1. Mở đâu
1.1.Lí do chọn đề tài.
Cuộc sống hiện đại đã có những tác động không nhỏ tới ngành giáo dục. Vì
thế, việc làm tốt công tác chủ nhiệm có ý nghĩa rất lớn trong giáo dục học sinh –
nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi học sinh có thể tiếp cận thông tin từ nhiều
nguồn khác nhau.
Giáo viên chủ nhiệm luôn đóng vai trò hạt nhân, là người vạch kế hoạch, tổ
chức cho học sinh thực hiện các chủ đề theo kế hoạch. Đồng thời theo dõi, đánh giá
việc thực hiện của học sinh. Để làm tốt nhiệm vụ chủ nhiệm lớp, giáo viên chủ
nhiệm phải biết tổ chức, hướng dẫn cho tập thể lớp hoạt động; phát huy năng lực tự
quản của học sinh; tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích để nắm được đặc điểm, hoàn
cảnh, tâm sinh lý, trình độ, năng lực của từng học sinh trong lớp từ đó khuyến
khích học sinh học tập và rèn luyện. Chính vì vậy, bên cạnh việc nâng cao năng lực
chuyên môn của mình, giáo viên chủ nhiệm phải học tập, tích luỹ để có nghiệp vụ
của một nhà tổ chức, một nhà tâm lý, một nhà giáo dục, phải tự rèn luyện để có tấm
lòng của một người cha, người mẹ, phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Mặc dù trường THPT Lê Lai là một trong những trường thuộc huyện miền
núi Thanh Hóa, nhưng trong những năm qua nhà trường đã đạt các thành tích đáng
ghi nhận, nền nếp kỉ cương nhà trường luôn được giữ vững, trong đó giáo viên chủ
nhiệm đóng một vai trò quan trọng. Tuy vậy, đầu vào của học sinh khá, giỏi rất ít;
phần lớn là học sinh có học lực trung bình và yếu. Giáo viên chủ nhiệm chưa chú
trọng phong trào thi đua học tập mà chỉ tập trung rèn luyện nền nếp lớp mình. Đây
là lí do tôi trăn trở và tìm tòi “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phong trào
thi đua học tập của học sinh lớp 10B6 trường THPT Lê Lai, năm học 2017 2018”. Bởi vì, chỉ có nâng cao ý thức học tập, học sinh mới cố gắng, phấn đấu, có
kế hoạch học tập cho tương lai của mình. Và khi đã có ý thức thi đua học tập các
1
em mới có mục tiêu phấn đấu. Đó cũng là cơ sở để hình thành ý thức tự giác học
tập và rèn luyện nhân cách, đạo đức cho học sinh.
- Học sinh phát huy được năng lực sở trường vốn có.
- Có cơ hội đóng góp sức lực nhỏ bé của mình cho tập thể lớp, cơ hội để tự
khẳng định mình, lớp sẽ tạo thành một khối đoàn kết, thống nhất.
- Là căn cứ để từng tập thể và cá nhân có dịp tự đánh giá bản thân.
- Đánh giá, rút ra ưu điểm, mặt hạn chế để học sinh rút kinh nghiệm. Biểu
dương và phê bình đúng đối tượng sẽ có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua.
- Thấy được sức mạnh của tình đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn
nhau thì sẽ có tác dụng lớn trong phong trào thi đua học tập và rèn luyện.
2.2. Thực trạng của phong trào thi đua học tập tại lớp 10B6 trường THPT
Lê Lai.
Trường THPT Lê Lai có tiêu chí thi đua rõ ràng cho tất cả các lớp, mỗi tuần
đều có xếp loại thi đua theo từng khối, lớp ở cả hai mặt nề nếp và học tập, căn cứ
vào hai mặt hoạt động đó, nhà trường xếp thi đua cho các lớp. Phong trào thi đua
học tập thường được tổ chức thành hai đợt trong năm học. Đợt 1, thi đua lập thành
tích chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Đợt 2, thi đua lập thành tích chào
mừng ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và ngày thành lập đoàn 26/3.
Dựa vào tiêu chí thi đua của nhà trường, các lớp đều xây dựng tiêu chí thi
đua cho học sinh. Mỗi học sinh nếu vi phạm những lỗi liên quan đến kỉ luật nhà
trường, xếp loại giờ học sẽ bị trừ điểm.
Những đợt thi đua này diễn ra khá sôi nổi, học sinh các lớp khá tích cực. Tuy
nhiên, phong trào thi đua chỉ hữu ích đối với những lớp khá, những lớp ngoan, lớp
chọn. Vì vậy mỗi đợt thi đua chỉ là cuộc chạy đua giữa các lớp chọn nhất là về học
tập. Cho nên, phong trào thi đua học tập của lớp chỉ mang tính hình thức, không tác
động trực tiếp vào từng đối tượng học sinh, các em sẽ không hiểu thấu đáo ý nghĩa
3
của việc thi đua. Vì thế, không phấn đấu, không thi đua thực sự, các em sẽ không
nỗ lực, cố gắng để học tập, không vươn lên để thi đua cùng bạn bè, không đóng góp
công sức cho phong trào của lớp.
tảng thi đua”[2].
2.3.1.Lập“Phiếu điều tra mục tiêu, nguyện vọng học tập”:
Sau khi nhận lớp chủ nhiệm, giáo viên cần tiến hành tìm hiểu, nắm bắt thông
tin về đối tượng học sinh lớp chủ nhiệm qua các kênh thông tin khác nhau như:
Học bạ năm học trước, điểm đầu vào của lớp, đặc biệt là “ Phiếu điều tra mục tiêu,
nguyện vọng học tập”. Vì thế, ngay đầu năm, tôi đã lập “ Phiếu điều tra mục tiêu,
nguyện vọng học tập” để biết được tình hình học tập, nguyện vọng của từng học
sinh ( Phụ lục )
Nhờ “ Phiếu điều tra mục tiêu, nguyện vọng học tập”, từ đầu năm học tôi đã
nắm bắt được sở thích cũng như mục tiêu học tập của các em. Đây cũng là một căn
cứ để lựa chọn học sinh có năng lực, nhiệt tình vào ban cán sự lớp. Đồng thời cũng
là cơ sở để tôi đưa ra những biện pháp phù hợp trong việc giáo dục học sinh lớp
chủ nhiệm.
2.3.2. Phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn và phụ huynh học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên tập hợp ý kiến đồng nghiệp về lớp mình;
trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp về những vấn đề cụ thể của lớp để cùng đưa ra
giải pháp giáo dục thống nhất, đề xuất các ý kiến của tập thể học sinh về công tác
dạy và học với giáo viên có liên quan.
Việc phối hợp với giáo viên bộ môn giúp giáo viên chủ nhiệm theo dõi, kiểm
tra và đôn đốc việc học tập của tập thể và cá nhân, phát hiện sự tiến bộ, ổn định hay
sa sút trong học tập của từng học sinh, góp phần thúc đẩy phong trào thi đua học
học tập của lớp.
5
Tổ chức và thực hiện tốt các kỳ họp phụ huynh học sinh do nhà trường đề ra.
Đi thăm, trao đổi trực tiếp hoặc có thể trao đổi qua điện thoại với gia đình học sinh
khi cần thiết. Mời phụ huynh học sinh đến trường trao đổi về việc giáo dục học sinh
khi có những hiện tượng bất thường và khẩn cấp. Ở mỗi chủ điểm sinh hoạt trọng
hãy để nó tự nghiên cứu và học tại nhà”. Sau đó bà đã tự nuôi dạy cậu bé cho đến
khi bà bị ốm và qua đời. Cậu bé đó chính là Thomas Edison. Rất nhiều năm sau khi
mẹ qua đời, Edison đã trở thành một trong những nhà phát minh vĩ đại nhất thế
kỷ[4].
Hay Nick Vujicic, diễn giả nổi tiếng sinh ra thiếu hai tay, hai chân, nhưng
anh đã vượt qua trở ngại bệnh tật, tốt nghiệp đại học tài chính năm 21 tuổi, trở
thành nhà diễn thuyết nổi tiếng thế giới với phương châm “ Cuộc sống không giới
hạn” ”[5].
7
Khi nhắc tới những học sinh cũ của trường đã thành đạt tôi giới thiệu hình
ảnh về em Quách Văn Luận, người từng đạt giải nhất cuộc thi “Âm vang xứ Thanh
”, em Vũ Thị Nga, Nguyễn Thị Linh...từng là sinh viên trường Đại học Bách Khoa
và hiện đang làm việc tại tập đoàn viễn thông Viettel.
Quách Văn Luận từng là sinh viên trường Đại học Bách Khoa và hiện
đang làm việc tại tập đoàn viễn thông Viettel.
Tôi nhận thấy rất rõ sự tác động mạnh mẽ của những hình ảnh có thực và gần
gũi từ những gương thành đạt của những học sinh cũ.
Gần đây nhất là học sinh Phạm Văn Minh, đã giành giải nhất tháng cuộc thi
“Âm vang xứ Thanh”.
8
Phạm Văn Minh, đã giành giải nhất tháng cuộc thi “Âm vang xứ Thanh”.
Tuy nhiên điều quan trọng là sau mỗi hình ảnh, mỗi câu chuyện, tôi đã đặt những
câu hỏi để các em suy nghĩ, trình bày quan điểm và rút ra bài học. Chẳng hạn: Theo
vì thua bạn. Cho nên đã có những cuộc ganh đua rất mạnh mẽ giữa các cá nhân
trong lớp. Những em có vị trí cao ở mỗi kì kiểm tra muốn trụ Vị trí danh dự, những
em thua muốn vượt bạn. Vì thế nhiều sự thay đổi rất đáng kể diễn ra trong lớp.
Có thể nói, tại lớp 10B6, vị trí danh dự của học sinh thay đổi khá nhiều. Có
nhiều học sinh trụ vị trí tốt, luôn đứng trong tốp 5 như em: Mai Văn Cường, Lê
Trung Sỹ, Lê Thị Tú,... Có nhiều em có sự nỗ lực vượt bậc so với đầu năm lớp 10
như: Trương Công Nam, Lê Thị Kim Yến...Có em bứt phá ngoạn mục: Bùi Thị
Anh, Lê Thị Nga...
10
Vị trí danh dự tháng 09/2017
Chạy đua vị trí danh dự của lớp là một cuộc đua lành mạnh. Nó cho thấy học
sinh của lớp chú tâm đến việc học, dần hình thành mục tiêu học tập.
Vị trí danh dự tháng 10/2017
...
11
2.3.5. Phong trào “ Điểm 100 cho chất lượng”
Để phong trào học tập của lớp chủ nhiệm được thường xuyên, liên tục, tôi đã
tổ chức phong trào “ Điểm 100 cho chất lượng”. Đó là cuộc thi đua học tập giữa
các cá nhân trong lớp, giữa các tổ với nhau trong các tuần, các tháng, các học kì và
cả năm học.
Bước 1: Xây dựng nội quy thi đua làm cơ sở theo dõi, trừ điểm các thành
viên trong lớp và các tổ, trong đó có quy định điểm trừ cho các cá nhân khi mắc lỗi
hoặc điểm cộng khi lập thành tích ( Phụ lục 3)
* Cách tính điểm:
- Chất lượng ổn định: Lê Thị Kim Yến, Mai Văn Cường...
Tháng 10:
- Chất lượng cao: Trương Công Nam, Bùi Thị Anh...
- Chất lượng ổn định: Mai Văn Cường, Lê Trung Sỹ...
Tháng 11:
- Chất lượng cao: Lê Thị Nga, Lê Thị Tú...
- Chất lượng ổn định: Lê Trung Sỹ.
Tháng 12:
- Chất lượng cao: Lê Thị Tú, Mai Văn Cường...
- Chất lượng ổn định: Lê Thị Kim Yến, Phạm Thị Oanh
...
13
Học sinh giỏi và tiên tiến lớp 10B6 năm học 2017-2018
* Một số lưu ý trong việc tổ chức phong trào thi đua học tập:
- Một số học sinh có tính tự giác chưa cao, nếu giáo viên chủ nhiệm không
có quy chế rõ ràng thì công tác thi đua chỉ là hình thức. Nhưng nếu không có phong
trào thi đua lớp sẽ có biểu hiện rời rạc, cục bộ. Học sinh bị mất phương hướng,
không xác định rõ được động cơ, mục đích học tập của mình.
- Thi đua phải chính xác, công khai, công bằng, kịp thời; kết hợp chặt chẽ
động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất.
- Giáo viên chủ nhiệm phải trao đổi với giáo viên bộ môn để được sự ủng hộ
nhiệt tình của giáo viên các bộ môn khác.
- Nội quy lớp học, quy chế thi đua, giáo viên soạn thảo nhưng có sự thảo
luận, góp ý của học sinh.
- Việc tổ chức thi đua phải được thông qua trong hội nghị phụ huynh để phụ
huynh hiểu ý nghĩa của phong trào thi đua, nhiệt tình ủng hộ về cả tinh thần và vật
chất. Từ sự đồng ý của phụ huynh của lớp, giáo viên chủ nhiệm dễ dàng kết hợp
SL
12
%
28,6
SL
%
4
9,5
Phiếu khảo sát cuối năm học
SL
26
%
61,9
Mục tiêu vào ĐH-CĐ-
Không có mục tiêu, động
Chưa xác định rõ ràng
THCN
cơ học tập
mục tiêu, động cơ học
tập
Khảo sát chất lượng HK II
SL
%
3
7,1
Khá
10
Trung bình
29
Yếu
3
Tổng
42
Lớp đạt danh hiệu:
23,8
69,1
7,1
100
15
24
0
42
35,7
- Đề tài tôi đưa ra còn nhiều hạn chế, xin đề nghị đồng nghiệp bổ sung, hoàn
thiện để có thể có những biện pháp đa dạng hơn trong quá trình chủ nhiệm.
- Kính mong các cấp, ngành quan tâm nhiều hơn để chúng tôi có điều kiện sử
dụng các phương tiện, thiết bị hỗ trợ trong dạy học, đặc biệt trong giờ sinh hoạt 15
phút và cuối tuần để những giờ đó không còn áp lực và cảm giác nặng nề đối với
học sinh.
- Để tiến hành các biện pháp này, giáo viên chủ nhiệm phải tuân thủ nguyên
tắc: thương yêu học sinh, có tính công bằng khách quan, tuyệt đối không có một
biểu hiện thiên vị.
Tôi thiết nghĩ, dù sử dụng biện pháp nào thì vẫn cần nhất ở giáo viên chủ
nhiệm tấm lòng nhiệt tình, trách nhiệm, tâm huyết với các em học sinh. Hãy gần
gũi để hiểu và chia sẻ như một người bạn, người anh, người chị, người mẹ, người
cha mà các em tin tưởng. Đó là bí quyết thành công trong công tác chủ nhiệm.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
XÁC NHẬN CỦA
Thanh Hóa, ngày 25 tháng 04 năm 2018
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Người viết
Lê Thị Tâm
17
Tài liệu tham khảo
Nội quy lớp 10B6
19
TT
NỘI DUNG
ĐIỂM
(tối đa)
5
10
1
2
Đi học chậm: - 5 điểm
Vắng học: Không lí do: - 10 điểm/ Có lí do:- 5 điểm
Điểm miệng và các bài kiểm tra
3
Điểm 10: + 10 điểm/Điểm 9: + 9 điểm/ Điểm 8: + 8 điểm
40
4
5
6
NỘI DUNG
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
20
TRANG
1
1
2
2
2
3
4
5
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến
2.1. Cơ sở lí luận của phong trào thi đua học tập
2.1.1. Một số khái niệm chung
2.1.2. Tác dụng của phong trào thi đua học tập
2.2. Thực trạng của phong trào thi đua học tập tại lớp 10B6
2
2
16
17
18
19
21