nghiên cứu:
2
Dựa vào việc tìm hiểu thực trạng của các buổi sinh hoạt chuyên môn ở
trường tiểu học hiện nay, xây dựng nội dung sinh hoạt chuyên môn sâu nhằm bồi
dưỡng kiến thức, nâng cao năng lực và rèn luyện kỹ năng cho cán bộ giáo viên để
các buổi sinh hoạt sinh hoạt chuyên môn thực sự hữu ích, tránh tình trạng hội họp
hình thức.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
- Nội dung, chương trình, phương pháp dạy học các môn học ở tiểu học.
1994-1995 trường sát nhập với trường phổ thông cơ sở Quang Trung. Nhà trường
được giao nhiệm vụ giáo dục và giảng dạy cấp Tiểu học, vì thế nhà trường được
mang tên là trường Tiểu học Ba Đình cho đến nay .
3
Năm học 2018 – 2019 nhà trường có 53 cán bộ giáo viên, trong đó: Trình độ
Đại học: 48 đ/c (90,7%); Cao đẳng 4 đ/c( 7,5%); Trung học 1 đ/c (1,8%)
Nhà trường có 3 tổ chuyên môn, Chi bộ đảng gồm 38 đảng viên, Chi đoàn
Thanh niên của nhà trường có 15 đoàn viên.
Tổng số học sinh : 1379 em / 32 lớp.
* Thuận lợi :
Trường tiểu học Ba Đình thuộc phường Ba Đình, là phường trung tâm văn
hóa, chính trị, thương mại của Thành phố Thanh Hóa. Trường tọa lạc trên khu đất
vuông vắn, rộng rãi, thoáng mát với diện tích 5120m 2, rất thuận lợi cho công tác
giáo dục học sinh.
Cán bộ, nhân dân phường Ba Đình đa số là cán bộ công chức, giàu lòng yêu
nước, cần cù chăm chỉ và có trình độ dân trí cao.
Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đầy đủ, rất thuận lợi cho việc đổi
mới phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục.
Nhà trường có truyền thống thi đua dạy tốt học tốt, đội ngũ cán bộ quản lý
có năng lực, có tinh thần đoàn kết trong công tác chỉ đạo điều hành, đội ngũ giáo
viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có trình độ chuyên môn vững vàng, trách nhiệm
cao trong công việc. Hiện nay, nhà trường có 5 giáo viên giỏi Quốc gia, 31 giáo
viên giỏi cấp Tỉnh, 47 giáo viên giỏi cấp Thành phố.
* Khó khăn :
Đội ngũ cán bộ, giáo viên đủ về số lượng nhưng chưa thực sự đồng bộ về
trình độ và cơ cấu bộ môn.
2.2.2 . Thực trạng chất lượng sinh hoạt chuyên môn hiện nay
phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho học sinh không, kết quả học
tập của học sinh có được cải thiện không? Cần điều chỉnh gì và điều chỉnh như thế
nào? Từ những phân tích, thảo luận đó giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học
sinh chưa đạt kết quả như ý muốn và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học,
nâng cao năng lực bản thân thông qua việc điều chỉnh nội dung, phương pháp, hình
thức dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh của lớp mình.
Từ những suy nghĩ trên, năm học 2018 – 2019, tôi đã xây dựng nội dung sinh
hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học nhằm bồi dưỡng kiến thức, nâng cao
năng lực và rèn luyện kỹ năng cho cán bộ giáo viên.
2.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn ở
Trường Tiểu học Ba Đình, tp Thanh Hóa
2.3.1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, cách nghĩ, cách làm
cho đội ngũ giáo viên cốt cán
Mỗi tổ chuyên môn đều có 1 tổ trưởng, 1 tổ phó. Đây là những giáo viên cốt
cán, có trình độ chuyên môn vững vàng, có tinh thần trách nhiệm cao trong công
việc, luôn tích cực đi đầu, xung phong gương mẫu trong mọi hoạt động, được sự tín
nhiệm của Ban giám hiệu và có uy tín trước tập thể cán bộ giáo viên. Bởi vậy, để
đổi mới hoạt động của tổ chuyên môn, phát huy được hiệu quả các buổi sinh hoạt
thì các tổ trưởng, tổ phó phải thay đổi nhận thức, thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Chính vì vậy, sau khi tiếp thu nhiệm vụ năm học của ngành và tiếp nhận công văn
617 ngày 02/10/2019 của Phòng Giáo dục thành phố về hướng dẫn thực hiện một
số nội dung chuyên môn năm học 2018 – 2019, tôi đã họp với các đồng chí tổ
trưởng, tổ phó để triển khai công việc, bàn bạc, thống nhất về việc đổi mới nội
dung sinh hoạt tổ, tập trung đi sâu theo hướng Nghiên cứu bài học ngay trong năm
học này và được các đồng chí trong Ban giám hiệu nhà trường, các đồng chí tổ khối
trưởng ủng hộ thống nhất.
5
2.3.2. Giải pháp 2: Lập kế hoạch Sinh hoạt chuyên môn trong năm học
Cấp
trường
2
3
Nội dung
Người thực hiện
Triển khai
Chuyên đề về các
phương pháp và
kĩ thuật dạy học
tích cực
Đ/c
Nguyễn Thị Oanh
(PHT)
Triển khai
Chuyên đề về dạy
học theo hướng
phát triển năng
lực cho học sinh
Đ/c
Phạm Thúy Lan
( PHT )
( Tuần 12)
14h ngày
14/12/2018
( Tuần 14)
14h ngày
28/12/2018
( Tuần 16)
Cấp tổ
Cấp tổ
- Xây dựng
KHBH tiết Toán
lớp 5 “Héc tô mét
vuông, Đề ca mét
vuông” theo
phương pháp và
Kỹ thuật dạy học
tích cực
- Dạy minh họa
tiết Toán lớp 5
“Héc tô mét
vuông, Đề ca mét
vuông” theo
phương pháp và
Kỹ thuật dạy học
trong tổ dự giờ.
- GV tổ 4, 5
- GV Âm nhạc và
tổ 4, 5 thảo luận và
xây dựng tiết dạy
- Đ/c Hải Yến
(GV dạy nhạc) dạy
minh họa, gv trong
tổ dự giờ.
- GV dạy Hát
nhạc và tổ 4, 5
7
8
9
10
14h ngày
11/01/2019
( Tuần 18)
14h ngày
25/01/2019
- Xây dựng tiết
dạy: “Sử dụng kỹ
năng sáng tạo
trong dạy học
theo phương pháp
Mỹ thuật Đan
Mạch cho HS
Tiểu học”
- Dạy minh họa
tiết Mỹ thuật “Sử
dụng kỹ năng
sáng tạo trong dạy
học theo phương
pháp Mỹ thuật
Đan Mạch cho
HS Tiểu học”
- Thảo luận về tiết
dạy minh họa.
- GV Mỹ thuật và
tổ 4, 5 thảo luận và
xây dựng tiết dạy
- Đ/c Ánh (GV
dạy Mỹ thuật) dạy
minh họa, gv trong
tổ dự giờ.
- GV dạy Mỹ
thuật và tổ 4, 5
13
14h ngày
29/3/2018
( Tuần 28)
Cấp tổ
- Dạy minh họa
tiết Chuyên đề
Hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên
lớp kết hợp với
giáo dục lịch sử
địa phương.
- Thảo luận về
tiết dạy minh họa.
- Đ/c Vi Hương
dạy minh họa, gv
trong tổ dự giờ.
- GV tổ 4, 5
Sau khi xây dựng xong kế hoạch sinh hoạt chuyên môn theo từng tuần và có
thời gian cụ thể, tôi đã phổ biến công khai kế hoạch để tất cả cán bộ giáo viên nắm
được chủ trương, yêu cầu và nhiệm vụ của mình trong từng buổi sinh hoạt để thực
hiện. Bước tiếp theo tôi cùng các đồng chí trong Ban giám hiệu đã tiến hành tập
(6) Kỹ thuật đọc tích cực: Là việc tăng cường khả năng tự học và giúp HS tự
hiểu bài thông qua hoạt động đọc lướt, đọc để đoán hiện tượng, đọc để tìm ý chính,
tím ý tổng quát
(7) Kỹ thuật viết tích cực: Là kỹ thuật được sử dụng sau tiết học để tóm tắt
nội dung đã học, để HS phản hồi cho GV việc nắm kiến thức của các em.
(8) Kĩ thuật KWLH (tự học thông minh)
K (đã biết): Kiến thức/ hiểu biết học sinh đã có -> HS ghi lại
W ( muốn biết) : Những điều HS muốn biết -> HS ghi ra
L (học được) : Những điều học sinh tự giải đáp/ Trả lời
H (biết thêm) : Cách thức để HS tìm tòi nghiên cứu, mở rộng thêm từ chủ đề bài
học. .[3]
2.3.2.2 .Chuyên đề về dạy học theo hướng phát triển năng lực cho học sinh
Thời gian, địa điểm thực hiện: 19/10/2018 ( tuần thứ 6 của năm học), tại
Trường TH Ba Đình, TP Thanh Hóa.
Đối tượng: Cán bộ giáo viên toàn trường.
Mục đích: Giúp giáo viên hiểu về phương pháp dạy học phát triển năng lực
học sinh và cách thức sử dụng phương pháp này trong tiết dạy.
Nội dung:
Đổi mới phương pháp dạy học đang thực hiện bước chuyển từ chương trình
giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học. Để đảm bảo được
điều đó, phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình thành và
phát triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông
tin...), trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy;
phải thực hiện chuyển từ phương pháp dạy học theo lối truyền thụ kiến thức sang
dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và
phẩm chất. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên - học
sinh theo hướng cộng tác nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập
những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học cần bổ sung các chủ đề học tập
tích hợp liên môn nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp.
Việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực thể hiện
hướng nghiên cứu bài học.
Nội dung:
Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học(NCBH) là gì? cũng là hoạt
động sinh hoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề
liên quan đến người học như: Học sinh học thế nào? Học sinh đang gặp khó khăn
gì trong học tập? Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú
cho học sinh không, kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không? Cần
điều chỉnh gì và điều chỉnh như thế nào?
Sinh hoạt chuyên môn theo NCBH không tập trung vào việc đánh giá giờ học,
xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học
sinh chưa đạt kết quả như ý muốn và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học,
tạo cơ hội cho học sinh tham gia vào quá trình học tập; giúp giáo viên có khả năng
điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh của
lớp, trường mình.
Mục đích ý nghĩa của SHCM theo hướng NCBH:
Đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học
tập, giáo viên quan tâm đến khả năng học tập của từng học sinh, đặt biệt những
học sinh có khó khăn về học.
11
Tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư
phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, kỹ
thuật dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ.
Nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường.
Góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường: cải thiện mối
quan hệ giữa Ban giám hiệu với giáo viên; giáo viên với giáo viên, giáo viên với
học sinh, cán bộ quản lý/giáo viên/học sinh với các nhân viên trong nhà trường;
giữa học sinh với học sinh. Tạo môi trường làm việc, dạy và học dân chủ, thân
cần học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy. Đặt mình vào vị trí
của người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của HS để tìm cách
giải quyết.
+ Luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của HS trong giờ học, có
khả năng phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạy phù hợp, việc
12
học của HS.
+ Thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cảm nhận của GV về HS trong từng hoàn
cảnh khác nhau.
+ Hình thành thói quen lắng nghe lẫn nhau; rèn luyện cách chia sẻ ý kiến, từ
đó hoàn thành mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau.
Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về BGMH
Đây là công việc có ý nghĩa quan trọng trong sinh hoạt chuyên môn
(SHCM), là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyên môn,
TTCM cần phát huy được vai trò, năng lực của người chủ trì, động viên toàn bộ
giáo viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến cho BGMH, cần nhấn mạnh những
điểm nổi bật, không xếp loại giờ dạy.
Bước 4: Áp dụng
Trên cơ sở BGMH giáo viên nghiên cứu vận dụng, kiểm nghiệm những
vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, suy ngẫm áp dụng vào bài học hàng ngày
cho phù hợp, đạt hiệu quả tốt.[5]
2.4. Kết quả đạt được
Từ việc được bồi dưỡng kiến thức thông qua các chuyên đề về đổi mới
phương pháp dạy học; được thực hành vận dụng các phương pháp đó vào các bài
dạy minh họa; được tham gia thảo luận, phân tích, trao đổi rút kinh nghiệm cùng
đồng nghiệp thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn đi sâu vào nghiên cứu bài
học ( như kế hoạch ở trên ) đã mang đến những kết quả sau:
2.4.1 Về tổ trưởng và giáo viên
hội để giáo viên được trao đổi, chia sẻ, tháo gỡ được những khó khăn trong quá
trình dạy học; góp phần nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, rèn luyện kĩ năng. Đó
là sự khích lệ, thôi thúc cán bộ phụ trách chuyên môn, đội ngũ tổ khối trưởng
của nhà trường có được niềm tin vào việc xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên
môn, là bài học kinh nghiệm, là nền tảng để nhà trường thực hiện tốt hơn nữa công
tác này trong những năm học tiếp theo, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà
giáo trong nhà trường.
.
2.5. Bài học kinh nghiệm:
Từ thực tế thử nghiệm các biện pháp đã nêu ở trên, chúng tôi nhận thấy một
số vấn đề sau :
:
2.5.1. Đối với tổ khối
- Trực tiếp cùng giáo viên chuẩn bị tiết dạy minh họa, nội dung sinh hoạt
của một buổi sinh hoạt chuyên môn.
- Tham mưu cùng với Ban giám hiệu nhà trường thống nhất nội dung sinh
hoạt chuyên môn để buổi sinh hoạt có hiệu quả.
2.5.2. Đối với giáo viên.
- Phải thực sự nhiệt tình tâm huyết với nghề.
- Tích cực chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau.
- Luôn tìm tòi, học hỏi trau dồi kiến thức, chuyên môn.
- Phải biết vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học.
- Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của bồi dưỡng chuyên môn.
- Giáo viên cần thực sự hăng say với việc bồi dưỡng chuyên môn.
- Giáo viên cần tự mình bồi dưỡng.
- Giáo viên cần kiên trì, nhẫn nại, thường xuyên học hỏi kinh nghiệm.
3. Kết luận – Kiến nghị
3.1. Kết luận:
Sinh hoạt chuyên môn nhằm tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao năng
lực chuyên môn, kĩ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp
trường trước khi cho giáo viên trong tổ cùng thảo luận đóng góp ý kiến. Tham
mưu với Ban giám hiệu nhà trường để có những buổi sinh hoạt chuyên môn đạt
kết quả cao.
.
- Đối với giáo viên: Tích cực tự học tự bồi dưỡng; biết ghi chép những
điều thu hoạch được đặc biệt những vướng mắc những điều chưa hiểu rõ để trao
đổi với nhóm, tổ chuyên môn. Thực hiện sáng tạo, linh hoạt các nội dung lĩnh hội
được thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn để nâng cao chất lượng giáo dục.
.
Ba Đình, ngày 10 tháng 4 năm 2019
Xác nhận của Hiêu trưởng
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác.
15
Tài liệu tham khảo:
[1]. Trích SKKN của nhóm tác giả Hoàng Xuân Lưu, Vũ Thị Hoa Lý, Tạ Thị
Thúy – Trường Tiểu học Tân Uyên, Lai Châu.
[2]. Trích SKKN của tác giả Đặng Thị Tú – PHT Trường Tiểu học Phả Lại 1
[3]. Trích nguồn tài liệu trong trang Wed “ Trường học kết nối”
[4]. Trích bài viết trong tạp chí Giáo dục Tiểu học
[5]. Trích nguồn tham khảo trên trang mạng “ Chúng tôi là giáo viên Tiểu
học “
Danh mục các đề tài SKKN đã đạt giải:
TT
Tên đề tài SKKN
Cấp Sở
B
2004 – 2005
Cấp Sở
C
2007 - 2008
Cấp Sở
B
2009 – 2010.
Cấp Sở
B
Cấp Sở
B
Năm học đánh
giá xếp loại