Ngày soạn: 12/01/2009 Tuần 20

Bài tập nâng cao về văn bản vợ chồng A Phủ
A/ Yêu cầu cần đạt:
- Qua một số bài tập giúp HS hiểu sâu hơn về giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm
- Rèn luyện thêm kĩ năng phân tích nhân vật; đặc biệt là phân tích diễn biến tâm lí nhân vật
b/ Tiến trình bài dạy:
I.Vấn đề thảo luận:
1. Sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ Chồng A Phủ của Tô Hoài
2. Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo trong tác phẩm Vợ Chồng A Phủ của Tô Hoài
II. Gợi ý:
Câu 1:
- Trớc khi về làm dâu nhà thống lí Pa Tra, Mị là một cô gái trẻ trung, tràn đầy sức sống. Cô giàu lòng tự
trọng và có ý thức về cuộc sống thực sự. Sau khi về làm dâu nhà thống lí, tâm hồn Mị đã trải qua bao
nhiêu biến đổi. chính sự biến đổi ấy đã cho thấy chiều sâu sức sống trong tâm hồn cô.
- Những ngày đầu tiên về làm dâu, Mị vô cùng đau khổ, cô phản kháng một cách dữ dội. Sự phản kháng
ấy là biểu hiện của sức sống.
+ Hàng mấy tháng trời, đêm nào Mị cũng khóc
+ Thậm chí cô còn muốn lấy cái chết để tự giải thoát cho mình
- Dần dần, bị đày đoạ trong những đau khổ triền miên, tâm hồn cô, sức sống của cô bị huỷ hoại.
+ Trái tim cô trở nên tê liệt trớc đau khổ bởi cô đã quen với cái khổ
+ Cô sống lặng lẽ nh cái bóng âm thầm không sinh khí
+ Những dấu hiệu sự sống mất dần đi trong cô. Cô không nói, không cời, không nhớ, không suy nghĩ.
+ Cô đánh mất cả nỗi phẫn uất ngày nào, cô không còn tởng đến cái chết nữa
+ Mị chỉ biết giam mình trong căn buồng nh một nhà mồ chôn sống cuộc đời cô
- Nhng sức sống tiềm tàng của Mị không chịu lụi tắt dù bị chà đạp. Bởi thế không khí đêm tình mùa xuân
trên bản Mèo và tiếng sáo gọi bạn tình tha thiết đã đánh thức sức sống trong cô, lay tỉnh tâm hồn cô.
+ Cô bắt đầu nhẩm thầm lời bài hát
+ Cô nhớ lại kí ức xa xa. những kí ức ấy là hiện thân của khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc vẫn đợc
giữ gìn trong đáy sâu tâm hồn Mị.

hạnh phúc
- Khám phá, bênh vực phẩm chất tốt đẹp, sức sống tiềm tàng của họ
- Chỉ ra con đờng giải phóng thực sự cho con ngời lao động thoát khỏi cờng quyền, thần quyền, đó là con
đờng đấu tranh.
III. Bài tập về nhà:
Màu sắc Tây Bắc đợc thể hiện nh thế nào qua tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài
Ngày soạn:15/02/2009 Tuần 21

Bài tập nâng cao về văn bản vợ nhặt
A/ Yêu cầu cần đạt:
Qua một số bài tập giúp HS rèn luyện thêm kĩ năng phân tích nhân vật; đặc biệt là phân tích diễn biến
tâm lí nhân vật( nhân vật Tràng và ngời vợ Tràng )
b/ Tiến trình bài dạy:
I. Vấn đề thảo luận:
1.Cảm nhận của anh (chị) về hình tợng nhân vâth Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân?
2.Hình tợng ngời vợ nhặt trong tac phẩm cùng tên của nhà văn Kim Lân?
II.Gợi ý:
(GV nêu vấn đề, HS thảo luận nhóm và trả lời, GV khái quát lại)
Câu 1:
- Tràng là nhân vật trung tâm trong truyện ngắn Vợ nhặtcủa nhà văn Kim Lân. Qua nhân vật này, nhà
văn đã miêu tả một cách chân thực số phận, cảnh ngộ và phẩm chất của ngời nông dân nghèo trớc Cách
mạng.
- Tràng là một ngời nông dân ngụ c nghèo khổ, thô kệch, xấu xí
+ Anh có một ngoại hình thô kệch: cái đầu trọc, hai mắt nhỏ tí, quai hàm bạnh ra và dáng đi chúi về phía
trớc.
+ Tính cách của anh cũng rất thô mộc: anh hay đùa với trẻ con rồi cời hềnh hệch, anh nói với ngời đàn bà
mới quen băng những lời lẽ cộc lốc, thậm chí anh không hề biết an ủi, chia sẽ khi thấy vợ thấy mẹ buồn
+ Cảnh ngộ của Tràng cũng rất khốn khó: anh kiếm sống bằng nghề đẩy xe thuê, lại phải nuôi mẹ già.
Đã vậy anh còn là dân ngụ c. Cũng nh bao ngời dân khác ở xóm này, Tràng cũng bị đẩy đến miệng vực
của sự chết đói

nghị luận về một tác phẩm hoặc đoạn trích văn xuôi.
b/ Tiến trình bài dạy:
I. Vấn đề thảo luận:
Đề I:
Trong tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân, anh Tràng nhặt đợc vợ trớc cáI đói và cáI chết đe doạ là một
tình huống vui mà tội nghiệp. Vì sao?
Đề II:
Chỉ khi Chí Phèo ngật ngỡng bớc ra từ trang sách của Nam Cao, ngời ta mới thấm thía nỗi khổ của
ngời nông dân sống ngắc ngoải sau luỷ tre làng
ý kiến của anh chị nh thế nào?
II. Gợi ý:
Đề I:
1.Tìm hiểu đề:
- Nội dung vấn đề: Giải thích vì sao lại là một tình huống vui mà tội nghiệp
- Thể loại: Nghị luận tác phẩm văn xuôi: Tình huống truyện
- Thao tác chính: giải thích, chứng minh và bình luận.
- Phạm vi t liệu: văn bản Vợ nhặt
2.Dàn ý:
* Mở bài:
* Thân bài: Cần trình bày những ý cơ bản sau:
- Tình huống vui vì:
+ Đã nên vợ nên chồng. Họ đa nhau về qua xóm ngụ c, cáI đói, sự thất vọng của những ngời xung quanh
không át đợc niềm vui của đôI vợ chồng trẻ
+ Bà cụ Tứ đã nhận dâu, nhận con. Tình ngời là đáng trọng.
+ Không khí đầm ấm trong gia đình, dọn nhà dọn cửa. Bà cụ Tứ nói toàn chuyện làm ăn. Họ tin tởng vào
ngày mai.
- Tình huống tội nghiệp vì:
+ Ngời con gái heo Tràng vì 4 bát bánh đúc. Thân phận con ngời quá rẽ rúng.
+ Bữa cơm đầu đón nàng dâu mơI thật thảm hại
+ CáI đói và cái hết đang đe doạ mọi ngời

III. Bài tập về nhà:
Suy nghĩ của anh (chị) về Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi ?
Ngày soạn: 25/02/2009 Tuần: 23
Bài tập nâng cao về văn bản rừng xà nu
A/ Yêu cầu cần đạt:
Qua tác phẩm giúp HS hiểu thêm một số vấn đề: khuynh hớng sử thi và cảm hứng lãng mạn; hình ảnh
đôI bàn tay Tnú, để các em có kiến thức sâu hơn trong việc phân tích, khám pha tác phẩm.
b/ Tiến trình bài dạy:
I. Vấn đề thảo luận:
Câu 1: Chất sử thi trong tác phẩm rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành
Câu 2: Suy nghĩ của em về hình ảnh đôi bàn tay Tnú trong tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn
Trung Thành
II. Gợi ý:
Câu 1:
Một trong những vẻ đẹp đặc biệt trong Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành chính là màu sắc sử thi
đậm nét. Biểu hiện:
- Đề tài và cốt truyện:
+ Đề tài: Cuộc nổi dậy và đấu tranh chống Mĩ của dân làng Xô Man, đồng bào Tây Nguyên nói riêng và
của nhân dân Miền Nam nói chung
+ Cốt truyện: thông qua câu chuyện về số phận một con ngời (Tnú)ta thấy đợc số phận của cả cộng đồng
- Bức tranh thiên nhiên: Rừng xà nu bạt ngàn, hoành tráng
- nghệ thuật khắc hoạ nhân vật: Tnú - kết tinh số phận, tính cách, phẩm chất con ngời Tây Nguyên
- Ngôn ngữ thấm đẫm chất thơ, nhiều điệp khúc cứ vang lên, trở đi, trở lại
- Giọng điệu mang âm hởng trang trọng, hào hùng
Câu 2: HS có thể nêu đợc một số ý cơ bản sau:
- Bàn tay chú bé Tnú dắt cô bé Mai lên rẩy trồng tỉa, xách xà lét giấu vài lon gạo đI nuôI cán bộ Quyết
trốn ở rừng.

- Bàn tay cầm viên phấn bằng đá trắng lấy từ núi Ngọc Linh về viết lên bảng đen đan bằng nứa hun khói
xà nu

thành nguồn mạch của truyền thống gia đình.
- Cuốn sổ ấy sẽ ghi các thế hệ kế tiếp nh Chiến, Việt. Nó cho ta thấy các thế hệ sau không chỉ xứng đáng
mà còn phát huy tốt truyền thống gia đình.
- Truyền thống gia đình ấy hoà nhập vào truyền thống dân tộc để làm nên bản sắc tâm hồn dân tộc.
- Chuyện của gia đình ta cũng dài nh một dòng sông để rồi chú sẽ chia cho mỗi đứa một khúc mà ghi
vào đó Con là sự tiếp nối cha mẹ: tiếp nối huyết thống và tiếp nối truyền thống; đồng thời muốn hiểu về
những đứa con phải hiểu ngọn nguồn đã sinh ra nó, phải hiểu về truyền thống của gia đình đó.
Câu 2.
- Đậm chất sử thi:
+ Đợc thể hiện qua cuốn sổ của gia đình với truyền thống yêu nớc, căm thù giặc, thủy chung son sắt với
quê hơng. Cuốn sổ đó là hiện thân của lịch sử gia đình cũng là lịch sử của một đất nớc, một dân tộc trong
cuộc chiến chống Mĩ.
+ Số phận của những đứa con, những thành viên trong gia đình cũng là số phận của nhân dân miền Nam
trong cuộc kháng chiến chống Mĩ khốc liệt.
+ Truyện của một gia đình dài nh dòng sông còn nối tiếp", con sông của gia đình ta cũng chảy về biển
".
+ Mỗi nhân vật trong truyện đều tiêu biểu cho truyền thống, đều gánh vác trên vai trách nhiệm với gia
đình, với Tổ quốc trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.
Câu3.