SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỈM SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO TRẺ
Ở TRƯỜNG MẦM NON

Người thực hiện: Nguyễn Thị Ngọc Lan
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Xi Măng
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

1

THANH HÓA NĂM 2019


MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1.1. Lý do chọn đề tài............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................1
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................2
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.................................................2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM..................................................2
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.......................................................2
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm........................2
2.2.1. Thuận lợi......................................................................................................2

đời mỗi con người. Vì vậy, giáo dục mầm non tốt sẽ là tiền đề để hình thành một
nhân cách toàn diện. Nhận thức được tầm quan trọng đó là tạo nền móng cho
quá trình học tập của trẻ sau này mà điều quan trọng để làm được mục đích
không thể không chú trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường
mầm non đó là dạy học thông qua thực hành trải nghiệm. Thực tế là như vậy
nhưng phần lớn giáo viên ở các trường mầm non thực hiện chưa có hiệu quả
phương pháp này nên chưa phát huy được yêu cầu giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm. Đặc biệt trong thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước ta hiện nay
thì việc đổi mới giáo dục, đổi mới nội dung chương trình giáo dục là tất yếu.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua trải nghiệm là một quan điểm giáo dục
tiến bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên. Với quan điểm giáo dục này
cần đảm bảo nhu cầu hứng thú, kỹ năng, thế mạnh của mỗi trẻ đề được hiểu,
đánh giá đúng và tôn trọng. Mỗi đứa trẻ đều có cơ hội tốt nhất để thành công. Để
giáo dục được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất thì việc cho trẻ
thực hành trải nghiệm là việc làm cần thiết và không thể thiếu.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự
nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ.
Giáo dục trải nghiệm phù hợp góp phần thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động
của trẻ. Qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Trước
lúc vào học trường mầm non trẻ sống trong môi trường gia đình hoàn toàn khác
biệt. Làm thế nào để việc tham gia hoạt động trải nghiệm tạo cho trẻ cảm giác
thích thú, yêu mến, không sợ sệt và đầy tình yêu thương đùm bọc của cô giáo,
đặc biệt đến với môi trường mà trẻ được tìm hiểu, khám phá, thực hành trải
nghiệm và sáng tạo, đến một môi trường an toàn về tình cảm và thể chất. Đây
chính là điều trăn trở của các nhà quản lý giáo dục mầm non nói chung và bản
thân tôi nói riêng.
Việc cho trẻ tham gia thực hành trải nghiệm đối với giáo viên mầm non
không hề đơn giản bởi lẽ trẻ còn quá nhỏ. Có những trải nghiệm diễn ra ngay tại
trường dưới sự quản lý hoạt động của giáo viên nhưng cũng có những trải
nghiệm phải đi xa cần sự phối hợp của các bậc phụ huynh.

triển sau này của trẻ. Đối với các trường mầm non việc giáo dục trẻ thông qua
hoạt động trải nghiệm phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện phù hợp với từng
trẻ và từng độ tuổi vì mỗi em bé là một con người riêng biệt. Đối với phụ huynh
và xã hội quá trình phối hợp tham gia hoạt động trải nghiệm cùng trẻ sẽ thu hút
được sự tham gia và đóng góp của cộng đồng để thỏa mãn mong đợi của họ đối
với sự phát triển của thế hệ mầm non- những chủ nhân tương lai của đất nước.
Do vậy, việc nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc
giáo dục cho đội ngũ giáo viên mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm của trường chúng tôi.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Làm thế nào để đạt mục tiêu tổ chức hoạt động thực hành trải nghiệm cho
trẻ theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm? Việc này không chỉ cán bộ giáo
viên của nhà trường thực hiện mà còn cần phải huy động sức mạnh tổng hợp của
các lực lượng, các tổ chức đoàn thể xã hội, các bậc phụ huynh học sinh cùng
tham gia để đảm bảo sự thân thiện, an toàn, hiệu quả, phát huy tính chủ động
tích cực, sáng tạo của trẻ trong sinh hoạt học tập và vui chơi. Giúp trẻ thực sự
cảm nhận mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Đó cũng là nỗi băn khoăn, trăn
trở của người làm công tác quản lý.
Từ thực trạng đó tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2.1. Thuận lợi
4


Nhà trường có cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phục
vụ cho công tác chăm sóc, giáo dục được bổ sung thay thế kịp thời tương đối đồng
bộ và theo hướng hiện đại.
Đội ngũ giáo viên trong nhà trường có 100% cán bộ giáo viên trên chuẩn,
nhiệt tình, nhanh nhẹn, năng động, sáng tạo trong công tác.
Có sự phối hợp tốt giữa nhà trường và gia đình trong công tác xã hội hóa
giáo dục.

10
0

Tổng
số giáo
viên

Tiêu chí khảo sát
Tổ chức hoạt động trải nghiệm
cho trẻ theo quan điểm lấy trẻ
làm trung tâm
Tổ chức hướng dẫn trẻ tham gia
vào các hoạt động trải nghiệm
Tạo cơ hội cho trẻ được trải
nghiệm khám phá

28
28
28

32%

32%

36%

0%

8
28%

Trẻ tham gia hoạt động

Tổng số
giáo
viên

Tốt

354

65

Mức độ đạt được
Đạt
Chưa
Trung
đạt
Khá
bình
105
184
0


trải nghiệm theo quan
18,3
29,7
52%
0%
điểm lấy trẻ làm trung tâm


Địa điểm
hoạt động

Nội dung
hoạt động

Tháng
9/2018

Toàn thể các cháu
(Có ngày cụ thể
từng lớp)

Trường
mầm non

Vườn cổ tích
của trường

Dạo chơi
Lội suối bắt ốc,
trai, hến

Tháng10/
2018

Khối C (5 - 6 tuổi)

Bản thân

02/2019

Khối mẫu giáo

Tháng
03/2019

Cả trường

Tháng
04/2019

Khối C (5 - 6 tuổi)

Tháng

Khối B (4 - 5 tuổi)

Nghề
nghiệp
Thế giới
động vật
Thế giới
thực vật

Giao
thông
Hiện
tượng tự
nhiên

05/2019 Khối C (5 - 6 tuổi)
Bác Hồ
Lăng Chủ Tịch
Tịch
Hồ
Chí
Trường
Hồ Chí Minh
Minh
Tiểu học
Đồng chí phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn: Chỉ đạo, chịu trách
nhiệm lập kế hoạch, triển khai kế hoạch. Chỉ đạo, hướng dẫn trực tiếp việc thực
hiện kế hoạch của các nhóm lớp, kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện của từng
nhóm lớp, từng khối.
Các đồng chí khối trưởng là trưởng nhóm của từng khối (Khối nhà trẻ không
tham gia hoạt động trải nghiệm dã ngoại ngoài nhà trường): khối mẫu giáo bé, mẫu
giáo nhỡ, mẫu giáo lớn chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể của nhóm. Triển
khai thực hiện theo kế hoạch chung của nhà trường và của nhóm. Chịu trách nhiệm
về công việc của nhóm mình trước phó hiệu trưởng chuyên môn.
2.3.2. Tổ chức tham gia trải nghiệm hoạt động chiến dịch
Hoạt động chiến dịch là hình thức tổ chức không chỉ tác động đến các bé
mà tới cả các thành viên cộng đồng. Nhờ các hoạt động này, trẻ có cơ hội khẳng
định mình trong cộng đồng, qua đó hình thành và phát triển ý thức “mình vì mọi
người, mọi người vì mình”. Việc các con được tham gia các hoạt động chiến
dịch nhằm tăng cường sự hiểu biết và sự quan tâm của trẻ đối với các vấn đề xã
hội như vấn đề môi trường, an toàn giao thông, an toàn xã hội,… giúp cho trẻ có
ý thức hành động vì cộng đồng; phát triển ở các bé một số kĩ năng cần thiết như
kĩ năng hợp tác, làm việc theo nhóm, kĩ năng đánh giá...
Mỗi chiến dịch nên mang một chủ đề để định hướng cho các hoạt động
như: Chiến dịch Em yêu trường em với mục đích làm sạch môi trường xung


Ảnh trẻ tham gia chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn”
Trong quá trình tổ chức cho trẻ trải nghiệm thông qua hoạt động chiến dịch,
tôi cũng chỉ đạo các giáo viên cần phải định hướng tư duy cho trẻ và đưa ra bài học
giáo dục đối với trẻ. Bởi đây là mục đích giáo dục gần nhất của hoạt động này.
Hoạt động chiến dịch không chỉ có đích đến là giáo dục trẻ mà thông qua
hoạt động này, tôi còn mong muốn thu hút được sự tham gia của các bậc phụ
huynh và cộng đồng.
Ví dụ như vào đầu tháng 9 năm học 2018 - 2019 vừa qua trong Chiến dịch
Em yêu trường em với mục đích làm sạch môi trường xung quanh lớp học,
trường học, các giáo viên đã cùng với trẻ vận động được phụ huynh cùng tham
gia chiến dịch và kết quả đem lại rất thành công: trường lớp sạch sẽ, mối quan
hệ giữa cô và các phụ huynh gần gũi gắn bó thân thiết hơn. Qua những lần gặp
gỡ đó, vô hình chung còn giúp cô và phụ huynh trao đổi, thông qua nhau và hiểu
về trẻ hơn đểcó phương pháp giáo dục phù hợp với cá nhân trẻ khi tất cả chúng
ta đề hiểu mỗi em bé là một con người riêng biệt.

8


Phụ huynh cùng các cô tham gia chiến dịch “Em yêu trường em”
Bằng các thủ thuật của giáo viên như tuyên truyền qua các giờ đón, trả trẻ,
qua các buổi họp phụ huynh, qua góc tuyên truyền. Để từ nhiều phía, tác động vào
nhiều đối tượng của xã hội, đưa mục đích của hoạt động thêm một tầm cao hơn.
2.3.3. Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường bên trong, bên ngoài lớp
học phục vụ cho các hoạt động trải nghiệm
Sau khi đã có kế hoạch, giáo viên của chúng tôi bắt tay vào làm việc.
Không quản ngại khó khăn về thời gian, giờ giấc tập thể giáo viên của chúng tôi
đá dốc sức đồng lòng xây dựng môi trường vật chất và môi trường xã hội.
Môi trường xã hội tốt chính là môi trường mà trong đó thể hiện mối quan

vật và được nghe cô kể chuyện để nội dung câu chuyện và những nhân vật đi
vào lòng trẻ một cách nhẹ nhàng nhưng lắng động sâu sắc.
Đưa trẻ đến với thiên nhiên như sà vào lòng mẹ bởi trẻ em yêu thích thiên
nhiên biết nhường nào. Đó là nơi mà trẻ được hoạt động trực tiếp với các yếu tố
tự nhiên, được học làm những công việc như của người lớn như trồng cây, gieo
hạt, tưới cây, theo dõi quá trình phát triển của cây từ hạt, chăm sóc cây và chiêm
ngưỡng những vẻ đẹp rực rỡ của muôn vàn sắc hoa.

Cô giáo đang cùng trẻ trải nghiệm môi trường bên ngoài
2.3.4. Chỉ đạo phối kết hợp giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh
trong tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ
Ngay khi triển khai kế hoạch tôi yêu cầu các nhóm lớp phải xây dựng kế
hoạch cụ thể trong việc phối hợp với các bậc phụ huynh. Vận động phụ huynh
tham gia xây dựng cơ sở vật chất: Tham gia dọn vệ sinh làm đẹp môi trường,
sưu tầm nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có của địa phương, nguyên vật liệu phế
thải làm đồ dùng đồ chơi như các vỏ hộp sữa, các vỏ chai nước khoáng, nước
giặt, dầu gội đầu, sữa tắm... Phụ huynh còn ủng hộ cho các cô giáo các chậu hoa,
cây cảnh rất đẹp.

10


Ảnh phụ huynh ủng hộ phế liệu để xây dụng môi trường trong và ngoài lớp học
Tuyên truyền cho phụ huynh biết được hoạt động thực hành trâỉ nghiệm
cho trẻ được tổ chức hàng tháng trong năm học để phụ huynh nắm bắt, phối hợp
cùng cô và trẻ tham gia trải nghiệm đạt kết quả tốt. Đây là việc làm thiết thực
thu hút phụ huynh tham gia, cùng chung tay với nhà trường cũng như hướng dẫn
trẻ tham gia các hoạt động đạt hiệu quả.
Trong quá trình chỉ đạo cho trẻ tham gia hoạt động trải nghiệm tôi luôn lưu
ý giáo viên là tổ chức trải nghiệm từ đơn giản đến phức tạp. Ví dụ đơn giản ở

đồng, giúp các bé biết quan tâm hơn đến những người xung quanh từ đó giáo
dục các con biết: tiết kiệm, tôn trọng, chia sẻ, cảm thông, yêu thương...
Hoạt động nhân đạo hay còn gọi là hoạt động tình nguyện. Điểm đến của
hoạt động này là những gia đình của các bạn nhỏ có hoàn cảnh khó khăn hay
những hộ gia đình trong địa bàn Phường Đông Sơn có hoàn cảnh khó khăn. Nếu
cách hoạt động tình nguyện của người lớn là ủng hộ tấm lòng, tiền bạc hay đồ
dùng… thì với các bạn nhỏ, điều mà các bạn ấy cần trong hoạt động tình nguyện
đó chính là sự chia sẻ và đồng cảm.
Vâng, hoạt động nhân đạo tự bản thân nó đã là một nghĩa cử cao đẹp nhất
cho những người thực hiện bởi vẻ đẹp mục đích của hoạt động chính là tình
người. Trong mái trường mầm non Xi Măng, chúng tôi chung tay làm điều này
và mục đích “tình người” đã được tôi nhân rộng ra với cả chính những người
thực hiện đó là những đứa trẻ. Không chỉ những người mà chúng tôi “cho đi”
mới là những người được cảm nhận lòng tốt, mà chính trẻ cũng được nhận
những lòng tốt đó từ chính những người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ hàng
ngày. Trong đó có cha mẹ, ông bà, anh chị của trẻ và các cô giáo.
12


Sở dĩ, tôi lại đưa ra luận điểm như vậy là bởi lẽ ở trường, hoạt động nhân đạo
được tôi (chủ tịch công đoàn) chỉ đạo gây quỹ từ chương trìnhquỹ tình thương trao
tặng quà noel cho các bé. Nếu hằng năm, bưu điện Thị xã Bỉm Sơn thường triển
khai dịch vụ này thì trong ngày lễ Giáng sinh năm 2019 này, công đoàn trường chỉ
đạo Đoàn Thanh niên đã triển khai chương trình với phương châm:
“Mùa Giáng sinh vui an lành ấm áp
Thắm tình cha mẹ đượm tình cô”

Ảnh trao quà Giáng sinh cho các bé
Điều đặc biệt của hoạt động này là đích thân bàn tay của các cô đi chọn lựa
và bọc từng hộp quà cho trẻ, thắt từng chiếc nơ xinh trang trí cho món quà của

hát, đọc thơ… và luyện tập cho trẻ các tiết mục đó. Điều quan trọng là gợi cho
trẻ tâm thế háo hức, cảm xúc mong chờ, niềm vui sướng đối với ngày lễ, hội sắp
được diễn ra. Chính trong thời điểm này, điều mà trẻ được trải nghiệm đó là xúc
cảm được đón đợi một ngày ý nghĩa đối với bản thân mình. Còn gì vui thích hơn
và có thể rèn luyện được sự tự tin cho trẻ hơn khi chính trẻ được thể hiện bản
thân mình qua các bài thơ, bài hát, điệu nhảy, vở kịch mà chính trẻ thể hiện. Khi
14


đó, lại một lẫn nữa trẻ được thẩm thấu lại những vần thơ truyện trong chương
trình học, một lần nữa trẻ được tiếp thu những bài học giáo dục như về môi
trường, an toàn thực phẩm từ chính các phẩm kịch do trẻ hoặc có thể do những
người bạn của trẻ thể hiện.

Ảnh các bé tham gia hội thi Bé khỏe - Bé tài năng cấp Thị xã
Điều quan trọng nhất trong việc tổ chức ngày lễ, hội cho trẻ chính là việc
trẻ được sống và hoạt động trong chính ngày lễ hội đó để được vui sướng, được
nô nức, được cảm nhận và được trải nghiệm qua vẻ đẹp trong hình ảnh, trang
phục, trong không khí, trong cử chỉ hành động và cảm xúc của mọi người khi
cùng nhau tham gia vào lễ hội.
Kết thúc lễ, hội giáo viên cần chọn thời gian và thời điểm thích hợp trong
ngày để gợi lại những cảm xúc của trẻ. Một số giáo viên trong trường rất sáng
tạo khi khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc của mình bằng cách vẽ lại quang cảnh
hay một chi tiết nào mà trẻ cảm thấy thú vị nhất khi tham gia ngày hội, ngày lễ.
Tất cả đều hướng trẻ đến những ấn tượng sâu sắc hơn về ngày hội, ngày lễ và
nuôi dưỡng tâm thế chờ đón cho các ngày hội, lễ tiếp theo.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Qua năm học triển khai và chỉ đạo công tác tổ chức hoạt động thực hành
trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm non Xi Măng đã thu được kết quả như sau:

Tổ chức hướng dẫn trẻ tham gia
vào các hoạt động trải nghiệm

28

3

Tạo cơ hội cho trẻ được trải
nghiệm khám phá

28

13

15

bình
0

46%

54%

0%

0%

20
71%
18


1

Trẻ tham gia hoạt động trải
nghiệm theo quan điểm lấy trẻ
làm trung tâm

354

2

Trẻ hứng thú với các hoạt động
trải nghiệm

354

Mức độ đạt được
Đạt
Chưa
Trung đạt
Tốt
Khá
bình
142
121
91
0
40%

34%

và hoàn thiện hơn.
Công tác tổ chức hoạt động trải nghiệm đã làm thay đổi diện mạo của nhà
trường, giúp cho trường khoác lên mình một màu áo mới đẹp hơn, khang trang
hơn. Giúp cho tập thể giáo viên gần gũi, gắn kết và tâm huyết với nghề hơn. Môi
trường bên trong cũng như bên ngoài nhà trường đã thực sự thay đổi. Đó là môi
trường đoàn kết thân thiện hợp tác và phát triển.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
16


3.1. Kết luận
Sau thời gian triển khai thực hiện sử dụng các kinh nghiệm trên vào việc
chỉ đạo giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm non tôi đã
thu được một số kết quả sau:
Giáo viên đã nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác giáo dục mầm non,
trong đó việc lập kế hoạch và tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ cần thiết và
quan trọng như thế nào.
Trình độ chuyên môn của giáo viên được nâng cao thể hiện qua chất lượng
bài soạn, kết quả kiểm tra, dự giờ. Giáo viên đã biết cách tổ chức các giờ dạy,
các hoạt động thực hành trải nghiệm chủ động, linh hoạt, sáng tạo, đúng phương
pháp. Làm đa dạng hóa các hoạt động tích cực cho trẻ.
Môi trường giáo dục bên trong cũng như bên ngoài lớp học của tất cả các
nhóm lớp được thay đổi theo từng chủ đề từ trong ra ngoài tạo sức thu hút, hấp
dẫn và sự tích cực tham gia hoạt động của trẻ. Thông tin tuyên truyền về chăm
sóc, giáo dục trẻ tới phụ huynh được thay đổi thường xuyên hàng tháng, hàng
quí với các nội dung phong phú và có tác dụng tốt.
3.2. Kiến nghị
Không có
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân về việc chỉ đạo giáo viên
trong việc tổ chức các hoạt động thực hành trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm

5. Các hoạt động giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội cho trẻ mầm non, Nhà
xuất bản Giáo dục, tháng 4 năm 2014

18


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Lan
Chức vụ và đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng trường Mầm non Xi Măng

TT

1.
2.
3.
4.
5.
6
7
8
9
10
11
12
13

Tên đề tài SKKN

Phòng
thông qua truyện cổ tích
GD&ĐT
Phương pháp dạy thơ cho trẻ
Sở GD&ĐT
mẫu giáo
Kinh nghiệm dạy trẻ học tốt
Phòng
môn môi trường xung quanh
GD&ĐT
Thiết kế góc học tập nhằm
củng cố biểu tượng toán cho Sở GD&ĐT
trẻ mẫu giáo
Chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi vào
Phòng
tiểu học
GD&ĐT
Một số kinh nghiệm giáo dục
Phòng
nề nếp cho trẻ mẫu giáo
GD&ĐT
Giáo dục cái đẹp cho trẻ
Sở GD&ĐT
thông qua hoạt động tạo hình
Kinh nghiệm giúp trẻ học tốt
Phòng
môn văn học
GD&ĐT

Năm học đánh

B

2005-2006

B

2006-2007

A

2007-2008

B

2008-2009

C

2009-2010

B

2010-2011


14

15

16

B

2011-2012

Phòng
GD&ĐT

B

2012-2013

Phòng
GD&ĐT

B

2013-2014

Phòng
GD&ĐT

B

2014-2015

Phòng
GD&ĐT

B