1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
- Hiện nay các kỳ thi học sinh giỏi lới 12, kỳ thi THPT Quốc gia của bộ
môn Địa lý đều có nội dung đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng Atlat Địa lí Việt
Nam để khai thác kiến thức về tự nhiên, dân cư, các vấn đề kinh tế…
- Cùng với sách giáo khoa, Atlat Địa lí Việt Nam là nguồn cung cấp tri
thức, thông tin tổng hợp và hệ thống hóa nội dung, giúp giáo viên đổi mới
phương pháp dạy hoc, hỗ trợ học sinh tự học, tự nghiên cứu. Atlat Địa lí Việt
Nam là phương tiên để học tập, rèn luyện các kỹ năng, cũng như hỗ trợ rất lớn
cho các em trong các kì thi môn Địa lí. Do vậy Atlat Địa lí Việt Nam không thể
thiếu trong giảng dạy và học tập Địa lí lớp 12 -THPT.
- Đặc biệt theo chương trình đổi mới của Bộ GD-ĐT thì kỳ thi THPT
quốc gia bắt đầu từ năm học 2016 -2017 thi theo hình thức trắc nghiệm. Như
vậy đòi hỏi học sinh không chỉ biết khai thác Atlat mà còn phải rèn luyện để có
kỹ năng khai thác Atlat nhanh nữa.
- Khai thác Atlat Địa lí Việt Nam gồm 27 trang, thể hiện các vấn đề về vị
trí địa lí, điều kiện tự nhiên - tài nguyên thiên nhiên, dân cư - lao động, các
ngành kinh tế, các vùng kinh tế,…Tuy nhiên tôi chỉ đưa ra sáng kiến kinh
nghiệm về một vấn đề nhỏ được rút ra trong quá trình giảng dạy, ôn tập cho học
sinh.
Với những lí do trên, tôi đã chọn đề tài: “Một số kĩ thuật khai thác Atlat
Địa lí Việt Nam trang 25 - Du lịch -” - chương trình Địa lí 12 THPT
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Thực hiên đề tài “Một số kĩ thuật khai thác Atlat Địa lí Việt Nam trang
25 - Du lịch -” - chương trình Địa lí 12 THPT, tôi hướng tới mục đích:
- Cần xác định cho học sinh hiểu rằng: nếu chỉ dựa vào kiến thức đã học,
nhiều kiến thức trong Atlat sẽ bị bỏ sót, đặc biệt là kiến thức về sự phân bố cụ
thể, số lượng, qui mô, mối quan hệ về mặt không gian lãnh thổ của các sự vật,
hiện tượng Địa lí,… sẽ không được đề cập đầy đủ và hợp lí. Vì thế khi các em
có kỹ năng dử dụng Atlat thành thạo các em sẽ dễ dàng làm chủ kiến thức một
cách toàn diện mà chủ động chứ không thụ động.

2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận:
- Atlat Địa lí Việt Nam của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã có từ lâu.
Nhưng việc sử dụng thường xuyên vào giảng dạy và học tập ở bộ môn Địa lý
lớp 12 nhiều nơi vẫn còn hạn chế.
- Khai thác kiến thức trong Atlat Địa lí Việt Nam đối với học sinh còn khó
khăn, trìu tượng, …Điều đó ảnh hưởng đến chất lượng học tập, bài làm của các
em.
- Khi học sinh có kỹ năng tự nghiên cứu, khai thác kiến thức thì các em có
thể tham khảo nhiều tài liệu, sách giáo khoa và trên mạng Internet,… để phục
cho việc học
Vì thế tôi đã mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm về một đề tài nhỏ đó
là “ Một số kĩ thuật khai thác Atlat Địa lí Việt Nam trang 25 - Du lịch ”,
chương trình Địa lí 12 THPT.
2.2. Thực trạng của vấn đề:
- Atlat Địa lí Việt Nam là phương tiện để khám phá, tìm hiểu kiến thức,
rèn luyện kĩ năng, nó diễn giải các vấn đề địa lí. Atlat là nguồn cung cấp kiến
thức thông tin tổng hợp, hỗ trợ rất lớn các em trong các kì thi môn Địa lí.
- Tuy nhiên, trong thực tế việc sử dụng Atlat trong thực tế còn nhiều khó
khăn. Đa số học sinh chưa thấy hết được tầm quan trọng của Atlat nên trang bị
chưa đầy đủ, ít khi sử dụng. Mặt khác học sinh có Atlat còn yếu về kĩ năng sử
dụng để khai thác thông tin từ Atlat. Từ đó việc học tập Địa lí chưa có hiệu quả
cao.

Trang 2


2.3. Giải pháp và tổ chức thực hiện:
2.3.1. Giải pháp:
Bước 1: Hướng dẫn cho học sinh cách xác định phương hướng trên bản đồ,

biểu hiện bằng phương pháp kí hiệu tượng trưng. Trên bản đồ còn có các biểu đồ
thể hiện số lượng khách và doanh thu từ du lịch, cơ cấu nguồn khách du lịch
quốc tế nhằm làm rõ hơn thực trạng hoạt động của ngành du lịch nước ta trong
giai đoạn 1995 – 2007.
– Khai thác bản đồ để thấy tài nguyên du lịch nước ta rất phong phú, đa dạng
bao gồm cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn phân bố
khắp đất nước, từ đồng bằng, ven biển đến miền núi, cao nguyên.
– Các trung tâm du lịch quốc gia và trung tâm của vùng tập trung nhiều tài
nguyên du lịch nổi tiếng và có cơ sở hạ tầng tốt như : Hà Nội, Huế, Đà Nẵng,
TP. Hồ Chí Minh…Những kiến thức địa lí khai thác được trên bản đồ dùng để
trả lời câu hỏi về điều kiện phát triển du lịch và sự phân bố ngành du lịch.
– Khai thác biểu đồ cho thấy tình hình phát triển du lịch qua cơ cấu và sự tăng
trưởng của các loại khách du lịch. Khách du lịch nước ngoài đến VN rất đa
dạng, trong đó chủ yếu là loại khách đến từ các nước trong khu vực và Việt kiều.
Điều này phản ánh sự đa phương hóa trong chính sách ngoại giao của VN.
Bước 3: Đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm, vấn đề tìm hiểu và có gợi ý, hướng
dẫn làm bài.
Nhóm câu hỏi trắc nghiệm minh họa số 1:
Câu 1. Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 25, hãy cho biết trung tâm du lịch
nào sau đây là trung tâm du lịch quốc gia?
A. Huế.
B. Vũng Tàu.
C. Hải Phòng.
D. Nha Trang.
Câu 2. Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 25, hãy cho biết trung tâm du lịch
nào sau đây là trung tâm du lịch có ý nghĩa vùng của đồng bằng sông Cửu
Long?
A. Kiên Giang.
B. Cần Thơ.
C. Cà Mau.

đây có lễ hội truyền thống?
A. Bát Tràng.
B. Vạn Phúc.
C. Yên Tử.
D. Tân Trào.
Câu 8. Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 25, hãy xác định các thắng cảnh
ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long?
A. Cà Mau, Phan Thiết.
B. Nha Trang, Phan Thiết.
C. Ninh Bình, Đồng Hới.
D. Cà Mau, Long Xuyên.
Câu 9: Các trung tâm du lịch lớn nhất nước ta xếp theo thứ tự từ Bắc vào Nam
là:
A. Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Huế - Đà Nẵng.
B. Hà Nội, Huế - Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh.
C. Huế - Đà Nẵng, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.
D. TP Hồ CHí Minh, Huế - Đà Nẵng, Hà Nội.
Câu 10: Vườn quốc gia Pu Mát thuộc vùng nào?
A. Đồng bằng sông Hồng.
B. Bắc Trung Bộ.
C. Duyên hải Nam Trung Bộ.
D. Đông Nam Bộ.
Câu 11. Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 25, hãy cho biết trong các điểm
du lịch sau đây, điểm du lịch nào được xếp vào loại tài nguyên du lịch nhân văn
ở nước ta?
A. Bình Châu.
B. Núi Bà Đen.
C. Mũi Né.
D. Bến Ninh Kiều.
Câu 12. Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam trang 25, hãy cho biết trong các điểm

gia, trung tâm du lịch có ý nghĩa vùng.
- Phân biệt được các loại tài nguyên du lịch (tài nguyên du lịch tự nhiên, tài
nguyên du lịch nhân văn)
* Gọi 1 hoặc 2 học sinh trả lời các câu hỏi dựa vào Atlat, trong khi đó giáo viên
trình chiếu.
* Giáo viên củng cố và đưa ra đáp án:
Câu
Đáp án
Câu
Đáp án
Câu
Đáp án

1
A
6
B
11
B

2
B
7
C
12
C

3
C
8

B. Doanh thu du lịch tăng liên tục qua các năm.
C. Khách quốc tế tăng chậm hơn khách nội địa qua các năm.
D. Khách nội địa biến động qua các năm.
Câu 3. Căn cứ vào Atlat Địa lý Việt Nam trang 25, hãy cho biết nhận xét nào
sau đây đúng khi nói về khách du lịch và doanh thu về du lịch nước ta giai đoạn
1995 – 2007?
A. Khách nội địa giảm qua các năm.
B. Doanh thu năm 1998 cao nhất.

Trang 7


C. Doanh thu năm 2000 thấp nhất.
D. Khách nội địa cao hơn khách quốc tế qua các năm.
Câu 4. Căn cứ vào biểu đồ cơ cấu khách du lịch quốc tế, Atlat Địa lý Việt Nam
trang 25 khách du lịch quốc tế đến Việt Nam năm 2000 nhiều nhất đến từ
A. Hoa Kỳ.
B. Nhật Bản.
C. Trung Quốc.
D. quốc tịch khác.
Câu 5. Căn cứ vào biểu đồ cơ cấu khách du lịch quốc tế, Atlat Địa lý Việt Nam
trang 25 khách du lịch Nhật Bản đến Việt Nam năm 2000 so với năm 1996 từ
A. tăng lên.
B. giảm 1%.
C. giảm 10%.
D. ổn định.
Câu 6. Căn cứ vào biểu đồ cơ cấu khách du lịch quốc tế, Atlat Địa lý Việt Nam
trang 25, Việt Kiều tham gia du lịch ở Việt Nam năm 2000 so với năm 1996 từ
A. tăng lên 1%.
B. giảm mạnh.

các yếu tố của bản đồ công nghiệp chung thuộc Atlat địa lí Việt Nam trang 25
cần phải:
- Phần biểu đồ “khách du lịch và danh thu từ du lịch” phải xác định được các đối
tượng và giá trị được thể hiện trong biểu đồ.
- Khai thác thông tin, xử lí được số liệu mà biểu đồ thể hiện các đối tượng
+ Cột ghép thể hiện khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế, đường thể
hiện doanh thu.
+ Biểu đồ tròn” cơ cấu khách du lịch quốc tế”: lưu ý các nền màu thể hiện các
đối tượng khách đến từ các quốc gia khác nhau giữa hai năm 1996 và 2000.
* Gọi 1 hoặc 2 học sinh trả lời các câu hỏi dựa vào Atlat, trong khi đó giáo viên
trình chiếu.

Trang 8


* Giáo viên củng cố và đưa ra đáp án:
Câu
Đáp án
Câu
Đáp án

1
A
6
A

2
B
7
C

+ Học sinh đạt điểm 9 - 10 trên 5%
+ Học sinh đạt điểm khá, giỏi trên 45%
+ Học sinh đạt điểm trung bình trở lên trên 90%
+ Không có học sinh bị điểm kém
- Những kỹ thuật trên còn hiệu quả đối với dạng bài làm tự luận của các
em. Vì thế các năm tôi đảm nhiệm dạy đội tuyển tham dự kì thi học sinh giỏi cấp
tỉnh đều có giải bộ môn Địa.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
- Đề tài “ Một số kĩ thuật khai thác Atlat Địa lí Việt Nam trang 25 - Du
lịch ” - CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA LÍ 12 - THPT có ý nghĩa thực tiễn, khả năng
ứng dụng cao, đáp ứng được nhu cầu học tập, ôn luyện phần Địa lí du lịch của
học sinh.
- Tôi sẽ tiếp tục phát triển các kĩ thuật ôn luyện đề tài này ở những vấn đề
khác của Địa lí 12 để hoàn thiện cho học sinh kĩ năng khai thác Atlat Địa lí Việt
Nam được tốt hơn nữa. Hy vọng đề tài này sẽ nhận được sự góp ý của đồng
nghiệp trong Tỉnh để bộ môn Địa lí ngày càng hấp dẫn hơn, thu hút được học
sinh tích cực học tập, tìm hiểu, nghiên cứu và góp phần thành công cho các em
trong các kì thi cấp tỉnh và kì thi THPT Quốc gia.

Trang 9


3.2. Kiến nghị và đề xuất
- Bộ môn Địa lí có vai trò rất quan trọng trong họ tập ở nhà trường cũng
như ngoài thực tế của học sinh, nó tạo tư duy kiến thức không gian, mối quan hệ
nhân quả giữa các hiện tượng Địa lí tự nhiên và kinh tế - xã hội. Trang bị cho
học sinh kỹ năng khai thác Atlat Địa lí Việt Nam là rất cần thiết trong những tiết
học có liên quan. Vì thế, tôi kiến nghị và đề xuất:
- Xây dựng phân phối chương trình cần có những tiết học dành riêng cho

CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP
LOẠI CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Lê Thị Thu Trang.
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường THPT Lê Viết Tạo.
TT

Tên đề tài SKKN

Cấp đánh giá
xếp loại( Sở,
Tỉnh…)

Kết quả đánh giá
xếp loại(A,B,hoặc
C)

Năm học
được đánh
giá xếp loại

1

“Một số kĩ thuật
khai thác Atlat Địa lí
Việt Nam - Phần Địa lí
công nghiệp ” - chương
trình Địa lí 12 THPT

Sở GD - ĐT