1. MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài.
Bác Hồ của chúng ta đã từng nói:“ Có tài mà không có đức là người vô dụng
còn có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Mục tiêu giáo dục của
chúng ta là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện về đạo đức, trí thức,
sức khỏe, thẩm mỹ, nghề nghiệp và hình thành nhân cách, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Năm học 2010 - 2011, Bộ GD-ĐT đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống lồng
ghép vào các môn học ở bậc Tiểu học đây là một chủ trương cần thiết, đúng đắn
và đáng được quan tâm bởi trên thực tế cho thấy những năm gần đây sự bùng
phát hiện tượng học sinh Tiểu học nghiện game, thường đi học trễ, hiện tượng
nói trống không, xưng hô chào hỏi chưa lễ phép, rất thiếu kĩ năng giao tiếp, kĩ
năng tự phục vụ, kĩ năng lao động…
Vì vậy việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một nội dung được đông
đảo phụ huynh và dư luận quan tâm, bởi đây là một chương trình giáo dục hết
sức cần thiết đối với học sinh và phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay, nhằm
đào tạo con người với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mỹ” để đáp ứng yêu cầu của
xã hội.
Ở bậc Tiểu học là bậc tạo nền tảng cho học sinh phát triển, vì vậy ngoài việc
trang bị cho học sinh vốn kiến thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo
dục học sinh có kỹ năng sống, kỹ năng làm người để học sinh có thêm kinh
nghiệm thích ứng với môi trường, xã hội mới. Chính vì vậy nên các nhà trường
cần chú trọng hơn đến nội dung “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh”.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh giúp học sinh tự giải quyết được một số
vấn đề thiết thực trong cuộc sống hằng ngày như: tự chăm sóc bản thân, sức
khỏe, bảo vệ môi trường và phòng chống các tệ nạn xã hội,… để các em chủ
động, tự tin không phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn mà vẫn có thể tự bảo vệ
mình.
Trong công tác giáo dục, quá trình giáo dục là một bộ phận của quá trình sư
phạm toàn diện, thống nhất. Quá trình đó không những được thực hiện qua các
hoạt động giáo dục trên lớp mà còn thực hiện qua các hoạt động giáo dục ngoài
- Phương pháp hệ thống thông tin, thực hành, giải quyết vấn đề như : tổng
hợp ý kiến, thu thập thông tin, áp dụng vào thực tế hoạt động trong nhà trường,
rút kinh nghiệm và định hướng cách làm cho bản thân.
2. NỘI DUNG
2.1 . Cơ sở lí luận.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có thể quan niệm là việc tổ chức các
hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú nhằm kích thích học sinh tham gia một
cách tích cực chủ động vào các quá trình hoạt động, qua đó hình thành hoặc thay
đổi hành vi của trẻ theo hướng tích cực nhằm góp phần phát triển nhân cách toàn
diện; giúp học sinh có thể sống an toàn, khỏe mạnh và tích cực, chủ động trong
cuộc sống hằng ngày. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là giáo dục cho các
em có cách sống tích cực trong xã hội hiện đại, là xây dựng hoặc thay đổi ở các
em các hành vi theo hướng tích cực phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện
nhân cách người học trên cơ sở giúp học sinh có tri thức, giá trị, thái độ và kỹ
năng phù hợp.
* Kỹ năng sống là gì?
Có nhiều định nghĩa và quan niệm khác nhau về kỹ năng sống. Mỗi định
nghĩa được thể hiện dưới những cách thức tiếp cận khác nhau. Thông thường, kỹ
năng sống được hiểu là những kỹ năng thực hành mà con người cần để có được
sự an toàn, cuộc sống khỏe mạnh với chất lượng cao.
- Theo tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên hợp quốc (UNESCO),
kỹ năng sống là năng lực cá nhân để họ thực hiện đầy đủ các chức năng và tham
gia vào cuộc sống hàng ngày, những kỹ năng đó gắn vói 4 trụ cột của giáo dục
đó là: Học để biết, học để làm, học để làm người, học để chung sống.
- Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kỹ năng sống là kỹ năng thiết thực mà
con người cần để có cuộc sống an toàn và khỏe mạnh, đó là những kỹ năng tâm
lý xã hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân có thể có để tương tác với những người
khác một cách hiệu quả hoặc ứng phó với những vấn đề hay thách thức của cuộc
sống hằng ngày.
2
Tĩnh Gia. Vì vậy cơ sở vật chất được xây dựng khang trang, tương đối đầy đủ
các phòng học, phòng chức năng. Sân chơi bãi tập rộng rãi .
Đội ngũ giáo viên chủ yếu là người địa phương,100% giáo viên đều đạt trình
độ chuẩn và trên chuẩn.
Đại đa số các em học sinh đều chăm ngoan, ham thích hoạt động văn nghệ,
thể thao, các hoạt hoạt động ngoại khóa…
*Khó khăn:
Ninh Hải là một xã bãi ngang của huyện Tĩnh Gia, điều kiện kinh tế cũng
gặp rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo cao. Nghề nghiệp chủ yếu
là đánh bắt hải sản, làm nông và một số đi làm công nhân giày da.
Trình độ dân trí của địa phương so với mặt bằng chung của huyện còn thấp,
sự quan tâm, giáo dục của phụ huynh đến con em mình cũng nhiều hạn chế vì
phải đi đánh bắt hải sản xa bờ, đi làm công nhân cả ngày nên việc học tập của
học sinh chủ yếu giao phó cho nhà trường.
Đội ngũ giáo viên chưa thực sự yên tâm công tác, vì một bộ phận giáo viên
chưa phục vụ ở vùng khó của huyện, nên các năm học đều dao động tâm lý,
trong việc luân chuyển đến vùng khó của huyện
3
2.2.2. Thực trạng giáo dục KNS cho học sinh thông qua các hoạt động
ngoài giờ lên lớp của nhà trường.
Trong hoạt động chuyên môn dạy và học, Nhà trường thường xuyên nghiên
cứu, cải tiến nâng cao chất lượng giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực
của học sinh, không ngừng đổi mới PPDH phù hợp với nội dung chương trình.
Và đặc biệt chú trọng đến việc "Giáo dục kỹ năng sống" cho học sinh. Nhà
trường coi đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc thực
hiện mục tiêu giáo dục. Chính vì thế ngay sau khi Bộ Giáo dục đào tạo đưa nội
dung giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vào các môn học và hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp, nhà trường tiến hành triển khai đồng bộ đến toàn thể cán bộ
Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng sống trong các hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp là bước đi đầu tiên góp phần thực hiện thành công đề
tài. Bởi vì chỉ khi nắm bắt chắc được tình hình thực tế thì mới có cơ sở để đề ra
các kế hoạch, biện pháp thiết thực, cụ thể để thực hiện.
4
Khảo sát, đánh giá thực trạng của trường bám theo hướng dẫn số
1741/BGD&ĐT-DTrH ngày 5/3/2009 đánh giá kết quả phong trào thi đua “xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở bậc Tiểu học, nội dung 3 là:
“Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh”. Khảo sát việc giáo dục của giáo viên
trong các hoạt động NGLL; khảo sát thông qua việc thực hành KNS của học
sinh thông qua các hoạt động trong và ngoài nhà trường.
Quá trình khảo sát được thực hiện với các phương pháp chủ yếu đó là
phương pháp thống kê, quan sát, phỏng vấn, trao đổi với phụ huynh học sinh,
giáo viên và học sinh.
Nội dung tiến hành khảo sát tập trung vào những vấn đề gồm: tìm hiểu
những ưu điểm, hạn chế trong việc thực hiện nội dung trên thông qua các dữ liệu
lưu trữ như báo cáo tổng kết năm học, báo cáo tổng kết việc thực hiện phong
trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, bảng điểm chấm
phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”… quan sát thực
tế việc thực hiện của giáo viên, học sinh nội dung trên trong thời gian qua.
*Về giáo viên:
Qua việc nắm bắt tình hình thực tế tôi nhận thấy hầu hết giáo viên đã có ý
thức trong việc giáo dục KNS cho các em thông qua các hoạt động các hoạt
động thực tế như trực nhật, quét lớp, lau bàn ghế …., tổ chức cho học sinh tham
gia các hoạt động nhân đạo như ủng hộ người nghèo, ủng hộ bão lụt, giúp bạn
gặp hoàn cảnh trong lớp bằng hình thức quyên góp, nuôi heo đất, phong trào
“Cây mùa xuân” ủng hộ tết vì bạn nghèo…
Trong các giờ sinh hoạt dưới cờ đầu tuần các nội dung giáo dục kỹ năng
tin trong việc
giới thiệu.
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
1A 35
13
37,1
22
62,9 8
22,9 27
77,1
2B 24
16
66,7
8
33,3 13
54,2 11
45,8
- Khảo sát lớp 3; 4; 5 năm học 2017 - 2018: Nội dung khảo sát: Kỹ năng lao
động và vui chơi.
Lao động
Vui chơi
Lớp
%
%
3A 30
12
40
18
60
11
36,7 19
63,3
4B 34
15
44,1
19
45,9 15
44,1 19
55,9
5A 28
15
53,6
13
46,4 14
50
14
50
*Về Phụ huynh:
Nguyên nhân khiến đa phần học sinh khó tiếp cận được các hoạt động kỹ
năng thực hành xã hội là do phụ huynh không cho phép. Một số phụ huynh cho
- Lựa chọn nội dung, hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực, phù hợp với
hoạt động tâm sinh lý học sinh để có hiệu quả giáo dục cao.
- Thành lập ban chỉ đạo cụ thể phù hợp với từng hoạt động NGLL để theo
dõi, giám sát, kiểm tra, đánh giá.
Nội dung“ Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh” là một trong 5 nội dung của
phong trào “xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”, đồng thời đây
cũng là một trong những nội dung quan trọng được tích hợp vào các môn học và
kết hợp giáo dục thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Về mặt tổ chức, nhà trường phân công trách nhiệm một Phó hiệu trưởng trực
tiếp phụ trách tiêu chí “ Chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống cho học sinh” trong Ban
chỉ đạo phong trào “xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” và phụ
trách công tác chỉ đạo các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Đồng chí Tổng
phụ trách Đội là nòng cốt chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp.
Các lực lượng phối hợp gồm Công đoàn, Đoàn thanh niên, phụ huynh học
sinh, một số các ban ngành đoàn thể của xã. Các tổ khối trưởng có trách nhiệm
đôn đốc chỉ đạo giáo viên trong tổ thực hiện theo kế hoạch hoạt động ngoài giờ
lên lớp.
Hoạt động NGLL được định hướng trong kế hoạch năm học của nhà trường,
và được đưa ra bàn bạc thống nhất nội dung trong đội ngũ cán bộ cốt cán để xây
dựng thành kế hoạch hoạt động NGLL của cả năm học, trong kế hoạch tập trung
sâu vào các nội dung nhằm giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Tiếp theo tiến
hành phổ biến, quán triệt trong hội đồng giáo viên, học sinh và trong cuộc họp
cha mẹ học sinh về mục đích, ý nghĩa và vai trò của hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp trong việc hình thành kỹ năng sống cho học sinh.
Hàng tháng Tổng phụ trách Đội lập kế hoạch hoạt động từng tháng theo chủ
đề, chủ điểm của tháng, đồng thời lập kế hoạch tổ chức hoạt động tuần của tháng
đó. Tiếp đó đồng chí Phó hiệu trưởng được giao phụ trách mảng hoạt động
NGLL duyệt các kế hoạch tháng, tuần. Sau khi duyệt xong các kế hoạch thì
khoảng ngày 25 của tháng sẽ gửi lên gmail dùng chung của trường và niêm yết
các tình huống cũng như phản biện…Kỹ năng sống chỉ được hình thành khi
người học trải nghiệm qua thực tế và nó có kĩ năng khi các em được làm việc
đó.
+ Nguyên tắc tiến trình và nguyên tắc thay đổi hành vi: Giáo viên không thể
giáo dục kỹ năng sống trong một lần mà kỹ năng sống là một quá trình từ nhận
thức - hình thành thái độ - thay đổi hành vi. Thay đổi hành vi của một con người
đặc biệt hành vi tốt là quá trình khó khăn. Do vậy giáo dục kỹ năng sống không
thể là ngày một ngày hai mà phải là cả một quá trình.
+ Thời gian và môi trường giáo dục: Giáo dục giáo dục kỹ năng sống được
thực hiện mọi lúc mọi nơi, giáo dục kỹ năng sống được giáo dục trong mọi môi
trường như gia đình, nhà trường, xã hội, cần phải tạo điều kiện tối đa cho HS
tham gia vào các tình huống thật trong cuốc sống.
- Có khả năng tuyên truyền, vận động phụ huynh, học sinh.
Thực tế hiện nay cho thấy cần thiết phải làm chuyển biến về nhận thức của
một số cán bộ giáo viên và các lực lượng xã hội khác về vai trò, ý nghĩa và chức
năng của các hoạt động NGLL trong nhà trường, nhất là từ khi chúng ta thực
hiện đánh giá học sinh theo thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm
2014 của Bộ Giáo dục và đào tạo Ban hành quy định đánh giá học sinh Tiểu học.
Năm học 2016 - 2017 chúng ta lại thực hiện đánh giá học sinh theo Thông tư
22/2016/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 9 năm 2016 Thông tư sửa đổi, bổ sung một
số điều về quy định đánh giá học sinh Tiểu học ban hành kèm theo TT30/2014.
Chỉ có sự nhận thức đúng đắn như vậy thì mới tránh được những tư tưởng coi
nhẹ, hoặc ngại làm, ngại tổ chức. Do đó nâng cao nhận thức đi liền với đánh giá
hiệu quả tham gia là hai mặt của vấn đề để đảm bảo thực hiện đầy đủ kế hoạch
và tổ chức có hiệu quả các hoạt động NGLL trong nhà trường.
8
Cán bộ quản lí phải nhận thức rõ Nâng cao nhận thức và bồi dưỡng năng lực
chuyên môn, năng lực tổ chức hoạt động NGLL cho cán bộ, giáo viên là quyết
vào quá trình hình thành kỹ năng sống nói chung và kỹ năng giải quyết vấn đề,
kỹ năng ra quyết định, kỹ năng tự nhận thức về bản thân, kỹ năng ứng phó với
cảm xúc...
- Tạo không khí thi đua, học sinh tích cực đăng ký tham gia một số hoạt
động giao lưu.
- Xây dựng kế hoạch và nội dung hoạt động phù hợp tạo được sân chơi trí
tuệ với đúng nghĩa của nó.
- Với hình thức sinh hoạt tập thể học sinh phải được kiểm tra đánh giá chính
mình và đánh giá bạn. Từ đó xây dựng được ý thức hoạt động tập thể.
- Động viên, khen thưởng kịp thời cho những em, những lớp có thành tích
tốt.
2.3.4.Tăng cường công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, xã hội
trong việc giáo dục kỹ năng sống cho các em.
9
Phụ huynh học sinh là một thành tố không thể thiếu trong ba thành tố để
thực hiện công tác giáo dục học sinh đó là Nhà trường - Gia đình - Xã hội.
Thực tế nhiều cha mẹ vì quá yêu thương mà bao bọc, làm hết tất cả mọi việc
cho các em mà không biết rằng điều đó vô tình dẫn đến việc trẻ thiếu hụt kỹ
năng sống, không biết cách tự phục vụ bản thân, đôi khi việc giáo dục kỹ năng
sống cũng chưa được phụ huynh học sinh quan tâm đúng mức điều này khiến
các em gặp phải khó khăn khi trưởng thành.
Vì vậy trong các cuộc họp phụ huynh học sinh lớp, họp phụ huynh học sinh
trường cùng với việc triển khai các nội dung khác thì nhà trường đặc biệt chú ý
đến vấn đề phối hợp để giáo dục kỹ năng sống cho các em. Có thể nói rằng gia
đình là cái nôi giáo dục quan trọng để hình thành kỹ năng sống cho các em. Một
số nội dung nhà trường trao đổi, phối hợp để phụ huynh thực hiện như:
Giáo viên chủ nhiệm gợi ý phụ huynh học sinh xây dựng và kiểm tra việc
thực hiện thời gian biểu ở nhà: Trao đổi với phụ huynh học sinh về quy định thời
10
Như vậy công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội góp phần
quan trọng trong sự thành công của việc giáo dục KNS cho học sinh. Nhà trường
phải xác định rõ mình là lực lượng then chốt trong công tác phối hợp này và để
đạt được hiệu quả thì nhà trường phải có những định hướng cụ thể trong công
tác phối hợp trong đó công tác tuyên truyền, vận động Ban đại diện cha mẹ học
sinh, phụ huynh học sinh đóng vai trò quan trọng để thực hiện các mục tiêu đã
đề ra. Ngoài ra cần phối hợp triệt để với các ban ngành đoàn thể ở địa phương
trong đó cần trú trọng việc tham mưu lãnh đạo chính quyền địa phương để chỉ
đạo các ban ngành đoàn thể giúp cho công tác phối hợp đạt hiệu quả cao hơn.
2.3.5. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục
NGLL cụ thể ở trường tiểu học Ninh Hải :
2.3.5.1.Tổ chức hiệu quả buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần
Sinh hoạt dưới cờ có lồng ghép giáo dục kỹ năng sống được nhà trường quan
tâm chỉ đạo thực hiện.
Trước đây giờ chào cờ chủ yếu do tổng phụ trách Đội và Ban giám hiệu nhà
trường triển khai thực hiện thầy nói, trò nghe. Thực tế mang lại hiệu quả không
cao, học sinh không hứng thú với giờ sinh hoạt đầu tuần. Các em ngồi dưới sân
nói chuyện hoặc làm việc riêng nhiều.
Để khắc phục hạn chế này thì nhà trường xen kẽ việc triển khai của thầy cô
bằng hình thức tuyên truyền miệng kết hợp với những hình thức sinh động hơn.
Ở nội dung này để thực hiện được nhà trường giao sự chủ động, sáng tạo cho
tổng phụ trách Đội, Tổng phụ trách Đội trực tiếp phối hợp với giáo viên chủ
nhiệm tổ chức thực hiện căn cứ theo chủ đề, chủ điểm hoạt động hàng tháng,
tuần của Đội để có nội dung tổ chức thực hiện phù hợp. Đồng thời Hiệu trưởng
cũng quán triệt trong hội đồng sư phạm, yêu cầu tất cả giáo viên và các bộ phận
liên quan phối hợp thực hiện theo kế hoạch của Đội.
Trong sinh hoạt đầu tuần nhà trường tập trung chỉ đạo Tổng phụ trách Đội
từng nhóm, lớp.
- Các hoạt động giữa giờ ra chơi thường xuyên có sự giám sát của Ban giám
hiệu, Tổng phụ trách Đội, Đội sao đỏ. Sau mỗi buổi tập, lớp trực tuần và Tổng
phụ trách đều nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm kịp thời.
- Hoạt động ra chơi giữa giờ đã thực sự lôi cuốn, thu hút 100% học sinh
trường tôi tham gia một cách tự nguyện, tự giác. Những nội dung hoạt động
được tổ chức đa dạng phong phú hấp dẫn, sát thực với học sinh, phát huy khả
năng tìm tòi học hỏi của học sinh, giúp học sinh tự trau dồi chủ động sáng tạo
sau khi tham gia các hoạt động.
Thông qua các hoạt động tập thể trong giờ ra chơi đã làm cho các em biết
yêu thương, đoàn kết thân ái nhau hơn, không có sự tách biệt giữa nam và nữ,
giữa các nhóm, tổ, lớp với nhau. Sau những phút sinh hoạt, hoạt động ở giờ ra
chơi, học sinh thoải mái hơn, tiếp thu bài tốt hơn.
Học sinh tập thể dục trong giờ ra chơi
2.3.5.3.Tổ chức các hoạt động xã hội, đền ơn đáp nghĩa.
Truyền thống “ Uống nước nhớ nguồn”, “ Lá lành đùm lá rách” …. Là
những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Thực hiện tốt hoạt động này góp phần
giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, trách nhiệm
của các em trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đồng thời hình thành
nhân cách cho các em. Nhà trường đặc biệt chú ý tập trung chỉ đạo về các thức
tuyên truyền, vận động, các thức thực hiện để mang lại hiệu quả cao trong công
tác giáo dục.
Hàng năm cứ vào dịp tết Nguyên đán nhà trường tổ chức vận động học sinh
ủng hộ học sinh nghèo vui Tết. Nhà trường không giao chỉ tiêu vận động như
những năm trước mà tổ chức với hình thức tự giác bỏ tiền quyên góp vào thùng
thư có sự tham gia của giáo viên, phụ huynh học sinh. Ở đây không đặt nặng
vấn đề là thu được tiền ít hay tiền nhiều mà cái quan trọng là cách thức thực
hiện, cách giáo dục của chúng ta đã tác động tới học sinh, xã hội … hiệu quả
giáo dục mang lại, các em ý thức hơn về vai trò trách nhiệm trong việc thực
hiện các hoạt động xã hội, đồng thời qua hoạt động này rèn luyện cho các em kỹ
em kỹ năng mạnh dạn, tự tin, tính tổ chức, kỷ luật, tinh thần đoàn kết, lòng nhân
ái …đồng thời giúp thỏa mãn về tinh thần cho trẻ sau những giờ học căng thẳng.
Nhà trường chỉ đạo Đội thiếu niên chủ trì và phối hợp tổ chức cho các em
tham gia các hoạt động như :
Tổ chức hội thi “ vẽ tranh về thầy cô” để chào mừng Nhà giáo Việt Nam
20.11; tổ chức Hội thi vẽ tranh tuyên truyền về giáo dục môi trường, về an toàn
giao thông, tổ chức hội thi trò chơi dân gian, thi lồng đèn nhân ngày Tết trung
thu, tổ chức biểu diễn văn nghệ …
Hoạt động văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí là một hoạt động cần thiết với
các em theo quan điểm “ Học mà chơi, chơi mà học”. Thông qua các hoạt động
này rèn luyện cho các em kỹ năng hợp tác, sự đoàn kết gắn bó, rèn luyện sức
khỏe, sự khéo léo, sự hiểu biết xã hội …. Ngoài ra các hoạt động này còn giúp
các em thoải mái, sảng khoái sau những giờ học căng thẳng.
14
2.3.5.5.Tổ chức giáo dục lao động cho học sinh
Đây là một loại hình đặc trưng của HĐNGLL. Thông qua lao động công ích
sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội. Ngoài ra lao động công ích còn góp
phần làm cho trẻ hiểu thêm về giá trị lao động, từ đó giúp trẻ có ý thức lao động
lành mạnh. Lao động công ích giúp trẻ vận dụng kiến thức vào đời sống như:
Trực nhật, vệ sinh lớp học, sân trường, làm đẹp bồn hoa, cây cảnh cho đẹp
trường, lớp.
Ngay từ đầu năm học nhà trường xây dựng kế hoạch lao động. Phân công
trách nhiệm cụ thể cho từng lớp phụ trách từng khu vực, giáo viên chủ nhiệm
chịu trách nhiệm trước nhà trường về nhiệm vụ được giao.
Các lớp vừa có trách nhiệm lao động, vệ sinh khu vực được phân công hàng
ngày, đồng thời cũng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ sinh khu vực của mình. Kịp
thời phát hiện và báo cáo sao đỏ, Tổng phụ trách Đội nếu có học sinh lớp khác
Học sinh chăm sóc cây trên sân trường
2.3.5.6. Tổ chức giáo dục sức khỏe, hướng dẫn học sinh vui chơi đúng
cách, phòng tránh tai nạn thương tích.
Giáo dục sức khỏe, phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh là nghĩa
vụ và trách nhiệm của nhà trường đối với các em học sinh và cha mẹ của các
em. Một số nội dung trọng tâm được nhà trường đặc biệt quan tâm thực hiện
giáo dục các em trong các năm qua đó là:
Qui định tất cả học sinh đi xe đạp khi ra khu vực cổng trường giờ tan học
không được chạy xe mà phải dắt xe qua khu vực đông người mới được phép lên
xe đi. Không đi bộ tràn ra lòng lề đường khi tan học. Giao cho Tổng phụ trách
Đội và giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện.
Giao cho bảo vệ trực tiếp thường trực và thực hiện công tác ổn định trật tự
giao thông khu vực cổng trường vào giờ đưa, rước học sinh.
Nhờ thực hiện các biện pháp trên mà trong năm học khu vực cổng trường an
toàn, không có tai nạn giao thông xảy ra.
Ngoài việc chú trọng thực hiện nội dung trên thì nhà trường cũng thường
xuyên hướng dẫn các em kỹ năng vui chơi, sinh hoạt đúng cách để không để xảy
ra tai nạn.
Ví dụ: Giáo dục học sinh một số tình huống thường gặp trong trường như kỹ
năng xử lý tình huống khi thấy bạn bị té chảy máu chẳng hạn. Gặp tình huống
trên thì thứ nhất các em phải báo ngay cho thầy cô biết, thứ hai là phải khẩn
trương đưa bạn vào phòng y tế. Như vậy khi gặp các tình huống này xảy ra vì
các em đã học nên các em có thể xử lý được ngay.
Như vậy qua việc giáo dục sức khỏe, hướng dẫn các em vui chơi đúng cách,
phòng chống tai nạn thương tích thì các em đã tiếp thu và thực hiện khá tốt các
nội dung giáo dục. Trong các năm học vừa qua không xảy ra tai nạn thương tích
nghiêm trọng trong trường; các em chấp hành khá tốt Luật giao thông; từng
bước có hiểu biết và biết cách bảo vệ sức khỏe của bản thân.
Hướng dẫn học sinh rửa tay đúng cách
thực hiện hoạt động chung, nâng cao ý thức tự chủ, tự tin, chủ động và giao tiếp
với mọi người. Dựa vào những kỹ năng, hành vi này để rèn luyện những kỹ xảo,
thói quen đạo đức bền vững và tự quản trong sinh hoạt tập thể cũng như cá nhân.
Sau đây là kết quả của một vài kĩ năng cụ thể:
*Khảo sát lớp 1, lớp 2 năm học 2017-2018: Nội dung khảo sát: Kĩ năng
giao tiếp - hòa nhập cuộc sống.
Tự mặc quần áo
Lớp
1A
2B
TSHS
Giới thiệu về bản thân, gia đình
Học sinh tự tin Học sinh thiếu
Tự mình mặc Cần người
lớn giúp mặc giới thiệu
tự tin trong việc
quần áo
quần áo
35
24
SL
35
24
%
Lao động
Vui chơi
17
Lớp
Khảo
sát
Tự giác, tích Chưa tích
cực tham gia cực, tự giác Biết cách ứng
lao động
tham gia lao xử phù hợp
động
Ứng xử chưa
phù hợp, hay
tranh cãi, xô
đẩy bạn.
SL
%
SL
%
SL %
SL
%
3A
Giao lưu các CLB khối 5 cấp Huyện: Đồng đội: Xếp thứ nhì. Có 17 giải cá nhân
Thi TDTT cấp huyện có: 01 em đạt giải nhì, 02 em đạt giải ba, 03 em đạt
giải khuyến khích.
3.KẾT LUẬN
Trẻ em trong lứa tuổi Tiểu học rất hồn nhiên ngây thơ trong trắng. Vốn kiến
thức, vốn kinh nghiệm sống của các em mới có rất ít. Vì vậy muốn đạt được
mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện của nhà trường, các thầy cô giáo cần phải
kiên trì, nhiệt tình, có tâm huyết với nghề, bên cạnh kiến thức về chuyên môn
nghiệp vụ, người giáo viên phải có vốn kiến thức tâm lý học, hiểu được tâm sinh
lý của trẻ. Từ đó sẽ tìm ra được những phương pháp hiệu quả để giáo dục trẻ.
Việc dạy “chữ” cần luôn song hành với việc dạy “ làm người”, và phải được
xuất phát ngay từ những tình huống, những việc làm nhỏ nhất trong cuộc sống
thực tế của học sinh. Ngay trong những giờ học, ngoài việc đảm bảo mục tiêu
kiến thức kỹ năng của bài, giáo viên cần chú ý đến rèn kỹ năng sống cho học
sinh. Học sinh được rèn kỹ năng sống qua nội dung kiến thức của bài, qua lĩnh
hội kiến thức pháp luật, qua tham gia các hoạt động học tập trong lớp, hoạt động
ngoài giờ do giáo viên tổ chức. Tích cực đổi mới phương pháp dạy học phát huy
tính tích cực chủ động của học sinh là giúp học sinh có nhiều cơ hội để rèn kỹ
năng sống. Học sinh được học tập sinh hoạt vui chơi, rèn luyện trong môi trường
gia đình, nhà trường, xã hội; vì vậy cần thực hiện tốt gắn kết 3 môi trường để
giáo dục học sinh. Phối kết hợp chặt chẽ với các ban ngành đoàn thể để giúp đỡ,
tư vấn, tạo điều kiện cho học sinh tích luỹ có thêm nhiều kỹ năng sống và rèn kỹ
năng sống được tốt hơn.
Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh không phải là công việc “một sớm,
một chiều” mà đòi hỏi phải có quá trình, kiên nhẫn và bằng cả tâm huyết và ở
mọi lúc, mọi nơi, thực hiện càng sớm càng tốt đối với trẻ em. Kỹ năng sống rất
đa dạng và mang đặc trưng vùng, miền đòi hỏi người giáo viên phải vận dụng
một cách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu, trình độ của học sinh và
đặc điểm, hoàn cảnh của nhà trường, địa phương.
Giáo dục kỹ năng sống không phải chỉ là công việc của giáo viên, nhà
công sức và trí tuệ cho giáo dục với phương châm “Tất cả vì học sinh thân yêu”.
Đề tài:“Một số kinh nghiệm chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu
học thông qua hoạt động giáo dục NGLL”. được viết với mong muốn thực hiện
tốt nhiệm vụ rèn kỹ năng sống cho học sinh góp phần thực hiện tốt phong trào
thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, góp phần nâng cao
chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện. Tuy nhiên do năng lực bản thân còn
hạn chế nên chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận
được sự đóng góp ý kiến và bổ sung từ các cấp lãnh đạo, đồng nghiệp.
Xin trân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ
Ninh Hải, ngày 20 tháng 5 năm 2018
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác
Người thực hiện
Phạm Thị Hải
19
20
21