SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LUYỆN TẬP
THỰC HÀNH MÔN ĐIỀU LỆNH ĐỘI NGŨ TRONG DẠY
HỌC MÔN QUỐC PHÒNG AN NINH TẠI TRƯỜNG THPT
QUẢNG XƯƠNG 4

Người thực hiện: Nguyễn Đình Mai
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Quảng Xương 4
SKKN môn:
Giáo dục quốc phòng - an ninh

THANH HÓA -NĂM 2017

1


Mục lục
A.Mở đầu
Lí do chọn đề tài
Mục đích ngiên cứu
Đối tượng và phạm vi ngiên cứu
Phương pháp nghiên cứu

1.
2.

động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp, nhà trường
C.Kết luận, kiến nghị

1. Kết luận
2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục

Trang
2
2
3
3
3
3
3
3
4
7
7
8
10
10
10
12
13
13
14
15
16

chương trình, kế hoạch, phương pháp huấn luyện cho mọi đối tượng, cùng với
việc cập nhật đổi mới nội dung huấn luyện theo quyết định sửa đổi bổ sung
ĐLĐN của Bộ Quốc phòng. Các đối tượng tham gia huấn luyện, bước đầu có
sự chuyển biến về nhận thức, tích cực luyện tập nhất là vận dụng đúng
phương pháp luyện tập, động tác đội ngũ của cá nhân được nâng lên. Tuy
nhiên, kết quả đó mới dừng lại ở phạm vi và mức độ nhất định, chưa đáp ứng
được yêu cầu đặt ra, cụ thể. Thái độ, trách nhiệm trong tự học, tự rèn của một
số học sinh, một số lớp trong nhà trường chưa tốt; động tác đội ngũ chưa
thành thục và thống nhất; đội ngũ giáo viên tham gia huấn luyện còn thiếu và
yếu; việc duy trì luyện tập của các lớp chưa thường xuyên; đánh giá kết quả
chưa thật khách quan còn nặng về thành tích; các điều kiện vật chất phục vụ
cho huấn luyện chưa đảm bảo ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng huấn luyện
ĐLĐN. Từ những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài “Kinh nghiệm nâng cao
chất lượng luyện tập thực hành môn Điều lệnh đội ngũ trong dạy học môn

2


quốc phòng an ninh tại trường THPT Quảng Xương 4” là vấn đề cấp thiết
cả về lý luận và thực tiễn hiện nay cũng như lâu dài.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Đánh giá đúng thực trạng chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội
ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

chiến thuật và thể lực cũng như trong công tác hàng ngày .
- Nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ
+ Theo Từ điển tiếng Việt, nâng cao là làm cho cao hơn, làm cho ở mức
tốt hơn . Chất lượng là kết quả như yêu cầu của việc làm mang lại, chất lượng
chính là kết quả mong muốn của một hành động hay một hoạt động mà con
người chờ đợi và hướng tới. Chất lượng huấn luyện ĐLĐN là tổng hòa những
phẩm chất và năng lực thực hành động tác điều lệnh, tác phong chỉ huy được
tạo nên trong quá trình huấn luyện, rèn luyện bồi dưỡng cho người học so với
tiêu chí đánh giá của quân đội.
+ Nâng cao chất lượng là làm cho kết quả cao hơn trước hoặc đưa kết
quả đạt được lên một mức tốt hơn. Vậy, nâng cao chất lượng huấn luyện
ĐLĐN là tổng thể các hoạt động có mục đích, được tổ chức triển khai thực
hiện theo chương trình, kế hoạch, sử dụng biện pháp chuyển tải nội dung làm
cho chất lượng huấn luyện ĐLĐN cao hơn, tốt hơn. Chất lượng huấn luyện
ĐLĐN không chỉ đơn thuần là trình độ được đánh giá bằng những điểm số
thi, kiểm tra, mà quan trọng hơn là bằng những kết quả thực tế và hiệu quả
chấp hành trong sinh hoạt, học tập công tác hàng ngày.
1.2. Các tiêu chí đánh giá chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Huấn luyện ĐLĐN là một nội dung trong chương trình học tập môn
GDQP-AN hàng năm, vì vậy để nâng cao chất lượng huấn luyện ĐLĐN phải
căn cứ vào những tiêu chí đánh giá sau đây.
* Nội dung huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Huấn luyện ĐLĐN không chỉ đơn thuần là huấn luyện về động tác đội
ngũ cá nhân, đơn vị mà trước hết phải giáo dục tinh thần cách mạng, phát huy
bản chất truyền thống của quân đội, nêu cao ý thức tự giác, tinh thần trách
nhiệm, rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, tác phong chính quy, triệt để tôn
trọng sự lãnh đạo và chỉ huy, chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh, chỉ thị, sẵn
sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Huấn luyện ĐLĐN phải kết hợp chặt chẽ với công tác quản lý nề nếp
học sinh trong các giờ học, tập trung huấn luyện cho học sinh trong toàn

+ Phương pháp huấn luyện của người dạy
Giảng một bài lý thuyết, người dạy giảng từng nội dung, kết hợp dẫn
chứng liên hệ thực tế vào đơn vị, để từ đó đề ra biện pháp tổ chức thực hiện.
Huấn luyện một động tác đội ngũ, người dạy kết hợp giữa giảng giải và làm
động tác, thực hiện qua 3 bước: làm nhanh, làm chậm phân tích từng cử động,
làm tổng hợp phân chia theo cử động của động tác. Huấn luyện đội ngũ đơn
vị, đối với đội hình tiểu đội, trung đội giáo viên huấn luyện giới thiệu lý
thuyết và đội mẫu thể hiện bằng hình thức xếp quân cờ, nói đến đâu đội mẫu
thể hiện đến đó. Đối với đội hình đại đội trở lên, giới thiệu trên sơ đồ sau đó
xếp vị trí thực tế, không có đội mẫu. Riêng lớp tập huấn cán bộ có thể sử dụng
đội mẫu thể hiện.
+ Phương pháp luyện tập của người học
Thảo luận một bài học lý thuyết, người học phải nghiên cứu kỹ nội dung
câu hỏi, chuẩn bị những ý chính cần phát biểu. Khi thảo luận đi sâu phân tích
nội dung, lấy dẫn chứng thực tế ở đơn vị, lớp để minh hoạ, đồng thời đề ra
phương hướng cho bản thân thực hiện. Quá trình thảo luận có thể nêu những
vấn đề mà bản thân nhận thức chưa sâu để tổ chức thảo luận làm rõ thêm.
Luyện tập động tác đội ngũ từng người, người học luyện tập theo 4 bước từ
nghiên cứu tập từng cử động đến tập hoàn chỉnh động tác và hiệp đồng trong
phân đội. Lấy luyện tập cơ bản từng người làm trọng tâm, luyện tập kết hợp
với bình tập, thực hiện sai đâu sửa đấy. Luyện tập đội ngũ đơn vị, thực hiện
theo 3 bước, từ nghiên cứu động tác, tập chậm phân đoạn, tập hoàn chỉnh nội
dung.
*. Điều kiện đảm bảo cho huấn luyện điều lệnh đội ngũ
- Đảm bảo về thời gian

5


Điều lệnh đội ngũ là môn học thực hành, quá trình huấn luyện chịu tác

vọng cá nhân. Luôn là người tiên phong trong việc thực hiện nói không với
tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục.
Có năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm tốt, biết gắn kết lý luận
với thực tiến, lý thuyết với thực hành, như vậy mới đáp ứng được yêu cầu xây
dựng đội ngũ giảng viên nói chung, giảng viên điều lệnh nói riêng. Năng lực
lực là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên sự phát triển toàn diện của con
người, bao gồm năng lực nhận thức và năng lực hoạt động thực tiễn được biểu
hiện ở trình độ kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp.
Về phương pháp, tác phong công tác, giáo viên điều lệnh phải hội tụ cả
hai yếu tố, phương pháp, tác phong của nhà sư phạm và phương pháp tác

6


phong công tác của người chỉ huy đây là vấn đề mang tính đặc thù của giáo
viên huấn luyện các môn quân sự. Nhà sư phạm thể hiện ở sự gắn bó, yêu
thương học sinh, chân tình, cởi mở sẵn sàng trao đổi giúp đỡ học sinh trên
mọi lĩnh vực; có phương pháp dạy học tiên tiến, hiệu quả, nghiêm túc trong
học tập rèn luyện. Phương pháp tác phong công tác của người chỉ huy là thể
hiện động tác điều lệnh chuẩn mực, giáo viên không chỉ dạy cho người học về
kiến thức chuyên môn mà còn phải dạy về tác phong chỉ huy theo những quy
định của điều lệnh.
2. Thực trạng chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường
THPT Quảng Xương 4
a.Thuận lợi:
Trường THPT Quảng Xương 4 đang trong giai đoạn xây dựng trường
chuẩn quốc gia nên cơ sở vật chất ngày càng khang trang. Đội ngũ giáo
viên trẻ, năng động yêu nghề, bản thân tôi đã được nhà trường và sở giáo
dục tạo điều kiện được tham gia tất cả các lớp tập huấn và tham gia học tập
lớp đại học GDQP-AN tại đại học Vinh, đồng thời được Ban giám hiệu và

viên môn GDQP-AN trong trường học.
- Đối tượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ học sinh lớp 10.
2.2. Chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng
Xương 4
*. Nội dung, chương trình, thời gian huấn luyện điều lệnh đội ngũ
Xuất phát từ đặc điểm về đối tượng huấn luyện ĐLĐN ở Trường THPT
Quảng Xương 4 là học sinh lớp 10 nên nội dung cụ thể là:
- Nội dung, chương trình, thời gian huấn luyện ĐLĐN cho học sinh lớp 10
+ Những vấn đề chung về tổ chức và phương pháp huấn luyện điều lệnh.
Trong bài : "Đội ngũ từng người không có súng" là một nội dung của Điều
lệnh đội ngũ, có tác dụng rèn luyện cho học sinh ý thức tổ chức kỉ luật, tác
phong khẩn trương, hoạt bát, tinh thần luân chấp hành mệnh lệnh. Đồng thời
thể hiện sự thống nhất, trang nghiêm, hùng mạnh của nhà trường trong các
hoạt động và sinh hoạt tập thể. Để huấn luyện nội dung này giáo viên cần sử
dụng phương pháp làm mẫu kết hơp phân tích
+ Chuẩn bị huấn luyện điều lệnh đội ngũ, mục tiêu của nội dung này là
huấn luyện cho học sinh hiểu và nắm chắc từng động tác tỉ mỉ, giáo viên nên
sửa sai từng tư thế cụ thể để học sinh tự tin hơn trong tập luyện. Ngoài ra
khâu chuẩn bị dụng cụ sân bãi cũng vô cùng cần thiết giúp cho người học
hưng phấn hơn, nhanh chóng thích nghi với môi trường học tập mới.
+ Thực hành huấn luyện:

Ảnh: Luyện tập điều lệnh đội ngũ
+ Tổ chức chào cờ vào thứ 2 hàng tuần ở trường THPT Quảng Xương 4,
xuất phát từ thực tiễn việc thực hiện chế độ chào cờ, duyệt đội ngũ ở các
trường hiện nay không thống nhất. Vì vậy, nội dung này huấn luyện nhằm
thống nhất cho người học khi tiến hành tổ chức chào cờ, duyệt đội ngũ đối với
các trường về việc vận dụng sắp xếp đội hình đảm bảo tính hợp lý, khoa học
mà không trái với quy định của trên.
* Tổ chức và phương pháp huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT


9


*. Chất lượng cán bộ kiêm nhiệm huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường
THPT Quảng Xương 4
- Chất lượng, số lượng giáo viên GDQP - AN của nhà trường
Hiện nay giáo viên trực tiếp giảng dạy gồm 2 đồng chi đều tốt nghiêp đại
học chuyên ngành GDQP - AN .
3.Giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện Điều lệnh đội ngũ ở
trường THPT Quảng Xương 4
3.1. Mục tiêu, yêu cầu nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh
đội ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4
Điều lệnh đội ngũ quy định những động tác đội ngũ cụ thể, bắt buộc mọi
học sinh phải thực hiện nghiêm túc trong sinh hoạt, học tập, công tác mọi lúc,
mọi nơi. Chất lượng huấn luyện điều lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng
Xương 4 được nâng cao thông qua động tác đội ngũ của mỗi cá nhân và đơn
vị thuần thục, chuẩn xác, hành động tập trung, thống nhất. Quá trình huấn
luyện điều lệnh đội ngũ thường chịu sự tác động của nhiều yếu tố khách quan
như: thao trường, bãi tập, thời tiết, khí hậu, sức khoẻ... ảnh hưởng đến chất
lượng, hiệu quả huấn luyện. Vì vậy, để nâng cao chất lượng huấn luyện điều
lệnh đội ngũ ở trường THPT Quảng Xương 4 cần phải đạt được các mục tiêu,
yêu cầu sau:
Rèn luyện cho mọi học sinh ý thức tổ chức kỷ luật, tự giác chấp hành
mọi mệnh lệnh, chỉ thị một cách nhanh chóng chính xác.
Rèn luyện tác phong của giáo viên bộ môn quốc phòng an ninh nói riêng,
giáo viên trong nhà trường nói chung điều hành học sinh, các lớp khi sinh
hoạt tập thể chặt chẽ, nghiêm túc và thống nhất.
Huấn luyện nội dung kiến thức sư phạm quân sự, năng lực thực hành
huấn luyện ĐLĐN cho mọi học sinh ; trên cương vị giáo viên huấn luyện biết

thống nhất, góp phần xây dựng trường lớp chuẩn quốc gia , vững mạnh toàn
diện.

Ảnh: Hoạt động ngoại khóa

*Giải pháp 2:
-Đối với giáo viên:
+ Giáo dục QP-AN trong nghành giáo dục đã có những chuyển biến
mạnh mẽ từ nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lí các cấp đến việc tổ chức
thực hiện ở từng cơ sớ, nhà trường , đơn vị. Các cơ quan quản lí giáo dục đã

11


có sự chỉ đạo kiên quyết để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục QP-AN trong
toàn ngành.
+Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của xã hội; quan tâm đào
tạo, bồi dưỡng, phát triển yếu tố con người đóng vai trò quyết định tới chất
lượng và hiệu quả của mọi công việc. Do vậy, quan tâm và làm tốt công tác
bồi dương đội ngũ giáo viên GDQP-AN trong các trương THPT là điều cần
thiết và cấp bách hiện nay.
+Giáo viên trực tiếp giảng dạy môn điều lệnh đội ngũ là người hướng
dẫn, truyền đạt cho học sinh nâng cao nhận thức về vị trí, mục tiêu, yêu cầu
của việc học tập môn điều lệnh đội ngũ, từ đó người học có trách nhiệm, xây
dựng động cơ, thái độ học tập đúng đắn trực tiếp nâng cao chất lượng.
+Mặt khác đối với giáo viên QP-AN công việc giảng dạy phải gắn với
quá trình nghiên cứu khoa học. Đây là con đường ngắn nhất để không ngừng
tích lũy kiến thức, nâng cao trình độ, góp phần tìm ra những hình thức, biện
pháp thích hợp truyền đạt trí thức tới người học.
+Thực tế trong mỗi tiết dạy thưc hành bài "Đội ngũ từng người không có

00
10E 42
8
19
24 57.2 10 23.8
0
00
0
00
C. Kết luận, kiến nghị
1.Kết luận
Như vậy chất lượng dạy và học môn GDQP- AN nói chung, trong đó huấn
luyện Điều lệnh đội ngũ nói riêng sẽ được nâng lên rõ rệt nếu như giáo viên
tích hợp việc đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng cách huấn luyện phù
hợp đối với hai bài học : "Đội ngũ từng người không có súng" và bài "Đội
ngũ đơn vị" cho học sinh lớp 10 năm học 2016-2017 sẽ tạo điều kiện thuận lợi
để học sinh nâng cao kết quả học tập cho môn học, đáp ứng được yêu cầu xếp
loại học lực và tuyển sinh vào đại học, cao đẳng, trung cấp như hiện nay.
Những năm qua, cùng với việc xây dựng trường THPT Quảng Xương 4 ,
vững mạnh toàn diện, hoàn thành tốt nhiệm vụ của một trường chuẩn quốc
gia giai đoạn 2015-2018. Cấp ủy, Ban giám hiệu cùng toàn thể giáo viên nhà
trường đã không ngừng phấn đấu vươn lên, đổi mới phương pháp trong giảng
dạy, tập trung phát triển mũi nhọn như ôn thi học sinh giỏi, ôn thi đại học tạo
được uy tín trong dư luận nhân dân vùng tuyển sinh. Cán bộ, giáo viên môn
GDQP-AN trong nhà trường cũng đã tích cực chủ động trong nghiên cứu,
tham gia huấn luyện, luyện tập và duy trì chấp hành nghiêm ĐLĐN, toàn
trường đã và đang tích cực hành động theo điều lệnh, mọi hoạt động của cán
bộ, giáo viên, học sinh các lớp đã đi vào nền nếp chính quy.
Từ việc phân tích đánh giá thực trạng, đề tài đã đưa ra một số giải pháp
mang tính định hướng, cụ thể. Để nâng cao chất lượng huấn luyện ĐLĐN ở

giúp Ban Giám hiệu xây dựng kế hoạch quy định thống nhất giờ, ngày, tuần,
tháng điều lệnh để các khối lớp tổ chức huấn luyện, luyện tập. Đồng thời,
thường xuyên phải làm tốt công tác kiểm tra, giám sát việc duy trì huấn luyện
và chấp hành điều lệnh ở các khối lớp, đưa huấn luyện ĐLĐN ở trường THPT
Quảng Xương 4 đi vào nền nếp thường xuyên đảm bảo chất lượng, hiệu quả.
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG

Thanh hoá , ngày 19/3/2017
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến do
tôi viết, không sao chép của người
khác
Người viết

Nguyễn Đình Mai

14


Tài liệu tham khảo
1. Bộ Quốc phòng (2002), Điều lệnh đội ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam,
Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
2. Bộ Quốc phòng (2008), Điều lệnh đội ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam,
Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
3. Bộ Tổng tham mưu (1997), Tổ chức và phương pháp huấn luyện điều lệnh
đội ngũ, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội
4. Bộ Tổng tham mưu (2001), Giáo trình Điều lệnh đội ngũ, tập 1, tập 2, Nxb
Quân đội nhân dân, Hà Nội.
5. Bộ Tổng tham mưu (2009), Tập bài giảng Huấn luyện điều lệnh đội ngũ,
tập 1, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.
6. Bộ Tổng tham mưu (2006), Từ điển giáo dục học quân sự, Nhà xuất bản

Xương 4 nhằm
nâng cao hiệu quả
giảng dạy bộ môn.
2
Kinh nghiệm tạo
Sở GD& ĐT
C
2014-2015
hứng thú cho học
sinh học tập môn
Giáo dục quốc
phòng- An ninh tại
trường THPT
Quảng Xương 4

16