SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRUNG TÂM GDNN - GDTX HÀ TRUNG
----- -----

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

DẠY TÍCH HỢP BỘ TÀI LIỆU "BÁC HỒ VÀ NHỮNG
BÀI HỌC ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG DÀNH CHO HỌC
SINH" TRONG HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở
TRUNG TÂM GDNN-GDTX HÀ TRUNG

Họ và tên: Hoàng Thị Thủy
Chức vụ: Phó bí thư Đoàn trung tâm.
Giảng dạy: Môn ngữ văn
Đơn vị: Trung Tâm GDNN – GDTX Hà Trung

Hà Trung, tháng 5 năm 2018

1


MỤC LỤC
Mục lục

Trang

PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài................................................................................
2. Mục đích nghiên cứu........................................................................
3. Đối tượng nghiên cứu........................................................................
4. Phương pháp nghiên cứu..................................................................

4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm..............................................
14
PHẦN III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận................................................................................................ 16
2. Kiến nghị:
2.1. Đối với nhà trường............................................................................. 16
2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo.........................................................16
TÀI LIỆU THAM KHẢO

18

2


MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT
Hoạt động ngoài giờ lên lớp: HĐNGLL
Giáo dục ngoài giờ lên lớp: GDNGLL
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp- giáo dục thường xuyên: TT GDNN
-GDTX

3


PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Trong quá trình giáo dục, ngoài việc hình thành cho học sinh thái độ đúng
đắn, các hành vi, các kĩ năng hành động và ứng xử trong các quan hệ về chính
trị, đạo đức, pháp luật...còn phải giúp các em bổ sung và hoàn thiện những tri
thức đã học ở trên lớp. Quá trình giáo dục không những được thể hiện thông qua
những hoạt động giáo dục trên lớp mà còn thông qua các hoạt động ngoài giờ

nhà trường.
Dạy tích hợp bộ tài liệu " Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống
dành cho học sinh " vào HĐNGLL giúp các em học tập tấm gương đạo đức, lối
sống của Bác. Thông qua đó, học sinh hiểu về Bác hơn, áp dụng cho bản thân,
1


hình thành lối sống tốt đẹp khi mà những giá trị về dạo đức, nhân cách của giới
trẻ hiện nay đang giảm sút...
3. Đối tượng nghiên cứu:
Dạy tích hợp bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống dành
cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên ở TT GDNN-GDTX Hà Trung.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Khi thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng những phương pháp sau:
- Phương pháp phân tích cơ sở lí thuyết, thực tiễn.
- Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin.
- Phương pháp thống kê...

2


PHẦN II: NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận:
1.1. Giới thiệu bộ tài liệu " Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống
dành cho học sinh".
Ngày 15 tháng 5 năm 2016, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị số 05-CT/TW về
đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh. Một
trong những nội dung chủ yếu cần thực hiện đã được nêu trong chỉ thị là biên
soạn chương trình, giáo trình về tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh để
giảng dạy ở các cấp học, bậc học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Bộ sách

học sinh
Bác Hồ học ngoại Con đường cách mạng Bác Hồ bỏ thuốc
ngữ
vô sản
lá
Biển cả do cái gì tạo Bác cảm hóa người Chữ quan liêu
nên
khác
viết thế nào
Chiếc đồng hồ
Chú nên hỏi các ông Bác muốn biết
ké, bà bủ
sự thật kia
Nhân cách Bác Hồ.
Con đường tuổi trẻ
Câu chuyện đêm
ba mươi tết

Bài 3
Bài 4
Bài 5

Bài 6
Bài 7
Bài 6
Bài 9

Lớp 12
Câu chuyện Bác
Hồ với thanh

b. Vai trò:
- Về phương diện thực tiễn, HĐGDNGLL có vị trí là cầu nối hai chiều giữa nhà
trường và xã hội.
4


- HĐGDNGLL tạo điều kiện cho nhà trường phát huy vai trò của mình với đời
sống xã hội, mở ra khả năng thuận lợi để gắn học với hành, nhà trường với xã
hội.
- HĐGDNGLL là điều kiện và phương tiện để huy động sức mạnh cộng đồng
tham gia vào quá trình giáo dục đào tạo học sinh.
c. Nhiệm vụ:
Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- Những nhiệm vụ về nhận thức.
HĐGDNGLL giúp học sinh bổ sung, củng cố và hoàn thiện những tri thức
đã học trên lớp, đồng thời giúp các em có những hiểu biết mới, mở rộng nhân
sinh quan với thế giới xung quanh, cộng đồng và xã hội.
HĐGDNGLL giúp học sinh có điều kiện vận dụng tri thức vào hoạt động
hằng ngày, biết tự điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp.Qua đó từng
bước làm giàu thêm những kinh nghiệm thực tế, xã hội cho các em.
HĐGDNGLL giúp học sinh định hướng chính trị, xã hội, có những hiểu
biết nhất định về truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây doing và
bảo vệ tổ quốc, truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, đất nước, địa
phương…Qua đó tăng thêm hiểu biết, thái độ đối với Bác Hồ, về Đảng, về
Đoàn, về Đội.
HĐGDNGLL giúp học sinh có những hiểu biết tối thiểu về các vấn đề có
tính thời đại như vấn đề quốc tế, hợp tác, hoà bình, hữu nghị, bảo vệ môi trường,
dân số kế hoạch hoá gia đình, vấn đề phòng chống tệ nạn xã hội, vấn đề pháp
luật….
- Nhiệm vụ giáo dục thái độ.

+Tính mục đích : Cần xác định mục tiêu, yêu cầu hoạt động GDNGLL
cho cả năm học, từng học kỳ, từng hoạt động, trong đó tính đa dạng của mục
tiêu cần được định hướng nhằm thực hiện mục tiêu tổng quát là phát triển nhân
cách cho học sinh.
+Tính kế hoạch : Mọi hoạt động đếu cần có kế hoạch, đặc biệt kế hoạch
HĐGDNGLL cần đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống, tính hướng
đích không gây sự xáo trộn, tuỳ tiện.Trên cơ sở kế hoạch, nhà trường định ra
cách thức tổ chức, chỉ đạo nội dung, phương tiện và quy mô hoạt động.
-Tính tự nguyện, tự giác. Nếu học tập trên lớp là bắt buộc thì
HĐGDNGLL là tự nguyện, tự giác. Các em có quyền lựa chọn các hoạt động mà
mình yêu thích. Nguyên tắc này đảm bảo cho học sinh quyền lựa chọn tham gia
các hoạt động phù hợp với khă năng, hứng thú, sức khoẻ và điều kiện cụ thể của
bản thân mỗi em; chỉ có như vậy, nhà trường - nhà giáo dục mới tạo được sự
hứng thú, tự giác, tích cực tham gia hoạt động, phát huy được thiên hướng, khả
năng của mỗi học sinh, trên cơ sở đó giúp nhà trường và gia đình hướng nghiệp
học sinh phù hợp nhất. Nguyên tắc này đòi hỏi nhà trường - các nhà giáo dục
phải tổ chức được nhiều hoạt động phong phú, đa dạng; tổ chức và duy trì được
nhiều nhóm hoạt động với các chủ đề khác nhau như câu lac bộ bộ môn, các đội
thể thao, đội văn nghệ…; các hoạt động giao lưu kết bạn trong và ngoài nhà
trường, hoạt động tham gia du lịch kết hợp học tập…Chỉ khi đó, học sinh mới có
thể tự nguyện, tự giác và theo hứng thú của mình lựa chọn cho mình loại hình
hoạt động thích hợp.
-Tính đến đặc điểm lứa tuổi và tính cá biệt của học sinh.
Mỗi lứa tuổi có những đặc điểm sinh lý khác nhau, cá biệt có một số ít
học sinh có những biểu hiện khác biệt trong quá trình phát triển. Nhà trường thầy cô giáo phải hiểu biết những nét đặc trưng của sự phát triển này để tổ chức
hoạt động có nội dung và hình thức đáp ứng nhu cầu và phù hợp với khả năng
phát triển của học sinh. Vì vậy, thầy cô thường xuyên theo dõi học sinh, phát
hiện những nét mới, những khả năng mới được hình thành ở các em để kịp thời
đề xuất và điều chỉnh và hình thức hoạt động cho phù hợp với sự phát triển của
các em trong từng giai đoạn của năm học, cấp học.

có tầm quan trọng lớn trong việc giáo dục đạo đức, lối sống, hiểu biết xã hội cho
học sinh ngoài các môn học bắt buộc trong nhà trường. Đó cũng là chiếc chìa
khóa mở cửa cho các em học sinh bước vào tương lai, là kĩ năng sống cho các
em khi phải đối mặt với nhiều vấn đề trong đời sống, xã hội.
2. Thực trạng của trung tâm GDNN-GDTX Hà Trung:
Trung tâm GDNN-GDTX Hà Trung có 28 cán bộ, giáo viên, nhân viên;
có 4 lớp (khối 10: 1; khối 11: 1; khối 12: 2) với tổng số 85 học sinh. Chất lượng
hạnh kiểm nói riêng của học sinh trung tâm năm nay có nhiều biến động, số học
sinh vi phạm tương đối nhiều. Hiện tượng học sinh thờ ơ, vô cảm, có sự suy
giảm về ý thức đạo đức trầm trọng.
HĐNGLL là hoạt động được dạy ở tất cả các trường học. Khi thực hiện đề
tài này, bản thân người viết đã gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:
2.1.Về thuận lợi:
Người viết được cử đi tập huấn tại TT GDTX tỉnh trong hai ngày nên nắm
bắt được hướng triển khai. Mặt khác, được giao giữ vị trí quan trọng trong công
tác đoàn thanh niên của trung tâm, bản thân có cơ hội tổ chức cho học sinh nhiều
hoạt động nội, ngoại khóa . Là một giáo viên Ngữ Văn , bản thân có nhiều lợi
thế so với đồng nghiệp dạy các bộ môn khác đó là giáo dục tư tưởng, phong
cách của Bác qua những áng thơ văn của Người.
7


Được sự chỉ đạo về đường lối của chi bộ, ban giám đốc; sự phối kết hợp
giữa giáo viên chủ nhiệm - đoàn thanh niên trong việc giảng dạy HĐNGLL.
Học sinh - đều cơ bản nhận thức được vai trò, công lao của Bác đối với
dân tộc, nhân loại. Các em đều có hứng thú, say mê khi đọc những câu chuyên
về Bác trong bộ tài liệu "Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống dành cho
học sinh".
2.2. Về khó khăn:
Dạy tích hợp bộ tài "Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống dành cho


2

10

3

11

Thanh niên với truyền thống
hiếu học và tôn sư trọng đạo

1 buổi
(3 khối)

4

12

Thanh niên với sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.

5

1

6

2


đình.
Bài 5 (lớp 10):
Chiến lược trăm
năm trồng người.
Bài 7 (lớp 10):
Biển cả do cái gì
tạo nên.
Bài 2 (lớp 12): bài
học của thầy mo.
Bài 5(lớp 12):
Chuyện về những
bài thơ nổi tiếng
của Bác Hồ căn
dặn thanh niên.
Bài 3(Lớp 11):
Nguyễn Tất thành
với vua đầu bếp
Bài 9 (lớp 10):
Nhân cách Bác
Hồ.
Bài 1(lớp 12):
Câu chuyện Bác
Hồ với thanh niên.
Bài 4 (Lớp 10):
Tình yêu Bác Hồ
dành cho những
khúc hát dân ca.

1 buổi
(3 khối)



? Các em nghe bài hát và xem hình
ảnh về cuộc đời và quá trình hoạt động
cách mạng của Bác. Theo em, Bác Bồ
đã có những công lao to lớn đối với
dân tộc như thế nào? cho ví dụ.
2. Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động 1.1: Công lao của Bác Hồ I. Công lao của Bác Hồ đối với
đối với dân tộc.
dân tộc:
1. Công lao của Bác đối với dân
? Em đã được đọc, học nhiều bài viết tộc.
về Bác Hồ hãy nói cho các bạn cùng - Sớm nhận thấy nỗi thống khổ của
biết về cuộc đời và sự nghiệp cách nhân dân, ngay từ khi còn trẻ tuổi
mạng của Bác Hồ theo cách hiểu của Người đã ra đi tìm đường cứu
mình.
nước.
- Công lao của Bác thể hiện ở việc:
sáng lập ra Đảng cộng sản Việt
Nam, khai sinh ra nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa, cùng với Đảng
lãnh đạo nhân dân làm nên kì tích
lịch sử mà thế giới khâm phục. Đó
là đánh đuổi hai đế quốc Pháp và
Mĩ, giải phóng miền Nam, thống
nhất đất nước.
- Bác Hồ đã hi sinh cả cuộc đời cho
độc lập, thống nhất của dân tộc, cho
ấm no, hạnh phúc của nhân dân.

niềm vui với học sinh, buồn khi các
cháu gặp nhiều khó khăn thiếu
thốn.
Hoạt động 1.3: Trách nhiệm của
thanh niên học sinh trong đền đáp
công ơn của Bác.
? Từ tấm gương đạo đức, lối sống của
Bác; đặc biệt từ tình cảm của Bác đối
với thế hệ trẻ, em có suy nghĩ gì về
trách nhiệm của thanh niên, học sinh
trong việc đền đáp công ơn của Bác.

3. Trách nhiệm của thanh niên
học sinh trong đền đáp công ơn
của Bác.
- Tự xác định trách nhiệm của mình
trong việc học tập, rèn luyện hàng
ngày để xứng đáng là con cháu Bác
Hồ.
- Những hành động cụ thể có ý
nghĩa, trung thực, dũng cảm, sáng
tạo, khiêm tốn, học hỏi nhất là khi
còn ngồi trên ghế nhà trường.

4. Bài học:
? Từ việc tìm hiểu công ơn to lớn của - Nỗ lực học tập, tu dưỡng đạo đức,
Bác đối với dân tộc và những tình cảm lối sống theo lời Bác dạy: "Không
của Bác đối với thế hệ trẻ, em hãy rút có việc gì khó, chỉ sợ lòng không
ra bài học cho bản thân.
bền"

trình.
+ Mời giáo viên có năng khiếu về âm
nhạc, văn học, lịch sử làm giám khảo.
- Học sinh: chuẩn bị nội dung theo
hướng dẫn của giáo viên.
* Tổ chức hoạt động văn nghệ:
1. Trò chơi âm nhạc:
- Người dẫn chương trình giới thiêụ
cách chơi:
Khi nghe câu hát do một bạn trong lớp
hát, hai đội (Đội 1: k10,11; đội 2: K12)
phải nhanh chóng đoán được tên bài
hát, tên tác giả. Đội nào đoán nhanh và
chính xác, đội đó ghi điểm.

1. Trò chơi âm nhạc: Nghe câu
hát đoán tên bài hát và tác giả.
*Gợi ý:
- "Tôi hát ngàn lời ca, bao la hơn
những cánh đồng, mênh mông hơn
mặt biển Đông, êm đềm hơn những
dòng sông..." (Hồ Chí Minh đẹp
nhất tên Người của Trần Kiết
Tường)
- Bác Hồ- Người là tình yêu thiết
tha nhất, trong lòng dân và trong
trái tim nhân loại.." (Bác Hồ một
tình yêu bao la của Thuận Yến).
2. Thi kể chuyện:


trên mạng Intenet và cuộc thi "Tuổi trẻ học tập và làm theo tấm gương, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh" năm 2018 trên địa chỉ: http:/hocvalamtheobac.vn.
*Dặn dò: Những tiết mục văn nghệ đặc sắc được lựa chọn biểu diễn vào ngày
bế giảng năm học.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Qua nhiều năm được phân công giảng dạy môn Ngữ văn bậc THPT hệ
GDTX; được giao nhiệm vụ phó bí thư Đoàn trung tâm; làm công tác chủ
nhiệm, tôi nhận thấy rằng việc lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống
Hồ Chí Minh trong các tiết dạy bằng một bộ sách cụ thể làm cho hoạt động
NGLL sinh động, học sinh hứng thú học tập, hiểu thêm về cuộc đời, hoạt động
gian khổ và phẩm chất cao đẹp của Bác. Từ đó, giáo dục học sinh kính yêu Bác
Hồ và ra sức học tập, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức, lối sống, theo
gương Bác Hồ.
Để nắm bắt được hiệu quả của việc dạy tích hợp bộ sách Bác Hồ và
những bài học đạo đức, lối sống dành cho học sinh nêu trên, người viết đã tiến
hành thử nghiệm dạy trong hai tháng (Tháng 4,5 của năm học 2017-2018) trên
cả 3 khối 10,11,12 như sau:
Dạy HĐNGLL không có sử dụng bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học
đạo đức, lối sống dành cho học sinh.
Mức độ
HS tham gia,
HS tham gia, có HS tham gia, hứng
Lớp, sĩ không có hứng thú hứng thú
thú, vận dụng
số
Số lượng
%
Số lượng
%
Số lượng


21.8

Dạy HĐNGLL có sử dụng bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo
đức, lối sống dành cho học sinh.
Mức độ
HS tham gia,
HS tham gia, có HS tham gia, hứng
Lớp, sĩ không có hứng thú hứng thú
thú, vận dụng
số
Số lượng %
Số lượng %
Số lượng %
Lớp 10
0
0
10
56.8
7
41.2
(17)
Lớp 11
0
0
11
57.9
8
42.1
(19)

Thiết nghĩ, thầy cô giáo được mệnh danh là những kĩ sư tâm hồn, là những
người đi khai sáng, mở đường, đem đến cho học sinh một tâm hồn cao đẹp, lành
mạnh, trong sáng, tiến bộ. Tuy nhiên, để giáo dục các em sống, học tập theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí MInh, trước hết, người giáo viên phải là một tấm gương
sáng trong lối sống. Vận dụng đạo đức, lối sống của Bác Hồ qua bộ tài liệu vào
HĐNGLL ở TT GDNN-GDTX Hà Trung, bản thân người viết phải biết cách
truyền thụ, tổ chức hoạt động, không cứng nhắc, khô khan. Để làm được điều đó
thật khó song bản thân phải cố gắng tìm tòi, học hỏi, thử nghiệm, chia sẻ kinh
nghiệm với đồng nghiệp. Có như vậy, tôi tin rằng HĐNGLL của trung tâm nói
riêng và của ngành giáo dục nói chung sẽ thành công.
2. Kiến nghị:
2.1. Đối với nhà trường:
- Nâng cao nhận thức của BGĐ, giáo viên, nhân viên, học sinh về nội dung giáo
dục học sinh qua bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống dành
cho học sinh.
- Phân công giáo viên có năng khiếu về văn nghệ, TDTT, năng khiếu tổ
chức...tham gia vào HĐNGLL.
- Phối hợp với phụ huynh, đoàn thanh niên, giáo viên chủ nhiệm, tổ chức cho
các em học sinh thăm lăng Bác, Viện bảo tàng Hồ Chí Minh, quê Bác...
- Tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ, sưu tầm, tìm hiểu về Bác.
2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo.
- Cần có nhiều hơn nữa những buổi tập huấn, tọa đàm, hội thảo, chuyên đề về
phương pháp, nội dung dạy tích hợp tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo đức,
lối sống dành cho học sinh trong HĐNGLL ở các trường học.
16


- Đầu tư thêm trang thiết bị cho nhà trường: máy chiếu đa năng, máy tính xách
tay...
Trên đây là một vài kinh nghiệm mà tôi đã và đang vận dụng trong dạy và

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối sống dành cho học sinh Lớp 10,11,12, NXB Giáo dục Việt Nam, năm 2017.
2. Sách HĐNGLL lớp 10, 11, 12 của giáo viên, NXB Giáo dục, năm 2006.
3. Giáo trình quản lý HĐGDNGLL .
4. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lênl ớp ở trường THCS (Đặng Vũ Hoạt – 2005)
5. Chuyên đề : Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp - ( Thầy Nguyễn
Duy Dương- Trường CBQLGD&ĐT II- TP. Hồ Chí Minh).
6. Tài liệu tập huấn sử dụng bộ tài liệu Bác Hồ và những bài học đạo đức, lối
sống dành cho học sinh từ lớp 2 đến lớp 12 trong giảng dạy ở các trường phổ
thông..

18


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả:..Hoàng Thị Thủy
Chức vụ và đơn vị công tác:.Trung tâm GDNN - GDTX Hà Trung.

TT
1.
2.
3.
4.
5.
...