LỜI CẢM ƠN

Năm học 2015 – 2016 tôi được nhà trường giao nhiệm vụ phụ trách lớp 5 tuổi
khu Quảng Minh, trường Mầm non Mỹ Hưng. Để hoàn thành bản sáng kiến kinh
nghiệm này, tôi xin chân thành cảm ơn Phòng GD và đào tạo Huyện Thanh Oai và
sự giúp đỡ nhiệt tình của ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt là đồng chí hiệu
trưởng Nhữ Thị Thủy, xin chân thành cảm ơn các đồng chí đồng nghiệp, cảm ơn
các bậc phụ huynh đã tạo điều kiện thuận lợi cả về vật chất lẫn tinh thần để tôi
hoàn thành đề tài sáng kiến kinh nghiệm này.
Trong quá trình viết đề tài tôi còn nhiều hạn chế và thiếu xót, rất mong quý các
cấp quan tâm giúp đỡ thêm để đề tài của tôi được ứng dụng hiệu quả hơn và phổ
biến rộng rãi.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC:
1


Sơ yếu lý lịch:…………………………………………………….Trang 1
Lời cảm ơn………………………………………………………..Trang 2
Mục lục:………………………………………………………......Trang 3
Danh mục viết tắt…………………………………………………Trang 4
A. Phần mở đầu:…………………………………………………..Trang 5
B. Nội dung của đề tài…………………………………………….Trang 6
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tế
3. Phạm vi thực hiện đề tài
C. Quá trình thực hiện đề tài……………………………………...Trang 7
Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài……………………...Trang 7
Biện pháp thực hiện……………………………………………..Trang 9
1.Biện pháp 1

Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thấy rõ trách nhiệm to lớn của bản thân
trong xu thế hiện nay. Xu thế của hội nhập và phát triển mà khoa học – kĩ thuật
phát triển như vũ bão. Vậy ngay từ bây giờ chúng ta phải làm gì để góp phần phát
triển toàn diện nhân cách trẻ.
Trường mầm non chính là nơi phát triển tất cả các khả năng, thiên hướng của trẻ
nhỏ và trong tất cả các khả năng, thiên hướng non trẻ ấy, không có cái nào quan
trọng hơn và cần thiết bằng khả năng ngôn ngữ . Vì vậy việc phát triển ngôn ngữ
có hệ thống, có phương pháp là cơ sở của công tác giáo dục ở trường mầm non, nó
được tiến hành trong tất cả các hoạt động, các môn học, đặc biệt qua HĐ kể
truyện, đọc thơ.
Năm học 2015 – 2016 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp 5-6 tuổi khu
Quảng Minh. Trong quá trình giảng dậy, tôi thấy nhiều trẻ còn nói ngọng, nói
thiếu thành phần câu, trẻ còn thiếu hụt về kho tàng biểu cảm. Các tiết học diễn ra
chưa sôi nổi. Chính vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp phát triển ngôn
ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trường MN thông qua HĐ kể truyện, đọc thơ”. Các hình
tượng văn học sẽ đưa đến những hình tượng tuyệt diệu của ngôn ngữ dân tộc. Từ
những hình tượng trong truyện kể, thơ…trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính
xác của từ, sự hoàn hảo của các câu với những cấu trúc ngữ pháp phong phú.

4


B. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận
Trong nền giáo dục Việt Nam văn học là một hình thức GD mang tính nghệ
thuật cao, nó hấp dẫn và đi vào lòng người, có tác dụng mạnh mẽ vào tư tưởng
tình cảm của con người. Đặc biệt văn học không thể thiếu bóng trong các trường
mầm non. Vì văn học không những có tác dụng mở rộng tầm nhìn cho trẻ về thế
giới xung quanh mà còn giúp trẻ ghi nhớ và nói lại được những hình ảnh đẹp bằng
từ ngữ chính xác, diễn đạt trôi chảy. Như vậy việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ có

đưa ra ý kiến của mình .Nhưng khi trẻ diễn đạt thì còn lúng túng, chưa lưu loát vì
vậy tôi nghĩ qua HĐ kể truyện, đọc thơ ngôn ngữ của trẻ sẽ phát triển và phong
phú hơn. Trẻ sẽ nói năng lưu loát hơn, sử dụng từ đúng lúc đúng chỗ hơn.
Là một giáo viên có tinh thần trách nhiệm và đầy lòng nhiệt tình, yêu nghề,
mến trẻ, bản thân tôi xác định được mục đích ,ý nghĩa, tầm quan trọng của việc
phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua hoạt động kể truyện, đọc thơ. Nên tôi mạnh dạn đi
tìm kiếm những biện pháp hữu hiệu để giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ MG 5-6
tuổi thông qua HĐ kể truyện, đọc thơ.
3. Phạm vi thời gian thực hiện đề tài
Đề tài được thực hiện tại lớp 5 tuổi thôn Quảng Minh trường MN Mỹ
Hưng năm học 2015-2016.

C: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài
a. Đặc điểm của lớp
- Năm học 2015-2016, tôi được phân công giảng dạy lớp 5-6 tuổi tại khu
Quảng Minh của trường, được nhà trường tin tưởng. Lớp tôi có 43 cháu, trong đó
có 35 cháu học qua lớp MG nhỡ còn 8 cháu chưa được học qua lớp MG nhỡ, có 1
cháu chậm phát triển.
b. Những thuận lợi và khó khăn
* Thuận lợi:
6


- Được BGH tạo điều kiện đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị, kinh phí để
mua sắm đồ dùng phục vụ cho các hoạt động của trẻ
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn, đã xây
dựng nhiều chuyên đề theo hình thức GDMN mới, tạo điều kiện giúp đỡ tôi những
nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và đồ chơi cho các cháu.
- Đa số trẻ trong lớp đều khỏe mạnh, đi học chuyên cần và tích cực hoạt

1
2
3
4

Nội dung

Kết quả
Số lượng
Tỉ lệ%
Trẻ nói ngọng N và L
29/43
67%
Trẻ nói ngọng dấu và thanh( ?, ~)
21/43
49%
Nói thiếu thành phần
13/43
30%
Lời nói chưa có khả năng biểu cảm 19/43
44%

Từ kết quả trên, tôi băn khoăn, suy nghĩ cần phải làm thế nào để giúp trẻ
phát triển ngôn ngữ, diễn đạt và phát âm chính xác tiếng mẹ đẻ. Bằng kiến thức đã
học và kinh nghiệm giảng dạy tôi đã đề ra một số biện pháp để giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ thông qua HĐ kể truyện, đọc thơ.

BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp 1: Nghiên cứu tìm tòi các tư liệu, tài liệu liên quan
Để giúp trẻ diễn đạt và phát âm chính xác, tôi đã không ngừng đi tìm tòi

sản phẩm, tôi hỏi lại trẻ cách làm như thế nào? và làm hoa gì?
VD3: Từ những vỏ thuốc, hộp thuốc tôi hưỡng dẫn trẻ làm thân những
chiếc ô tô, những lon bia để làm ô tô chở hàng,… Sau khi trẻ làm xong thì tôi sẽ
hỏi lại trẻ cách làm, hay ý tưởng của trẻ
Không chỉ nghiên cứu tài liệu sách báo mà tôi còn thường xuyên đọc báo
điện tử, vào mạng để tìm kiếm tư liệu liên quan đến vấn đề phát triển ngôn ngữ
cho trẻ như trang: www.mamnon.com; http://nhipđiêu.th,....
Qua nghiên cứu tư liệu, tài liệu liên quan tới việc phát triển ngôn ngữ cho
trẻ tôi thấy vốn kiến thức của mình được nâng cao, mở rộng. Từ đó tôi đã tự tin
đưa ra các hoạt động học nhẹ nhàng nhưng lại có hiệu quả cao đối với trẻ, giúp trẻ
thêm yêu cuộc sống hơn.
2. Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua HĐ kể chuyện sáng
tạo và trò chơi đóng kịch
Việc cho trẻ kể chuyện sáng tạo và chơi TC đóng kịch có ý nghĩa rất quan
trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới
sự phát triển ngôn ngữ mà còn thúc đẩy sự phát triển xúc cảm, tình cảm thẩm mĩ ở
trẻ.
9


* Thông qua kể chuyện sáng tạo
Qua sự tưởng tượng phong phú và những câu trả lời thông minh đi dỏm,
hồn nhiên ngây thơ của trẻ. Thông qua tình cảm, tình yêu đối với con người, với
thiên nhiên đã giúp trẻ sáng tạo ra những câu chuyện hay hấp dẫn mang đầy kịch
tính qua các HĐ kể chuyện sáng tạo. Vào thời gian đầu của năm học tôi đã cho
trẻ làm quen với việc kể chuyện sáng tạo qua tranh ảnh, bằng cách cô kể phần
đầu , yêu cầu trẻ kể phần tiếp theo và kết thúc câu chuyện.
VD: Cô và trẻ cùng nghĩ ra một câu chuyện cổ tích “ Ngày sinh nhật của
thỏ” Thông qua bức tranh có nhiều nhân vật như: Thỏ, Sóc,… Tôi tiến hành kể
đoạn đầu và trẻ tự suy nghĩ kể đoạn tiếp theo : Buổi sáng, Thỏ dậy sớm, đi ra

Trẻ đọc chuyện theo tranh

* Chơi trò chơi đóng kịch
- Tổ chức cho trẻ chơi đóng kịch là một phương pháp tốt để phát triển ngôn
ngữ đối thọai cho trẻ. Nội dung kịch được chuyển thể từ các tác phẩm văn học mà
trẻ đã được làm quen. Trẻ làm quen với các mẫu câu văn đã được gọt giũa chọn
lọc. Khi đóng kịch trẻ được thể hiện đúng ngữ điệu, tính cách của từng nhân vật
mà trẻ đóng, giúp cho ngôn ngữ của trẻ khi diễn đạt mang sắc thái biểu cảm rõ rệt.
VD: Chủ đề gia đình , tôi đã lựa chọn câu chuyện “ Ba cô gái” để cho các
cháu tập đóng kịch và tôi cũng lựa chọn các nhân vật sao cho phù hợp với tính
cách của trẻ :
- Cháu Hồng Ngọc nhỏ nhẹ, yếu ớt đóng vai bà mẹ( giọng dịu dàng nhưng
yếu ớt).
11


- Cháu Tiến Thành nhanh nhẹn, hoạt bát hơn tôi gợi ý cho cháu đóng vai
Sóc con ( giọng hối hả khi báo tin cho chị cả và giận giữ khi nói câu “ Thương
mẹ, thương mẹ mà giặt xong chậu quần áo mới về”
- Cháu Phương Uyên đóng vai chị cả tỏ ra không thương mẹ, không quan
tâm tới mẹ “ Ôi chị buồn quá nhưng chị phải giặt xong chậu quần áo này đã”…
- Trong khi cho trẻ tập đóng kịch tôi còn chú ý đến một vấn đề tương đối
quan trọng đó là: Đối với những trẻ khá tôi cho đóng vai chính còn những trẻ yếu
hơn tôi cho đóng vai phụ. Khi được tham gia đóng kịch nhiều lần những trẻ yếu
dần dần được nâng cao lên vai khó. Như vậy những trẻ đó sẽ được hòa nhập với
các bạn trong lớp , giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong mọi hoạt động.
* Tóm lại: Thông qua các hoạt động kể chuyên sáng tạo và tập đóng kịch
các cháu của lớp tôi đã mạnh dạn và tự tin hơn khi giao tiếp với mọi người đồng
thời ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển, trẻ đã phát âm chính xác và nói mạch
lạc hơn.

Trẻ nào cũng thích

Hoặc bài “ Lúa mới”
Ruộng lúa không bờ
Mênh mông bát ngát
Lúa vào hợp tác
Lúa nặng thêm bông
Lúa thơm ngát đồng
Tươi làng vui xóm…
Hay trong bài thơ “ Hoa cúc vàng”
Suốt cả mùa đông
Nắng đi đâu miết
Trời đắp chân bông
Còn cây chịu rét
…
- Ngoài ra tôi còn sưu tầm một số bài ca dao đồng dao có chứa chữ N và
L để cho trẻ luyện như bài: Nu na nu nống, vuốt ve,…
- Bên cạnh những trẻ nói ngọng N và L tôi còn thấy một số trẻ nói ngọng
dấu, thanh, có trẻ nói khuyết âm
VD: Qua bài thơ “ Quả” trẻ đọc là “ Quạ”
Hay bài thơ “ Mèo đi câu cá” có những câu:
“Mèo nghĩ: “ ồ thôi”
Anh câu cũng đủ
Nghĩ rồi hớn hở”
Khi trò chuyện đàm thoại với trẻ thì tôi thấy một số cháu nói “không”
thành “hông”. Để sửa cho các cháu tôi cũng kiên trì và làm tương tự như những
cái trên và kết quả là sau một thời gian kiên trì rèn luyện các cháu đã có nhiều tiến
bộ rõ rệt và phát âm tương đối chuẩn.
4. Biện pháp 4: Giúp trẻ phát âm chính xác - lời nói mạch lạc thông qua các
hoạt động khác ở mọi lúc, mọi nơi.

dụng các thời điểm trong ngày để dạy trẻ như: lúc đón trả trẻ, lúc trẻ ngủ dậy.
Với tính chất đặc trưng của đồng dao là: có vần, kết cấu vòng tròn,
trùng điệp . Ngôn ngữ giàu tính nhạc, giàu hình ảnh có sức tạo hình và giọng điệu
tươi vui hồn nhiên dí dỏm. Vì vậy khi trẻ đã đọc thuộc rồi , tôi cho trẻ đọc nhanh
dần. Thi đua đọc nhanh đó là giúp cho việc rèn luyên bộ máy phát âm, trau rồi
ngôn ngữ, sự nhạy bén linh hoạt của tư duy.
- Với các hoạt đông khác như : làm quen với toán, tạo hình, khám phá
khoa học…tôi cũng đều chú trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Ví dụ :
Khi đàm thoại với trẻ về một vấn đề gì đó , nếu trẻ trả lời chưa đủ câu hoặc phát
âm chưa chính xác, tôi đều giúp trẻ trả lời lại sao cho đủ ý và phát âm chính xác
hơn. Như trong giờ khám phá khoa học chẳng hạn, sau khi cho trẻ quan sát những
hình ảnh trên màn hình tôi tiến hành đàm thoại với trẻ. Khi trả lời các câu hỏi của
tôi trẻ thường không diễn đạt đủ ý, do vậy tôi đã sửa lại ngay cách trả lời sao cho
đủ ý và cách diễn đạt sao cho mạch lạc, có biểu cảm…và cứ sau nhiều lần tôi sửa
lại cách trả lời và diễn đạt như vậy cuối cùng các cháu của lớp tôi đã phát âm
được chính xác hơn và biết cách diễn đạt câu khi trả lời các câu hỏi của cô giáo
hoạc khi giao tiếp với mọi người xung quanh.
5. Biện pháp 5: Thiết kế đồ dùng sáng tạo có tính thẩm mỹ cao nhằm phát
triển ngôn ngữ cho trẻ.
Đối với trẻ mẫu giáo tư duy trực quan là chủ yếu, trẻ thích được quan
sát những đồ dùng đẹp, những hình ảnh sống động. Vì vậy đối với từng chủ điểm,
ngoài những đồ dùng như tranh ảnh…Tôi còn tận dụng nguyên phế liệu để tạo ra
những mẫu đồ dùng biết cử động, có tâm hồn mầu sắc tươi đẹp ngộ nghĩnh giúp
trẻ hứng thú hơn trong HĐ kể truyện, đọc thơ . Qua đó ngôn ngữ của trẻ cũng phát
triển hơn.
Từ những mảnh bìa cứng tôi đã làm ra các loại rối rẹt , điều khiển bằng
dây, que. Những con rối biết cử động cùng lời nói rất thu hút lôi cuốn trẻ. Ngoài
ra tôi còn dùng những miếng vải vụn , bông, len…để tạo thành những con rối tay
rất ngộ nghĩnh.
15

điện tử để trình chiếu trên Power point trong đó có:
+ 1 tiết về khám phá khoa học “ Tìm hiểu về một số phương tiện giao thông”
+ 1 tiết về hoạt động giáo dục âm nhạc
+ 3 tiết về hoạt động phát triển ngôn ngữ: Truyện quả bầu tiên, Cáo thỏ và gà
trống, “ Hoa cúc vàng”
- Dưới đây là một số slide trong bài thơ “ Hoa Cúc vàng”

17


18


* Tóm lại: Khi trẻ được làm quen với các tác phẩm văn học bằng các bài giảng
điện tử được trình chiếu trên Power point có những hình ảnh sống động mà tôi đã
tự thiết kế như vậy đã giúp trẻ làm quen với các tác phẩm văn học một cách thoải
mái, làm giảm sức ép khi tham gia vào các hoạt động , trẻ thấy mình không còn bị
căng thẳng mà có cảm giác như mình đang được giải trí , xem ti vi…Với hình
thức trình chiếu các tác phẩm văn học như vậy đã giúp tôi phần đàm thoại về nội
dung của các tác phẩm văn học với trẻ rất có hiệu quả, thông qua đó giúp trẻ củng
cố và ghi nhớ nội dung tác phẩm sâu hơn và còn phát triển về mặt ngôn ngữ, giúp
trẻ nói chính xác và diễn đạt câu có đủ thành phần một cách tự tin hơn.
6. Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh
Gia đình và nhà trường là nơi giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt ngôn
ngữ. Bởi vậy muốn phát triển ngôn ngữ cho trẻ giáo viên cần phối kết hợp chặt
chẽ với phụ huynh.
Vào giờ đón trẻ và trả trẻ tôi thường trao đổi với phụ huynh về tình hình
học tập của trẻ. Đề nghị phụ huynh quan tâm và dành nhiều thời gian cho các cháu
hơn. Chẳng hạn phụ huynh có thể mua cho các cháu những cuốn tranh chuyện của
mầm non. Vào mỗi buổi tối, phụ huynh nên kể cho các cháu nghe hoặc đọc những

Ngoài ra tôi còn kết hợp với phụ huynh sưu tầm nguyên phế liệu để xây
dựng góc mở cho trẻ . VD: Hột hạt, vải, nen, giấy cattong , vỏ hộp sữa chua, vỏ

20


hộp kem…để trẻ tự thiết kế những hình ảnh, những nhân vật trong các tác phẩm
văn học mà trẻ đã được làm quen.
Tóm lại: Biện pháp phối kết hợp với phụ huynh là một yếu tố hết sức
quan trọng. Nhờ đó mà ngôn ngữ của trẻ càng ngày càng phong phú hơn, trẻ phát
âm chính xác và nói mạch lạc hơn.
Kết luận:

Văn học ( truyện, thơ, ca dao,…) không những giúp trẻ mở

mang kiến thức về thế giới xung quanh, bồi dưỡng cho trẻ những tình cảm lành
mạnh, giáo dục thẩm mỹ cho trẻ nhận ra cái hay ,cái đẹp trong thiên nhiên, trong
các mối quan hệ mà còn phát triển về vốn từ cho trẻ , giúp trẻ phát âm chính xác
hơn ,nói mạch lạc hơn. Và giúp trẻ biết cách diễn đạt những ý muốn chủ quan của
mình với bạn bè và mọi người xung quanh.
KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Nhờ thực hiện tốt những biện pháp trên tôi đã thu được một số kết quả sau:
* Đối với cô giáo : Qua một năm áp dụng các biện pháp mà tôi đã đề ra,
tôi thấy mình tự tin hơn khi truyền thụ cho trẻ các tác phẩm văn học. Ngoài ra còn
giúp cho trẻ tự tin hơn khi được làm quen với các tác phẩm văn học, đồng thời còn
giúp trẻ phát triển về ngôn ngữ khi giao tiếp với mọi người.
* Đối với trẻ : Trẻ rất phấn khởi, hứng thú khi được làm quen với tác
phẩm văn học, trẻ đã biết kể chuyện sáng tạo, biết đóng kịch, nhớ và thuộc nhiều
bài thơ, ca dao,…. Nhờ đó mà vốn từ của trẻ phong phú hơn và diễn đạt các cử chỉ
lời nói mạch lạc hơn. Sau đây là kết quả thực hiện.


thanh(?,~)
21


3

Trẻ nói thiếu thành 13/43 30%

4/43

10%

9

20%

4

phần
Lời nói chưa có khả 19/43 44%

5/43

11%

14

33%


- Đề nghị lãnh đạo cấp trên quan tâm nhiều hơn nữa trong việc bổ xung
thêm thiết bị, đồ dùng cho môn văn học nói riêng để trẻ có thêm nhiều đồ dùng
cho tiết học.
- Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp
phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trường MN Mỹ Hưng thông qua hoạt động
kể chuyện, đọc thơ.”
- Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm
khuyết. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp, sửa đổi , bổ xung , giúp đỡ và chỉ
đạo của Ban giám hiệu nhà trường góp ý cho đề tài sáng kiến của tôi được hoàn
chỉnh hơn.
Mỹ Hưng, ngày 05 tháng 04 năm 2016
Tác giả

Nguyễn Thị Sáng

Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐÁNG GIÁ VÀ XẾP LOẠI
CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
23


MẦM NON MỸ HƯNG
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………………………………………..
Mỹ Hưng, ngày ….tháng….năm 2016
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
(Ký tên, đóng dấu)