Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
PHềNG GIO DC V O TO HUYN ễNG TRIU
TRNG TRUNG HC C S MO KHấ II
**************************************
SNG KIN KINH NGHIM
Phng phỏp bỡnh vn trong gi
ging vn hc
H v tờn : Bựi Th Thu
Trng : THCS Mo Khờ II
Huyn : ụng Triu - Qung Ninh
Nm hc 2008- 2009
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
1
Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
MC LC
Nội dung
Trang
I. Phần mở đầu.
3
I.1. Lý do chọn đề tài.
3
I.2. Tính cần thiết của đề tài.
4
I.3. Mục đích nghiên cứu.
4
I.5. Đóng góp mới về mặt lý luận thực tiễn.
4
II. Phn ni dung 5
II.1. Thc trng vn 5
II.2. p dng trong ging dy 8
II.3. Phng phỏp nghiờn cu v kt qu sau
giáo khoa hiện nay là phải tích cực hoá hoạt động, nâng cao năng lực tự
học, tự khám phá tri thức của các em học sinh. Quan điểm này cũng đợc
thể hiện rõ trong các phơng pháp dạy học môn Ngữ Văn. Song các phơng
pháp: đọc diễn cảm, gợi tìm, đàm thoại, giảng bình ... vẫn là những hoạt
động thiết yếu trong giờ dạy các tác phẩm văn học. Điều quan trọng nhất
đối với môn Ngữ Văn là bình văn trong văn học theo hớng tiếp nhận sáng
tạo để thực hiện dạy tốt, học tốt phân môn .
Giảng Bình trong giờ giảng dạy văn học là điều không mới song
lâu nay giảng bình vào lúc nào ; giảng bình thế nào thì đợc coi là đủ?
Nên chọn nội dung nào để bình? Chuẩn bị lời bình ra sao và thể hiện lời
bình nh thế nào trong từng bài dạy cụ thể cũng là những điều gây không
ít lúng túng cho ngời giáo viên đứng lớp.
Mặt khác, lực bình văn của học sinh ( qua giờ học trên lớp và qua
bài kiểm tra ) còn nhiều hạn chế . Chính điều đó đã làm giảm hứng thú
niềm yêu thích, sự say mê học bộ môn của các em.Thực tế trên làm cho
những ngời thầy dạy văn tâm huyết với nghề không thể không trăn trở.
Vấn đề mà tôi quan tâm là sử dụng phơng pháp bình văn trong giờ dạy
phân môn văn nh thế nào để tạo đợc hiệu quả cao nhất trong giờ dạy
học tác phẩm văn chơng.
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
3
Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
I.3. Mục đích nghiên cứu.
- Việc nghiên cứu vấn đề Ph ơng pháp bình văn trong giờ giảng văn
học nhằm chỉ ra những khó khăn của Giáo viên khi dạy giờ giảng văn
học. Trên cơ sở đó, đề xuất các phơng pháp rèn kỹ năng bình văn cho
giáo viên nhằm góp phần tích cực cho việc đổi mới phơng pháp dạy
học, nâng cao chất lợng và hứng thú học tập môn Văn học cho học sinh
THCS.
hc Vnh Khờ mang tờn l trng PTCS Vnh Khờ. n nm 1995
trng c tỏch riờng thnh hai trng: Trng tiu hc Vnh Khờ v
Trng THCS Mo Khờ II.
Qua 50 nm xõy dng v trng thnh nh trng ó t c nhng
thnh tớch ỏng k, gúp phn phỏt trin giỏo dc a phng.i ng
giỏo viờn khụng ngng phn u nõng cao trỡnh o to v tay ngh,
s giỏo viờn gii, hc sinh gii luụn luụn t mc cao, t l hc sinh
lờn lp, tt nghip v trỳng tuyn vo trng THTP Hong Quc Vit,
cỏc trng chuyờn ca tnh, quc gia gi vng t l cao. C s vt cht
thit b ngy cng c ci thin, tng bc hon thin theo quy mụ
trng chun quc gia giai on 2. Vi nhng c gng ú nhiu nm liờn
tc nh trng t c danh hiu trng tiờn tin xut sc ca Tnh,
ca B; Liờn i nh trng nhiu nm liờn tc c Trung ng on
tng bng khen v c liờn i xut sc mang chõn dung Bỏc. Trng
c tng nhiu bng khen ca tnh, ca B giỏo dc & o to v ca
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
5
Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
Th tng Chớnh ph. Nm 1994 trng c Ch tch nc tng Huõn
chng lao ng hng ba, nm 2000 Ch tch nc tng Huõn chng
lao ng hng nhỡ, nm 2007 trng c Th tng Chớnh ph tng
Bng khen, nm hc 2007 - 2008 trng c nhn c dn u phong
tro thi ua khi THCS trong ton tnh. Trng l mt trong hai trng
u tiờn ca tnh c cụng nhn trng chun quc gia giai on 2000 -
2010, ang chun b iu kin t chun quc gia giai on 2
Trng THCS Mo Khờ II cú 1018 hc sinh chia lm 28 lp theo cỏc
khi 6, 7, 8, 9 mi khi 7 lp, a phng trng úng l mt th trn cú
nn kinh t - xó hi phỏt trin, i sng nhõn dõn n nh, nhõn dõn v
cỏc lc lng xó hi luụn quan tõm ti phỏt trin giỏo dc. Nhng vn
ln nh trng quan tõm l duy trỡ cht lng i tr hng nm ó t:
nhiờn khả năng nhận thức và cảm thụ của học sinh không đồng đều, còn
một số học sinh còn thiếu động cơ học tập, lời học, không tích cực học
tập vì vậy việc phát huy tính tích cực của một số học sinh đó rất hạn chế.
Hơn nữa những học sinh trên ít đợc sự quan tâm của gia đình.Vì vậy đòi
hỏi sự cố gắng tận tâm của ngời thầy dần giúp các em hòa nhập với khả
năng nhận thức chung của cả lớp.
II.1.4. Một số vấn đề đặt ra:
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
7
Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
Qua nhiều năm giảng dạy, qua sự tích lũy kinh nghiệm của bản thân,
sự học hỏi từ tài liệu và đồng nghiệp. Từ những kết quả đã đạt đợc và ý
thức đợc sự tồn tại và nguyên nhân trên tôi thấy rằng phơng pháp bình
văn trong giờ giảng văn học sẽ góp phần nâng cao chất lợng các giờ giảng
văn học và tạo đợc sự say mê, hứng thú cho học sinh. Vỡ vy tụi ó mnh
dn ỏp dng SKKN trong giảng dạy nhằm nâng cao chất lợng bộ môn.
II.2. áp dụng trong giảng dạy
II.2.1. Cỏc bc tin hnh.
1.1. Thế nào là giảng bình ? Vị trí, vai trò của giảng bình trong
dạy tác phẩm văn chơng trong nhà trờng phổ thông .
Nh chúng ta đã biết, giảng bình là một phơng pháp đặc thù của dạy
và học tác phẩm văn chơng và hình nh đã trở thành một thứ bí quyết
trong dạy, học văn . Ai biết bình và bình giỏi, giờ dạy văn sẽ gây đợc
hứng thú, tạo đợc cảm xúc văn học rõ rệt. Không một giờ dạy tác phẩm
văn chơng nào thành công mà lại thiếu đợc lời bình của giáo viên. Bởi chỉ
có bình giảng mới tạo ra đợc sự lắng đọng cảm xúc trong giờ dạy văn
học. Dạy văn và đặc biệt là dạy thơ mà thiếu lời bình thì theo chúng tôi là
sự thiệt thòi lớn cho học sinh .
Vậy bình văn là gì mà lại có vai trò quan trọng và tác dụng lớn lao
trong giờ dạy văn nh vậy? Theo giáo s Phan Trọng Luận: Bình văn chính
ngời nghe, ngời đọc một cách nhanh nhạy, sâu lắng, điều đó có nghĩa ng-
ời giáo viên làm nhiệm vụ chiếc cầu nối cho sự gặp gỡ, tiếp xúc của
nhà văn với độc giả - học sinh. Vì vậy ngời giáo viên dạy văn không bao
giờ đợc quên nhiệm vụ cầu nối của mình, nhng lại không vợt quá giới
hạn của ngời bình, nghĩa là không để tiếng nói của mình át tiếng nói của
nhà thơ, nhà văn. Làm nh thế không những mối quan hệ giữa học sinh với
tác phẩm không còn mà có khi còn làm cho học sinh hiểu không đúng,
cảm thụ không đúng tác phẩm. Để khỏi lấn át hay nói lại tiếng của nhà
văn, ngời giáo viên bao giờ cũng phải ý thức về mức độ: bình cái gì và
bình đến đâu? Ví dụ trong bình thơ nói cha đền thì không đạt, nói quá thì
là tán, nói nhiều cũng không nên. Tóm lại là phải biết dừng đúng lúc,
đúng chỗ để ngời đọc - học sinh biết suy ngẫm, mở rộng
Để bình đợc tốt, ngời giáo viên cũng phải biết kết hợp nhuần
nhuyễn giữa giảng và bình; phân biệt giữa giảng và bình cũng nh
giúp các em hiểu sự khác nhau cơ bản giữa bình trong bình luận với
bình trong bình giảng . Bình trong bình giảng là những nhận xét,
đánh giá, cảm thụ giá trị đích thực của văn chơng trên cơ sở giảng để nắm
bắt những giá trị về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm văn học. Nhờ
bình mà bài giảng thêm sâu, nhng bình lại phải dựa trên giảng .
Giảng không bình thì ý gọn , tinh chắc nhng khô, bình mà không giảng
thì ý lan man, xa vời. Muốn bình đợc có khi phải giảng cho vỡ nghĩa , bởi
không giảng đợc thì không hiểu đợc cái hay , cái đẹp của văn chơng . Ng-
ời giáo viên cũng cần cần chú ý đến việc giải nghĩa từ khó, điển cổ, điển
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
9
Đề tài : Phơng pháp bình văn trong giờ giảng văn học
tích (nhất là trong văn học trung đại ),giải thích ý định của nhà văn sau
đó mới bình văn đợc .
1.3. Phơng pháp giảng bình
3.1. Có hai cách bình .
Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Thuỷ - Trờng THCS Mạo Khê II
10