BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------------

LÃ THỊ HỒNG

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
CHO CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN
HUYỆN CAO LỘC TỈNH LẠNG SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------------

LÃ THỊ HỒNG

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
CHO CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN
HUYỆN CAO LỘC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
Mã số: 8340410


Người thực hiện

Lã Thị Hồng


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................................................I
LỜI CẢM ƠN.........................................................................................................................................................II
MỤC LỤC..............................................................................................................................................................III
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP.....................................................................................................................V
BẢNG........................................................................................................................................................................V
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
MỞ ĐẦU...................................................................................................................................................................1
2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
2
3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
3
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
3
b. Đặc điểm của chi NSNN cấp Huyện cho Chương trình MTQG xây dựng NTM..................................10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................................94
PHỤ LỤC 01: CÂU HỎI PHỎNG VẤN SÂU..................................................................................................96


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Tên
BCĐ
CTMT
CTMTQGXDNTM

Đầu tư và Xây dựng
Giao thông
Giao thông nông thôn
Hướng dẫn
Hội đồng nhân dân
Hợp tác xã
Hồ sơ quyết toán
Kinh tế - xã hội
Tài chính - Kế hoạch
Kho bạc Nhà nước
Kế hoạch và Đầu tư
Kết luận
Kinh tế kỹ thuật
Lao động - Thương binh và Xã hội
Mục tiêu quốc gia
Nông thôn mới
Ngân sách Nhà nước
Ngân sách Trung ương
Ngân sách địa phương
Phát triển nông thôn
Quan hệ ngân sách
Quyết toán
Xây dựng cơ bản


DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP
Bảng
Bảng 2.1:
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.

Tình hình kiểm soát chi NSNN cho CTMTQGXDNTM tại Huyện
Cao Lộc..............................................Error: Reference source not found
Kết quả thực hiện mục tiêu chi NSNN cho CTMTQGXDNTM
trên địa bàn Huyện Cao Lộc từ năm 2016 – 2018.......Error: Reference
source not found

Sơ đồ - Hộp
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................................................I
LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................................................I
LỜI CẢM ƠN.........................................................................................................................................................II
LỜI CẢM ƠN.........................................................................................................................................................II
MỤC LỤC..............................................................................................................................................................III


DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP.....................................................................................................................V
DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ, HỘP.....................................................................................................................V
BẢNG........................................................................................................................................................................V
BẢNG........................................................................................................................................................................V
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
HÀ NỘI, 2019...........................................................................................................................................................I
MỞ ĐẦU...................................................................................................................................................................1
MỞ ĐẦU...................................................................................................................................................................1
2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
2
3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
3
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
3

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM là một chương trình tổng
thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng được Thủ tướng
chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 800/QĐ - TTg Ngày 04/6/2010 với mục tiêu
chung là xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại, cơ
cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển
nhanh công nghiệp, dịch vụ, gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch, xã
hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái
được bảo vệ, an ninh trật tự được giữ vững, đời sống vật chất và tinh thần của người
dân ngày càng được nâng cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Cùng với tất cả các địa phương trên cả nước, huyện Cao Lộc thực hiện
CTMTQGXDNTM từ năm 2010 đến nay đã có những kết quả đáng kể làm thay đổi
căn bản đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Số tiêu chí bình
quân hoàn thành cho 1 xã của Huyện Cao Lộc là 8,12 tiêu chí trong tổng số 19 tiêu
chí theo tiêu chuẩn quốc gia, 1/21 xã hoàn thành 19 tiêu chí, 4/21 xã hoàn thành 14
tiêu chí. Tổng kinh phí thực hiện chương trình tính đến hết năm 2018 là 431,662 tỷ
đồng, trong đó nguồn NSNN là 107,943 tỷ đồng chiếm 25% tổng kinh phí. Đây là
sự cố gắng nỗ lực trong công tác quản lý của chính quyền huyện Cao Lộc. Trong
báo cáo thực hiện CTMTQGXDNTM năm 2016 của BCĐ CTMTQGXDNTM đã
chỉ ra công tác quản lý của Chính quyền huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn đối với chi
NSNN cho CTMTQGXDNTM trong những năm qua đã góp phần phát huy được
thế mạnh của địa phương, tạo đà cho phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên bên cạnh
đó, vẫn còn một số hạn chế, tồn tại, chưa được quan tâm chặt chẽ dẫn đến lãng phí,
kém hiệu lực và hiệu quả trong quản lý chi, ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả thực
hiện các mục tiêu của chương trình NTM ở huyện. Vì vậy, để có thể thực hiện thành
công chương trình MTQGXDNTM cán đích vào năm 2020, với việc phải thực hiện
kế hoạch dự toán NSNN dành cho chương trình khoản gần 48 tỷ đồng trong điều
kiện nguồn thu NSNN Huyện còn hạn hẹp. Bên cạnh việc hoàn phải thiện cơ chế
thu hút đầu tư từ các nguồn lực xã hội nhằm hoàn thành các mục tiêu của chương
trình vào năm 2020, chính quyền và nhân dân huyện Cao Lộc cần phải hành thực
hiện rất nhiều giải pháp đồng bộ trong quản lý nhằm thực hiện hiệu quả, tiết kiệm



BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------------

LÃ THỊ HỒNG

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
CHO CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA CHÍNH QUYỀN
HUYỆN CAO LỘC TỈNH LẠNG SƠN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
Mã số: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐOÀN THỊ THU HÀ

HÀ NỘI, 2019


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xây dựng nông thôn mới theo tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7,
Ban Chấp hành TW Đảng khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn được triển

- Phân tích thực trạng, kết quả đạt được, hạn chế tồn tại và nguyên nhân của
những hạn chế trong quản lý chi NSNN cho Chương trình MTQG xây dựng NTM
của Chính quyền Huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.
- Gợi ý một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSNN cho
CTMTQGXDNTM của Chính quyền Huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý chi NSNN cho Chương
trình MTQG xây dựng NTM của Chính quyền cấp Huyện.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn thực hiện nghiên cứu nội dung, quy trình quản lý
của chính quyền Huyện Cao Lộc đối với chi NSNN nhà nước cho Chương trình
MTQG xây dựng NTM được tiếp cận theo các bước gồm: lập dự toán, chấp hành
dự toán, quyết toán và kiểm soát chi.


4
- Về không gian: Đề tài thực hiện nghiên cứu trên địa bàn Huyện Cao Lộc,
tỉnh Lạng Sơn.
- Về thời gian: Dữ liệu phản ánh thực trạng chi NSNN cho Chương trình
MTQG xây dựng NTM của Chính quyền Huyện Cao Lộc trong giai đoạn 2016 2018, điều tra thực hiện vào tháng 3/2019, các giải pháp đề xuất cho giai đoạn đến
năm 2020.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1 Khung nghiên cứu
Các nhân tố ảnh hưởng tới quản
lý chi NSNN cho
CTMTQGXDNTM
của chính quyền cấp Huyện

Quản lý chi NSNN cho

chương trình
MTQG Xây
dựng NTM :
- Quản lý và sử
dụng kinh phí
NSNN đúng
mục đích, đúng
nội dung, chi
tiêu tiết kiệm và
có hiệu quả.
-Giúp huy động
hiệu quả nguồn
lực kinh tế của
xã hội thực
hiện cải thiện
và hoàn thành
các tiêu chí CT
NTM.
- Đời sống vật
chất và tinh
thần của người
dân nông thôn
thực sự được
cải thiện nâng
lên.

5.2. Quy trình nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài dự kiến thực hiện phương pháp nghiên cứu
định tính kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng theo các bước sau:


NTM.
- Các số liệu cụ thể được thu thập từ các báo tổng kết 5 năm về hoạt động
của chương trình xây dựng NTM của Tỉnh Lạng Sơn, báo cáo tài chính hàng năm
của Phòng Tài chính Kế hoạch, báo cáo của BCĐ xây dựng NTM Huyện Cao Lộc
giai đoạn 2016 - 2018.


6
b. Nguồn số liệu sơ cấp.
Nhằm tìm hiểu về những hạn chế cũng như khó khăn trong công tác quản lý
chi NSNN thực hiện CTMTQGXDNTM tại Huyện Cao Lộc, tác giả thực hiện
phỏng vấn cán bộ chuyên trách trực tiếp thực hiện triển khai CTMTQGXDNTM
Huyện Cao Lộc theo mẫu phiếu phỏng vẫn đã được chuẩn bị trước (xem phụ lục 01.
câu hỏi phỏng vấn)
5.3.2. Phương pháp phân tích thông tin, số liệu
Đề tài sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối
chiếu, Phương pháp phân tổ thống kê nhằm biểu diễn dữ liệu thành các bảng số liệu
tóm tắt về dữ liệu, sử dụng các đồ họa, đồ thị mô tả dữ liệu. Từ đó, mô tả chính xác
tình hình thực trạng, xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân
tích về quy mô, kết cấu nguồn kinh phí NSNN thực hiện chương trình, phân tích
những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện triển khai chương trình, các
nhân tố ảnh hưởng để phân tích nguyên nhân, các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả chi
NSNN thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM của Huyện Cao Lộc trong
giai đoạn 2016 - 2018. Khi thực hiện tính toán các chỉ tiêu tương đối cần xác định
số gốc để so sánh (số liệu của năm trước), xác định điều kiện để so sánh, mục tiêu
để so sánh.
6. Kết cấu luận văn
Luận văn được kết cấu với phần mở đầu, 3 chương chính, kết luận, danh mục
tham khảo và các phụ lục kèm theo. Nội dung các chương gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý chi NSNN cho

Quy hoạch xây dựng NTM, 2). Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, 3). Chuyển dịch
cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, 4). Giảm nghèo và an sinh xã hội, 5).
Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn, 6).
Phát triển giáo dục - đào tạo ở nông thôn, 7). Phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cư
dân nông thôn, 8). Xây dựng đời sống văn hóa, thông tin và truyền thông nông thôn,
9). Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, 10). Nâng cao chất lượng tổ
chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn, 11). Giữ vững an
ninh, trật tự xã hội nông thôn.
Các giải pháp chủ yếu để thực hiện chương trình bao gồm 5 nhóm giải pháp
liên quan đến (1) công tác vận động tuyên truyền trong xã hội sâu rộng về xây dựng
NTM nhằm huy động mọi tầng lớp nhân dân hiểu và cả hệ thống chính trị tham gia
thực hiện chương trình; (2) Nguồn vốn thực hiện đa dạng hóa bao gồm vốn lồng
ghép các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia; vốn ngân sách hỗ trợ
trực tiếp của chương trình này, bao gồm cả trái phiếu Chính phủ (nếu có); nguồn


8
ngân sách địa phương; vốn huy động đầu tư của doanh nghiệp đối với các công
trình có khả năng thu hồi vốn trực tiếp; các khoản đóng góp theo nguyên tắc tự
nguyện của nhân dân trong xã cho từng dự án cụ thể, do HĐND xã thông qua; các
khoản viện trợ không hoàn lại của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và
ngoài nước cho các dự án đầu tư; nguồn vốn tín dụng, vốn tín dụng đầu tư của Nhà
nước được trung ương phân bổ cho các tỉnh, thành phố theo các chương trình; vốn
tín dụng thương mại theo quy định; các nguồn tài chính hợp pháp khác; (3) Cơ chế
đầu tư được phân cấp cụ thể: quy định chính quyền Huyện là cấp quyết định đầu tư,
phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật các công trình có mức vốn đầu tư trên 3 tỷ đồng
có nguồn gốc từ ngân sách và các công trình có yêu cầu kỹ thuật cao; chính quyền
xã làm chủ đầu tư đối với các công trình có có mức vốn đầu tư đến 3 tỷ đồng có
nguồn gốc từ ngân sách; (4) Công tác đào tạo cán bộ chuyên trách để triển khai
chương trình gồm đội ngũ cán bộ chuyên trách ở các cấp từ trung ương đến địa

- Vốn trực tiếp cho chương trình để thực hiện nội dung chuyển dịch cơ cấu,
phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập chiếm khoảng 17%.
- Vốn bố trí trực tiếp cho Chương trình để thực hiện các nội dung theo Quyết
định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ.
- Nguồn vốn trái phiếu Chính phủ (nếu có): để đầu tư các dự án, chương
trình theo Nghị quyết của Quốc hội;
Nguồn NSNN cấp Huyện tập trung chi cho các khoản chi hỗ trợ cho xây
dựng công trình cấp nước sinh hoạt, thoát nước thải khu dân cư; đường giao thông
thôn, xóm; giao thông nội đồng và kênh mương nội đồng; phát triển sản xuất và
dịch vụ; nhà văn hóa thôn, bản; công trình thể thao thôn, bản; hạ tầng các khu sản
xuất tập trung, tiểu thủ công nghiệp, thủy sản;
Căn cứ vào Luật NSNN, chế độ chính sách tài chính và tình hình thực tế ở
địa phương, chính quyền địa phương cấp Huyện xây dựng đề án, kế hoạch cụ thể
về xây dựng Chương trình MTQG xây dựng NTM. Trong đó, đảm bảo ngân sách
trung ương thực hiện các nội dung:
- Hỗ trợ 100% từ ngân sách trung ương cho: công tác quy hoạch và phát triển
hạ tầng đường giao thông liên xã, trụ sở xã, xây dựng trường học, trạm y tế, nhà
văn hóa đạt chuẩn; đầu tư cho công tác đào tạo kiến thức về xây dựng NTM cho cán
bộ xã, cán bộ thôn bản, cán bộ hợp tác xã. Giai đoạn 2016 – 2018 được bổ sung
thêm nội dung chi tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho cộng
đồng, người dân và cán bộ xây dựng NTM các cấp, đào tạo nghề cho lao động nông
thôn (thuộc phạm vi của Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020
đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt).
- Hỗ trợ một phần từ ngân sách trung ương cho xây dựng công trình cấp
nước sinh hoạt, thoát nước thải khu dân cư, đường giao thông thôn, xóm, giao thông
và kênh mương nội đồng, phát triển sản xuất và dịch vụ, nhà văn hóa, công trình thể
thao thôn, bản, hạ tầng các khu sản xuất tập trung, tiểu thủ công nghiệp, thủy sản.
- Mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương căn cứ điều kiện kinh tế xã hội để bố
trí phù hợp với quy định tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung


cho chương trình là phức tạp đòi hỏi sự phối hợp cao giữa các cơ quan liên quan.
- Việc xem xét hiệu quả của các khoản chi của NSNN cho chương trình vừa
mang tầm vĩ mô nhưng cũng được cụ thể hóa bằng hệ thống chỉ tiêu cụ thể, bên
cạnh có đó đánh giá mức độ hài lòng của người dân đối với các dự án thuộc chương
trình cũng là vấn đề cần được xem xét.
- Các khoản chi của NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu;


11
- Các khoản chi của NSNN gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị
khác như giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái, tiền lương, tín dụng, v.v... (các phạm trù
thuộc lĩnh vực tiền tệ).
1.2. Quản lý chi NSNN cho CTMTQGXDNTM của chính quyền Huyện
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm của quản lý chi NSNN cho Chương trình
MTQG xây dựng NTM của chính quyền Huyện.
a) Khái niệm
Quản lý chi NSNN cấp Huyện cho CTMTQGXDNTM bản chất là hoạt động
của chính quyền cấp Huyện sử dụng các phương pháp và công cụ trong quá trình
xây dựng dự toán, phân bổ và chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm soát quá trình
chi NSNN để thực hiện các nội dung của CTMTQXDNTM nhằm đạt được mục tiêu
chung và cụ thể của chương trình, đồng thời đảm bảo thực hiện các kế hoạch phát
triển kinh tế - xã hội chung của địa phương.
b) Đặc điểm
- Quản lý chi NSNN của chính quyền Huyện là quá trình thực hiện có hệ
thống các biện pháp phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung nhằm phục vụ chi
tiêu cho bộ máy và thực hiện các chức năng của Nhà nước trên địa bàn Huyện, cụ
thể là xây dựng Chương trình MTQG xây dựng NTM. Thực chất quản lý chi NSNN
là quá trình sử dụng các nguồn vốn chi tiêu của Nhà nước của Huyện từ khâu lập kế
hoạch đến khâu sử dụng ngân sách theo quy định của pháp luật đó nhằm đảm bảo
yêu cầu của thực tế đang đặt ra theo đúng chính sách chế độ của nhà nước phục vụ

- Phân bổ nguồn lực phải theo hướng ưu tiên chiến lược.
- Sử dụng ngân sách phải đảm bảo thực hiện các mục tiêu chung của phát
triển kinh tế xã hội của địa phương và mục tiêu của Chương trình MTQG xây dựng
NTM.
- Sử dụng NSNN cho phát triển kinh tế xã hội của địa phương và thực hiện
Chương trình MTQG xây dựng NTM phải đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả, góp phần
phát triển kinh tế xã hội địa phương và đạt được các mục tiêu chung và và tiêu chí
cụ thể ccủa Chương trình MTQG xây dựng NTM .
b. Mục tiêu cụ thể
- Thực hiện được các mục tiêu của chương trình đề ra hàng năm
- Công tác quản lý chi NSNN cho Chương trình MTQG xây dựng NTM của
chính quyền Huyện đảm bảo thực hiện đúng quy định pháp luật, thẩm quyền trong
việc lập, phân bổ dự toán, chấp hành và quyết toán NSNN.
- Đảm bảo đúng mục đích, đúng đối tượng, chi tiêu tiết kiệm và có hiệu quả
trong quản lý và sử dụng kinh phí NSNN nhằm tiết kiệm những khoản chi không
cần thiết và hạn chế tình trạng thâm hụt ngân sách, tham ô, đục khoét.


13
c. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý chi NSNN cho Chương trình
MTQG xây dựng NTM của chính quyền cấp Huyện (sau đây viết tắt là Chương trình)
Để mô tả và phân tích thực trạng công tác quản lý chi NSNN cho Chương
trình MTQG xây dựng NTM trên địa bàn Huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, học viên
nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu phục vụ nghiên cứu đề tài như sau:
Nhóm chỉ tiêu
đánh giá kết quả
thực
hiện
Chương trình



+ Số dự toán NSNN chi cho Chương trình được duyệt chi tiết
theo từng nội dung.
+ Tỷ lệ % số dự toán NSNN chi cho Chương trình được duyệt
trên số dự toán trình phê duyệt.

+ Số dự toán NSNN chi cho Chương trình thực hiện giải ngân
chi tiết theo từng nội dung.
+ Tỷ lệ % số dự toán NSNN chi cho Chương trình được phân
bổ trên số dự toán được duyệt.
+ Tỷ lệ % số dự toán NSNN chi cho Chương trình được giải
ngân trên số dự toán được duyệt.