I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài:
Với mục tiêu chuyển đổi mô hình trường học truyền thống sang mô hình
trường học kiểu mới góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu
của sự phát triển. Năm học 2012-2013 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thí
điểm mô hình “Trường Tiểu học kiểu mới” tại 1447 trường trên 63 tỉnh/thành
phố trong cả nước. Điểm nổi bật của mô hình “Trường Tiểu học kiểu mới” là đổi
mới các hoạt động sư phạm, hệ thống tài liệu, phương pháp học, phương pháp
giáo dục học sinh.
Mô hình trường học kiểu mới này thay đổi hoàn toàn cách dạy và học
truyền thống: thầy giảng, trò nghe bằng phương pháp dạy học tích cực, trò là
người chủ động tiếp thu lĩnh hội các tri thức, thầy đóng vai trò là người tổ chức,
hướng dẫn. Học sinh được sử dụng tài liệu học tập mượn từ thư viện nhà trường,
được học trong một môi trường học tập thân thiện, hiện đại, có thư viện, máy
móc, đồ dùng học tập.
Theo mô hình trường học mới (VNEN) chỉ có duy nhất một cuốn sách
HDHTV2 (hướng dẫn học Tiếng Việt 2) dành cho cả giáo viên và học sinh để
thực hiện các hoạt động trên lớp. Do đó sách này là một tài liệu tham khảo có
tác dụng hỗ trợ giáo viên về cách thức tổ chức các hoạt động học môn Tiếng
Việt cho học sinh. Sách HDHTV2 được cấu trúc theo đơn vị bài học mà không
cấu trúc theo tiết học. Nội dung của mỗi Hướng Dẫn Học trong HDHTV2 không
cấu trúc theo phân môn mà cấu trúc theo từng tổ hợp kiến thức, kĩ năng Tiếng
Việt. Bài học trong HDHTV2 gồm 3 Hướng dẫn học (HDH): HDH A, HDH B,
HDH C…
Dạy học đọc có ý nghĩa quan trọng trong chương trình giảng dạy môn
Tiếng Việt ở bậc tiểu học nói chung và tài liệu Tiếng Việt 2 nói riêng. Tuy nhiên
trong chương trình dự án mô hình trường học mới Việt Nam môn Tiếng Việt
không ghi rõ phân môn Tập đọc xong trong quá trình dạy học giáo viên phải
giúp học sinh nhận biết được đấy là tiết Tập đọc. Trong chương trình môn Tiếng
Việt lớp 2, kĩ năng đọc bao gồm các nội dung chính là : Đọc thông, đọc hiểu,
ứng dụng đọc. Ba nội dung học đọc trên có mối quan hệ bao hàm, nội dung sau

- Phát triển một số thao tác tư duy cơ bản (phân tích, tổng hợp, phán
đoán, so sánh, lựa chọn,..).
c) Bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm và tâm hồn lành mạnh, trong sáng,
tình yêu cái đẹp, cái thiện và thái độ ứng xử đúng trong cuộc sống; hứng thú
đọc sách và yêu Tiếng việt.
Vì vậy để thực hiện được những mục tiêu, yêu cầu nêu trên người giáo
viên cần biết vận dụng nó theo tinh thần tích hợp trong các hoạt động lên lớp khi
dạy môn Tiếng việt.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
a. Đối tượng nghiên cứu:- Đối với việc rèn kỹ năng đọc thì đối tượng dạy học
chủ yếu tập trung ở học sinh tiểu học. Vì vậy đối tượng nghiên cứu tập trung ở
học sinh đầu cấp tiểu học - lớp 2 theo mô hình VNEN.


b. Phạm vi nghiên cứu:Tại lớp 2A, Trường tiểu học Vạn Hòa huyện nông Cống
tỉnh Thanh Hóa
4. Phương pháp nghiên cứu:
Tôi sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin.
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu.
- Phương pháp luyện tập theo mẫu.
- Phương pháp đàm thoại.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận.
Qua nhiều năm dạy lớp 2, tôi nhận thấy học sinh yếu các môn do đọc
yếu. Để đọc tốt và học tốt tất cả các môn học khác, ngay từ đầu giáo viên phải
hình thành năng lực đọc cho học sinh. Năng lực đọc được tạo nên từ các kỹ năng
“đọc”, nhằm hoàn thiện yêu cầu về chất lượng đảm bảo chuẩn mức độ cần đạt
cho học sinh lớp 2. Học sinh không những đọc được nội dung văn bản, mà cũng

Hướng dẫn học Tiếng Việt 2 đã được biên soạn theo đúng chương trình
phần đọc thông gồm đọc thành tiếng và đọc thầm. Dạy học đọc thành tiếng và
đọc thầm theo Chuẩn cần được hiểu là một quá trình dạy học trong cả năm học
để tiến tới đạt Chuẩn
vào cuối năm.
Dạy học đọc là tạo cho học sinh có nền tảng vững chắc để học tốt môn
Tiếng Việt và tất cả các phân môn khác. Có đọc đúng, đọc trôi chảy mới cảm thụ
được bài văn, bài thơ, viết được bài chính tả, làm được bài văn và đọc đúng sẽ
hiểu tất cả các môn học khác.
Dạy học đọc cho học sinh lớp 2 là dạy cho học sinh đọc đúng, nhanh, lưu
loát, ngắt nghỉ hơi đúng, còn rèn cho học sinh đọc thành tiếng, đọc thầm, đọc
hiểu, đọc diễn cảm để cảm thụ bài văn, bài thơ, hay nói khái quát hơn là cảm thụ
về văn học. Cho nên việc rèn kĩ năng đọc là rất cần thiết trong quá trình giảng
dạy.
Vì vậy Dạy học đọc ở lớp 2 rất quan trọng vì nó tích hợp tất cả các môn
học đồng thời là nên tảng cho phân môn Tiếng Việt ở lớp trên.
2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
2.1. Thực trạng việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh – Học theo chương
trình dự án mô hình trường học mới Việt Nam” tại Trường tiểu học Vạn
Hòa.
Trường Tiểu học Vạn Hòa nằm ngay trung tâm xã Vạn Hòa và gần trung
tâm huyện Nông Cống, giao thông đi lại thuận tiện . Cơ sở vật chất nhà trường
tương đối đầy đủ đáp ứng cho nhu cầu dạy và học. Trường có đội ngũ giáo viên
vững tay nghề, nhiệt tình, yêu nghề, luôn có ý thức tự học, tự nâng cao trình độ
chuyên môn. Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm đến tập thể giáo viên và
học sinh, tạo mọi điều kiện để giáo viên và học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ
năm học. Học sinh được học 2 buổi / ngày, được cấp sách học theo dự án VNEN


đầy đủ,các em học sinh chăm ngoan, có nhiều cố gắng trong học tập và tu dưỡng

Tất cả các học sinh lớp 2A rất cần sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên chủ
nhiệm. Dạy học đọc không phải là khó mà nó cần sự kiên trì. Đối với những em
lười học sẽ mau quên mặt chữ.Vì vậy bằng mọi hình thức giáo viên chủ nhiệm
phải giúp học sinh đọc thông, đọc hiểu, đọc thuộc một số đoạn bài thơ ngắn.


Qua khảo sát đầu năm chất lượng đọc như sau:
Tổng số
học sinh

29

Mức độ

Số lượng

Hoàn thành tốt

10

Hoàn thành

13

Cần bồi dưỡng để hoàn thành

6

Tỷ lệ %
34,4

Học sinh đọc
Đọc phát
Ngắt nghỉ
Đọc
Đọc vẹt chưa hiểu nội
chưa tốt, đọc
âm chưa
hơi chưa
chậm
dung
còn đánh vần
đúng
hợp lí
6
3
4
4
2
* Đối với phụ huynh:
Do trình độ dân trí chưa cao, kinh tế chưa ổn định, dẫn đến nhiều phụ
huynh lo buôn bán, làm ăn, chưa quan tâm nhiều đến việc học của con em mình
nên việc kết hợp với nhà trường trong việc giáo dục học sinh còn hạn chế.
* Đối với cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học:
Thư viện chưa phong phú về tranh ảnh và một số đồ dùng cần thiết phục
vụ dạy học đọc ở HDHTV lớp 2.
3. Các biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2A - Học theo
chương trình dự án mô hình trường học mới Việt Nam” tại Trường tiểu
học Vạn Hòa.
* Căn cứ vào các nguyên nhân của thực trạng tôi mạnh dạn đưa ra các
biện pháp sau:

sung sướng”.
Giọng hai anh em: cảm động, tha thiết. Nhấn giọng ở các từ, cụm từ “nhớ
bà, xin bà sống lại”.
+ Biện pháp 2: Luyện phát âm:
Yêu cầu đầu tiên đối với khả năng đọc chính xác, luyện đọc chính xác
thực chất là rèn luyện ngữ âm cho học sinh, phải rèn cho học sinh luyện phát âm
đúng, chú ý các từ ngữ, luyện đọc những từ ngữ học sinh phát âm sai ngày lúc
đó nhiều lần.
+ Biện pháp 3: Cho học sinh luyện đọc:
Đọc rành mạch, đọc lưu loát cả văn xuôi, văn vần. Đọc đúng các nhịp thơ,
thể hiện ngắt nghỉ đúng chỗ, nhấn giọng các từ ngữ, biết thay đổi giọng đọc theo
đúng ngữ cảnh và tình cảm của câu.
+ Biện pháp 4: Cho học sinh luyện đọc, đọc diễn cảm:
Theo hình thức phân vai, đọc biết kết hợp giảng giải của giáo viên, kết
hợp việc tóm tắt ý của từng đoạn và nội dung cả bài. Đọc diễn có nhiều mức độ
nhưng ở lớp 2 tôi chỉ dừng lại ở mức độ biết phân biệt lời tác giả, lời nhân vật
đọc văn đối thoại, đọc phân vai.

Các nhóm đang thực hành đọc phân vai trong giờ tiếng Việt
+ Biện pháp 5: Rèn kỹ năng đọc thầm cho học sinh:
Trước hết phải cho học sinh biết được đọc như thế nào được gọi là đọc
thầm: Đọc thầm là đọc không thành tiếng, đọc bằng mắt. Đây là việc làm quan
trọng để hình thành và phát triển kỹ năng đọc thầm và nó luôn theo ta trong suốt
cuộc đời. Đọc thầm giúp các em chuẩn bị tốt cho khâu đọc thành tiếng, tìm hiểu
bài và nắm bắt nội dung bài học tốt hơn. Vì vậy chúng ta không nên bỏ qua bước
này. Đối với học sinh lớp 2 đọc thầm khó hơn đọc thành tiếng do các em chưa
có sức tập chung cao để theo dõi bài đọc. Thường các em dễ bị sót chữ, bỏ dòng.


Để hướng dẫn học sinh đọc thầm đạt kết quả, khi dạy tôi yêu cầu học sinh tập

- Giáo viên sử dụng phương pháp luyện tập theo mẫu, hướng dẫn cho học
sinh ngắt nghỉ hơi theo dấu câu, trong những câu dài. Nếu là dấu phẩy thì phải


ngắt hơi, nếu là dấu chấm thì phải nghỉ hơi. Giọng đọc rõ ràng, phát âm chuẩn.
Cách nhấn giọng ở các câu, các từ, vì sao cần đọc nhanh, chậm, cao giọng, thấp
giọng. Hoạt động này thường được tổ chức ở hoạt động HS tương tác toàn lớp,
nghe GV đọc mẫu và nhìn GV chỉ trên bảng phụ theo dấu hướng dẫn ngắt hơi
rồi HS đọc theo.
c. Đối với học sinh đọc vẹt, chưa hiểu nội dung:
Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa từ: Mục đích của hoạt động này là luyện đọc
đúng các từ ngữ mới trong bài và biết nghĩa của những từ này tạo cơ sở cho việc
hiểu nội dung bài đọc. Đọc các từ có nguy cơ đọc sai là luyện cho HS đọc đúng
các từ dễ đọc sai do ảnh hưởng của phát âm tiếng địa phương.
Giáo viên bước đầu rèn cho học sinh kỹ năng đọc thầm. Đây là hình thức
đọc hiểu mà đòi hỏi học sinh phải có tính tự giác. Do đó, trước khi học sinh đọc
thầm giáo viên cần giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh, nhằm định hướng rõ việc
đọc hiểu (đoạn văn hay, khổ thơ hay, đọc để biết, hiểu, nhớ hay suy nghĩ và trao
đổi về điều gì…). Giáo viên kết hợp quan sát, theo dõi từng học sinh để biết học
sinh đọc đến đâu có như vậy mới nâng cao được chất lượng đọc thầm. Nhằm
giúp các em hiểu được nội dung bài đọc. Học sinh rèn kỹ năng đọc thầm và tìm
hiểu bài đọc.
d. Đối với học sinh đọc đúng.
Giáo viên xây dựng cho học sinh đọc tiếp sức cả đoạn và tự giác học tập,
phát huy tính tích cực học tập. Học sinh được giáo viên tạo mọi điều kiện để
tham gia vào tiết học tập (trả lời câu hỏi, phát biểu ý kiến…)
Giáo viên sử dụng phương pháp đàm thoại: Là phương pháp trao đổi giữa
thầy và trò, trong đó giáo viên nêu ra gợi ý học sinh tự nhận ra phương pháp đọc
phát triển tư duy cho học sinh.
e. Đối với học sinh đọc hay.

sự nhàm chán ở học sinh, giáo viên cần tổ chức các trò chơi xen vào các hoạt
động tự học. Cụ thể là các hình thức sau: đọc truyền điện, bắt thăm bài đọc, thi
đọc. Hoạt động đọc thầm trong sách HDHTV2 phần lớn được diễn ra cùng với
hoạt động đọc hiểu. Tuy nhiên, lớp 2 là lớp bắt đầu có nội dung đọc thầm nên
hoạt động đọc thầm được phát triển thường xuyên, có hệ thống ở tất cả các bài.
Học sinh phải tự đọc thầm nhiệm vụ ở từng hoạt động (nhiệm vụ xem, nghe,
nói, đọc, viết, chọn từ, đặt câu…). Để đẩy nhanh tốc độ đọc thầm của học sinh,
giáo viên nên có chỉ dẫn cho các em khi đọc thầm từng nhiệm vụ, qua đó học
sinh biết chọn đúng đoạn đọc thầm, biết tập trung vào từng địa chỉ để đọc thầm
và nhiệm vụ đọc thầm ở từng địa chỉ đó.
3.3. Theo dõi giám sát học sinh.


- Giáo viên cần chú trọng hình thức đọc cá nhân để rèn luyện, uốn nắn
cho từng học sinh, kết hợp với hình thức đọc theo nhóm để nhiều học sinh tham
gia đọc nhiều lần trong một tiết học, tạo không khí lôi cuốn học sinh yếu tham
gia đọc.
- Giáo viên chuẩn bị về việc nhận xét, đánh giá học sinh sau khi đọc. Với
việc đánh giá học sinh bằng nhận xét theo Thông tư 30 kết hợp Thông tư 22, coi
trọng việc động viên, khuyến khích tích cực và vượt khó trong học tập, rèn
luyện của học sinh, giúp học sinh phát huy tất cả khả năng, đảm bảo kịp thời,
công bằng, khách quan không gây áp lực, tạo hứng thú cho học sinh, làm cho
học sinh không cảm thấy ngại học sẽ giúp cho hình thức dạy học theo mô hình
trường học mới (VNEN) hiệu quả hơn. Góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục
Tiểu học.
Giáo viên theo dõi, quan sát học sinh trong giờ Tiếng việt
Sau khi học sinh đọc bài xong, học sinh trong nhóm hoặc nhóm khác sẽ
nhận xét bạn đọc. Lời nhận xét giúp cho em học sinh đó cố gắng vươn lên trong
các lần đọc sau.
- Hướng dẫn học Tiếng Việt 2 mở ra nhiều khoảng trống cho sự sáng tạo

tốt
Hoàn thành

Đầu năm

Giữa

Cuối

Giữa

Cuối

học kỳ I

học kỳ I

học kỳ II

học kỳ II

SL

TL%

SL

TL%

SL


7

24,1

4

13,8

6

20,8

4

13,9

2

7,1

0

0

SL

TL%

Cần bồi

chơi khỏe có ích.
- Có kế hoạch theo dõi sự tiến bộ, tồn tại hàng tuần, hàng tháng của từng
cá nhân học sinh, để kịp thời có biện pháp phù hợp với từng đối tượng.
- Phối hợp với nhà trường, với tổ chuyên môn, thường xuyên báo cáo về
sự chuyển biến của học sinh để có kế hoạch chỉ đạo và sự giúp đỡ về cả phương
pháp dạy học và thời lượng.
- Giáo viên phải kết hợp nhiều phương pháp qua nhiều môn học theo quan điểm
tích hợp nhằm nâng cao chất lượng rèn kĩ năng đọc.
- Giáo viên phải có kế hoạch để rèn đọc cho từng học sinh lớp mình sao cho học
sinh thấy luyện đọc là quyền lợi đồng thời cũng là nghĩa vụ trong tiết Tiếng Việt.
- Giáo viên phải nhiệt tình, năng nổ trong công tác giảng dạy. Nắm được
chuẩn kiến thức HDHTV lớp 2, đồng thời nắm được đối tượng học sinh một
cách cụ thể.
- Thường xuyên liên lạc với gia đình học sinh để phản hồi và nhận sự hỗ
trợ của gia đình học sinh về việc học tập, rèn luyện nói chung.
2. Kiến nghị .
Để có chất lượng dạy và học như hiện nay, tôi nhận thấy là cả một quá
trình rèn luyện và phấn đấu không mệt mỏi. Sự nhiệt tình, chu đáo của giáo viên
là một trong những yếu tố đảm bảo sự thành công của giờ dạy. Không những
thế việc rèn kĩ năng đọc phải được diễn ra thường xuyên và ở mọi môn học. Với
học sinh Tiểu học, sự nghiêm khắc của giáo viên về rèn kĩ năng đọc ở tất cả các
môn học. Có như thế việc rèn kĩ năng đọc mới được củng cố thường xuyên,
việc làm này đòi hỏi người giáo viên ngoài hiểu biết về chuyên môn cần có sự
kiên trì, cẩn thận và lòng yêu nghề mến trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm về phương pháp rèn kỹ năng đọc cho học
sinh lớp 2 nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy, đã được đúc rút qua nghiên cứu và
thực tế giảng dạy. Trong quá trình viết Sáng kiến kinh nghiệm này không tránh
khỏi những sai sót. Tôi rất mong được sự góp ý của Hội đồng khoa học và các
đồng nghiệp để ý kiến tôi đưa ra được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

1.

I. MỞ ĐẦU

1

2.

1. Lý do chọn đề tài

1

3.

2. Mục đích nghiên cứu đề tài

2

4.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2

5.

4. Phương pháp nghiên cứu

2


10

12. 3.3. Theo dõi giám sát học sinh

13

13. 3.4.Tăng cường sự phối kết hợp với phụ huynh

14

14. 4. Hiệu quả của sáng kiến

15

15. III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

16

16. 1. Kết luận

16

17. 2. Kiến nghị

17


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NÔNG CỐNG