1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT HOẰNG HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA
GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THCS
LÊ QUANG TRƯỜNG – HOẰNG TIẾN

Người thực hiện: Lê Thị Luyến
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Lê Quang Trường
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chủ nhiệm

THANH HOÁ
1 NĂM 2018


2
MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU
1
1.1. Lí do chọn đề tài
1
1.2. Mục đích nghiên cứu
2

Gia đình, xã hội, trường học nói chung và trường THCS nói riêng chính là
môi trường quan trọng góp phần rèn luyện, hình thành nên tri thức và nhân cách
2


3
của học sinh. Trong đó, vai trò của trường THCS là vô cùng quan trọng. Ở lứa
tuổi này, các em có những hiểu biết nhất định và cũng có những biến đổi lớn lao
về tâm sinh lí. Vì vậy, bên cạnh việc chú trọng truyền thụ những tri thức khoa
học cho các em, việc quan tâm đến hoạt động giáo dục đạo đức cũng là một việc
làm vô cùng cần thiết để góp phần giúp các em trở thành một con người toàn
diện có đủ cả đức lẫn tài trước khi bước ra ngoài xã hội. Việc truyền thụ cho học
sinh những tri thức khoa học là nhiệm vụ chung của tất cả các giáo viên bộ môn
ở mọi ngành khoa học được giảng dạy qua các phân môn, còn hoạt động giáo
dục đạo đức, góp phần hình thành nhân cách, đạo đức cho học sinh vai trò quan
trọng nhất là ở người giáo viên chủ nhiệm lớp.
Ở trường THCS , giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ
đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh. Như vậy,
trong số tất cả các giáo viên tham gia vào hoạt động giáo dục của lớp, giáo viên
chủ nhiệm lớp chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với các em nhất.
Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, GVCN lớp phải biết phối
hợp với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động,
công tác. Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong
trường như Đoàn Đội, hội CMHS để làm tốt công tác dạy- học- giáo dục HS
trong lớp phụ trách.
Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những quan niệm sai lầm về chức vụ của
giáo viên chủ nhiệm lớp chưa tương xứng với tầm quan trọng của chức vụ này,
chưa đúng với các văn bản luật cũng như các văn bản quản lí giáo dục quy định

HS. Trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học sinh (CMHS), bạn
bè và hàng xóm của HS.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tham khảo những bản báo cáo, tổng
kết hàng năm của nhà trường, kinh nghiệm của các trường bạn, của các giáo
viên chủ nhiệm lớp khác trong trường.
- Phương pháp thử nghiệm: Thử áp dụng các giải pháp vào công tác giáo
dục đạo đức học sinh ở lớp lớp 7C trường THCS Lê Quang Trường – Hoằng
Tiến.
1.5. Những điểm mới của SKKN
- Nêu ra những kinh nghiệm của bản thân sau nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm.
- Nghiên cứu thực trạng công tác chủ nhiệm ở trường THCS Lê Quang
Trường – Hoằng Tiến trong điều kiện giáo dục hiện nay.
- Tổ chức thử nghiệm và đề xuất một số biện pháp một số biện pháp tích
cực, thân thiện hơn để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm.

4


5

Sinh hoạt đầu tuần ở trường THCS Lê Quang Trường – Hoằng Tiến
2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường THCS
Về nhiệm vụ, giáo viên chủ nhiệm trong trường THCS có những nhiệm vụ
chính là: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội
dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học
sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và
của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng;


5


6
Từ những nhiệm vụ và quyền hạn đã nêu ở trên, ta có thể thấy rằng vai trò
của người giáo viên chủ nhiệm lớp là hết sức quan trọng. Ngoài chức năng,
nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản
lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành,
nuôi dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu
nối giữa Ban giám hiệu nhà trường với học sinh, cha mẹ các em và đoàn thể mà
các em sinh hoạt.
Nắm vững được nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của mình có nghĩa là người
giáo viên chủ nhiệm đã nắm được chiếc chìa khóa để có thể trở thành một giáo
viên chủ nhiệm tốt. Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà trường
trong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đuacs cho học sinh.
2.1.2. Những yếu tố cần có để trờ thành người giáo viên chủ nhiệm lớp tốt.
Trong trường THCS , tố chất quan trọng nhất để trở thành một người giáo
viên chủ nhiệm lớp tốt là tình thương yêu học sinh và năng lực quản lí. Mọi
công việc của lớp người giáo viên chủ nhiệm cần phải có những kế hoạch rõ
ràng. GV chủ nhiệm lớp cần có sự nhiệt tình, sâu sát, cần cù, trí nhớ tốt, quan sát
tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng đội ngũ cán bộ học sinh. Nhưng điều cốt
yếu nhất là phải đối xử với học sinh chân thật và bằng tình yêu thương, sự công
bằng. Giáo viên chủ nhiệm phải vừa là người thầy, vừa là người anh, người chị,
người cha, người mẹ thứ hai, là bạn của mỗi học trò2.
Bên cạnh đó, người giáo viên chủ nhiệm tốt phải là tấm gương sáng cho HS
noi theo. Đối với học sinh trong trường học nói chung và trong trường THCS
nói riêng, mỗi lời nói, hành động, việc làm,... của người giáo viên chủ nhiệm lớp
đều sẽ tác đổng, ảnh hưởng rất nhiều đến việc hình thành đạo đức và lối sống,
nhân cách của học sinh. Vì vậy, nhất thiết mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải là

nghề, mến học sinh và luôn luôn học hỏi những đồng nghiệp để đưa các mặt
chất lượng của lớp lên cao.
- Đa số HS ngoan hiền, có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức.
- HS trong lớp có ý thức xây dựng tập thể lớp .
- Giữa GVCN, phụ huynh học sinh và BGH luôn phối hợp chặt chẽ trong
công tác giáo dục.
2.2.2. Khó khăn:
- Trường nằm ở vùng bãi ngang ven biển nên đa số học sinh trong lớp là
con em nông dân có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.
- Một số học sinh thiếu thốn tình cảm(chỉ ở với mẹ hoặc bố, cha mẹ làm ăn
xa, mồ côi) như em Lê Thị Thắm, em Bùi Trí Cường. Nhiều em hay nói chuyện
riêng, lười học, lười lao động như em Bùi Trí Phú, Lê Trung Quý, Nguyễn Huy
Hoàng…
- Tuy phụ huynh rất quan tâm đến con em mình về việc học tập, nền nếp
song vì bận đồng ruộng...vv nên nhiều gia đình không có thời gian để ý kèm
cặp con em mình tốt nhất.
- Ảnh hưởng tiêu cực của khu du lịch sinh thái biển tới lối sống của một bộ
phận HS.
2.3. Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết
vấn đề
2.3.1. Lựa chọn ban cán sự lớp.
a. Cơ sở lựa chọn:
- Căn cứ vào hồ sơ học bạ của HS.
- Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu mỗi
năm học.
b. Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp:
- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước Nhà trường về
toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp trong thời gian học. Ban
7


đau, tai nạn...
- Nhiệm vụ của Ban cán sự bộ môn: Thực hiện và duy trì sinh hoạt 15 phút
đầu giờ theo chủ đề lớp đã chọn.
2.3.2. Phối hợp chặt chẽ với nhà trường - gia đình - xã hội trong việc
giáo dục học sinh3.

3 Tham khảo từ TLTK số 5

8


9
Nhà trường, gia đình và xã hội đều có vai trò quan trọng trong giáo dục
phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho học sinh. Các phẩm chất chính trị,
đạo đức, lối sống của con người nói chung, HS nói riêng được hình thành và
phát triển trong các môi trường: gia đình, nhà trường và xã hội. Lúc sơ sinh vai
trò của gia đình là chủ đạo, tuổi học mầm non gia đình và nhà trường góp phần
quyết định, tuổi học phổ thông (từ tiểu học tới trung học) càng lớn vai trò của
nhà trường, gia đình và xã hội càng cân đối. Để làm tốt việc giáo dục phẩm chất
chính trị, đạo đức, lối sống cho HS THCS phải kết hợp chặt chẽ với gia đình.
GVCN phối hợp với nhà trường: giáo viên chủ nhiệm lớp cần thường
xuyên báo cáo đầy đủ, trung thực về tình hình lớp theo từng tuần với Ban giám
hiệu nhà trường qua buổi hợp chủ nhiệm mỗi tuần. Khi lớp có học sinh cá biệt,
học sinh chậm tiến cần thường xuyên báo cáo với Ban giám hiệu nhà trường về
tình hình của học sinh đó để tìm phương pháp giáo dục hợp lí nhất.
GVCN phối hợp với gia đình học sinh: giáo viên chủ nhiệm lớp thường
xuyên có mối liên hệ và phối hợp với gia đình học sinh thông qua một số biện
pháp chủ yếu sau:
+ Họp Phụ huynh: Đây là sự kiện quan trọng đầu mỗi kì học, là cơ
hội hiếm hoi để tăng cường phối hợp gia đình – nhà trường. Vì vậy, việc thông

các em trên https://vnedu.vn.
+ Lập bảng ghi tên các HS có thành tích trong mỗi ngày, mỗi
tuần: Trường THCS Lê Quang Trường chủ trương GV và HS mỗi lớp trực 1
tuần. HS lơp tôi thường đi muộn, lao động không chăm chỉ, có hôm quét chậm,
vào lớp muộn. Tôi ghi lên mục khen những em đi sớm nhất, làm việc tích cực
nhất. Kết quả, từ sau hôm đó không có HS đến muộn so với quy định, ý lại công
việc cho bạn.
+ Thường xuyên khen thưởng các HS có thành tích tốt, có cố gắng
trong học tập và rèn luyện, nhất là những HS còn yếu, hay quậy phá. Việc
khen thưởng luôn công khai, trang trọng và được thông báo bằng văn bản
về gia đình.
+ GVCN phối hợp với các lực lượng xã hội: giáo viên chủ nhiệm lớp
thường xuyên liên hệ và phối hợp chính quyền địa phương; Phối hợp với các cơ
quan, tổ chức, đoàn thể trên địa bàn như Công an, Giao thông, Mặt trận Tổ quốc,
Hội Cựu Chiến binh, Hội Khuyến học, Hội Phụ nữ, và các tổ chức có liên quan
trong việc giáo dục học sinh trong và ngoài nhà trường.
2.3.3. Phối hợp với giáo viên bộ môn.
Trong trường THCS , cùng với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn là
người trực tiếp tiếp xúc, giảng dạy học sinh của lớp. Vì vậy, việc phối hợp với
giáo viên bộ môn để nắm được tình hình học tập của từng học sinh để đưa ra
phương pháp giáo dục hợp lí là vô cùng cần thiết và quan trọng. Để phối hợp tốt
với giáo viên bộ môn trong việc giáo dục học sinh, người giáo viên chủ nhiệm
lớp cần thực hiện tốt những điều sau:
- Thứ nhất, cần nắm được danh sách giáo viên bộ môn giản dạy lớp mình
về môn dạy, họ tên, số điện thoại, nơi ở để khi cần có thể liên lạc được ngay với
giáo viên bộ môn đó.
- Thứ hai, cần thường xuyên, chủ động gặp gỡ giáo viên của từng bộ môn
để nắm về tình hình học tập của từng học sinh và tình hình học tập chung của
lớp để có những điều chỉnh phương pháp giáo dục hợp lí.
- Thứ ba, cần lắng nghe những ý kiến nhận xét, đóng góp của giáo viên bộ

diễn đàn, hội thảo nhỏ,...
2.3.6. Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt 5 .
Hầu như trường nào, lớp học nào cũng có học sinh cá biệt, mà những học
sinh này đa số gây không ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm, đôi khi họ rất
mệt mỏi vì nói mà các em không nghe, càng phạt thì càng lỳ hơn hoặc các em sẽ
co lại và phá phách hoặc chống đối ngầm. Điều này không những khó khăn cho
giáo viên chủ nhiệm mà còn có thể ảnh hưởng đến chuyện thi đua của cả lớp
nữa.
Để giáo dục học sinh cá biệt, tôi cho rằng người giáo viên chủ nhiệm lớp
cần dành cho các em một tình yêu thương thực sự, thậm chí là cần nhiều hơn
những học sinh bình thường khác, cần kiên trì cố gắng động viên, giảng giải,
phân tích những điều hay, lẽ phải để giúp học sinh hiểu được phải làm gì và từ
đó cố gắng vươn lên; tận tình sự giúp đỡ học sinh đó trong học hành. Cố gắng
trở thành người bạn để học sinh đó tâm sự, người anh, người chị, nguời cha,
người mẹ thứ hai mẫu mực để học sinh đó noi theo. Giáo viên chủ nhiệm lớp
nên thường xuyên có những buổi nói chuyện với các em kể cả gặp trực tiếp hay
qua điện thoại, gửi Email,... để hiểu các em hơn và cũng là để phân tích cho các
em sâu hơn thế nào là một học sinh ngoan, thế nào là một học sinh tốt,...
Trong lớp, tôi cố gắng duy trì thật tốt nề nếp kỷ cương của lớp, của trường
để mọi học sinh tự nhận thức, tự khép mình trong những nội quy, quy chế chặt
chẽ nhưng luôn được dân chủ bàn bạc, trao đổi, thỏa sức đóng góp. Giáo viên
chủ nhiệm lớp cũng cần nghiêm khắc, công bằng, thưởng phạt nghiêm minh.
5 Tham khảo taj TLTK số 4.

11


12
Đối với những học sinh cá biệt, những lỗi lầm của các em mắc phải không thể
bỏ qua và vẫn xử lí bình thường như những học sinh khác như bỏ tiết học, nghỉ

- Tham gia đầy đủ các hoạt động giáo dục quy định trong Kế hoạch giáo
dục, các hoạt động chính trị, xã hội do nhà trường tổ chức; tích cực tham gia các
hoạt động của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh niên cộng
sản Hồ Chí Minh; chăm lo giúp đỡ gia đình.

6 Tham khảo tại TLTK số 2

12


13
b. Loại khá: thực hiện được những quy định tại khoản a nhưng chưa đạt đến

mức của loại tốt; đôi khi có thiếu sót nhưng sửa chữa ngay khi thầy giáo, cô giáo
và các bạn góp ý.
c. Loại trung bình: có một số khuyết điểm trong việc thực hiện các quy định

tại khoản a nhưng mức độ chưa nghiêm trọng; sau khi được nhắc nhở, giáo dục
đã tiếp thu sửa chữa nhưng tiến bộ còn chậm.
d. Loại yếu: nếu có một trong những khuyết điểm sau đây:

- Có sai phạm với tính chất nghiêm trọng hoặc lặp lại nhiều lần trong việc
thực hiện quy định tại khoản a, được giáo dục nhưng chưa sửa chữa;
- Vô lễ, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể của giáo viên,
nhân viên nhà trường;
- Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử;
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bạn hoặc của người khác; đánh nhau,
gây rối trật tự, trị an trong nhà trường hoặc ngoài xã hội;
- Đánh bạc; vận chuyển, tàng trữ, sử dụng ma tuý, vũ khí, chất nổ, chất độc
hại; lưu hành văn hoá phẩm độc hại, đồi truỵ hoặc tham gia tệ nạn xã hội.

- Về kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của lớp.
Về học tập:
+ Học lực Giỏi: 01/30 học sinh (Dù không phải là lớp chọn, nhưng
lớp 7C là lớp thường duy nhất có HSG).
+ Học lực Khá: 12/30 học sinh.
+ Học lực TB: 16/30 học sinh.
+ Học lực Yếu: 01/30 học sinh.
Về hạnh kiểm:
+ Hạnh kiểm Tốt: 29/30 học sinh.
+ Hạnh kiểm Khá: 01/30 học sinh.
Về kết quả thi đua của lớp.
Là lớp tiên tiến, chi đội mạnh của trường
Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng HS trong Ban cán sự lớp đã
đem lại hiệu quả trong việc quản lí nề nếp và chất lượng học tập. Các em thực
hiện nhiệm vụ đầy đủ với tinh thần trách nhiệm cao. Có những trường hợp
GVCN không cần có mặt nhưng các em vẫn quản lí lớp tốt. Đây là một trong
những nhân tố quyết định thành tích lớp đạt được.
Giáo viên chủ nhiệm lớp đã thực hiện tốt vai trò và trách nhiệm trong việc
phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường có hiệu quả về
công tác giáo dục đạo đức cho HS yếu kém, học sinh cá biệt và loại bỏ được
nguy cơ bỏ học giữa chừng như học sinh Bùi Trí Cường, học sinh Nguyễn Văn
Công, Lê Xuân Tươi...

14


15

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận

16
thật sự mẫu mực, phải là tấm gương sáng từ nhận thức đến hành động, từ lời nói,
cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử hàng ngày…để học sinh noi theo. Giáo viên
chủ nhiệm cần có lí tưởng nghề nghiệp đúng đắn, phải thật sự am hiểu,nắm chắc
chủ trương giáo dục của Đảng và nhà nước trong thời kì đổi mới. Chính lí tưởng
và lòng yêu nghề sẽ là nghị lực niềm tin để người giáo viên vững bước trong sự
nghiệp mình đã chọn.
Tóm lại, để làm tốt công tác chủ nhiệm, đòi hỏi người giáo viên chủ
nhiệm không chỉ là một giáo viên dạy tốt văn hóa mà còn phải quan tâm đến sự
phát triển ở học sinh cả những giá trị đạo đức, thể chất, thẩm mĩ… Vì vậy, theo
tôi, hai yếu tố cốt lõi không thể thiếu đối với giáo viên chủ nhiệm là cái tài của
một nhà tâm lí và cái tâm của một nhà giáo dục. Khi làm tốt hai yếu tố này thì
người giáo viên nói chung và người giáo viên chủ nhiệm nói riêng đều có thể
làm tốt trách nhiệm của mình trong thời đại mới ngày nay và luôn để lại ấn
tượng tốt trong lòng mỗi thế hệ học trò yêu dấu.
Giáo dục là cả một quá trình rất cần sự nỗ lực của mỗi giáo viên cần biết
lựa chọn và kết hợp sử dụng các phương pháp phù hợp với từng đối tượng học
sinh. Bằng lòng yêu nghề mến trẻ, bằng sự vị tha, bao dung,đọ lượng…chắc
chắn giáo viên chủ nhiệm sẽ thành công trong công tác giáo dục học sinh lớp
mình phụ trách. Nói cách khác, nhà giáo là một người trí tuệ, giàu lòng nhân ái
khoan dung có vai trò như người cha, người mẹ, đúng như câu nói: “ Cha mẹ
cho con hình hài, vóc dáng còn thầy cô cho các em kiến thức, nhân nghĩa để em
vững bước trên con đường đời đầy chông gai thử thách”.
Hoằng Tiến, ngày 20 tháng 4 năm 2018
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Hiệu trưởng

Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội dung


Tỉnh

B

2003-2004

Tỉnh

B

2011-2012

Tỉnh

C

2025-2016

học môn lịch sử.
Ứng dụng công nghệ thông tin và
phương pháp dạy học theo hợp
đồng nhằm nâng cao hiệu quả dạy
học bài “Thanh Hóa trong phong

3.

trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX”
Sử dụng CNTT và sơ đồ tư duy
trong dạy học bài ‘Thanh Hóa