CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHO TRẺ 3-4 TUỔI”


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN kinh NGHIỆM
§Ò tµi: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHO TRẺ 3-4 TUỔI”

Họ và tên: Lê Thị Huế
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phú Thủy

Quảng Bình, ngày 20 tháng 5 năm 2017


1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1: Lí do chọn đề tài:
- Ông bà ta xưa có câu “Trẻ lên 3 cả nhà học nói” Thật đúng như thế dạy tiếng
mẹ đẻ cho trẻ 3 tuổi có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát
triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc
hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho
trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các lĩnh vực như : Lĩnh vực:
Phát triển ngôn ngữ; Phát triển thể chất; Phát triển thẫm mĩ; Phát triển nhận thức;
Phát triển tình cảm xã hội ... giúp trẻ khả năng phát triển trí nhớ, tư duy và khả

sau.
* Thuận lợi:
- Là lớp 3 - 4 tuổi với số cháu 24, trong đó 10 cháu nữ, 14 cháu nam, với độ
tuổi đồng đều, một số trẻ ngoan ngoãn, mạnh dạn, hồn nhiên, đạt yêu cầu về phát
triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, và tình cảm xã hội, cảm
thụ cái hay cái đẹp trong cuộc sống xung quanh trẻ. Đó là một thuận lợi lớn để tôi
rèn luyện phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
- Được sự quan tâm của phòng giáo dục, của cụm hàng năm đã
tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ giáo viên,
thường xuyên được tham dự các buổi sinh hoạt cụm về chuyên
môn giữa các trường để trao đổi kinh nghiệm.
- Được sự giúp đỡ nhiệt tình của ban giám hiệu nhà trường, chính
quyền địa phương đã xây dựng trường, lớp có quy mô gọn gàng sạch sẽ
phòng học rộng rãi thoáng mát đảm bảo hợp vệ sinh an toàn cho
trẻ.
* Khó khăn:
- Đa số các cháu là con gia đình nông thôn nên việc giao tiếp
với xã hội bên ngoài còn hạn chế. Một số phụ huynh chưa nhận
thức được tầm quan trọng của việc chăm sóc giáo dục trẻ ở mầm
non. Nhất là việc luyện phát âm cho trẻ họ ít quan tâm đến nên bước
đầu tiếp nhận trẻ vào lớp cũng gặp nhiều khó khăn.
- Một số trẻ nhút nhát nói chưa được và nhiều trẻ vốn từ còn rất nhiều hạn chế
phát âm còn ít từ, nói ngọng, nói lắp…Sự hứng thú học tập của trẻ chưa
cao.
* Quá trình điều tra thực tiển:


Do trình độ nhận thức không đồng đều, vào đầu tháng 10 tôi tiến hành theo
dõi, khảo sát để nắm bắt tình hình đặc điểm về cách phát âm của trẻ đã cho kết quả
như sau:

trẻ đã tăng lên nhiều tôi xây dựng chương trình có câu, từ khó hơn, bài thơ, bài hát
có câu dài hơn...để luyện trẻ phát âm.
2.2.2. Trò chuyện với trẻ ở mọi lúc,,mọi nơi.
Các hoạt động ở trong ngày ở lớp là điều kiện thuận lợi cho trẻ được phát
triển ngôn ngữ. Vào giờ đón, trả trẻ tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ về bản
thân, gia đình của trẻ như: Gia đình con có mấy người? Ba con làm gì? Mẹ con làm
gì? Sáng nay ai đưa con đi học? Con thích ăn gì nhất?...


Hoặc: Khi cho trẻ tiếp xúc và hoạt động với các đồ vật, tôi hỏi trẻ: “ Đây là
cái gì? Chiếc ô tô này màu gì? Quả bóng này to hay nhỏ…Từ những hoạt động này
cũng giúp trẻ mở rộng vốn từ, tôi thường xuyên sửa phát âm sai cho trẻ, hình thành
thói quen tư duy về mọi việc diễn ra xung quanh trẻ một cách tự nhiên nhất.
Hoặc: Giờ hoạt động ngoài trời khi cho trẻ quan sát vườn hoa cho trẻ kể: Hoa
hồng màu đỏ có gai, hoa cúc màu vàng, hoa rất thơm…
- Những lần sau tôi đã tích cực hóa lời nói của trẻ khi quan sát tôi đưa ra các
câu hỏi: Hoa gì màu đỏ có gai ? Hoa gì cánh dài mà có màu vàng...
Những giờ trả trẻ tôi thường đọc sách, truyện có tranh minh họa, trẻ rất thích
thú và luôn miệng hỏi về những nhân vật trẻ nhìn thấy trong tranh.
Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tự lập để phát triển lời nói. Tôi đã hướng dẫn
trẻ cách chơi, các kĩ năng cơ bản, trong quá trình chơi trẻ đã được phát âm nhiều
lần các từ khác nhau.
Ví dụ: Trẻ chơi xếp ô tô:
Trẻ sẽ tưởng tượng ra ô tô chạy và nói: Ô tô chạy…bíp …bíp
Đối với trẻ 3 tuổi biểu tượng của trẻ còn chưa đầy đủ, tôi luôn bổ sung câu trả
lời chưa đầy đủ cho trẻ. Những lúc trẻ lúng túng tôi đã gợi ý phát âm mẫu và giúp
trẻ trả lời cho chính xác.
2.2.3. Tổ chức cho trẻ chơi theo từng nhóm:
- Trẻ mầm non “Chơi mà học, học mà chơi”. Vì vậy đối với trẻ cho trẻ tham gia
chơi cùng bạn bè trong lớp là rất tốt đặc biệt là việc cho trẻ chơi theo từng nhóm

Để trẻ phát triển ngôn ngữ được tốt thì các giờ hoạt động học rất cần thiết. Vì
vậy giáo viên cần phải nắm được mục tiêu của bài học, dạy đúng phương pháp,
kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn, dễ hiểu, tránh sự rập khuôn,
luôn sáng tạo đổi mới sử dụng câu hỏi như thế nào? Dự kiến câu trả lời như thế
nào?.... Vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy tôi phải chuẩn bị đồ dùng chu đáo,
nghiên cứu bài soạn kỹ lưỡng và chuẩn bị các bước chuyển tiếp nhẹ nhàng.
Ví dụ: Khi dạy bài thơ “Ong và Bướm” Tôi chuẩn bị đầy đủ đồ dùng để học
như tranh minh họa, sân khấu rối, máy vi tính, ti vi…
* Tiến hành:
Hoạt động 1: Ổn định, gây hứng thú, giới thiệu bài.
- Cô cho trẻ hát theo bài “Gọi bướm”
- Các con vừa hát bài gì ?
- Các con đã nhìn thấy con bướm bao giờ chưa?


- Hôm nay thời tiết rất đẹp chúng mình hãy hóa thân thành những chú bướm
xinh đẹp để bay đến những vườn hoa mùa xuân được thể hiện qua bài thơ “Ong và
bướm” của nhà thơ: Nhược Thủy.
Hoạt động 2: Nội dung :
a. Cô đọc thơ mẫu.
- Cô đọc thơ “Ong và bướm” lần 1 diễn cảm.
“Con bướm trắng

Ong trả lời

Đậu vườn hồng

Tôi còn bận

Gặp con Ong

- Cô đọc trích dẫn tiếp:
“Bướm liền gọi
Rủ đi chơi
Ong trả lời:


Tôi còn bận”.
- Bướm Thấy Ong Bướm liền gọi Ong làm gì? (rủ đi chơi).
- Và con Ong đã trả lời con Bướm như thế nào”(Tôi còn bận).
- Vì bạn Ong còn bận đi hút mật và bạn ấy đã vâng lời mẹ dặn như thế nào lớp
mình nghe cô đọc tiếp nhé:
“Mẹ tôi dặn
Việc chưa xong
Đi chơi rong
Mẹ không thích”
- Bạn Ong đã vâng lời mẹ nói với con Bướm như thế nào? (1-2 trẻ trả lời).
- Các con ạ. Những chú Ong thường bay đến những bông hoa để hút mật hoa
về tổ làm mật dâng cho đời đấy.
c. Dạy trẻ đọc thơ.
Bây giờ chúng mình hãy hoá thân thành những bạn Ong chăm chỉ và những
bạn Bướm thật đáng yêu đọc bài thơ thật hay nhé.
- Cả lớp: 2 lần.
- Thi đua 3 tổ: 3 lần.
- Nhóm 2 nhóm.
- Cá nhân: 2 - 3 trẻ...
(Trong khi trẻ đọc cô chú ý lắng nghe trẻ đọc sữa sai cho trẻ, luyện trẻ đọc đúng
từ, đúng câu...).
Hoạt động 3 : Kết thúc :
- Cũng cố : Hôm nay cô dạy các con bài thơ gì ?
- Qua bài thơ các con nhớ siêng năng, chăm chỉ và biết vâng lời ba mẹ nhé.

của bạn. Kết quả thu được: Trẻ mạnh dạn hơn và tích cực tham ra vào các hoạt
động.
2.2.8. Phối kết hợp với giáo viên trong lớp và phụ huynh.
Để làm tốt được công tác giảng dạy mà đặc biệt là dạy luyện ngôn ngữ cho trẻ
thì bản thân tôi cần có sự phối kết hợp với giáo viên trong lớp để cùng nhau tổ
chức hoạt động cho trẻ, phải có sự kết hợp hài hòa giữa giáo viên chính với giáo
viên phụ, phân công thống nhất cho nhau, có sự phân chia số trẻ trong lớp để cùng
nhau theo giỏi, bồi dưỡng kèm cặp có chất lượng.
Ngoài ra tôi luôn phối kết hợp với phụ huynh, tôi thường xuyên trao đổi về
tình hình học tập của trẻ khi đến lớp, sự tiến bộ của trẻ qua từng giai đoạn, những


trẻ nào cần khắc phục ở những điểm nào tôi thường trò chuyện, trao đổi với phụ
huynh để họ dạy cho con thêm khi ở nhà.
- Lên thông báo dán vào bảng “Cha mẹ cần biết” ở ngoài cửa lớp về mức độ
ngôn ngữ của trẻ để phụ huynh rõ.
- Trao đổi riêng với từng phụ huynh về những nhược điểm về cách phát âm,
của từng trẻ để phụ huynh nắm được.
- Ví dụ: Cháu Quang Minh do ba mẹ bận việc ít trò chuyện với trẻ nên khi đến
lớp trẻ không nói được và ít giao lưu với cô và các bạn, tôi đã trò chuyện với phụ
huynh của cháu về những điểm yếu và đã đưa những bài thơ, những bài hát trong
chương trình về nhà để phụ huynh luyện đọc, luyện hát cho trẻ...
Hoặc: Cháu Hưng nói ngọng rất nhiều thì tôi đã trao đổi với phụ huynh về nhà
khi trẻ nói sai cần sửa lỗi và luyện nhiều cho trẻ.
- Tôi trao đổi và vận động phụ huynh cố gắng dành thời gian để tâm sự với
trẻ và lắng nghe trẻ nói, khi trò chuyện với trẻ phải nói rõ ràng mạch lạc, tốc độ
vừa phải để trẻ nghe cho rõ, cha mẹ người thân phải cố gắng phát âm đúng cho trẻ
bắt chước.
- Khuyến khích phụ huynh cung cấp kinh nghiệm sống cho trẻ. Tránh không
nói tiếng địa phương, cần tránh cho trẻ nghe những hình thái ngôn ngữ không

5/26 – 23,1%
2/26 – 7,7%
Giảm: 15,4%
Số trẻ nói chưa trọn câu 5/26 – 23,1%
1/26 – 3,8%
Giảm: 19,3%
- Bản thân tôi cũng đã có nhiều kinh nghiệm hơn về hoạt động “phát triển ngôn
ngữ” cho trẻ hơn.
- Phần lớn các bậc phụ huynh quan tâm đến việc học của trẻ và có hướng cộng
tác với cô giáo để dạy trẻ học.

3: PHẦN KẾT LUẬN:
3.1 Ý nghĩa của đề tài. :
Để dạy trẻ 3-4 tuổi phát triển ngôn ngữ được kết quả như trên trong quá trình
thực hiện tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm cho bản thân:
- Giáo viên phải thực sự tâm huyết với nghề, có lòng yêu nghề, mến trẻ say
sưa học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để nắm chắc các phương pháp dạy trẻ cho
từng lĩnh vực đặc biệt là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ.
- Giáo viên cần nâng cao trình độ ngôn ngữ của mình, coi ngôn ngữ là phương
tiện giáo dục chủ đạo.
- Bởi vì trẻ 3-4 tuổi đang còn nhỏ nên người gáo viên phải thật sự kiên trì và
nhẫn nại yêu trẻ như con đẻ của mình.
- Phải gần gũi thân thiện và nhiệt tình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
- Giáo viên phải sưu tầm tranh ảnh, các đồ dùng, đồ chơi đẹp, đảm bảo tính
thẫm mỹ và khoa học, biết đưa ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp vào các hoạt
động để thu hút trẻ vào tiết học. Cô giáo là người gần gũi, tiếp xúc với trẻ nhiều
nhất nên phải sử dụng ngôn ngữ sư phạm mẫu mực, luôn phát âm chuẩn, nói
chuẩn, phải uốn nắn trẻ để trẻ phát âm chính xác.
- Phối hợp với phụ huynh để động viên giáo dục trẻ thực hiện tốt yêu cầu cần
đạt của giáo viên.