SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP
CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
LÊ HỒNG PHONG NĂM HỌC 2018 - 2019

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ NỤ
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng

Lĩnh vực: Quản lý giáo dục

THANH HÓA NĂM 2019


MỤC LỤC
PHẦN 1. MỞ ĐẦU.............................................................................................1
1.1. Lí do chọn đề tài......................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu...............................................................................1
1.3. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................2
PHẦN 2. NỘI DUNG.......................................................................................3
2.1. Cơ sở lý luận............................................................................................3
2.2. Cơ sở thực tiễn.........................................................................................4
2.3. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.....................................7
2.3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý hoạt động GDHN:.......7
2.3.2. Các biện pháp tổ chức thực hiện........................................................8
2.3.2.1. Nâng cao nhận thức về GDHN cho cán bộ quản lý, giáo viên, học
sinh, phụ huynh học sinh và các lực lượng khác.........................................8

Phân phối chương trình
Trung học chuyên nghiệp
Trung học phổ thông


PHẦN 1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Lựa chọn nghề nghiệp, định hướng tương lai luôn là chủ đề nóng thu hút
sự quan tâm của xã hội. Việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông
được xem là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình đào tạo và phát triển
nguồn nhân lực. Tuy nhiên, không ít học sinh đã có những quyết định không
chính xác trong lựa chọn nghề nghiệp. Việc này không chỉ khiến học sinh lãng
phí thời gian, công sức, tiền của mà còn gây nên sự mất cân bằng trong xã hội.
Những năm qua, trước yêu cầu đổi mới toàn diện về giáo dục và đào tạo ở
các cấp học, bậc học. Yêu cầu về GDHN ở trường THPT phải được coi trọng
nhằm phân hóa, định hướng ngành nghề cho học sinh sau khi tốt nghiệp THPT
một cách hợp lý, Bộ GD&ĐT đã ban hành chương trình GDHN ở từng lớp của
cấp học THPT với các bài và các chủ đề cụ thể. Tuy vậy, chương trình, nội dung
GDHN vẫn còn hạn chế. Ở nhiều nhà trường, công tác GDHN chưa mang lại
hiệu quả và còn nặng về hình thức, học sinh chưa được tư vấn đầy đủ về nghề
nghiệp, chương trình và tài liệu GDHN chỉ đề cập đến một số ít nghề phổ biến.
Hoạt động GDHN không có giáo viên chuyên trách, thiếu sự đào tạo bài bản về
hoạt động giáo dục này. Từ đó, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập và lựa chọn
nghề nghiệp của học sinh sau khi học xong THPT.
Công tác GDHN cho học sinh trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm
Sơn trong những năm gần đây đã được coi trọng và bước đầu đã đạt được những
kết quả nhất định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được quan tâm, trong đó
có những vấn đề liên quan đến công tác quản lý của nhà trường. Để công tác
GDHN cho học sinh đạt hiệu quả, đòi hỏi nhà trường cần có các biện pháp quản
lý phù hợp nhằm góp phần tích cực trong việc định hướng nghề nghiệp cho học

Trong trường phổ thông, GDHN là một bộ phận của giáo dục toàn diện, là
hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, trong đó tập thể sư
phạm nhà trường giữ vai trò chủ đạo và được tiến hành bằng nhiều hình thức
giúp HS lựa chọn nghề vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội, vừa phù
hợp với nguyện vọng, năng lực cá nhân.
Như vậy, “GDHN là hệ thống các biện pháp giáo dục của nhà trường,
gia đình và xã hội nhằm chuẩn bị cho thế hệ trẻ tư tưởng, tâm lý, tri thức, kỹ
năng để họ có thể sẵn sàng đi vào ngành nghề, vào lao động sản xuất và cuộc
sống. GDHN góp phần phát huy năng lực, sở trường của từng người, đồng thời
góp phần điều chỉnh nguyện vọng của cá nhân sao cho phù hợp với nhu cầu
phân công lao động trong xã hội” [10].
Hoạt động giáo dục hướng nghiệp có vị trí rất quan trọng trong quá trình
định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Ngoài việc hình thành cho các em thái
độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp…, hoạt động giáo dục hướng
nghiệp còn giúp các em làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và các
nghề truyền thống của địa phương; phát hiện năng khiếu, khuynh hướng nghề
nghiệp của các em để khuyến khích, hướng dẫn, bồi dưỡng khả năng nghề
nghiệp thích hợp nhất; động viên các em đi vào những nghề, những nơi đang
cần.
Theo chỉ thị số 33/2003/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo thì GDHN có nhiệm vụ:
- Giáo dục thái độ lao động và ý thức đúng đắn với nghề nghiệp.
- Tổ chức cho học sinh học tập, làm quen với một số nghề phổ biến trong
xã hội và các nghề truyền thống của địa phương.
- Tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh để
khuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất.
- Động viên, hướng dẫn học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cần
lao động trẻ tuổi có văn hóa.
Như vậy, nhiệm vụ của giáo dục hướng nghiệp là:
- Định hướng nghề nghiệp

của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí của hoạt động GDHN nhằm thực
hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GDHN cho học sinh phổ thông” [6].
Việc quản lí hoạt động GDHN bao gồm 5 nội dung chính:
- Quản lí việc xây dựng kế hoạch thực hiện hoạt động GDHN;
- Quản lí đội ngũ thực hiện hoạt động GDHN;
- Quản lí việc sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất và các điều kiện thực
hiện hoạt động GDHN;
- Quản lí về việc phối hợp, huy động các lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường tham gia tổ chức hoạt động GDHN;
- Quản lí việc kiểm tra, đánh giá thực hiện chương trình hoạt động
GDHN.
2.2. Cơ sở thực tiễn
2.2.1. Tình hình nhà trường
Trường THPT Lê Hồng Phong, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa được
thành lập theo Quyết định số 1569/TC/UBTH, ngày 28 tháng 8 năm 1996. Khi
4


mới thành lập trường hoạt đông theo cơ chế trường bán công, đến tháng 5 năm
2010, trường chuyển sang hoạt động theo cơ chế trường công lập theo Quyết
định số 1883/QĐ-UBND. Tuy nhiên, điểm tuyển sinh đầu vào lớp 10 của nhà
trường hàng năm thuộc diện thấp, tỉ lệ học sinh có hạnh kiểm khá, trung bình
năm học lớp 9 (khi vào trường) còn cao.
Cơ sở vật chất nhà trường: 1 khu nhà 4 tầng với 28 phòng học; 1 khu hiệu
bộ 2 tầng với 25 phòng làm việc (phòng làm việc của lãnh đạo nhà trường, các
tổ chức đoàn thể, phòng làm việc của các tổ bộ môn…). Các lớp học đều có đủ
máy chiếu Projecter, máy vi tính, màn hình phục vụ cho giảng dạy dạy; 02
phòng vi tính (35 máy nối mạng internet). Một phòng thư viện với khoảng 1.500
đầu sách tham khảo; Khuôn viên nhà trường rộng rãi, có sân chơi, bãi tập cho
học sinh.

lượng %

2017737 586 79,51 135 18,32
2018
20182019
804 677
84,2
114 14,18
(HKI)
Bảng 2: Kết quả học lực 02 năm gần đây

Trung bình
Số
Tỉ lệ
lượng %

Yếu
Số
Tỉ lệ
lượng %

14

1,9

0

0

13

Yếu
S TL
L %

Kém
SL TL
%

737

41

5,56 472

64,04 217

29,44

7

0,95

0

0

804

52


học sinh.
+ Tổ chức dạy nghề cho học sinh lớp 11, 12 (Nghề tin, điện, trồng rừng).
+ Tổ chức hướng nghiệp cho học sinh lớp 10 chọn khối phù hợp với khả
năng, năng lực, sở thích của các em trên cơ sở điểm thi tuyển sinh đầu vào ngay
từ đầu năm học lớp 10.
+ Tư vấn cho học sinh lớp 12 chọn khối thi, trường thi, chọn ngành nghề…
* Hạn chế
Thực tế, hoạt động GDHN tại nhà trường còn tồn tại một số hạn chế như
sau:
+ Nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên, cán bộ Đoàn, của phụ huynh, học
sinh trong nhà trường về vị trí, vai trò của hoạt động GDHN không đồng đều,
chưa đầu tư nhiều cho các hoạt động giáo dục hướng nghiệp.
+ Đội ngũ giáo viên tham gia thực hiện công tác GDHN phần lớn chưa được
đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ tổ chức GDHN, chưa có kiến thức một cách
khoa học, hệ thống về giáo dục hướng nghiệp.
6


+ Nội dung giáo dục hướng nghiệp ở nhà trường nhiều năm qua cũng mới
chỉ tập trung vào định hướng nghề nghiệp chứ chưa tập trung vào tư vấn nghề.
+ Việc cung cấp lượng kiến thức và thông tin về nghề nghiệp cho học sinh
còn hạn chế đặc biệt là thông tin về trường nghề, về nhu cầu nguồn nhân lực của
địa phương.
+ Ngân sách chi cho các hoạt động hướng nghiệp còn hạn chế nên không thể
tổ chức nhiều buổi sinh hoạt hướng nghiệp, tham quan, hoạt động ngoại khoá.
+ Việc lên kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo tiến hành hoạt động GDHN chưa được
thực hiện một cách đầy đủ, chưa có sự phân công cụ thể cho giáo viên và các bộ
phận liên quan trong hoạt động giáo dục hướng nghiệp.
+ Công tác xã hội hoá giáo dục hướng nghiệp cũng chưa được quan tâm
đúng mức…

- Đảm bảo tính kế hoạch: Để định hướng và giúp cho việc tổ chức hoạt
động có chất lượng và hiệu quả. Tính kế hoạch của hoạt động giáo dục hướng
nghiệp sẽ đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống và tính hướng đích,
không gây sự hỗn loạn và tuỳ tiện trong tổ chức các hoạt động của nhà trường.
2.3.2. Các biện pháp tổ chức thực hiện
2.3.2.1. Nâng cao nhận thức về GDHN cho cán bộ quản lý, giáo viên,
học sinh, phụ huynh học sinh và các lực lượng khác
a. Mục đích của biện pháp
Nhận thức chính là kim chỉ nam cho hành động, nhận thức đúng đắn thì
mới có được hành động đúng đắn. Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo
dục hướng nghiệp trong nhà trường thì trước hết cần phải nâng cao nhận thức
cho các lực lượng gồm: cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, phụ huynh học sinh
và các lực lượng xã hội khác. Làm cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha
mẹ học sinh và các lực lượng xã hội hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục hướng
nghiệp, yêu cầu và trách nhiệm của bản thân đối với giáo dục hướng nghiệp
trong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT. Giúp
học sinh tìm được môi trường làm việc, học tập phù hợp với sở thích và năng
lực sau khi hoàn thành chương trình giáo dục THPT.
b. Nội dung thực hiện biện pháp
Nội dung công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức tập trung vào:
- Chủ trương và đường lối của Đảng, Nhà nước về giáo dục hướng nghiệp
cho học sinh THPT và công tác phân luồng học sinh sau THPT; định hướng phát
triển nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyển dịch kinh tế của địa phương, cả khu vực
và cả nước trong giai đoạn mới.
- Mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng và mục tiêu của giáo dục hướng
nghiệp trong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT.
- Vai trò, trách nhiệm của cá nhân và đơn vị đối với việc tổ chức hoạt
động GDHN trong nhà trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau
THPT. Phải phân công công tác rõ ràng, quy định trách nhiệm của từng cá nhân,
đơn vị:

phù hợp với tôi nhất”. Nhiệm vụ quan trọng nhất trong quá trình tìm hiểu nghề
nghiệp là các em có khả năng đối chiếu bản thân mình với một nghề nghiệp nào
đó. Do đó, người quản lý và giáo viên cần phải giúp cho các em tìm hiểu bản
thân trong bốn lĩnh vực: sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp. Việc
tuyên truyền về ý nghĩa của việc chuẩn bị đi vào cuộc sống lao động sẽ giúp các
em có được nhận thức đúng đắn và tham gia nghiêm túc vào các hoạt động
GDHN do nhà trường tổ chức.
- Cung cấp các thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu
về nhân lực, những yêu cầu đặt ra đối với giáo dục hướng nghiệp trong nhà
trường phổ thông và công tác phân luồng học sinh sau THPT.
c. Cách thức thực hiện biện pháp
- Đầu năm học, hiệu trưởng tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà
trường học tập các nghị quyết, thông tư, chỉ thị, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ
năm học một cách đầy đủ, nghiêm túc. Giúp mọi thành viên nắm bắt và định
hướng được kế hoạch thực hiện.
9


- Hiệu trưởng thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, thường xuyên dề
cập đến vấn đề giáo dục hướng nghiệp với các tiêu chí đã xác định, có thể yêu
cầu giáo viên thể hiện kế hoạch giáo dục hướng nghiệp trong bài giảng, giáo án.
Vấn đề nâng cao nhận thức không phải là ngày một ngày hai. Vì vậy, cần phải
thường xuyên và liên tục thực hiện các biện pháp nâng cao nhận thức về giáo
dục hướng nghiệp cho cán bộ, giáo viên vì các thầy cô là người trực tiếp chỉ bảo
và có thể nói là người có tác động, ảnh hưởng lớn tới các em học sinh.
- Hiệu trưởng chỉ đạo việc trích ngân sách nhà trường mua thêm tài liệu,
đặc biệt là sách, báo, tạp chí về hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho mỗi cán
bộ, giáo viên và nhân viên tự nghiên cứu. Hình thành cho toàn cán bộ, giáo viên,
nhân viên nề nếp, thói quen tự học, tự bồi dưỡng, tự trang bị kiến thức sâu rộng
về chuyên môn cũng như các mặt hoạt động khác.

cho thầy cô sự phong phú, hấp dẫn, tính thời sự trong bài giảng. Các thông tin
chính là cơ sở để các thầy cô có thể giúp học sinh mở ra được những định hướng
về xu hướng nghề nghiệp trong tương lai, xác định xu hướng phát triển của thị
trường nơi các em sẽ hội nhập. Thông tin về hướng nghiệp vô cùng đa dạng và
phong phú, vì thế thầy cô cần phải hỗ trợ, định hướng để học sinh có thể chọn
lọc được những thông tin cần thiết cho việc lựa chọn nghề nghiệp trong tương
lai của mình.
- Hướng dẫn học sinh, phụ huynh học sinh tự tìm hiểu các thông tin về
nghề nghiệp qua các nguồn thông tin khác nhau trên các phương tiện thông tin
đại chúng và qua người thân.
- Bên cạnh đó, nhà trường cần phải làm tốt công tác tham mưu, phối hợp
với các lực lượng xã hội để huy động mọi lực lượng xã hội tham gia vào công
tác GDHN cho học sinh.
2.3.2.2. Nâng cao năng lực giáo dục hướng nghiệp cho cán bộ, giáo
viên trong nhà trường
a. Mục đích của biện pháp
GDHN muốn đạt kết quả tốt không thể không có một đội ngũ cán bộ, lực
lượng được trang bị đầy đủ về kiến thức chuyên môn sâu, kỹ năng và phương
pháp làm việc hiệu quả. Đội ngũ giáo viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ GDHN
đơn thuần của mình mà còn phải nhận biết được năng lực của học sinh, tư vấn
cho học sinh chọn được đúng ngành nghề phù hợp và yêu thích.
Năng lực của lực lượng tham gia hoạt động GDHN quyết định đến thành
công, chất lượng của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh. Nâng cao năng lực
cho lực lượng tham gia hoạt động giáo dục hướng nghiệp sẽ quyết định đến
thành công của công tác giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trong nhà trường.
b. Nội dung của biện pháp
- Thành lập Ban hướng nghiệp trường học do hiệu trưởng quyết định đủ
về số lượng và đảm bảo chất lượng. Các thành viên trong Ban hướng nghiệp có
các tổ trưởng, tổ phó là những người có nhiều kinh nghiệm, nắm vững chuyên
môn nghiệp vụ, có uy tín, sáng suốt và linh hoạt trong công việc.

thức hướng nghiệp; tư vấn hướng nghiệp; tích hợp GDHN vào môn học,…)
- Xác định phương pháp và hình thức bồi dưỡng thích hợp với điều kiện
của nhà trường, cán bộ và giáo viên. Tìm kiếm các nguồn hỗ trợ để bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ và giáo viên nòng cốt.
- Tổ chức bồi dưỡng giáo viên theo các nội dung và hình thức đã xác định.
Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để các giáo viên cùng nhau trao đổi về kiến
thức và kỹ năng giáo dục hướng nghiệp.
- Tạo điều kiện, hướng dẫn, khích lệ giáo viên tự học hỏi, tìm hiểu thông
tin về hướng nghiệp và giáo dục hướng nghiệp trên sách báo, phương tiện truyền
thông hoặc tham gia các diễn đàn hướng nghiệp để trao đổi thông tin với mọi
người và học hỏi kinh nghiệm của nhau.
- Đầu tư thêm sách, tài liệu tham khảo về giáo dục hướng nghiệp cho giáo
viên tự tìm hiểu.
d. Điều kiện thực hiện biện pháp

12


- Ban Giám hiệu nhà trường, Ban hướng nghiệp và các giáo viên cần phải
hợp tác, hỗ trợ cùng nhau xây dựng kế hoạch giáo dục hướng nghiệp chung cũng
như kế hoạch cá nhân cụ thể và thiết thực hơn.
- Đầu tư kinh phí và cơ sở vật chất để thực hiện bồi dưỡng giáo viên nòng
cốt trong công tác giáo dục hướng nghiệp.
- Phối hợp với cấp ủy Đảng, chính quyền; các cơ quan quản lý hành chính
Nhà nước về giáo dục và các tổ chức hướng nghiệp để bồi dưỡng cho giáo viên.
2.3.2.3. Tăng cường xã hội hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp
a. Mục đích của biện pháp
Do tính đặc thù của hoạt động GDHN là liên quan đến nhiều cấp, nhiều
ngành, nhiều cơ quan và lực lượng xã hội nên việc tăng cường xã hội hóa hoạt
động GDHN là biện pháp tốt nhất nhằm vừa huy động nhiều nguồn lực xã hội

sau trung học. Cung cấp đầy đủ thông tin về thị trường tuyển dụng cho học sinh
qua thông tin do địa phương cung cấp. Cung cấp rộng rãi thông tin về tình hình
phát triển kinh tế - xã hội (các khu công nghiệp, khu chế xuất, nhu cầu nhân lực
có tay nghề, thông tin về đào tạo tuyển dụng và lao động…) nhằm hướng các
hoạt động giáo dục hướng nghiệp vào việc góp phần bù đắp nhân lực thiếu hụt,
đáp ứng thị trường lao động phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương,
của đất nước.
c. Cách thức thực hiện biện pháp
- Nhà trường chủ động lên kế hoạch hoạt động phối hợp trong năm học và
có ký kết giao ước thực hiện; xây dựng nội dung thực hiện vào thời gian cụ thể
trong năm đối với từng chuyên đề trong đó phân công cụ thể trách nhiệm, nhiệm
vụ của nhà trường, trách nhiệm, nhiệm vụ các tổ chức phối hợp.
- Phối hợp với các cơ quan văn hóa của huyện, của xã tổ chức các chuyên
mục về GDHN phát thanh trên sóng truyền thanh của huyện, của xã.
- Tham mưu các cấp ủy, chính quyền địa phương huy động nguồn lực cho
GDHN. Vận động các cơ quan, doanh nghiệp địa phương có nhu cầu tuyển dụng
cùng phối hợp với nhà trường trong quá trình đào tạo và tư vấn nghề nghiệp cho
học sinh bằng các hình thức gặp gỡ, đối thoại, đi thực tế, thực tập, thm quan,
tham gia hội chợ việc làm…
- Đưa nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp vào nghị quyết của trường, của
chi bộ. Có sự đánh giá, rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động giáo dục hướng
nghiệp, lấy ý kiến đánh giá, phản hồi từ phía học sinh, giáo viên, các lực lượng
về hiệu quả các hoạt động đã thực hiện.
- Tổ chức hội thảo với cha mẹ học sinh về giáo dục hướng nghiệp cho học
sinh. Mời cha mẹ học sinh có kinh nghiệm và các bậc phụ huynh dù chưa qua
đào tạo ĐH, CĐ nhưng thành đạt do chọn được một nghề thích hợp nói chuyện,
chia sẻ kinh nghiệm về vấn đề nghề nghiệp và chọn nghề cho con em. Giáo viên
chủ nhiệm nên có những trao đổi với phụ huynh học sinh về định hướng nghề
nghiệp cho các em trong những buổi họp phụ huynh để cùng với nhà trường
giúp các em lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, khuyến khích và giúp đỡ các em

các phương pháp khi tổ chức thực hiện các hình thức hướng nghiệp. hiệu quả
của việc sử dụng các phương pháp dạy học phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện
này.
Do vậy, muốn tổ chức các hoạt động giáo dục hướng nghiệp đạt kết quả,
cần phải đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy đủ.
b. Nội dung của biện pháp
- Xây dựng phòng sinh hoạt hướng nghiệp với những trang thiết bị cần
thiết để phòng hoạt động được. Phòng có thể thông tin về thế giới nghề nghiệp,
về thị trường lao động, về xu hướng phát triển kinh tế, xã hội cảu địa phương và
cả nước. Phòng có thể cung cấp các thông tin về hệ thống đào tạo, các yêu cầu
khác nhau của ngành nghề, tư vấn cho phụ huynh và học sinh những băn khoăn,
thắc mắc về nghề nghiệp.
- Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy
nghề phổ thông.
15


- Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động ngoại
khóa, sinh hoạt hướng nghiệp như máy vi tính, máy chiếu, các thiết bị âm thanh,
…và các dụng cụ phục vụ cho dạy một số nghề như nghề điện, làm vườn, nghề
tin học văn phòng.
c. Cách thức thực hiện biện pháp
Muốn tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, tài liệu và nguồn thông tin cho
hoạt động giáo dục hướng nghiệp thì không những phải trích một phần ngân
sách Nhà nước để mua sắm vật dụng, trang thiết bị cho giáo dục hướng nghiệp
mà còn phải huy động sự ủng hộ và đóng góp từ các lực lượng ngoài xã hội như:
- Các cơ sở sản xuất gửi các hiện vật (đặc biệt là các cơ sở trong địa bàn
huyện).
- Các cơ sở đào tạo gửi các tư liệu giới thiệu về mô hình đào tạo nghề,
giới thiệu các nghề.

Thường xuyên nắm được tình hình thực hiện các hoạt động GDHN trong
nhà trường để kịp thời phát hiện những mặt chưa đạt nhằm điều chỉnh, uốn nắn
và phát huy những mặt mạnh trong quá trình thực hiện hoạt động GDHN. Kết
quả kiểm tra, đánh giá là căn cứ quan trọng để đánh giá hiệu quả GDHN, đổi
mới và hoàn thiện tổ chức, đồng thời là cơ sở để lập kế hoạch GDHN tiếp theo.
Đánh giá được thực trạng GDHN của giáo viên và tình hình học tập của
học sinh. Từ đó, kịp thời khen thưởng, khích lệ tinh thần giảng dạy và học tập
của giáo viên, học sinh cũng như điều chỉnh, uốn nắn, giúp đỡ kịp thời.
b. Nội dung thực hiện biện pháp
- Kiểm tra việc lập kế hoạch hoạt động GDHN của các cá nhân, đơn vị
thực hiện hoạt động GDHN có phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung
GDHN hay không.
- Xem xét các hoạt động GDHN được thực hiện có phù hợp với nhiệm vụ
đã đề ra trong kế hoạch GDHN hay không; tình hình thực hiện kế hoạch GDHN
có phù hợp với nguồn lực hiện có của cơ sở hay không; việc khai thác, sử dụng,
bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị hướng nghiệp có đạt hiệu quả không, có
phát huy hết những nguồn lực hiện có không.
- Kiểm tra việc thực hiện các hoạt động dạy và học của giáo viên, học
sinh; kiểm tra việc duy trì sĩ số, mức độ nhiệt tình tham gia của các cá nhân, tập
thể; từ đó động viên hoặc khiển trách kịp thời.
- Xem xét những ưu điểm, thiếu sót và nguyên nhân của những thiếu sót
trong quá trình GDHN để kịp thời điều chỉnh quyết định quản lý. Phát hiện
những nhân tố mới, những khả năng tiềm tàng, sáng tạo của cấp dưới khi thực
hiện nhiệm vụ GDHN để kịp thời bồi dưỡng hoặc điều chỉnh về mặt nhân sự. Từ
đó, giúp cán bộ, giáo viên thực hiện công tác hướng nghiệp khi cần thiết.
- Thu thập được các thông tin để có cơ sở đánh giá một cách kịp thời,
khách quan tiến độ và kết quả GDHN. Kết quả kiểm tra, đánh giá là căn cứ quan
trọng để đánh giá hiệu quả giáo dục hướng nghiệp, đổi mới và hoàn thiện tổ
chức, đồng thời là cơ sở để lập kế hoạch giáo dục hướng nghiệp tiếp theo.
c. Cách thức thực hiện biện pháp

+ Kiểm tra bằng phương pháp quan sát.
+ Kiểm tra qua trao đổi với giáo viên và học sinh.
+ Kiểm tra phải đi đôi với đánh giá để điều chỉnh các sai lệch, làm cho
các nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp đạt mục tiêu đã xác định. Đánh giá dựa
trên chuẩn đo đạc và thông tin thu được qua kiểm tra để khen chê, thưởng phạt
công tâm, công bằng mới có tác dụng và làm cho tập thể đoàn kết, nhất trí.
d. Điều kiện thực hiện biện pháp
- Có đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, đánh giá thành thạo về chuyên
môn, nghiệp vụ, đồng thời có phẩm chất tốt, trung thực, khách quan.
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh nhà trường phải thông hiểu các
nội quy, quy chế, quy định của ngành và của nhà trường có liên quan đến hoạt
động giáo dục hướng nghiệp.

18


- Những người thực hiện đánh giá phải thực sự là những người công tâm,
có tinh thần trách nhiệm cao, biết lắng nghe ý kiến của học sinh và đồng nghiệp
để có thể đánh giá một cách chuẩn xác.
- Công tác phê bình, khen thưởng sau kiểm tra được diễn ra công khai.
- Các thành viên có ý thức tự điều chỉnh hoạt động của mình, nghiêm túc
và thành thực trong việc đóng góp ý kiến cho hoạt động giáo dục hướng nghiệp
đạt chất lượng cao hơn.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này tại đơn vị trong năm học
2018- 2019 đã thu được một số kết quả sau:
- Nhận thức của giáo viên về vai trò, vị trí của hoạt động giáo dục hướng
nghiệp được nâng lên rõ rệt. Từ đó, giáo viên tham gia chủ động tích cực hơn
làm cho hiệu quả các hoạt động giáo dục hướng nghiệp ngày càng rõ nét.
- Các tiết hướng nghiệp theo chủ đề có sự đầu tư, đổi mới về nội dung,

nghề nghiệp, từ đó kích thích việc học tập và rèn luyện của học sinh trong nhà
trường. GDHN tốt sẽ định hướng học sinh lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, góp
phần quan trọng vào việc phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp. Việc quản lý
GDHN cũng bị tác động bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Quản lý
GDHN trong trường THPT được thực hiện qua nhiều hình thức, hoạt động khác
nhau như: thông qua dạy các môn văn hóa; qua dạy nghề phổ thông và lao động
sản xuất; qua hoạt động tham quan, ngoại khóa; qua sinh hoạt hướng nghiệp và
qua dạy bộ môn GDHN. Ngoài ra, để quản lý tốt hoạt động GDHN còn đòi hỏi
phải có sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng xã hội khác như phụ huynh học
sinh, các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường, các cơ sở đào tạo nghề nghiệp,
các doanh nghiệp…Khuyến khích sự tham gia của các lực lượng này trong việc
GDHN cho học sinh.
Đánh giá thực trạng quản lý GDHN ở trường THPT Lê Hồng Phong đã
cho thấy những điểm mạnh và hạn chế trong công tác này. Cán bộ quản lý, giáo
viên nhận thức đúng về vai trò của quản lý hoạt động GDHN trong nhà trường.
Hầu hết nhà trường đã thực hiện đầy đủ các nội dung quản lý, tuy nhiên vẫn
chưa đạt kết quả như mong muốn.
Các biện pháp do tác giả đề xuất nhằm vào giải quyết những vấn đề còn
chưa thực hiện tốt trong quá trình quản lý GDHN hiện nay với định hướng phát
huy vai trò của mọi thành viên trong nhà trường và các lực lượng xã hội trong
quản lý hoạt động GDHN.
3.2. Kiến nghị
3.2.1. Với Bộ Giáo dục và Đào tạo
- Xây dựng chương trình, nội dung GDHN mang tính động, không cố
định nội dung chương trình như hiện nay mà hàng năm nên có sự điều chỉnh,
cập nhật các nội dung mới về GDHN trong trường THPT. Bố trí thời lượng hợp
lý cho hoạt động giáo dục này.
- Xây dựng hệ thống văn bản pháp quy xác định nhiệm vụ, quy định trách
nhiệm, nội dung thực hiện việc quản lý hoạt động GDHN cho từng cá nhân, tổ
chức, chức danh trong các trường THPT.


Nguyễn Thị Nụ

21


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đặng Danh Ánh (2005), Tư vấn chọn nghề cho học sinh phổ thông, Tạp
chí giáo dục số 121
2. Đặng Danh Ánh, Tư vấn chọn nghề cho học sinh phổ thông, Tạp chí Giáo
dục số 121 - 9/2005
3. Đặng Quốc Bảo (1997), Một số khái niệm về quản lý giáo dục, Trường
quản lý Cán bộ GD&ĐT, Hà Nội.
4. Bộ GD&ĐT (1981), Thông tư số 33/TT ngày 17 tháng 01 năm 1981 của
Bộ Giáo dục, Hướng dẫn thực hiện Quyết định 126/CP của Hội đồng Chính
phủ, Hà Nội.
5. Bộ GD&ĐT (2011), Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ
thông và trường phổ thông có nhiều cấp học. (Ban hành theo Thông tư số
12/2011/TT-Bộ GD&ĐT ngày 28/3/2011 của Bộ GD&ĐT), Hà Nội.
6. Nguyễn Phúc Châu (2010), Quản lý nhà trường, NXB Đại học sư phạm.
7. Trần Khánh Đức (2002), Giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp và phát triển
nguồn nhân lực, tuyển tập các công trình nghiên cứu và bài báo khoa học
giai đoạn 1990 - 2002, NXB Giáo dục, Hà Nội
8. Phan Thị Tố Oanh (1996), Nghiên cứu nhận thức và lựa chọn nghề của
học sinh trung học phổ thông, Luận án tiến sĩ.
9. Hà Thế Truyền (2005), Một số biện pháp thực hiện giáo dục lao động –
hướng nghiệp - dạy nghề góp phần thực hiện tốt việc phân luồng trong
đào
tạo, Tạp chí giáo dục số 107.