LỜI CẢM ƠN

Năm học 2015 – 2016 tôi được nhà trường giao nhiệm vụ phụ trách lớp 5 tuổi
khu Quảng Minh, trường Mầm non Mỹ Hưng. Để hoàn thành bản sáng kiến kinh
nghiệm này, tôi xin chân thành cảm ơn Phòng GD và đào tạo Huyện Thanh Oai và
sự giúp đỡ nhiệt tình của ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt là đồng chí hiệu
trưởng Nhữ Thị Thủy, xin chân thành cảm ơn các đồng chí đồng nghiệp, cảm ơn
các bậc phụ huynh đã tạo điều kiện thuận lợi cả về vật chất lẫn tinh thần để tôi
hoàn thành đề tài sáng kiến kinh nghiệm này.
Trong quá trình viết đề tài tôi còn nhiều hạn chế và thiếu xót, rất mong quý các
cấp quan tâm giúp đỡ thêm để đề tài của tôi được ứng dụng hiệu quả hơn và phổ
biến rộng rãi.
Tôi xin chân thành cảm ơn!


MỤC LỤC:
Sơ yếu lý lịch:…………………………………………………….Trang 1
Lời cảm ơn………………………………………………………..Trang 2
Mục lục:………………………………………………………......Trang 3
Danh mục viết tắt…………………………………………………Trang 4
A. Phần mở đầu:…………………………………………………..Trang 5
B. Nội dung của đề tài…………………………………………….Trang 6
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tế
3. Phạm vi thực hiện đề tài
C. Quá trình thực hiện đề tài……………………………………...Trang 7
Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài……………………...Trang 7
Biện pháp thực hiện……………………………………………..Trang 9
1.Biện pháp 1
2.Biện pháp 2
3.Biện pháp 3

trọng hơn và cần thiết bằng khả năng ngôn ngữ . Vì vậy việc phát triển ngôn ngữ
có hệ thống, có phương pháp là cơ sở của công tác giáo dục ở trường mầm non, nó
được tiến hành trong tất cả các hoạt động, các môn học, đặc biệt qua HĐ kể
truyện, đọc thơ.
Năm học 2015 – 2016 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp 5-6 tuổi khu
Quảng Minh. Trong quá trình giảng dậy, tôi thấy nhiều trẻ còn nói ngọng, nói
thiếu thành phần câu, trẻ còn thiếu hụt về kho tàng biểu cảm. Các tiết học diễn ra
chưa sôi nổi. Chính vì vậy tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ
cho trẻ 5-6 tuổi trường MN Mỹ Hưng thông qua HĐ kể truyện, đọc thơ”. Các hình
tượng văn học sẽ đưa đến những hình tượng tuyệt diệu của ngôn ngữ dân tộc. Từ
những hình tượng trong truyện kể, thơ…trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính
xác của từ, sự hoàn hảo của các câu với những cấu trúc ngữ pháp phong phú.

B. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận
Trong nền giáo dục Việt Nam văn học là một hình thức GD mang tính nghệ
thuật cao, nó hấp dẫn và đi vào lòng người, có tác dụng mạnh mẽ vào tư tưởng
tình cảm của con người. Đặc biệt văn học không thể thiếu bóng trong các trường
mầm non. Vì văn học không những có tác dụng mở rộng tầm nhìn cho trẻ về thế
giới xung quanh mà còn giúp trẻ ghi nhớ và nói lại được những hình ảnh đẹp bằng
từ ngữ chính xác, diễn đạt trôi chảy. Như vậy việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ có


một ý nghĩa hết sức quan trọng. Nó sẽ góp phần vào việc phát triển và hình thành
nhân cách cho trẻ.
Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ
dàng tiếp cận với những môn khoa học khác : Môn LQ với môi trường xung
quanh, LQ với toán, Âm nhạc, Tạo hình…Thông qua HĐ kể truyện,đọc thơ trẻ sẽ
hoạt động được nhiều giúp trẻ khả năng phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ,
khả năng cảm thụ cái hay cái đẹp, cái tốt cái xấu của mọi vật xung quanh. Bởi vì ở

3. Phạm vi thời gian thực hiện đề tài
Đề tài được thực hiện tại lớp 5 tuổi thôn Quảng Minh trường MN Mỹ
Hưng năm học 2015-2016.

C: QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài
a. Đặc điểm của lớp
- Năm học 2015-2016, tôi được phân công giảng dạy lớp 5-6 tuổi tại khu
Quảng Minh của trường, được nhà trường tin tưởng. Lớp tôi có 43 cháu, trong đó
có 35 cháu học qua lớp MG nhỡ còn 8 cháu chưa được học qua lớp MG nhỡ, có 1
cháu chậm phát triển.
b. Những thuận lợi và khó khăn
* Thuận lợi:
- Được BGH tạo điều kiện đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị, kinh phí để
mua sắm đồ dùng phục vụ cho các hoạt động của trẻ
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn, đã xây
dựng nhiều chuyên đề theo hình thức GDMN mới, tạo điều kiện giúp đỡ tôi những
nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và đồ chơi cho các cháu.
- Đa số trẻ trong lớp đều khỏe mạnh, đi học chuyên cần và tích cực hoạt
động.
- BGH thường xuyên kiểm tra đôn đốc xây dựng mang tính toàn diện để
thúc đẩy chất lượng chăm sóc GD trẻ.


- Bản thân khỏe mạnh, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, được đào tạo chuyên
môn hệ chính quy, biết lắng nghe ý kiến của mọi người, tích cực học hỏi từ các
đồng nghiệp.
* Khó khăn:
- Trong lớp có 1 trẻ chậm phát triển nên rất khó để trẻ hòa đồng với các bạn
trong lớp

67%
Trẻ nói ngọng dấu và thanh( ?, ~)
21/43
49%
Nói thiếu thành phần
13/43
30%
Lời nói chưa có khả năng biểu cảm 19/43
44%

Từ kết quả trên, tôi băn khoăn, suy nghĩ cần phải làm thế nào để giúp trẻ
phát triển ngôn ngữ, diễn đạt và phát âm chính xác tiếng mẹ đẻ. Bằng kiến thức đã


học và kinh nghiệm giảng dạy tôi đã đề ra một số biện pháp để giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ thông qua HĐ kể truyện, đọc thơ.

BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp 1: Nghiên cứu tìm tòi các tư liệu, tài liệu liên quan
Để giúp trẻ diễn đạt và phát âm chính xác, tôi đã không ngừng đi tìm tòi
nghiên cứu các tư liệu, tài liêu có liên quan. Bởi vì sách báo là kho tàng kiến thức
khổng lồ, phong phú và đa dạng. Nó sẽ rất có ích khi người giáo viên biết khai
thác, vận dụng vào tình hình thực tế của lớp mình.
VD: Qua cuốn sách “Phương pháp phát triển lời nói trẻ em” Tác giả - Đinh
Hồng Thái sẽ giúp cho giáo viên biết được các phương pháp, biện pháp phát triển
vốn từ, phát triển lời nói cho trẻ.
Hiện nay có rất nhiều những cuốn sách ở những thể loại khác nhau như
truyện kể, bài thơ, câu đố… dành cho trẻ MN. Mà theo chương trình GDMN mới
người giáo viên được lựa chọn các đề tài để đưa vào các hoạt động học. Qua
nghiên cứu tài liệu, tư liệu liên quan đến văn học tôi đã mạnh dạn đưa những tác

2. Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua HĐ kể chuyện sáng
tạo và trò chơi đóng kịch
Việc cho trẻ kể chuyện sáng tạo và chơi TC đóng kịch có ý nghĩa rất quan
trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới
sự phát triển ngôn ngữ mà còn thúc đẩy sự phát triển xúc cảm, tình cảm thẩm mĩ ở
trẻ.
* Thông qua kể chuyện sáng tạo
Qua sự tưởng tượng phong phú và những câu trả lời thông minh đi dỏm,
hồn nhiên ngây thơ của trẻ. Thông qua tình cảm, tình yêu đối với con người, với
thiên nhiên đã giúp trẻ sáng tạo ra những câu chuyện hay hấp dẫn mang đầy kịch
tính qua các HĐ kể chuyện sáng tạo. Vào thời gian đầu của năm học tôi đã cho trẻ
làm quen với việc kể chuyện sáng tạo qua tranh ảnh, bằng cách cô kể phần đầu ,
yêu cầu trẻ kể phần tiếp theo và kết thúc câu chuyện.


VD: Cô và trẻ cùng nghĩ ra một câu chuyện cổ tích “ Ngày sinh nhật của
thỏ” Thông qua bức tranh có nhiều nhân vật như: Thỏ, Sóc,… Tôi tiến hành kể
đoạn đầu và trẻ tự suy nghĩ kể đoạn tiếp theo : Buổi sáng, Thỏ dậy sớm, đi ra
thung lũng. Nó mang theo cái trống và đánh rất to. Các con vật nghe thấy ồn liền
kéo ra cả thung lũng. Thỏ nói với các bạn “ Các bạn ơi hôm nay là sinh nhật của
tớ. Tớ mời tất cả các cậu tới dự lễ nhé”. Các con thử nghĩ tiếp xem ai đến dự sinh
nhật Thỏ, tặng cho Thỏ quà gì? Chú ý không nhắc lại lời kể của bạn, quà tặng
mang đến cũng khác nhau.
- Cháu Đăng Khôi: Sóc con chạy về tổ nghĩ không biết Thỏ thích ăn gì nhất.
Nó đi ra lại đi vào một lúc, bỗng nó reo lên. Ta nghĩ ra rồi, Thỏ thích ăn cà rốt
nhất.
- Cháu Minh Ngân: Nhím con về tổ và nghĩ xem tặng quà gì cho bạn. Nghĩ
mãi không ra nhím đành hỏi mẹ “ Mẹ ơi không biết bạn thỏ thích gì nhất nhỉ? Mẹ
trả lời: Cà rốt thì nhà thỏ lúc nào cũng có, nấm thì thỏ không ăn được. Mẹ nghĩ
một bó hoa tươi sẽ khiến thỏ rất cảm động đấy.

Sóc con ( giọng hối hả khi báo tin cho chị cả và giận giữ khi nói câu “ Thương mẹ,
thương mẹ mà giặt xong chậu quần áo mới về”
- Cháu Phương Uyên đóng vai chị cả tỏ ra không thương mẹ, không quan
tâm tới mẹ “ Ôi chị buồn quá nhưng chị phải giặt xong chậu quần áo này đã”…


- Trong khi cho trẻ tập đóng kịch tôi còn chú ý đến một vấn đề tương đối
quan trọng đó là: Đối với những trẻ khá tôi cho đóng vai chính còn những trẻ yếu
hơn tôi cho đóng vai phụ. Khi được tham gia đóng kịch nhiều lần những trẻ yếu
dần dần được nâng cao lên vai khó. Như vậy những trẻ đó sẽ được hòa nhập với
các bạn trong lớp , giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong mọi hoạt động.
* Tóm lại: Thông qua các hoạt động kể chuyên sáng tạo và tập đóng kịch
các cháu của lớp tôi đã mạnh dạn và tự tin hơn khi giao tiếp với mọi người đồng
thời ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển, trẻ đã phát âm chính xác và nói mạch
lạc hơn.
3. Biện pháp 3: Sửa nói ngọng, nói lắp cho trẻ
Đây là biện pháp tích cực cần được làm thường xuyên để giúp trẻ nói chính
xác tiếng mẹ đẻ.
- Ở lớp tôi do tiếng địa phương nên có rất nhiều trẻ hay nói ngọng N và L
đã khiến tôi gặp rất nhiều khó khăn trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Nhưng
không vì thế mà tôi nản lòng bỏ mặc trẻ. Trong các hoạt động GD nói chung và
HĐ kể truyện, đọc thơ nói riêng, tôi đã thường xuyên cho trẻ đọc thơ, ca dao,
đồng dao… có chứa chữ N và L nhiều lần để phát hiện những trẻ ngọng, tôi cố
gắng để trẻ hạn chế nói ngọng. Tôi không nhắc lại lời trẻ mà yêu cầu trẻ nói hoặc
đọc theo tôi nhiều lần đến khi đúng thì thôi.
- Vì vậy để giúp trẻ sửa ngọng N và L trong mỗi chủ điểm tôi luôn lựa chọn
những bài thơ, đồng dao, ca dao có chứa nhiều âm N và L để rèn luện cho trẻ.
VD: Với chủ điểm thế giới thực vật tôi chọn bài thơ “ Rau ngót, rau đay” để
dạy trẻ.
Nấu canh ăn mát

dấu, thanh, có trẻ nói khuyết âm
VD: Qua bài thơ “ Quả” trẻ đọc là “ Quạ”
Hay bài thơ “ Mèo đi câu cá” có những câu:
“Mèo nghĩ: “ ồ thôi”
Anh câu cũng đủ
Nghĩ rồi hớn hở”
Khi trò chuyện đàm thoại với trẻ thì tôi thấy một số cháu nói “không”
thành “hông”. Để sửa cho các cháu tôi cũng kiên trì và làm tương tự như những
cái trên và kết quả là sau một thời gian kiên trì rèn luyện các cháu đã có nhiều tiến
bộ rõ rệt và phát âm tương đối chuẩn.
4. Biện pháp 4: Giúp trẻ phát âm chính xác - lời nói mạch lạc thông qua các
hoạt động khác ở mọi lúc, mọi nơi.
- Trong quá trình tổ chức các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi tôi quan sát thấy
một số trẻ phát âm không chính xác. Chẳng hạn như: Lá – ná; không – hông;…
Việc phát âm không đúng của trẻ chủ yếu là do cơ quan phát âm của trẻ chưa linh
hoạt, chưa chĩnh xác trẻ chưa biết điều chỉnh hơi thở và giọng nói phù hợp với nội
dung.
Vì vậy, để trẻ phát âm đúng tôi cần phải linh hoạt lồng ghép cho trẻ được
luyện tập phát âm thường xuyên mọi lúc, mọi nơi và thời gian lâu dài. Sau một


thời gian cho trẻ làm quen với các bài đồng dao, ca dao kết hợp với các trò chơi
đơn giản đã có tác dụng rất tốt cho việc phát triển ngôn ngữ ở trẻ. Bởi vì nó có
tính chất thi đua.
VD:Bài “chi chi chành chành”, “ rồng rắn lên mây”, một số bài đồng dao về
trăng, đồng dao nói ngược, các bài đồng dao như “ lộn cầu vồng”, “vuốt ve”

Hình ảnh trẻ chơi trò chơi

Trong các hoạt động khác tôi cũng thường xuyên đưa vào những bài đồng

ngoài những đồ dùng như tranh ảnh…Tôi còn tận dụng nguyên phế liệu để tạo ra
những mẫu đồ dùng biết cử động, có tâm hồn mầu sắc tươi đẹp ngộ nghĩnh giúp
trẻ hứng thú hơn trong HĐ kể truyện, đọc thơ . Qua đó ngôn ngữ của trẻ cũng phát
triển hơn.
Từ những mảnh bìa cứng tôi đã làm ra các loại rối rẹt , điều khiển bằng
dây, que. Những con rối biết cử động cùng lời nói rất thu hút lôi cuốn trẻ. Ngoài ra
tôi còn dùng những miếng vải vụn , bông, len…để tạo thành những con rối tay rất
ngộ nghĩnh.


Một số loại rối được làm từ nguyên phế liệu

VD: Với chủ điểm trường tiểu học tôi đã đưa câu truyện “ Gà tơ đi học”
vào chương trình. Đầu các nhân vật rối được làm từ các quả bóng nhỏ, lông của
các nhân vật được làm từ bông nhuộm mầu nước để tạo thành nét đặc trưng riêng
của từng nhân vật. Còn thân củ các con rối , tôi dùng vải vụn các màu máy lại tạo
thành những trang phục rất ngộ nghĩnh. Khi kể chuyện tôi đã kết hợp với giọng
trong băng với từng cử chỉ điệu bộ của từng nhân vật rối. Từ màn biểu diễn giúp
trẻ có cảm giác như đang được nghe nhân vật trong truyện trực tiếp kể về mình.
Từ đó đã giúp trẻ hứng thú và hiểu sâu hơn về tác phẩm văn học mà mình đang
được làm quen.
- Tôi còn đổi mới các góc chơi cho trẻ để trẻ có hứng thú tham gia vào các
góc chơi và trao đổi tìm hiểu về những đổi mới trong các góc. Khi trẻ trao đổi với
nhau tôi luôn quan sát và chú ý sửa sai luôn cho trẻ nếu trẻ nói không đủ câu, đủ ý


Hình ảnh góc chữ cái

Ngoài những mẫu đồ dùng mà tôi đã tự thiết kế từ các nguyên phế liệu
ra , để cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học thì những nhân vật, hình ảnh mà

hơn. Chẳng hạn phụ huynh có thể mua cho các cháu những cuốn tranh chuyện của
mầm non. Vào mỗi buổi tối, phụ huynh nên kể cho các cháu nghe hoặc đọc những
bài thơ, những câu ca dao, tục ngữ phù hợp với lứa tuổi. Hoặc có những lúc cả nhà
đông đủ thì khuyến khích đông viên trẻ hát, múa, kể truyện, đọc thơ…cho mọi
người cùng được xem. Từ đó trẻ càng ngày càng yêu cuộc sống, yêu mọi người
xung quanh. Đồng thời còn làm giàu áng vốn từ cho trẻ, giúp trẻ phát âm chính
xác và nói mạch lạc hơn.
Thỉnh thoảng vào những buổi chiều tôi đã mời phụ huynh đến sớm hơn
giờ đón trẻ để dự các hoạt động của con mình. Ví dụ như đóng kịch, kể chuyện,
đọc thơ…Để phụ huynh hiểu rõ hơn về phương pháp và cách dạy trẻ làm quen với
các tác phẩm văn học. Từ đó về gia đình phụ huynh cũng có thể biết cách rèn và
dạy các cháu làm quen với các tác phẩm văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.


Phụ huynh dự tiết kể chuyện của các cháu

Tôi luôn đề cao vấn đề phổ biến cho phu huynh biết về kế hoạch chăm sóc
giáo dục trẻ ở trường đặc biệt là nội dung cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
Tôi đã thường xuyên trao đổi về tình hình học tập của con em họ vào thời điểm
đón và trả trẻ và đề nghị phụ huynh cùng kết hợp với cô giáo giúp trẻ phát âm
chính xác hơn. Ngoài ra tôi còn trao đổi với phụ huynh cần dạy các cháu biết lễ
phép, chào hỏi có văn hóa, không nói lời thô tục. Và tôi đã đưa tài liệu về nội
dung lễ giáo, những câu chuyện, bài thơ trong chủ điểm để phụ huynh về nhà đọc
và kể cho trẻ nghe.
Bên cạnh đó tôi đề nghị phụ huynh ủng hộ, giúp đỡ, sưu tầm những loại
tranh chuyện, sách thiếu nhi …có nội dung phù hợp với từng chủ điểm và độ tuổi
của trẻ để xây dựng góc sách . Vào các hoạt động đón trả trẻ,hoạt động góc trẻ có
thể giở sách ra xem và tự 21ang tác các câu chuyện hấp dẫn theo nội dung tranh
và kể cho các bạn cùng nghe. Nhờ đó mà ngôn ngữ của trẻ càng ngày càng phong
phú hơn.

Đầu năm
Số
Tỉ lệ
lượng
Trẻ nói ngọng N và L
29/43 67%
Trẻ nói ngọng dấu 21/43 49%
Nội dung

thanh(?,~)

Kết quả
Cuối năm
Số
Tỉ lệ
lượng
12/43 28%
7/43 16%

Giảm
Số
Tỉ lệ
lượng
17
39%
14
33%


3


Bài học kinh nghiệm:
Từ những kết quả trên tôi đã rút ra được một số bài học kinh nghiệm khi
dạy trẻ phát triển ngôn ngữ qua HĐ kể truyện, đọc thơ:
- Giáo viên phải luôn luôn học hỏi , nghiên cứu tư liệu, tài liệu có liên quan
đến chuyên môn của chính bản thân mình, coi ngôn ngữ là phương tiện để giáo
dục chủ đao khi dạy trẻ.
- Giáo viên phải thật sự kiên trì và nhẫn lại , yêu trẻ như con đẻ của mình.
Hướng dẫn động viên trẻ kịp thời, tạo sự gần gũi giữa cô và trẻ.
- Kiến thức cung cấp cho trẻ phải được chọn lọc phù hợp với khả năng nhận
thức của trẻ. Dạy trẻ kiến thức từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp chia theo
nhóm có nhiều hình thức khác nhau để dạy.
- Giáo viên phải sưu tầm tranh ảnh các đồ dùng, đồ chơi đẹp sáng tạo đảm
bảo tính thẩm mỹ và khoa học nhằm thu hút trẻ vào các hoạt động.
- Làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh trong mọi thời điểm giúp trẻ
hình thành và phát triển ngôn ngữ biểu cảm, diễn đạt trôi chảy, ngắn gọn, phát âm
chính xác tiếng mẹ đẻ.

Khuyến nghị


- Đề nghị phòng GD tạo điều kiện để giáo viên được đi kiến tập và đi thăm
quan nhiều hơn nữa.
- Đề nghị lãnh đạo cấp trên quan tâm nhiều hơn nữa trong việc bổ xung
thêm thiết bị, đồ dùng cho môn văn học nói riêng để trẻ có thêm nhiều đồ dùng
cho tiết học.
- Trên đây là toàn bộ nội dung sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp
phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi trường MN Mỹ Hưng thông qua hoạt động
kể chuyện, đọc thơ.”
- Trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm