Chữ viết tắt
THPT
KHHGĐ
TB
PPCT
GĐ
NXB
SKSS
SĐCKH
SKSSVTN
HS

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Ý nghĩa chữ viết tắt
Trung học phổ thông
Kế hoạch hoá gia đình
Trung bình
Phân phối chương trình
Gia đình
Nhà xuất bản
Sức khỏe sinh sản
Sinh đẻ có kế hoạch
Sức khỏe sinh sản vị thành
niên
Học sinh

1


MỤC LỤC
Nội dung

G.
Tích hợp thông qua các buổi học tập trải nghiệm
H.
Giáo án minh họa
<I>. Mục tiêu tiết học
<II>. Chuẩn bị cho tiết học

xã hội, có thể do các em được cha mẹ nuông chiều hơn, xã hội ít hoặc không tạo ra các
sân chơi nên các em ít tham gia thực tiễn với xóm làng (bản) và cộng đồng, thiếu hòa
nhập, thiếu san sẻ, thiếu tinh thần mình vì mọi người. Một vấn đề khác phải trang bị cho
học sinh, nhất là học sinh lớp 11, 12; đó là những kiến thức về KHHGĐ. Do cách biên
soạn của SKG hiện nay hoặc do sự ngần ngại của giáo viên – học sinh mà phần kiến thức
KHHGĐ gần như còn rất sơ sài trong dạy học.
Học sinh lớp 11,12 các em chuẩn bị trở thành những chủ nhân tương lai của đất
nước, người chủ của gia đình do vậy không thể đến lúc các em là vợ là chồng mới trang bị
kiến thức về KHHGĐ được, mà ngay khi các em đang ngồi trên ghế nhà trường ngoài
trang bị cho các em kiến thức phổ thông các em rất cần trang bị và có các kiến thức hòa
nhập và làm chủ, làm chủ trong kiếm tiền, trong tiêu tiền…và trong cả việc sinh nở. Với
kiến thức KHHGĐ các em đã được trang bị thì các em sẽ là những tuyên truyền viên tích
cực đến những người xung quanh.
Góp phần hạn chế hiện tượng trên ở học sinh, tôi thực hiện đề tài “Tích hợp trong
xây dựng chủ đề - Sinh sản ở động vật ( Sinh học 11) nhằm giáo dục hòa nhập và giáo
dục nâng cao nhận thức kế hoạch hóa gia đình cho học sinh THPT”.
II. Mục tiêu của đề tài
1. Tìm hiểu, hệ thống hóa những kiến thức về sinh sản ở động vật, giáo dục giới
tính, giáo dục kế hoạch hóa gia đình và giáo dục hòa nhập để tích hợp trong giảng dạy
chủ đề.
2. Phân tích nội dung của chủ đề, từ đó xây dựng giáo án tích hợp, phương pháp
dạy học phù hợp nhằm giáo dục KHHGĐ và giáo dục hòa nhập cho học sinh.
III. Phương pháp nghiên cứu
1. Nghiên cứu lí thuyết
Tìm hiểu chương trình dạy học, chuẩn kiến thức và kĩ năng Sinh học 11, thu thập
và đọc thêm các tài liệu, các công trình nghiên cứu liên quan nhằm xây dựng cơ sở lí luận
cho đề tài.
2. Trao đổi, thảo luận

3

sản vị thành niên, KHHGĐ) là rất cần thiết.
Thực tế hiện nay học sinh đang phải căng ra học tập với khối lượng kiến thức quá
nhiều và sách phục vụ cho việc học tập quá nặng nề, chủ yếu là học lý thuyết, học trên
lớp. Không có thời gian cho học tập trải nghiệm và tìm kiếm kiến thức trong thực tiễn,
trong giao tiếp với xã hội.
II. Giải pháp thực hiện
A. Xây dựng chủ đề dạy học với tên chủ đề “ Sinh sản ở động vật”
Chủ đề này gồm các bài 44,45,46,47 trong chương IV, thuộc Phần 4. Sinh học cơ
thể – Sinh học 11 THPT: Gồm 4 tiết .
1. Mục tiêu chung của chủ đề
1.1. Kiến thức
-Trình bày được các khái niệm về sinh sản vô tính, sinh sản hữu tính ở động vật.

4


- Phân biệt được các hình thức sinh sản vô tính ở động vật, nêu được ứng dụng của
sinh sản vô tính ở thực vật trong thực tiễn sản xuất sản xuất.
- Nêu được ưu điểm và nhược điểm của sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính.
- Nắm được quy trình và mô tả được nguyên tắc nuôi cấy mô, nhân bản vô tính.
- Nêu được các giai đoạn của quá trình sinh sản hữu tính.
- Nhận biết được thụ tinh ngoài với thụ tinh trong và nêu được ưu thế của thụ tinh
trong so với thụ tinh ngoài.
- Nắm rõ được hình thức đẻ trứng và đẻ con ở động vật.
- Nêu được chiều hướng tiến hóa trong sinh sản hữu tính ở động vật.
- Nêu được cơ chế điều hoà sinh sản.
- Nêu rõ những khả năng tự điều tiết quá trình sinh sản ở động vật và người.
- Phân biệt được điều khiển số con và điều khiển giới tính của đàn con ở động vật.
- Nêu được vai trò của thụ tinh nhân tạo, ứng dụng trong sản xuất và ứng dụng trên
cơ thể người.



+ Sử dụng công nghệ thông tin.
+ Thu thập thông tin: các loài động vật sinh sản vô tính, hữu tính, động vật đẻ con,
đẻ trứng, các biện pháp điều khiển sinh sản ở động vật trong chăn nuôi ở từng địa
phương, …
+ Sắp xếp, xử lí, phân tích và trình bày số liệu.
+ Đánh giá nhận xét.
1. 3. Thái độ:
- Biết được cơ sở các quá trình điều hòa sinh tinh và sinh trứng của các loài từ đó
có biện pháp đẩy nhanh hay kìm hãm số lượng cá thể của loài.
- Áp dụng các biện pháp kĩ thuật trong chăn nuôi, chọn giống để điều chỉnh tỉ lệ
đực, cái theo mục tiêu chăn nuôi.
- Tuyên truyền, vận động cộng đồng về kế hoạch hóa gia đình, phòng tránh các
bệnh lây qua đường tình dục.
- Có ý thức tránh xa các tệ nạn xã hội, quan hệ tình dục không an toàn, phòng ngừa
các bệnh lây truyền qua đường tình dục: lậu, giang mai, HIV/AIDS, …
- Các biện pháp tránh thai an toàn, có hiệu quả, hạn chế tình trạng nạo phá thai sẽ
gây ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ.
- Có thái độ tích cực, có niềm tin vào khoa học.
2. Định hướng phát triển năng lực trong chủ đề
Tên năng lực
Các kỹ năng thành phần
- Tự tìm hiểu: sinh sản ở động vật , ứng dụng vào
sản xuất ,chăn nuôi.
Năng lực tự học
- Xác định trọng tâm chủ đề, trọng tâm từng tiết học,
liên hệ thực tiễn.
Năng lực nhận biết, phát hiện và
-Quan sát các hình thức sinh sản ở động vật.

- Hoạt động 7: Tìm hiểu ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống đến quá
trình sinh sản.
- Hoạt động 8: Tìm hiểu một số biện pháp làm thay đổi số con.
- Hoạt động 9: Tìm hiểu một số biện pháp làm thay đổi giới tính
- Hoạt động 10: Tìm hiểu sinh đẻ có kế hoạch
- Hoạt động 11: Tìm hiểu các biện pháp tránh thai
C. Phân chia các hoạt động tìm hiểu kiến thức trong 4 tiết dạy của chủ đề
- Tiết 1: (PPCT tiết 47) “Sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính”
Tiến hành hoạt động 1, 2, 3 và 4.
- Tiết 2: (PPCT tiết 48) “Cơ chế điều hòa sinh sản”
Tiến hành hoạt động 5, 6 và hoạt động 7.
- Tiết 3: (PPCT tiết 49) “Điều khiển sinh sản ở động vật”
Tiến hành hoạt động 8 và hoạt động 9.
- Tiết 4: (PPCT tiết 50) “Sinh đẻ có kế hoạch ở người”
Tiến hành hoạt động 10 và hoạt động 11.
D. Nội dung và vị trí tích hợp trong nội bộ môn
Nội dung tích hợp
Vị trí tích
hợp
Giáo dục KHHGĐ
Giáo dục hòa nhập
Nhân bản vô tính và nuôi cấy
mô sống là thành quả khoa học
áp dụng vào thực tiễn, qua đó
học sinh có niềm tin và đam mê
khoa học.

Tiết 1: Sinh
sản vô tính và
sinh sản hữu

cho các trường hợp hiếm muộn,

7


vật

Tiết 4: Sinh
đẻ có kế
hoạch ở
người

Hiểu biết cơ chế, ưu nhược điểm của
các biện pháp tránh thai sẽ giúp các
cặp vợ chồng chủ động sinh đẻ có kế
hoạch, đặc biệt là biện pháp vừa
tránh thai vừa phòng ngừa các bệnh
lây qua đường tình dục.

có niềm tin vào khoa học khi
điều khiển số con và điều chỉnh
giới tính trong chăn nuôi
Học sinh tích cực tuyên truyền
cho cộng đồng các biện pháp
tránh thai hiệu quả, đặc biệt khi
điều tra theo mẫu( Phục lục 1)
học sinh sẽ thấy thực trạng
KHHGĐ ở địa phương để có
trách nhiệm cộng đồng.


- Hình thành và củng cố kĩ năng làm việc nhóm, phân công nhiệm vụ trong nhóm
và phối hợp trong nhóm học tập

8


- Kĩ năng xứ lí số liệu, phân tích số liệu thu thập được và nhìn nhận vấn đề xã hội
qua các số liệu điều tra.
- Kĩ năng trình bày các vấn đề kiến thức học tập trước đám đông lớp học.
3. Thái độ - tình cảm:
- Có trách nhiệm cộng đồng, hòa nhập và sẵn sàng vì cộng động.
- Đam mê khoa học, hăng say học tập vì bản thân, gia đình và mọi người.
- Có niềm tin vào khoa học, đặc biệt là khoa học ứng dụng nhằm giải quyết các vấn
đề đặt ra của cuộc sống, của nhân dân.
II. Chuẩn bị cho tiết học
1. Giáo viên :
- Chuẩn bị loa, máy chiếu, nam châm hút bảng.
- Chuẩn bị cho các em phiếu điều tra phục vụ học tập, yêu cầu mỗi em điều tra 5
đối tượng, đối tượng là những người dân sinh sống trong làng xóm nơi các em có hộ khẩu
thường trú.
Phiếu điều tra. Điều tra hiểu biết kiến thức KHHGĐ ở địa phương
Phiếu điều tra phục vụ học tập
<I>. Thông tin cá nhân:
1. Họ và tên:…………………………………2. Giới tính: ……………………
3. Tuổi: …………………4. Hộ khẩu thường trú: ………………………………..
<II>. Nội dung khảo sát:
1. Anh/chị có bao nhiêu người con: ……………………… …………
2. Anh/chị cho biết đã sử dụng những biện pháp tránh thai nào: ……………...
……………………… ……………………………………………………………....
3. Anh/chị cho biết khá năng tránh thai và khả năng phòng các bệnh lây qua đường

Thuốc cấy tránh thai.
10
Màng ngăn âm đạo.
11
Viên thuốc tránh thai đơn thuần.

9


12
13

Triệt sản nam.
Viên thuốc tránh thai kết hợp.

6. Nhận thức của anh/chị về hậu quả có thể xẩy ra khi nạo phá thai
(đánh x vào ô anh/chị biết)
TT
Hậu quả
Đúng
Sai
1
Mắc bệnh phụ khoa.
2
Suy nhược cơ thể.
3
Vỡ dạ con.
4
Mắc chứng vô sinh.
5


2

10


3

4

5

6

7

11


8

9

10

11

2. Học sinh
- Kết quả điều tra theo mẫu đã được nhận.
- Kết quả thống kê thông tin thu thập từ phiếu điều tra của các tổ.

Hoạt động của học sinh
-Muốn đạt KHHGĐ hiệu quả mỗi gia đình
phải sinh đẻ có kế hoạch, vậy sinh đẻ có kế
hoạch là gì?.
- Giáo viên kết luận: Là điều chỉnh số con,
Học sinh liên tưởng thực tế cuộc
thời điểm sinh con và khoảng cách sinh sống và nội dung II.1 bài 47 để trả lời.
con.
- GV: Phân tích thêm về số con hiện nay là
nên 2 con, thời điểm sinh con ở nữ không
nên quá 35 tuổi, khoảng cách sinh con nên
cách nhau 3 đến 5 năm.
- Tại sao phải sinh đẻ có kế hoạch ở người? - Nâng cao chất lượng cuộc sống về chất
lượng cuộc sống và tinh thần.
- Em làm gì để người dân hiểu là phải sinh - Tuyên truyền kiến thức về SKSSVTN,
đẻ có kế hoạch?
KHHGĐ cho người dân
- Nghèo, đói,có thể không được đi
- Hậu quả việc sinh nhiều con( không
học,chất lượng cuộc sống thấp…
KHHGĐ)?
- Phải thực hiện các biện pháp tránh
thai…
- Làm thế nào để thực hiện KHHGĐ?
- Học sinh THPT Quan Sơn nên dung biện
pháp nào phù hợp?
- Nếu lỡ có thai thì cần phải làm gì?
- Tảo hôn? Làm thế nào để xóa bỏ quan

- Nên kiềm chế không quan hệ tình

2
3
3
Cao
52%
58%
47%
Tránh thai
Thấp
33%
27%
24%
3. Khá năng tránh thai
và khá năng phòng bệnh
Không biết
15%
25%
29%
lây qua đường tình dục
Phòng
Có
52%
49%
44%
bệnh
Không:
48%
51%
56%
4. Tỉ lệ các bà mẹ nạo phá thai

7%
Biết hơn 1
16%
15%
8%
Biết 1 bệnh
81%
79%
78%
7. Biết bệnh lây qua đường tình dục
Không biết
3%
6%
1
4%
8. Nhìn hình biết biện pháp tránh thai Dưới 5
98%
95%
89%
Từ 5 trở lên 2%
5%
11%
Hoạt động của giáo viên
- TB số con của mỗi người mẹ ở địa
phương các em theo số liệu điều tra?
- Tình hình nạo phá thai ở địa phương?
- Nạo phá thai có phải là biện pháp sinh đẻ
có kế hoạch không?
- Hiểu biết của người dân về các biện pháp
tránh thai?

Câu 4. Tại sao nói hệ nội tiết đóng vai trò chủ yếu trong điều hòa sinh sản? Nêu ứng dụng
của việc sử dụng hoocmon trong chăn nuôi?
Câu 5. Sinh đẻ có kế hoạch ở người là gì? Các biện pháp tránh thai hiệu quả nhất?
Câu 6. Tại sao phải sinh đẻ có kế hoạch? Nuôi cấy phôi giải quyết được vấn đề gì trong
sinh sản ở người?
Câu 7. Hãy cho biết nguyên tắc ngăn cản thụ tinh của các biện pháp tránh thai sau: thuốc
tránh thai, dụng cụ tử cung, triệt sản?
Câu 8. Tại sao trẻ vị thành niên không nên sử dụng các biện pháp đình sản mà nên sử
dụng các biện pháp tránh thai khác?
Câu 9. Đề xuất thêm các biện pháp làm tăng sức sinh sản của động vật trong chăn nuôi.

16


Câu 10. Giải thích tại sao phá thai không được xem là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch mà
chỉ là biện pháp tránh đẻ bất đắc dĩ?
I. Kết quả thu được
- Kiến thức:
Loại
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu/Kém
Lớp
Thực nghiệm- 11A6
5%
65 %
28 %
2%
Đối chứng-11A5

3. Giáo viên thiết kế tiết học yêu cầu các em điều tra, tìm hiểu, khảo sát, thống
kê… sẽ giúp các em hòa nhập cộng đồng, đây là hình thức giáo dục hòa nhập ngay trong
quá trình dạy học. Giáo dục hòa nhập trong dạy học ngày nay rất cần thiết, đặc biệt là học
sinh vùng sâu, vùng xa, con em dân tộc thiếu số, giúp các em hòa nhập với cộng đồng tốt
hơn, có trách nhiệm xã hội tốt hơn, từ đó thích nghi cao hơn với sự phát triển nhanh
chóng của xã hội hiện nay.
4. Quá trình lồng ghép giáo dục hòa nhập và giáo dục KHHGĐ có mối quan hệ mật
thiết trong quá trình dạy học chủ đề xây dựng. Đồng thời, với cách dạy – học này cũng
góp phần giáo dục SKSSVTN cho học sinh, các em có những kiến thức cơ bản của
SKSSVTN, với kiến thức mình có được các em trở thành người lớn một cách tự tin hơn.

17


5. Qua bài kiểm tra kiến thức cho thấy chủ trương KHHGĐ đã được học sinh quan
tâm và đồng thuận, học sinh lí giải được vì sao phải KHHGĐ, KHHGĐ phải được thực
hiện nghiêm túc vì sự phồn vinh hạnh phúc của mỗi gia đình, mỗi quốc gia và trên toàn
thế giới.
II. Kiến nghị, đề xuất
1. Cần xây dựng các bài giảng mẫu về tích hợp giáo dục KHHGĐ và giáo dục hòa
nhập cho bộ môn Sinh học.
2. Cần bổ sung các thiết bị dạy học phục vụ cho việc giáo dục KHHGĐ và giáo
dục hòa nhập phù hợp với lứa tuổi học sinh THPT.
3. Đề tài chắc chắn còn nhiều thiếu sót, rất mong được có thời gian thực nghiệm
thêm trên nhiều đối tượng, giáo viên dạy thực nghiệm nhiều hơn để có số liệu đáng tin
cậy hơn về hiệu quả giáo dục.
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG

Quan Sơn, ngày 25 tháng 5 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của

GIÁ XẾP LOẠI CẤP SỞ GD&ĐT XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

Họ và tên tác giả: Hoàng Thị Nam
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên THPT Quan Sơn

TT

1.

Tên đề tài SKKN

Kết
Cấp đánh
quả
giá xếp
đánh
loại
giá xếp
loại

Kĩ thuật sử dụng kênh hình trong giảng
Cấp tỉnh
dạy phần ‘Cơ chế nhân đôi ADN)

C

Năm học
đánh giá
xếp loại