SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy
sinh học 8 ở trường THCS Điền Trung
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thủy
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Điền Trung
SKKN thuộc lĩnh mực: Chuyên môn
THANH HOÁ NĂM 2019
MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài.....................................................................
1.2. Mục đích nghiên cứu..............................................................
1.3. Đối tượng nghiên cứu.............................................................
1.4. Phương pháp nghiên cứu........................................................
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận...........................................................................
2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN....................
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để nâng cao hiệu quả bài dạy có tích hợp
liên môn trong sinh học 8 ở trường THCS Điền Trung ...........................
2.4. Hiệu quả của SKNN................................................................
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận...................................................................................
3.2. Kiến nghị.................................................................................
dục ý thức bảo vệ động vật, bảo vệ thực vật, bảo vệ sức khỏe con người trước sự
thay đổi khôn lường của khí hậu trên trái đất. Trong tiết học sinh học để làm phong
phú nội dung bài học, làm tăng sự hiểu biết tìm tòi khám phá của học sinh, đồng thời
có thể tích hợp kiến thức giữa các môn học thì trong một số bài giáo viên nên lồng
ghép kiến thức của các môn học. Ở một trường miền núi như trường THCS Điền
Trung việc tiếp thu kiến thức và tiếp nhận công nghệ thông tin của học là rất hạn
chế. Do vậy để làm sinh động giờ học, làm tăng hứng thú của các em trong giờ học
đồng thời để cũng cố và áp dụng các môn học khác vào để giải quyết các tình huống
trong môn sinh học là điều rất cần thiết phù hợp với xu hướng phát triển giáo dục
nhằm nâng cao tư tưởng ý thức của học sinh. Ngoài ra giúp các em biết cách vận
dụng kiến thức các môn học để giải quyết các tình huống có vấn đề trong các giờ
học, trong thực tiễn đời sống. Từ những điều trăn trở đó giúp tôi có suy nghĩ cần
phải tích hợp các môn học để giảng dạy một số bài trong chương trình sinh học 8.
Đặc biệt theo su hướng đổi mới toàn diện, đổi mới căn bản giáo dục đồng thời theo
hướng đổi mới sách giáo khoa của bộ giáo dục là tích hợp các môn học. Do đó theo
nhiệm vụ được phân công trong năm học là giảng dạy sinh học 8. Bản thân muốn
các em học sinh được tiếp cận từ từ với su hướng thay đổi sách giáo khoa nên tôi đã
áp dụng rất nhiều tiết dạy thành công bằng phương pháp dạy học theo chủ đề tích
hợp nhiều môn học. Nhìn lại quá trình giảng dạy, đồng thời áp dụng thành công
phương pháp dạy học theo chủ đề tích hợp nhiều môn học cho các tiết dạy sinh học
8, cùng với quá trình thực nghiệm và những thành công đạt được giúp tôi đã viết nên
sáng kiến kinh nghiệm: “ Tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy sinh học 8 ở
trường THCS Điền Trung ”. Sáng kiến kinh nghiệm được đúc kết trong quá trình
giảng dạy của bản thân với mong muốn được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp
giúp tôi hoàn chỉnh hơn phương pháp giảng dạy để tương lai tiếp cận thành công đổi
mới sách giáo khoa và đổi mới phương pháp giảng dạy. Đồng thời thường xuyên vận
dụng các bài học có nội dung tích hợp nhằm mang lại hiểu quả cao hơn trong giảng
dạy. Góp phần nhỏ đóng góp của bản thân hướng tới đổi mới toàn diện và đổi mới
căn bản nền giáo dục quốc gia.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Có rất nhiều giáo viên đã áp dụng thành công trong quá trình giảng dạy. Để đáp ứng
nhu cầu học tập của học sinh đồng thời có sự tiếp cận, vận dụng kiến thức liên môn
học nhằm giải quyết các tình huống có vấn đề trong sinh học đòi hỏi học sinh phải
có kiến thức ở các môn học. Nhằm pháp huy được vốn kiến thức mà các em đã được
học ở các môn học và để cho các bài giảng thêm sinh động tôi đã sử dụng phương
pháp tích hợp nhiều môn học trong các bài dạy của mình giúp các em có cơ hội vận
dụng kiến thức ở các môn học cho các bài học sinh học, đồng thời qua các bài dạy
tích hợp đó giúp các em cũng cố kiến thức được học ở các môn, nhằm khắc sâu kiến
thức đã được học vận dụng vào các vấn đề thực tiễn trong đời sống giúp các em có
cái nhìn sâu rộng để giải quyết các tình huống diễn ra trong thực tiễn đời sống.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Trường THCS Điền Trung là trường nằm trên trục đường quốc lộ có dân số
phát triển, tuy nhiên cũng là xã 30a của huyện Bá Thước. Do là xã còn nhiều khó
khăn nên sự quan tâm đến vấn đề học tập của các em còn hạn chế, thời gian học tập
của các em còn ít cho nên kĩ năng vận dụng kiến thức của các môn học vào thực tế
còn hạn chế đặc biệt là sự vận dụng kết hợp giữa các môn học còn chưa được áp
2
dụng nhiều. Tuy nhiên trong những năm gần đây trường THCS Điền Trung được sự
quan tâm của các cấp lãnh đạo đã xây dựng thành công trường chuẩn quốc gia.
Nhằm đáp ứng các yêu cầu dạy và học để nâng cao chất lượng đại trà cho học sinh
đồng thời nâng cao chất lượng toàn diện về học lực cho học sinh, nhà trường đã cử
đội ngũ giáo viên tham gia các lớp tập huấn chuyên đề. Trong các chuyên đề được
tập huấn trong năm học 2013 – 2014 có chuyên đề dạy học theo chủ đề tích hơp các
môn học là được đông đảo giáo viên nhà trường quan tâm, thảo luận sôi nổi và áp
dụng cho tất cả các môn học. Mặc dù đây không phải là chuyên đề mới trong dạy
học nhưng cũng là chuyên đề khó áp dụng cho đối tượng học sinh vì sự nhận thức
của các em trong vấn đề học tập còn hạn chế. Nhưng với lòng nhiệt huyết yêu nghề
và với mang muốn cung cấp kiến thức cho các em một cách toàn diện phù hợp với
Tích cực
Bình thường
SL
8
8
SL
13
13
%
22.9
23.5
%
37.1
38.3
Không tích
cực
SL
%
12
34.3
11
32.4
thức về Toán học, vật lí để tính toán và giải thích các hiện tượng thực tế.
- Tích hợp Hóa – Địa lý: Tích hợp mở rộng theo hướng vận dụng kiến thức
hiểu biết về các chất độc với cơ thể người liên quan đến các vùng địa lí, ô nhiễm
môi trường.
- Tích hợp Sinh – Thể dục: Các bài thể dục cần thiết cho sức khỏe con người,
tốt cho các hệ cơ quan của cơ thể.
- Tích hợp Hóa- Lí: Các tác nhân lí hóa gây hại cho hệ hô hấp, các biện pháp
phòng tránh.
- Tích hợp Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sinh thời bác Hồ luôn coi trọng thể dục
thể thao gắn với các hoạt động bảo vệ sức khỏe con người. Bác là tấm gương sáng,
do đó giáo viên trong bất kì môn học nào đều có thể liên hệ để cung cấp kiến thức
cho học sinh.
Qua nội dung phân tích ở trên, ta có thể một lần nữa khẳng định rằng GV
đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giờ dạy Sinh học theo
hướng tích hợp. Chương trình và SGK chỉ là định hướng, vấn đề đặt ra là GV phải
xác định được hướng tích hợp cho từng bài, từng phần cụ thể. Tích hợp lồng ghép
nhưng không làm cho kiến thức môn học thiếu trọng tâm cơ bản.
2.3.2. Giáo viên cần có định hướng cách thức tích hợp phù hợp:
Thực tế trong khi dạy GV có thể thực hiện tích hợp theo nhiều cách thức khác
nhau. Việc lưa chọn cách thức nào là tùy thuộc vào nội dung cụ thể của từng môn
học. Nhưng có thể tốt hơn nếu ta thực hiện tích hợp theo những cách thức sau:
- Tích hợp thông qua việc kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài cũ là bước đầu tiên trong tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
một bài cụ thể. Mục đích của hoạt động này là để kiểm tra việc học ở nhà cũng như
mức độ hiểu bài của học sinh. Ngoài ra, đây cũng là hoạt động có tính chất kết nối
giữa bài đã học và bài đang học ( bài mới ). Vì vậy, việc thực hiện tích hợp trong quá
trình kiểm tra bài cũ là vô cùng cần thiết và cũng khá thuận lợi.
4
liên quan và bổ trợ cho nhau. Sử dụng kiến thức giữa các môn học để giải quyết các
tình huống trong bài dạy không những làm sinh động bài học mà còn giúp các em
cũng cố kiến thức ở từng môn học. Đồng thời cũng là mục tiêu giảng dạy theo
chương trình đổi mới sách giáo khoa. Để có một tiết dạy sinh học có nội dung tích
hợp đạt kết quả cao thì giáo viên phải có khâu chuẩn bị thật đầy đủ về phương tiện,
đồ dùng dạy học và soạn giáo án theo từng bước với nội dung tích hợp rõ ràng phù
hợp giữa các phần trong bài dạy mà không làm cho tiết dạy thiếu trọng tâm, thiếu
thời gian. Qua quá trình giảng dạy, trong chương trình sinh học 8 rất nhiều bài tôi áp
dụng thành công tích hợp các môn học trong bài dạy. Tuy nhiên ở trong sáng kiến
kinh nghiệm này tôi chỉ đưa ra bài tích hợp cụ thể đó là tích hợp môn: Địa lí, Hóa
học, Sinh học, Toán học, Thể dục và GDBVMT trong bài 22- Tiết 23: Vệ sinh hệ hô
5
hấp. Trong quá trình thực hiện tôi nhận thấy để tiết dạy này thành công thì giáo viên
dạy phải có khâu chuyển bị kĩ càng bao gồm:
2.3.3. Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học Sinh học 8
Ví dụ 1:
Dạy bài “Tế bào”, để tạo hứng thú ngay từ lúc bắt đầu tiết học thì giáo viên
sẽ cho học sinh xem video về tế bài, các hệ cơ quan trong cơ thể được cấu tạo bởi tế
bào.
Khi kết thúc phần tìm hiểu nội dung giáo viên có thể cho học sinh xem các
loại sự kì diệu của tế bào trong cơ thể .
* Tích hợp kiến thức hóa học: Trong quá trình giảng dạy, để giúp học sinh
hiểu được các nguyên tố hóa học cấu tạo nên tế bào thì giáo viên đặt câu hỏi tích
hợp với kiến thức môn hóa 8.
- Giáo viên nêu vấn đề: Hãy cho tế bào được cấu tạo bởi các nguyên tố hóa học nào
- Học sinh trả lời: Được cấu tạo bởi các hợp chất hữu cơ và chất vô cơ.
Các chất hỡ cơ gồm: Protein, gluxit, lipit... gồm các nguyên tố C, O 2, H, N, S, P...
- Giáo viên: Cho học sinh tính toán tìm ra dung tích sống của hô hấp thường và hô
hấp sâu. Thấy được lợi ích của hô hấp sâu, từ đó có phương pháp luyện tập hợp lí.
* Tích hợp kiến thức hóa học: Thành phần các chất khí của không khí khi ta
hít vào và thở ra?
- Học sinh trả lời: Theo kết quả bảng 21 trang 69 sgk.
* Tích hợp kiến thức GDBVMT:
- Giáo viên nêu vấn đề: Môi trường ô nhiễm ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng
không khí khi hít vào?
- Học sinh thảo luận cặp đôi, trình bày: Môi trường ô nhiễm ảnh hưởng nghiêm
trọng đến ô nhiễm không khí: khí CO và CO 2 tăng lên đầu độc quá trình hô hấp của
sinh vật.
Ví dụ 3: Khi dạy bài “Tiêu hóa ở ruột non”
* Tích hợp kiến thức hóa học:
- Giáo viên nêu vấn đề: Quá trình biến đổi thức ăn về mặt hóa học diễn ra ở ruột
non như thế nào?
- Học sinh thảo luận cặp đôi, trình bày: Thức ăn ở ruột non được biến đổi hoàn
toàn thành các chất đơn giản:
Tinh bột và đường đôi
Đường Mantozơ
Glucozo
Protein
Peptit
Axitamin
Lipit
các giọt lipit nhỏ
Axit béo và glixerin
- Giáo viên nêu vấn đề: Độ axit của thức ăn cao của thức ăn có vai trò gì ? ( GV dựa
vào kiến thức hóa học giải thích tính kiềm, tính axit)
Ví dụ 4: Khi dạy bài “Nguyên tắc lặp khẩu phần ăn”
* GV tích hợp với môn Toán
- Đối với môn Sinh học
+ Kiến thức:
- Kể tên các bệnh về đường hô hấp, các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp. Tác hại của
thuốc lá đối với sức khỏe con người.
- Nhận biết được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, biện pháp bảo vệ môi
trường xung quanh.
+ Kỹ năng:
- Biết cách bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây bênh
- Kỹ năng phê phán các hành vi gây hại cho hệ hô hấp của bản thân và cho mọi
người xung quanh
- Kỹ năng hoạt động nhóm
- Kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn giải quyết tình huống trong bài học
+Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ hệ hô hấp, giữ gìn môi trường sống xung quanh, vệ sinh
môi trường và vệ sinh lớp học.
- Đối với nội dung tích hợp liên môn:
+ Môn Hóa học 8 :
- Biết được ảnh hưởng của một số nguyên tố, hợp chất hóa học đối với hệ hô hấp…
- Vận dụng được nội dung, kiến thức của các bài học sau đây để giải quyết tình
huống thực tiễn nêu ra trong bài học:
Bài 5. Nguyên tố hóa học
Bài 6. Đơn chất và hợp chất
Bài 24. Phan ứng hóa học
+ Môn Địa lý 8:
- Biết được những yếu tố ảnh hưởng đến thời tiết, nhiệt độ, độ ẩm và khí hậu ;
- Biết được vai trò của môi trường đối với hệ hô hấp
- Vận dụng được nội dung, kiến thức của các bài học sau đây để giải quyết tình
huống thực tiễn nêu ra trong bài học:
Bài 20. Khí hậu và cảnh quan trên trái đất
Bài 21. Con người và môi trường địa lí
bài Vệ sinh hệ hô hấp nên tôi đưa ra cách soạn giáo án như sau: giáo án tôi chia làm
ba cột, cột thứ nhất là nội dung và mục tiêu hoạt động cần đạt trong cột này ngoài
mục tiêu cần đặt của bài ra thì trong bài tích hợp môn gì, ở phần nào tôi chỉ rõ ở
trong cột này. Tiếp đến là cột hoạt động của giáo viên và đến cột hoạt động của học
sinh. Cụ thể giáo án bài 22, tiết 23 – Vệ sinh hệ hô hấp.
2.3.5. Thực nghiệm dạy học một bài cụ thể:
Trong sáng kiến kinh nghiệm này bài dạy cụ thể tôi đưa ra là bài 22 - tiết 23
Vệ sinh hệ hô hấp. Trong bài dạy tích hợ liên môn Toán, Hóa, Địa lí, Thể dục, Giáo
dục bảo vệ môi trường.
Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập
Nội dung và mục
tiêu hoạt động cần
đạt
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
9
Đặt vấn đề:
- Tạo động cơ học
tập của HS;
- Muốn tìm hiểu nội
dung bài học để giải
quyết vấn đề thực
tiễn đã nêu.
mắc các bệnh về đường hô hấp?
chúng ta cần phải làm gì để có một
hệ hô hấp khỏe mạnh đó cũng
chính là nội dung bài học hôm nay
cô và các em sẽ đi tìm hiểu !
Đăt vấn đề: Tại sao
con người hay mắc các
bệnh về đường hô hấp?
chúng ta cần phải làm
gì để có một hệ hô hấp
khỏe mạnh đó cũng
chính là nội dung bài
học hôm nay cô và các
em sẽ đi tìm hiểu !
Hoạt động 2: Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân gây hại
Nội dung và mục tiêu
hoạt động cần đạt
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
10
1. Tìm hiểu các tác
nhân gây hại cho GV: Yêu cầu học sinh quan
đường hô hấp
sát hình ảnh môi trường gây
hại cho hệ hô hấp
HS bổ sung đáp án
- GV: Cho vài học sinh đọc
đáp án và HS khác bổ
sung. Giảng tác hại của
thuốc lá.
( Chiếu hình ảnh 3,4)
- GV có thể chiếu thêm các
hình ảnh ô nhiễm môi Hs quan sát hình ảnh cho ý
trường trên thế giới, hình kiến .
ảnh các loại chất độc có ảnh
hưởng nghiêm trọng đến
11
đường hô hấp.
12
GV: Tích hợp nội dung môn Hóa học- Địa lý - BVMT:
Các em đã biết hằng trên trái đất cua chúng ta phải hứng chịu một lượng chất
thải và khí thải rất lớn do hoat động công nghiệp và các hoạt động sinh hoạt hằng
ngày của con người thải ra. Lượng chất thải và khí thải đó bao gồm rất nhiều các chất,
khí, các vi sinh vật gây hại cho đường hô hấp. Các loại khí như SO x , CO, CO2, NOx...
và các chất độc hại còn dư lại của hóa chất bảo vệ thực vật phát tán trong không khí,
các loại vi sinh vật từ rác thải của bệnh viện của môi trường thiếu vệ sinh là một trong
nguyên nhân hành đầu gây nên các bệnh về đường hô hấp như: viêm họng, viêm phế
quản, khí quản, viêm phôi, ưng thư phổi. Môi trường sống của con người đang bị đe
dọa rất nghiêm trọng do ý thức giữ gìn môi trường của mỗi cá nhân đang còn rất hạn
chế. Chính vì vậy mà hậu quả để lại rất nặng nề: Khí hậu trái đất đang tăng dần, thiên
ảnh
- Ghi nội dung phiếu
học tập theo nhóm.
- HS trao đổi kết quả
và nhận xét lẫn nhau
-HS nhận thức rõ
được tác hại của thuốc
13
Nội dung và mục tiêu
hoạt động cần đạt
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
dục thể thao đúng cách, đều đặn từ bé lá.
có thể có được dung tích sống lí
Nội dung tích hợp tưởng ?
- HS: Làm việc cá
lên môn:
nhân điền nội dung
? Giải thích vì sao khi thở sâu, và thích hợp vào phiếu
giảm số nhịp thở trong mỗi phút sẽ học tập.
Môn Thể dục (luyện làm tăng hiệu quả hô hấp
tập thể dục, thể thao
HS: Vận dụng kiến
đúng)
Như vậy khi thở sâu và giảm nhịp
thở tong mỗi phút sẽ có một dung
tích sống lí tưởng
14
Nội dung và mục tiêu
hoạt động cần đạt
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV để có hệ hô hấp khỏe mạnh
chúng ta cần phải ăn uống như thế
nào, chế biến các món ăn ấy ra sao để
tốt cho hệ hô hấp
- GV có thể đưa ra một số khẩu phần
ăn hợp lứa tuổi cung cấp đầy đủ chất
dinh dưỡng tăng sức đề kháng của cơ
thể.
Ngoài các phương pháp nêu trên
nhằm tránh cho cơ thể không bị mắc
các bệnh đường hô hấp thì chúng ta
còn cần phải làm gì để có môi trường
sống trong lành.
Tích hợp GDBVMT
Tích hợp BVMT
Hoạt động của GV
mạnh thì chúng ta cần: Giữ ấm, ăn đủ
chất, không hút thuốc lá, không vứt
rác bừa bãi, không chặt phá rừng, có
các hành động tuyên truyền bảo vệ
môi trường, tích cực trồng cây
xanh…
- GV sử dụng kiến thức hóa học viết
sơ đồ quang hợp để HS thấy được
Vai trò của cây xanh trong việc giảm
thiểu ô nhiễm môi trường.
CO2 + H2O → (C5H6O5)n +O2
- Giáo viên chiếu các hình ảnh các
HS cảnh quan trên trái đất giới thiệu
môi trường bị tàn phá.
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự ô
nhiễm của môi trường trên thế giới
GV: Có rất nhiều nguyên nhân làm
cho môi trường của Việt Nam nói
riêng và toàn thế giới nói chung bị ô
nhiễm nghiêm trọng như: khí thải,
rác thải từ hoạt động sản xuất công
nghiệp, rác thải sinh hoạt, khí thải từ
các phương tiện dao thông vận tải,
khai thác tài nguyên, phá rừng, thử
vũ khí hạt nhân…làm cho môi trường
ngày một ô nhiễm nghiêm trọng gây
nên rất nhiều bệnh hiểm nghèo. Xã
như: Không vứt rác bừa bãi, phân
loại rác thải,sử dụng nguồn năng
16
Nội dung và mục tiêu
hoạt động cần đạt
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
lượng sạch thay thế xăng dầu, trồng
rừng, tham gia tuyên truyền về môi
trường… tuy nhiên ý thức của mỗi
con người trong giữ gìn môi trường
là biện pháp hàng đầu bảo vệ môi
trương. (GV giảng vai trò của học
sinh trong bảo vệ môi trường)
- Ở địa phương em đã có những biện
pháp gì để bảo vệ môi trường
GV: Đưa ra một số hình ảnh bảo vệ
môi trường để học sinh tìm hiểu
- GV chiếu lại các hình ảnh bệnh
đường hô hấp, các nguyên nhân gây
ô nhiễm, các biện pháp bảo vệ đường
hô hấp, bảo vệ môi trường và chốt lại
nôi dung bài học
-HS các nhóm liệt kê
17
Nội dung và mục tiêu
hoạt động cần đạt
môn:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Các nhón thảo luận
làm bài tập
thì:
- Lượng khí lưu thông/phút:
Môn: Toán( Áp dụng 500 x 18 = 9000 ml
công thức làm bài tập)
- Khí vô ích ở khoảng chết:
150 x 18 = 2700 ml
- Khí hữu ích tới phế
nang:9000 – 2700 = 6300 ml
+ Nếu người đó thở sâu 12
- Nội dung tích hợp liên nhịp/phút, mỗi nhịp hít vào 600
môn:
ml khí thì...... (tính tương tự
trên)
Môn: Thể dục
-GV: chốt vấn đề và cung cấp
thêm thông tin. Giới thiệu một
số môn thể dục có thể làm giảm
dung tích hợp. Trong bài 22- Tiết 23: Vệ sinh hệ hô hấp. Các hình ảnh minh họa
trong bài có liên quan đến nội dung bài học là hình ảnh của môn: Địa lý, Hóa học,
18
Toán, Thể dục và các hình ảnh về ô nghiễm môi trường. Ngoài ra còn có các hình
ảnh thuộc nội dung bộ môn. Các hình ảnh trong bài phải được đánh số thứ tự để khi
tích hợp các hình ảnh đó không bị lẫn..
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
2.4.1. Đối với hoạt động giáo dục.
Qua một năm học 2016-2017 và học kì I năm học 2017-2018 áp dụng sáng
kiến và quan sát thái độ học tập trên lớp của học sinh tôi nhận thấy: Học sinh tích
cực xây dựng bài, biểu lộ tình cảm, thái độ đúng đắn trong quá trình tiếp thu kiến
thức. Đặc biệt các em đã hứng thú với môn học ngữ văn hơn đồng thời liên hệ kiến
thức giữa các môn học, liên hệ bài học với thực tiễn cuộc sống từ đó điều chỉnh thái
độ hành vi theo chiều hướng tích cực.
Sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng trong thời gian qua và chất lượng
học sinh đã được cải thiện rõ rệt:
Kết quả cụ thể như sau:
Bảng số 1. Kết quả điểm kiểm tra học đánh giá so sánh khi chủa tích hợp
liên môn trong bài dạy của năm học 2014- 2015 và năm học 2015 – 2016:
Điểm dưới
Điểm Tb
Điểm Khá Điểm Giỏi
Sĩ
Tb
Lớp Năm học
số
SL
số
SL
%
SL %
SL
%
SL
%
2014-2015
35
2
5.7 8
22.9 13
37.1
12
34.3
2015- 2016
34
2
5.8 8
23.5 13
38.3
11
32.4
- Sau khi áp dụng SKKN trong giảng dạy bài 22- Tiết 23: Vệ sinh hệ hô hấpSinh học 8” năm học 2016-2017 và học kì I năm học 2017- 2018 thì kết quả như
sau:
Bảng Kết quả khảo sát mức độ tích cực, chủ động học tập đối với môn sinh học 8
của học sinh lớp 8 trường THCS Điền Trung qua các tiết học lồng ghép tích hợp
bộ môn.:
Rất
17
48.6
14
40
3
8.6
1
2.8
Qua so sánh bảng thống kê điểm kiểm tra học kì II môn Sinh học lớp 8 trường
THCS Điền trung ở các năm học 2014-2015, 2015-2016 và 2016-2017, học kì I
năm học 2017-2018, tôi thấy hiệu quả học tập của học sinh lớp 8 trong các năm học
2016-2017, và học kì I năm học 2017-2018 được nâng lên rõ rệt. Cụ thể như sau: tỉ
lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi đã cao hơn ( giỏi: từ 8.8%; 11.4% tăng lên 28.5; 37.1 ;
khá: từ 14.3%; 14.7% tăng lên 40%; 42.9%, điểm dưới trung bình từ 28.6%; 32.4%
giảm còn 5.7%; 2.9%). Điều đó chứng tỏ rằng việc sử dụng phương thức tích hợp
trong dạy học Sinh học là có hiệu quả và hết sức cần thiết. Học sinh nắm kiến thức
tốt hơn, nhiều học sinh nhớ bài được ngay tại lớp. Đồng thời qua so sánh bảng mức
độ tích cực, chủ động học tập của học sinh các năm học 2014-2015, 2015-2016 và
2016-2017, học kì I năm học 2017-2018, tôi nhận thấy rằng số học sinh tích cực,
chủ động trong các hoạt động học tập Sinh học 8 đã tăng lên rõ rệt ( từ 5.7%; 5.8%
tăng lên 42,9%; 48.6%), số học sinh không tích cực đã giảm đi đáng kể ( Từ 32%;
giáo dục là phát triển năng lực cho người học để nhằm phục vụ cho các quá trình
học tập sau này hoặc nhằm hoà nhập học sinh vào cuộc sống lao động. Do đó
nhằm đáp ứng nhu cầu dạy và học của học sinh trong nhà trường đồng thời đáp ứng
nhu cầu đổi mới căn bản, đổi mới toàn diện giáo dục phù hợp với xu thế phát triển
của thời đại thì đổi mới phương pháp dạy học là phải đáp ứng được các yêu cầu trên.
Với tâm huyết của nhà giáo, với mong muốn truyền đạt kiến thức cho các em
không chỉ giới hạn trong môn học mình giảng dạy bản thân tôi với bao nhiêu trăn trở
và qua quá trình học hỏi, tìm hiểu tôi đã mạnh dạn áp dung dạy học theo chủ đề tích
hợp và kết quả là có 72% học sinh trong lớp biết các áp dụng kiến thức của các môn
học vào giải quyết các tình huống của môn sinh học. Với cách thực nghiệm và kết
quả đạt được trong năm học vừa qua mà bản thân tôi đã mạnh dạn viết nên sáng kiến
kinh nghiêm: Tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy sinh học 8. Sáng kiến
đưa ra với mong muốn các đồng nghiệp đóng góp ý kiến để bản thân tôi sẽ hoàn
thiện hơn trong các tiết dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của trường THCS
Điền Trung. Đồng thời hướng tới đổi mới căn bản, đổi mới toàn diện giáo dục trong
tương lai của Đảng và nhà nước.
3.2. Kiến nghị
Đối với giáo viên: để dạy học tích hợp thành công, giáo viên cần phải thường
xuyên tìm tòi, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ để có kiến thức chắc chắn, kiến thức
liên ngành rộng mở, kiến thức đời sống - xã hội phong phú và kinh nghiệm bản thân
thì sự tích hợp sẽ phong phú và hợp lí hơn.
Đối với tổ chuyên môn: cần đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn, chú trọng
vào các chuyên đề đổi mới phương pháp, kĩ thuật dạy học. Tổ chức các giờ dạy mẫu,
các giờ dạy thực nghiệm nói chung và đối với môn Sinh học nói riêng để đúc rút
kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học.
Trên đây là một số kinh nghiệm tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học
Sinh học 8 ở trường THCS Điền Trung. Trong quá trình áp dụng ở đơn vị đã đem lại
hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên là kinh nghiệm của cá nhân nên không tránh khỏi những
hạn chế thiếu sót, kính mong được sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp và
Hội đồng khoa học các cấp.
Danh mục các đề tài SKKN mà tác giả đã được Hội đồng Cấp phòng GD&ĐT,
Cấp Sở GD&ĐT và các cấp cao hơn đánh giá đạt từ loại C trở lên.
Số, ngày, tháng, năm của
Năm Xếp
Tên đề tài, Sáng kiến
quyết định công nhận, cơ
cấp loại
quan ban hành QĐ
QĐ số 27/QĐ-PGD&ĐT ngày
Phương pháp dạy các bài đặc
2009 C
16/5/2013 của Trưởng Phòng
điểm chung trong sinh học 7
GD&ĐT Bá Thước
QĐ số 72/QĐ-PGD&ĐT ngày
Rèn kỹ năng giải các bài tập lai 1
2013 C
26/5/2013 của Trưởng Phòng
cặp tính trạng – Sinh học 9
GD&ĐT Bá Thước
QĐ số 82/QĐ-PGD&ĐT ngày
Rèn kỹ năng giải các bài tập lai 2
2015 B
02/6/2015 của Trưởng Phòng
cặp tính trạng – Sinh học 9
GD&ĐT Bá Thước
23