1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi
người, nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác chú trọng từ bữa ăn, giấc ngủ
và sự tiến bộ của các cháu.
Bác hồ nói: “Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây,
hồn nhiên như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình
Chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ,
thần tiên.
Làm quen văn học “ truyện kể” là một hoạt động không thể thiếu được đối
với trẻ ở lứa tuổi mầm non, vì thông qua các hoạt động làm quen với các tác
phẩm văn học “ truyện kể ” là loại hình nghệ thuật, đặc sắc, không thể thiếu
được trong đời sống con người. Đặc biệt nó rất gần gũi với trẻ thơ, từ buổi đầu
thơ ấu trẻ đã sống tran hòa trong không khí lời ru “ ầu ơ ” đầy yêu thương tận
tình của mẹ, bà… và đó cũng là cánh cửa mở ra chân trời nhận thức cho trẻ.
Từ khi lọt lòng mẹ đến lúc chập chững tập đi, tập nói, đến lúc trẻ biết viết,
biết đọc thì văn học là chiếc cầu nối, là phương tiện dẫn dắt trẻ. Nói những tiếng
nói, đi những bước đi đầu tiên, ngôn ngữ trau chuốt của trẻ, truyện kể là tấm
gương mẫu mực về lời ăn tiếng nói cho trẻ học tập là phương tiện hữu hiệu trong
việc giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước, tình yêu mến
bạn bè, với những người thân, biết được việc làm tốt, biết yêu cái đẹp, cái thiện,
ghét cái ác độc. Truyện kể còn là phương tiện hình thành các phẩm chất đạo đức
trong sáng cho trẻ. Qua việc cho trẻ làm quen văn học truyện kể chính là hình
thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển
trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên ở cỏ, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu
thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ,
cô giáo, anh chị em. Thông qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm
những tình tiết của tác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác
phẩm. Thông qua sự hiểu biết, trí tưởng tượng của trẻ.

giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi làm quen với tác
phẩm văn học thông qua truyện kể trường mầm non Lộc Tân”.
1.2.Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi làm
quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể.
1.3-Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu một số biện pháp để nâng cao chất lượng cho trẻ 3-4 tuổi làm
quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể ở trường mầm non Lộc Tân –
Hậu Lộc – Thanh Hóa.
1.4- Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc các tài liệu có liên quan đến đề tài.
- Phương pháp đàm thoại: Nhóm phương pháp này rất quan trọng khi dạy trẻ
dựa trên phương pháp này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.
- Phương pháp trực quan minh họa.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Nhóm phương pháp này nhằm giúp
người học có kiến thức một cách hệ thống về quy trình điều tra khám phá trong
thực tế.
- Phương pháp thực hành – trải nghiệm: Là nhóm phương pháp tổ chức
cho trẻ thực hành luyện tập để cung cấp kiến thức và vận dụng những điều đã
tiếp thu
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là phương pháp trực tiếp tác động
vào đối tượng có trong thực tiễn để làm bộc lộ bản chất và quy luật vận động
của đối tượng đó, giúp người nghiên cứu thu thập hoặc làm nảy sinh các ý tưởng
nghiên cứu đề xuất sáng tạo.
- Phương pháp xử lý thống kê toán học: Tổng hợp và phân tích số liệu đã
điều tra và khảo sát

2


truyện. Trong quá trình cảm thụ tác phẩm văn học giáo viên dạy trẻ về những thể
loại tác phẩm với những đặc trưng tiêu biểu nhất, dạy trẻ vận dụng những điều
đã biết vào ngôn ngữ bản thân và khẳng định ở trẻ mẫu giáo có thể phát triển sự
cảm thụ một phần giá trị nghệ thuật của tác phẩm văn học. Qua tác phẩm văn
học giúp trẻ quen dần với tính chất nhiều ý nghĩa của ngôn ngữ văn hóa dân tộc,
giúp trẻ hiểu được nghĩa đen, nghĩa bóng mà nhà văn muốn truyền đạt. Trường
mầm non giáo dục trẻ thông qua nhiều hoạt động, mỗi hoạt động đều góp phần
giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện. Trong đó hoạt động văn học thông
qua truyên kể là một trong những hoạt động không thể thiếu được và vô cùng
quan trọng đối với trẻ mẫu giáo. Làm thế nào để cho trẻ làm quen với các tác
phẩm văn học thông qua hoạt động kể truyện đây là dấu chấm hỏi để cho những
người làm công tác giáo dục phải suy nghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp
và biện pháp giáo dục phù hợp. Để đáp ứng được mục đích đề ra là giúp trẻ có
đạo đức tốt, biết yêu thiên nhiên yêu Tổ quốc, yêu những người xung quanh
mình như: Ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, cô giáo và bạn bè…thì mỗi giáo viên phải
3


cố gắng trong chăm sóc giáo dục trẻ để đưa ra những phương pháp, biện pháp
giáo dục trẻ phù hợp theo chương trình giáo dục mầm non hiện nay.
2.2. Thực trạng.
Trong việc thực hiện chuyên đề làm quen với tác phẩm văn học thông qua
truyện kể đã có nhiều đầu tư vào việc nâng cao các hình thức cho trẻ làm quen
với tác phẩm văn học đặc biệt là dạy trẻ kể diễn cảm, dạy trẻ kể chuyện sáng tạo
dưới nhiều hình thức phong phú và đa dạng song vẫn còn nhiều hạn chế, chưa
sáng tạo trong việc truyền đạt nội dung tác phẩm tới trẻ. Mặt khác vẫn còn một
số giáo viên chưa thực sự có năng khiếu trong việc truyền đạt nội dung tác phẩm
văn học cụ thể là chưa bộc lộ được cảm xúc hấp dẫn nhằm lôi cuốn trẻ, chưa
lồng ghép tích hợp dẫn tới nhàm chán trong tiết học... đây là một trong những
vấn đề mà bản thân tôi cảm thấy cần phải có biện pháp cụ thể nhằm nâng cao tác

để gặp và trao đổi với phụ huynh là rất khó, nhận thức của một số phụ huynh
còn hạn chế chưa quan tâm đến việc chăm sóc giáo dục con em mình. Bên cạnh
4


đó trong quá trình giảng dạy giáo viên còn gặp một số khó khăn như: Lứa tuổi
các cháu còn nhỏ, ở những tháng đầu nhận lớp các cháu không chịu vào lớp học
do không chịu xa cha mẹ, chưa quen với môi trường học tập, các cháu đang ở
lứa tuổi tập ăn, tập nói, chưa biết làm vệ sinh cá nhân. Về học tập các cháu chưa
có nề nếp không chịu ngồi vào vị trí học tập, đi lung tung, mức độ tiếp thu bài
chưa cao…đó là khó khăn mà giáo viên gặp phải trong quá trình giảng dạy. Một
số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến vấn đề học của con em mình, phó mặc
cho cô giáo ở trường, coi nhẹ chương trình học của trẻ, nhiều phụ huynh cho
rằng học ở lứa tuổi mầm non là chưa cần thiết. Nên một phần nào đó ảnh hưởng
đến quá trình học tập của các cháu. Đây là một vấn đề đang được quan tâm và
giải quyết sớm để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
Những thực trạng trên đã gây không ít khó khăn trong việc thực hiện
chương trình giáo dục nói chung và dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học
thông qua truyên kể nói riêng.
* Kết quả khảo sát thực trạng.
Xuất phát từ tình hình trên, sự nhận biết của trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi thông
qua hoạt động làm quen tác phẩm văn học thông qua truyện kể. Tôi đã đánh giá
khảo sát chất lượng đầu năm học được như sau:
Bảng 1: Bảng kết quả khảo sát trẻ
Nội dung
Số
Kết quả
khảo sát
trẻ
Đạt yêu cầu

12,
7 21,2 16 48,5 6 18,2
0
0
nhân vật
Trẻ
hiểu
nội
dung 33 3
9,1
7 21,2 19 57,6 4 12,1
0
0
câu truyện
Trẻ kể lại
được
33 4 12,1 6 18,2 17 51,5 6 18,2
0
0
truyện
Căn cứ vào kết quả khảo sát tôi thấy tỉ lệ đạt tốt khá còn thấp, trẻ trung bình
và yếu vẫn chiếm % cao.
Nguyên nhân:
- Đối với giáo viên:

5


+ Giáo viên chưa có sáng tạo trong việc kể chuyện nhập vai các nhân vật và
chuyển từ kể chuyện sang sân khấu, giáo viên còn nặng nề trong việc hướng dẫn

Có con ba ba, đội nhà đi trốn, bì bà bì bõm, bé bắt ba ba.
Bà bảo bé, bế búp bê, bé bồng bé bế, búp bê ngoan nào.
Có những trò chơi phát triển vốn từ cho trẻ. Ví dụ: Trò chơi đố con gì kêu, đố ai
kể được nhiều nhất, đố ai nhanh, đố ai nói giỏi, chơi nói ngược...
Tháng 1 + 2: Vẫn xuyên suốt hai nhiệm vụ ở trên nhưng tôi đào sâu vấn đề
luyện trí nhớ cho trẻ qua các bài thơ, đồng dao đặc biệt là những câu truyện kể
đầy lôi cuốn và hấp dẫn. Gợi ý cho trẻ sử dụng những loại câu đơn giản đủ
nghĩa.
Tháng 3 + 4 + 5: Tôi xây dựng những trò chơi giúp trẻ nói đúng ngữ pháp, nói
mạch lạc.
Ví dụ: Trẻ “nói theo mẫu câu” của một câu chuyện nào đó: “ Người anh tham
chiếm hết ruộng vườn, nhà cửa, trâu bò của cha mẹ để lại” (Truyện cây khế)
6


hoặc “ nói nốt câu” ví dụ cô nói: Bà biến thành chim vì...Trẻ nói bà muốn bay
đi tìm nước uống hoặc vì Tích Chu ham chơi không lấy nước cho bà...Cô lưu ý
thay đổi các mẫu câu khác nhau tuỳ theo nhận thức của trẻ, cho trẻ chơi từ dễ
đến khó, các mẫu câu phức tạp dần lên hoặc “ đặt câu với từ”, “ kể nốt truyện”, “
kể chuyện”...đề củng cố kĩ năng nói đúng ngữ pháp, phát triển trí tượng tượng,
sáng tạo của trẻ. Khi đã có một số lượng vốn từ phong phú trẻ sẽ tự tin kể
chuyện, đóng kịch... một cách hứng thú và tự tin nhất.
* Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp, thói quen, tạo môi trường hoạt động.
Để tạo tốt môi trường học tập trong lớp tôi luôn sắp đặt đồ dùng đồ chơi
trong lớp hợp lý để tạo cho không gian rộng rãi thoải mái để cho trẻ chuẩn bị
vào tiết học với tâm lí thoải mái trẻ tiếp thu bài một cách tốt nhất. Từ những
không gian này tôi đã sử dụng việc dạy và học vừa tạo cho cô một sự thoải mái,
trẻ phấn khởi hứng thú trong khi học và cô biết tận dụng không gian này bố trí
chỗ bày hợp lý những đồ dùng để phục vụ cho tiết dạy đạt kết quả tốt.
Ngay từ ngày đầu vào năm học tôi đã chú trọng đến việc xây dựng nề nếp

m d thu hỳt tớnh tỡm hiu ca tr. B trớ gúc vn hc phự hp tng cỏ nhõn
tr hoc nhúm tr cú th la chn theo yờu cu v hng thỳ. T chc cỏc hot
ng thớch hp cỏc ni dung theo ch , m bo tỏc ng lờn nhiu mt phỏt
trin ca tr. Khai thỏc mi liờn h gia ni dung hot ng ca cỏc lnh vc
khỏc nhau. Tuy nhiờn kt hp phi nh nhng, linh hot, hp lý m bo trng
tõm ca gi hot ng.
giỳp tr nõng cao kh nng cm th vn hc thụng qua truyn k thỡ
vic to c hi cho tr lm quen vi tỏc phm vn hc phi thng xuyờn. Ngay
t u nm hc BGH nh trng ó trang b cho lp nhiu cun truyn, tp chớ.
Ngoi ra tụi cũn su tm cỏc sỏch vn hc, cỏc ha bỏo, tp chớ, lch c, nguyờn
liu cho tr t lm sỏch xõy dng mt Gúc th vin mang ni dung vn
hc, ti Gúc th vin tr c xem cỏc tranh truyn, tp chớ, ha bỏo. T ú
tr ó cm nhn c nhp iu, cõu t trong cỏc tỏc phm vn hc thụng qua
truyn k.
* Bin phỏp 3 : ng dng cụng ngh thụng tin vo hot ng hc dy k
chuyn .
Sau khi ó su tm nhng giỏo ỏn in t phự hp vi ni dung bi dy trờn
mng Internet hay do mỡnh t thit k, tụi tin hnh ng dng vo bi dy.Tụi
nhn thy rng: Tr quan sỏt trờn mỏy vi tớnh luụn mang li cho tr
hng thỳ v kớch thớch tr tham gia vo cỏc hot ng hn na
khi trờn mỏy vi tớnh cỏc hỡnh nh xut hin v mt i hay kốm
theo cỏc hiu ng mi l, hp dn, tr s tp trung s chỳ ý
trc nhng iu mi l, tit hc s cng t hiu qu hn. Cú
nhiu cỏch ng dng CNTT nh: Mi u vo bi tụi s dng ri tay trờn
mỏy chiu to hng thỳ cho tr tham gia vo hot ng k chuyn.
nh 1: ng dng cụng ngh thụng tin lỳc vo bi.
Hay cỏch thng ỏp dng CNTT thng c a vo bi dy lỳc giỏo viờn
c, k cho tr nghe tỏc phm vn hc ln 2. Tuy nhiờn tựy theo hng thỳ ca
tr, giỏo viờn phi bit linh hot a nhng hỡnh nh minh ha trờn mỏy tớnh vo
thi im no cho thớch hp. ụi khi chỳng ta cú th ỏp dng vo lỳc giỏo viờn

Chia lớp thành 2 đội thi đua nhau lên ghộp tranh đúng thứ tự nội
dung câu chuyện.
Hoạt động 3: Dạy trẻ kể lại chuyện
Cô đóng vai trò là ngời dẫn truyện, cho 3 trẻ ở 3 tổ
đóng vai: Thỏ, Dê, Hơu nhìn vo tranh đã xếp cùng kể lại
truyện. Khuyến khích cả lớp cùng kể theo bạn. Cô nhận xét,
tuyên dơng cả lớp.
Nh vy vic ng dng CNTT vo bi dy c ỏp dng vo thi im cụ
k ln 2. Trong hot ng ny giỏo viờn cú th linh hot ng dng CNTT vo
thi im cho tr chi: Thi ti xp tranh. Nhng tranh minh ha ni dung cõu
chuyn c sp xp ln xn tr sp xp li theo th t bng cỏch clich con
chut vo th t cỏc tranh, cỏc tranh ny s t ng sp xp theo trỡnh t nu tr
chn ỳng tranh. Tuy nhiờn lm c iu ny tr phi cú mt s thao tỏc c
bn nh di chut, bt tt mỏy. Vic ng dng CNTT vo bi dy lm tr rt hng
thỳ vi tit hc tuy nhiờn giỏo viờn khụng nờn quỏ lm dng vo mỏy tớnh m
phi bit vn dng linh hot cú khoa hc ca cỏc phng phỏp giỏo dc nhm
kớch thớch c hng thỳ ca tr. Trong khi c, k din cm cõu chuyn kt
hp vi hỡnh nh minh ha trờn mỏy chiu giỏo viờn phi bit kt hp, s dng
cỏc yu t phi ngụn ng nh: ỏnh mt, c ch, iu b. s lờn xung ca ging
c, ng thi cỏc ng tỏc, ỏnh mt, c ch v s thay i nột mt ca giỏo viờn
phự hp vi ni dung v s phỏt trin c th ca cỏc chi tit trong cõu chuyn
to nờn s hp dn, lụi cun tr th.
Nh vy, cú th núi rng cụng ngh thụng tin l phng
tin rt hu ớch trong vic truyn th kin thc cho tr, giỳp tr
phỏt huy c tớnh tớch cc trong hot ng cho tr lm quen
vi vn hc.

9



Khi kể truyện tôi sử dụng mô hình để dẫn dắc vào bài sau đó tôi dùng rối để kết
hợp kể nội dung câu truyện khi dùng rối phải chú ý kết hợp giữa lời kể và cách
sử dụng nhân vật cho phù hợp.
Ngoài ra có những truyện tôi sử dụng bằng mô hình và sa bàn, các nhân
vật là những con vật như thỏ, chó, mèo, gấu, gà trống tôi làm bằng các lọ phế
thải hay bằng bìa cứng.
Khi sử dụng trong giờ dạy kể truyện tôi chỉ đưa đồ dùng đó ra 1 đến 2 lần
không nên kết hợp nhiều lần làm trẻ nhàm chán. Tùy vào từng nội dung câu
truyện mà tôi sử dụng đồ dùng trực quan cho phù hợp.
Chính vì thế tôi thiết nghĩ để giờ học đạt kết quả cao thì hình tượng trực
quan là rất quan trọng đối với trẻ lời nói cụ thể và có hình ảnh trực quan minh
họa của giáo viên giúp trẻ cảm nhận được tác phẩm văn học thông qua truyện kể
một cách dễ hiểu nhất.
10


Việc tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể
trong trường mầm non một phương tiện không thể thiếu để hỗ trợ cho việc thành
công của tiết dạy chính là đồ dùng trực quan minh họa, lựa chọn phương tiện
trực quan sao cho phù hợp có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, phương pháp này phù
hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non, ngôn ngữ hình thể của cô giáo là
phương tiện trực quan sinh động nhất. Ngôn ngữ nói, đọc diễn cảm rõ ràng mạch
lạc, tình cảm hòa quyện giữa âm thanh, nghĩa từ, giữa giọng điệu và cử chỉ điệu
bộ sẽ làm sống dậy hình ảnh đẹp trong mắt trẻ. Ngoài ngôn ngữ hình thể thì rối,
tranh cũng là biện pháp trực quan sinh động giúp trẻ hứng thú và tạo kết quả tốt
trong giờ học.
Ảnh 2: Thu gom phế liệu từ phụ huynh.
Ảnh 3: Cô và trẻ làm đồ dùng đồ chơi.
*Biện pháp 5: Sử dụng giọng điệu, ngữ điệu, cử chỉ phù hợp với tính
cách của từng nhân vật.



Từ những biện pháp tự rèn luyện bản thân tôi thấy đã mang lại hiệu quả
rất cao trong giờ dạy kể truyện tôi thấy trẻ hứng thú ngồi im nghe cô kể truyện.
Trong tất cả các tác phẩm văn học mà tôi định đưa ra cho trẻ cảm nhận tôi luôn
xác định chuẩn giọng đọc, giọng kể cho câu chuyện, bài thơ đó, giọng dặc trưng
cho từng nhân vật, từng tình huống trong truyện. Và khi kể, đọc cho trẻ nghe
hay khi đã hướng dẫn trẻ đọc, kể tôi cố gắng giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái
cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật,
giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường (khẫu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc
tính. Qua tác phẩn văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện
của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ
nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Văn học là một kho tàng kiến thức không thể thiếu được trong mọi hoạt
động và giao tiếp của trẻ .Vì tất cả chúng ta đều hiểu biết và giao tiếp bằng
ngôn ngữ. Thông qua những bài thơ những câu chuyện mà cô đọc và kể cho trẻ
nghe để diễn tả được nội dung mà cô muốn truyền đạt. Vì vậy việc sử dụng ngôn
ngữ đọc kể diễn cảm phải có sức thu hút, lôi cuốn, trẻ say mê với tác phẩm văn
học để đạt hiệu quả cao. Ở lứa tuổi này trẻ chưa biết đọc các câu chuyện muốn
cho trẻ được học được biết thì phải đọc kể cho trẻ nghe, giọng đọc và lời kể phải
hấp dẫn, truyền đạt tốt tác phẩm bao nhiêu thì giúp trẻ hứng thú cảm thụ tác
phẩm văn học bấy nhiêu. Nhưng nếu ta đọc chuyện thì ta phải đọc đúng từng
câu, từ trong câu chuyện, dù đọc hay kể giáo viên cũng phải thể hiện được ngữ
điệu giọng nói, ánh mắt cử chỉ của từng nhân vật. Để giúp trẻ có khả năng đọc
và kể tốt hơn, sau mỗi lần đọc cô phải nhận xét từng trẻ, những lời động viên
khen ngợi khích lệ trẻ là rất cần thiết. Điều đó giúp trẻ tự tin phấn khởi trẻ đọc
ngày càng tốt hơn. Trong khi đọc cô phải chú ý đến giọng đọc của trẻ, nếu trẻ
đọc sai cô phải sửa sai cho trẻ để trẻ nhận ra những thiếu sót lần sau trẻ đọc
đúng và diễn cảm hơn. Để dạy trẻ học và đọc thuộc những câu truyện làm cho
trẻ rung động trước nội dung câu truyện. Trước tiên giáo viên phải gây hứng thú

Thuộc gia đình đông con hay ít con? Gia đình lớn hay gia đình nhỏ? Trong giờ
học cô giáo dục trẻ yêu thương những người trong gia đình và biết giúp đỡ bố
mẹ, ông bà. Qua các giờ học khác tôi tích hợp cho trẻ làm quen văn học thông
qua truyện kể vào những lúc trò truyện với trẻ theo đề tài. Đưa những câu truyện
bên cạnh việc cung cấp vốn từ cho trẻ còn giúp trẻ tìm hiểu về xung quanh. Hình
thành cho tre tình cảm đối với con người, trong cuộc sống, giúp cho các giờ học
sinh động hấp dẫn, tránh sự nhàm chán, trong giờ học chính trẻ lĩnh hội kiến
thức dễ dàng.
- Trẻ làm quen văn học thông qua giờ “hoạt động góc”
Trong giờ hoạt động chung trẻ không thể thuộc được câu chuyện vì ở lứa
tuổi này trẻ rất dễ nhớ mà mau quên. Ta cần cho trẻ làm quen văn học thông qua
truyện kể mọi lúc mọi nơi và hoạt động góc, giờ hoạt động góc trẻ được tham
gia chơi rất hồn nhiên mạnh dạn có thể chơi trò chơi “cô giáo” ở góc phân vai:
Một cháu làm cô giáo dạy các cháu kể chuyện nhằm giúp trẻ nhớ lại trình tự câu
chuyện được học.
Ví dụ: Chơi về chủ đề “Trường mầm non” thì cháu chơi ở góc phân vai trò
chơi ở góc học tập xem sách truyện tranh chữ to tạo cho trẻ cảm giác là trẻ có
thể đọc được quyển truyện đó hoặc có thể biết được quyển truyện đó nói về cái
gì? Trẻ có thể dựa vào truyện để khám phá ra các nhân vật, truyện tranh theo chủ
đề. Tôi nhận thấy qua giờ hoạt động góc trẻ mạnh dạn, thích giao tiếp và phát
triển nhiều về từ, củng cố lại những kiến thức đã học. Đặc biệt là trẻ rất thích tự
lập trong lúc tự làm sách. Truyện tranh. Phấn khởi và rất thích tam gia chơi ở
góc này.
Ảnh 4: Trẻ xem sách, tranh truyện chữ to ở hoạt động góc.
* Biện pháp 7: Linh hoạt, sáng tạo đổi mới hình thức, lồng ghép tích hợp các
nội dung chuyên đề theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Như chúng ta đã biết phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm là
phương pháp phát huy được tối đa tính tích cực, khả năng tiếp thu và trí tưởng
tượng của trẻ. Vì vậy khi sử dụng phương pháp này trong quá trình dạy trẻ cô
chỉ nên gợi mở, kích thích sự sáng tạo của trẻ, hướng dẫn trẻ để trẻ được chủ

trẻ hiểu nghĩa của từ và cung cấp vốn từ cho trẻ. Tiếp đến đàm thoại theo nội
dung câu chuyện giúp trẻ hiểu nội dung và nhớ trình tự nội dung, phân biệt các
nhân vật trong chuyện nhớ lại trình tự chuyện đặc biệt là để trẻ tự do giao lưu
với cô hoặc thảo luận với nhau về các nhân vật trong chuyện.
Về đội hình không cứng nhắc mà thay đổi liên tục nhiều đội hình khác
nhau trong một giờ học để trẻ thoải mái, nhanh nhẹn. Trong một giờ học cô nên
tuyên dương lớp kịp thời những trẻ kể chuyện hay, đóng kịch tốt để khuyến
khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không chê trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những
trẻ thực hiện chưa đúng. Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục. Do đó nội
dung các bài dạy không chỉ đôn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ, mà còn
là một phương tiện giáo dục. Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong quá
trình học tập trẻ có có hoạt động không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không
hoà đồng cùng với bạn để có hướng tìm cách đưa trẻ hoà nhập với bạn bè.
Kết thúc giờ học cho trẻ chơi một trò chơi nhẹ có nội dung phù hợp với
câu chuyện đang học, để trẻ khắc sâu câu truyện mà cô vừa dạy. Hoặc choTrẻ
làm tranh chuyện, cắt dán tranh, Hay cho trẻ chơi trò chơi ghép tranh để trẻ nhớ
lại trình tự nội dung câu chuyện. Kinh nghiệm qua việc dạy trẻ tôi nhận thấy:
Muốn cho trẻ cảm thụ tốt âm điệu, ngữ điệu khi kể chuyện trẻ nghe cô kể phải
diễn cảm, thể hiện giọng nói điệu bộ,cử chỉ từng nhân vật trong truyện.
14


Trong một hoạt động làm quen với văn học thể loại truyện kể cần đảm
bảo các nội dung thay đổi các hình thức giới thiệu, để hoạt động kể chuyện đạt
hiệu quả cao nhất.
Ảnh 5: Trẻ chơi trò chơi ghép tranh.
Ví dụ : Ở truyện: “Ba chú lợn nhỏ” của chủ đề nghề nghiệp tôi tạo dựng
tình huống gây hứng thú vào bài cho trẻ. Chú lợn con vào lớp trò chuyện với các
bạn, sau đó cô hỏi trẻ chú lợn là nhân vật trong chuyện gì? Muốn biết được chú
lợn là nhân vật trong chuyện gì chúng ta lắng nghe cô kể chuyện “Ba chú lợn

Đối với những câu chuyện khác tôi cũng luôn tìm những từ mới, từ khó để trẻ
được trải nghiệm nhiều lần, đồng thời tôi kết hợp sử các phương pháp như:
15


Quan sát, đọc, đàm thoại... Như vậy vốn từ của trẻ phát triển để ngôn ngữ của trẻ
thêm phong phú.
Ví dụ: Ở chủ đề thế giới động vật với câu truyện “Cáo Thỏ và gà trống”
+ Hệ thống câu hỏi về nhân vật cáo, cần đặt các câu hỏi như: Cáo là
con vật như thế nào? Vậy khi bắt trước cáo nói thì phải thể hiện giọng nói
như thế nào? Cả lớp mình hãy chú ý xem bạn giả giọng của cáo có giống
không nhé! Với con, con sẽ thể hiện như thế nào?...
+ Đồ dùng trực quan: Sử dụng rối tay, băng hình đã được tách lời để tạo
hình ảnh sống động thu hút sự chú ý của trẻ và giúp trẻ ghi nhớ, khắc sâu về nội
dung, diễn biến của câu chuyện, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị
có tính lôgic để đàm thoại với trẻ với phương trâm “lấy trẻ làm trung tâm”.
Bên cạnh các biện pháp nói trên trong các giờ dạy trẻ đóng kịch tôi còn sưu
tầm các bản nhạc phù hợp với câu truyện để làm phụ họa khi trẻ thể hiện các
vai.
Tổ chức hội thi bé kể chuyện hay của lớp: Mỗi chủ đề tổ chức 1 lần vào tuần
cuối của chủ đề. Trong mỗi lần tổ chức thi tôi đều mời một số giáo viên trong
trường, ban giám hiệu và một số phụ huynh của lớp tới dự. Qua hình thức này đã
tạo được hứng thú cho trẻ và sự quan tâm, phấn khởi, sự tin tưởng của các bậc
phụ huynh đối với việc chăm sóc giáo dục của giáo viên trong lớp. Từ những
câu hỏi cô đưa ra kích thích được sự tư duy của trẻ giúp trẻ nhớ lại khắc sâu hơn
nội dung truyện một cách chính xác và sâu sắc.
Ảnh 6: Cô cùng trẻ hoạt động kể chuyện.
Có thể nói lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học trong
trường mầm non là thực sự rất cần thiết và quan trọng. Trẻ được chủ động đưa ra
những ý tưởng của mình, và tự tìm tòi khám phá. Ngoài ra còn tạo cơ hội cho trẻ

tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vỡ diễn.
Ảnh 7: Trẻ tham gia đóng kịch
Dạy trẻ chơi đóng kịch kể lại truyện có thể tổ chức ở mọi lúc, mọi nơi
trong các buổi sinh hoạt, ngày hội, ngày lễ. Cứ vào mỗi buổi chiều thứ 6 cuối
chủ đề tôi lại tổ chức cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch kể lại chuyện và tôi cũng
đã chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trang phục cho từng nhân vật trong truyện, trẻ được
mặc trang phục và thể hiện vai cho từng nhân vật trong truyện. Từ đó giúp trẻ
ghi nhớ và khắc sâu hơn nội dung truyện cũng như tính cách và lời thoại của
từng nhân vật trong truyện. Qua một thời gian thực hiên tôi thấy trẻ rất thích và
mong đợi đến buổi chiều các chủ đề, trẻ được vui chơi thoải mái được nghỉ ngơi,
thư giãn, cũng cố lại kiến thức đã học dưới hình thức biểu diễn văn nghệ. Trong
các ngày hội ngày lễ tôi hay tham mưu với nhà trường nên dành nhiều thời gian
cho các cháu được tham gia đóng kịch kể lại truyện. Đó cũng là một hình thức
tuyên truyền về ngành học rất lớn, trẻ rất thích được làm và được khen. Giúp trẻ
phát triển về trí tuệ, mạnh dạn, nhanh nhẹn trước mọi người và cảm thụ được cái
đep, cái hay của văn học thông qua truyện kể.
* Biện pháp 9: Kết hợp với phụ huynh trong việc dạy truyện cho trẻ.
“Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo
Khi đến trường cô giáo như mẹ hiền”
Từ nhận thức rằng việc phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường trong
công tác chăm sóc, giáo dục trẻ là rất quan trọng và cần thiết.
Vì vậy, tôi đã xây dựng góc tuyên truyền cho phụ huynh ở ngay cửa ra vào của
lớp để dễ dàng quan sát. Góc tuyên truyền của hoạt động văn học, tôi dán kế
hoạch tháng, tuần, ghi tên những câu truyện dạy trẻ trong tháng để phụ huynh
nắm bắt được ở lớp trẻ được học câu truyện gì? Và nội dung như thế nào? Để về
nhà phụ huynh gợi mở thêm cho trẻ khi ở nhà.
- Những giờ đón trẻ, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về những phương
pháp, biện pháp, hình thức cho phụ huynh hiểu rõ việc phối kết hợp giữa gia
đình và nhà trường là một việc làm rất cần thiết trong việc chăm sóc giáo dục
trẻ.

gia
kể
truyện
Trẻ thuộc
tên
truyện,tên
nhân vật
Trẻ
hiểu
nội
dung
câu truyện
Trẻ kể lại
được
truyện

Bảng 2: Kết quả sau khi áp dụng biện pháp
Số
Kết quả
trẻ
Đạt yêu cầu
Chưa đạt yêu cầu
Tốt
Khá
TB
Yếu
Kém
SL
%
SL


39,4

7

21,2

0

0

0

0

33 12

36,4

14

42,4

7

21,2

0

0

- 100% trẻ lớp tôi đều yêu thích hoạt động văn học thông qua truyện kể, đọc
diễn cảm, đóng kịch, nhập vai theo nội dung câu truyện mà tôi yêu cầu.
18


- 100% Trẻ được phát triển ngôn ngữ thông qua đọc, kể diến cảm, trẻ mạnh
dạn tự tin hơn, tích cực tham gia vào các hoạt động một cách sáng tạo, linh hoạt.
Chính vì thế qua khảo sát đánh giá chất lượng của nhà trường, lớp tôi về hoạt
động với văn học được đánh giá rất cao so với mặt bằng chung của toàn trường.
Và để đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu dạy và học trong tình hình hiện nay:
+ Về phòng giáo dục: Thường xuyên mở lớp chuyên đề về các tiết dạy
mẫu để tất cả các giáo viên được tiếp thu kịp thời và học tập lẫn nhau.
+ Về nhà trường tổ chức các buổi họp chuyên môn để đưa ra các kinh
nghiệm, góp ý của các đồng nghiệp.Lên các tiết dạy mẫu… Ngoài ra còn mua
sắm thêm nhiều trang thiết bị đồ dùng dạy học sinh động, hấp dẫn phục vụ cho
các hoạt động đặc biệt là hoạt động văn học thông qua truyện kể.
+Về bản thân: Tạo môi trường lớp học phong phú theo từng chủ đề, có kỹ
năng tổ chức tốt môi trường hoạt động văn học thông qua truyện kể một cách tự
tin và linh hoạt. Biết tìm tòi và sưu tầm sách báo, tranh ảnh phù hợp với từng
chủ đề. Tích cực làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học đặc biệt là
hoạt động văn học thông qua truyện kể mang tính thẩm mỹ và khoa học.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
3.1.Kết luận

Như vậy việc dạy trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông qua hoạt động
văn học thể loại kể chuyện. Qua thời gian thực hiện các biện pháp đã nêu bản
thân tôi tự nhận thấy rằng chất lượng trên trẻ được nâng lên rõ rệt.
Từ việc đúc rút được kinh nghiệm từ thực tế của bản thân cũng như qua
nghiên cứu tài liệu và qua các lớp học chuyên đề. Tôi đã có thêm nhiều kinh
nghiệm và kiến thức trong việc dạy trẻ làm quen với văn học thông qua truyện

Đối với trẻ: Các cháu thuộc rất nhiều câu truyện, biết đóng kịch và đánh
giá các nhân vật trong truyện. Trẻ phát âm chuẩn và nói rõ ràng mạch lạc hơn,
trẻ nói được nhiều câu (câu đơn, câu ghép)…
Đây là cơ sở giúp cho trẻ học tốt, tạo điều kiện cho việc hình và phát triển
toàn diện cho trẻ, giúp trẻ có một tâm thế vững vàng. Đây chính là quá trình phát
triển và hoàn thiện con người Việt Nam trong tương lai.
3.2. Kiến nghị
Để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua
truyện kể tôi có những đề xuất sau:
* Đối với nhà trường:
- Tham mưu với các cấp các ngành đầu tư bổ sung thêm trang thiết bị đồ dùng
đồ chơi theo văn bản số 01/VBHN-BGDĐT ngày 23 tháng 3 năm 2015.
- Tăng cường xây dựng tiết mẫu làm quen với tác phẩm văn học thông qua
truyện kể để giáo viên được học hỏi, đúc rút kinh nghiệm trong quá trình giảng
dạy khắc phục những thiếu sót tồn đọng. Tăng cường tự làm đồ dùng đồ chơi
phục vụ cho dạy và học.
- Bổ sung trang thiết bị, đồ dùng dạy cho hoạt động làm quen văn học như các
loại tranh ảnh truyện, sân khấu cho trẻ đóng kịch.
* Đối với Phòng giáo dục và đào tạo:
- Thường xuyên cung cấp các tập san để giáo viên được học hỏi đúc rút kinh
nghiệm trong quá trình giảng dạy.
- Hàng năm, mở lớp tập huấn chuyên đề về phát triển ngôn ngữ cho trẻ nhất là
chuyên đề làm quen với tác phẩm văn học.
- Cung cấp tài liệu văn học như tranh ảnh, tạp chí mầm non cho giáo viên làm
tư liệu trong công tác giảng dạy.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi rút ra trong quá trình thực hiện với
hoạt động văn học thông qua truyện kể. Do thời gian nghiên cứu có hạn nên
không tránh phần thiếu sót. Tôi mong được hội đồng khoa học các cấp lãnh đạo
cũng như các bạn đồng nghiệp góp ý để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được
hoàn thiện hơn, áp dụng vào thực tiễn đạt hiệu quả cao hơn.

tuổi. (Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam năm 2013)

22


MỤC LỤC
Nội dung
Trang
1. Mở đầu……………………………………………………………………......1
1.1. Lý do chọn đề tài………………………………………………………........1
1.2. Mục đích nghiên cứu……………………………………………………......2
1.3. Đối tượng nghiên cứu…………………………………………………….....2
1.4. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………………....2
2. Nội dung……………………………………………………………………...3
2.1. Cơ sở lý luận …………………………………………….……………........3
2.2. Thực trạng ……..…………………………………………………………..4
2.3. Các biện pháp thực hiện ………...….…………………………………......6
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm………………...…….………………17
3. Kết luận - Kiến nghị…………………………..……………………………19
3.1. Kết luận…………………………………………………………………....19
3.2. Kiến nghị………………………………………………………………….20
- Tài liệu tham khảo…………………………………………………………….21

23


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

tỉnh...)

Năm học
đánh giá xếp
loại

Cấp huyện

C

2013 - 2014

Cấp huyện

C

2014 - 2015

24


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CHO TRẺ MẪU GIÁO 3- 4 TUỔI LÀM QUEN VỚI TÁC
PHẨM VĂN HỌC THÔNG QUA TRUYỆN KỂ
TRƯỜNG MẦM NON LỘC TÂN