BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM
NGUYỄN THỊ KIM NGA
NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT
ĐỊNH LỰA CHỌN ĐƠN VỊ CUNG CẤP DỊCH
VỤ KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301
TP. Hồ Chí Minh tháng năm 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM
NGUYỄN THỊ KIM NGA
NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT
ĐỊNH LỰA CHỌN ĐƠN VỊ CUNG CẤP DỊCH
VỤ KẾ TOÁN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
NHỎ VÀ VỪA TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Kế toán
Mã số ngành: 60340301
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN MINH HÀ
TP. Hồ Chí Minh tháng năm 2017
tận tình của thầy thì tôi rất khó hoàn thiện được luận văn này.
Mặc dù, tôi đã cố gắng rất nhiều trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn. Nhưng do hạn chế về mặt thời gian cùng với việc thiếu kinh nghiệm trong
nghiên cứu nên đề tài luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế và thiếu sót. Tôi rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô để luận văn của
tôi được hoàn thiện hơn nữa.
TP. Hồ Chí Minh, tháng năm 2017
Tác giả
Nguyễn Thị Kim Nga
-iii-
TÓM TẮT
Trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay đòi hỏi doanh nghiệp phải có
một đội ngũ chuyên môn sâu sắc và chuyên nghiệp trong chính tay nghề của mình.
Nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng có những đội ngũ chuyên môn với sự
chuyên nghiệp trong từng bộ phận tại doanh nghiệp. Chính vì vậy, nhu cầu về việc
sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ cho những bộ phận chuyên môn ngày càng được
nhiều sự lựa chọn từ phía chủ doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
TP.Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm kinh tế đứng đầu cả nước về việc
phát triển nhanh chóng về số lượng những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ “hậu
cần” đứng sau, và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán là một trong số những
loại hình dịch vụ đang rất phát triển hiện nay.
Tổng hợp các nghiên cứu trước đây và dựa vào các đặc điểm hoạt động của
các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán, tác giả xác định các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và
vừa TP. Hồ Chí Minh gồm 06 nhân tố và trong các nhân tố ảnh hưởng quyết định
lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa
Enterprises TP. Ho Chi Minh City consists of six factors and among factors
influencing the decision to choose the accounting service provider of small and
medium enterprises in HCMC, the quality of service factor strongly influences the
decision. To choose the accounting service provider of small and medium
enterprises in HCMC with Beta = 0.437; The second most powerful price factor
with Beta = 0.285; The third strong prestige factor with Beta = 0.260; The next
major factor affecting small and medium size businesses is the fourth one with a
beta of 0.199; Employee Quality Factor influencing the fifth factor with Beta =
0.173. Lastly, the physical basis factor was Beta = 0.179.
From the above results, the author has proposed some solutions that directly
affect the factors in order to have solutions to help accounting service providers
have more evidence to make adjustments as well. The policy of reasonable
operation to meet the needs of the KH and contribute to the development of
accounting services. There are also solutions to help SMEs choose service providers
more suitable with the business.
-v-
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ ii
TÓM TẮT ............................................................................................................. iii
ABSTRACT .......................................................................................................... iv
MỤC LỤC .............................................................................................................. v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................ ix
DANH MỤC BẢNG BIỂU ................................................................................... x
DANH MỤC HÌNH VẼ ....................................................................................... xii
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU .................................................................................... 1
2.3.2 Giá.................................................................................................................................... 20
2.3.3 Uy tín.............................................................................................................................. 21
2.3.4 Chất lượng nhân viên................................................................................................ 21
2.3.5 Cơ sở vật chất.............................................................................................................. 23
2.4 Các nghiên cứu trước....................................................................................................... 25
2.4.1 Các nghiên cứu nước ngoài............................................................................................ 25
2.4.2 Các nghiên cứu trong nước...................................................................................... 29
2.5 Mô hình nghiên cứu.............................................................................................................. 32
KẾT LUẬNCHƯƠNG 2............................................................................................................ 33
CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU........................................................................... 34
3.1 Thiết kế nghiên cứu.............................................................................................................. 34
3.1.1 Nguồn dữ liệu................................................................................................................. 34
3.1.2 Phương pháp nghiên cứu............................................................................................ 34
3.1.3 Quy trình nghiên cứu................................................................................................... 35
3.2 Nghiên cứu sơ bộ................................................................................................................... 36
3.2.1 Thiết kế nghiên cứu...................................................................................................... 36
3.2.2 Kết quả nghiên cứu định tính và điều chỉnh thang đo..................................... 36
3.2.3 Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát................................................................................. 36
3.3 Nghiên cứu chính thức......................................................................................................... 40
3.3.1 Mẫu và phương pháp chọn mẫu................................................................................... 40
3.3.2 Thu thập dữ liệu............................................................................................................. 40
-vii-
3.3.3 Xử lý và phân tích dữ liệu.............................................................................................. 40
3.3.3.1 Phân tích mô tả................................................................................................................ 40
3.3.3.2 Kiểm định và đánh giá thang đo............................................................................... 40
3.3.3.3 Phân tích hồi quy bội.................................................................................................... 42
3.3.3.4 Xây dựng giả thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn đơn
4.3.1.Phương trình hồi quy tuyến tính.............................................................................. 57
4.4. Kiểm định các giả thiết cần thiết trong mô hình phân tích hồi quy...................60
4.4.1. Kiểm định giả thuyết về ý nghĩa của các hệ số hồi quy................................. 60
4.4.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến.................................................................... 61
4.4.3. Kiểm định về phân phối chuẩn của phần dư...................................................... 61
4.4.4. Kiểm định về tính độc lập của phần dư................................................................ 61
4.5. Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy bội................................................................ 62
4.5.1. Kiểm định giả định phương sai của sai số (phần dư) không đổi.................62
4.5.2. Kiểm tra giả định các phần dư có phân phối chuẩn......................................... 63
4.6 Bàn luận kết quả nghiên cứu............................................................................................. 65
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4........................................................................................................... 68
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................... 69
5.1 Kết luận..................................................................................................................................... 69
5.2 Kiến nghị................................................................................................................................... 69
5.2.1 Về phía các công ty dịch vụ kế toán...................................................................... 69
5.2.1.1 Chất lượng dịch vụ................................................................................................ 69
5.2.1.2 Giá............................................................................................................................... 70
5.2.1.3 Uy tín......................................................................................................................... 71
5.2.1.4 Chất lượng nhân viên........................................................................................... 72
5.2.1.5 Cơ sở vật chất......................................................................................................... 72
5.2.1.6 Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa................................................................. 7
5.2.2 Đối với các cơ quan ban ngành................................................................................ 74
5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài................................................... 76
KẾT LUẬN CHƯƠNG 5........................................................................................................... 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................................... 78
PHỤ LỤC
-ix-
DV
Dịch vụ
GIA
Giá
NĐ
Nghị định
TP HCM
Thành phố Hồ Chí Miinh
TT
Thông tư
UYTIN
Uy tín
-x-
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Mức độ quan trọng của từng yếu tố trong quyết định mua của
Bảng 4.21: Bảng kết quả hồi quy............................................................................................ 59
Bảng 4.22: Kết quả chạy Durbin-Watson............................................................................ 62
-xii-
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến người tiêu dùng của Kotler (2003).................10
Hình 2.1 Mô hình quyết định mua hàng của tổ chức....................................................... 12
Hình 2.3 Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua trong tổ chức.......16
Hình 2.4 Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua của khách hàng...........18
Hình 2.5 Mô hình nghiên cứu đề xuất................................................................................... 36
Hình 4.1 Đồ thị phân tán giữa giá trị dự đoán và phần dư từ hồi quy.......................63
Hình 4.2 Đồ thị P-P Plot của phần dư – đã chuẩn hóa.................................................... 64
Hình 4.3 Đồ thị Histogram của phần dư – đã chuẩn hóa................................................ 65
-1-
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 Cơ sở hình thành đề tài
Hiện nay, hệ thống các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán ở nước ta ngày càng
phát triển, cả về số lượng lẫn chất lượng, thêm vào đó là sự thâm nhập ồ ạt của các
đơn vị cùng ngành nước ngoài, dẫn đến sự cạnh tranh trong lĩnh vực cung cấp dịch
vụ kế toán ngày càng trở nên khốc liệt hơn.
Trước đây, giá phí là yếu tố cơ bản để các khách hàng lựa chọn đơn vị cung
cấp dịch vụ kế toán. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, với những biến động
trong hệ thống chính sách thuế, kế toán, chất lượng dịch vụ nên ngoài yếu tố giá
phí, giờ đây khách hàng còn quan tâm đến những yếu tố cốt lõi khác như thương
giúp cho các DN cung cấp DV kế toán có thêm bằng chứng để có những điều chỉnh
cũng như chính sách hoạt động hợp lý nhằm đáp ứng được nhu cầu của KH và góp
phần làm cho thị trường DV kế toán phát triển hơn nữa, biết được đâu là những
nhân tố sẽ tác động đến quyết định lựa chọn của khách hàng. Đây chính là mặt ý
nghĩa thực tiễn mà đề tài mong muốn đóng góp cho sự phát triển và quan tâm của
các doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ kế toán cho đối tượng khách hàng tiềm
năng là DNNVV.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
-
Mục tiêu chung: Nghiên cứu các nhân tố tác động đến quyết định lựa chọn đơn
vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh.
-
Mục tiêu cụ thể:
+ Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn đơn vị cung cấp
dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh.
+ Đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định lựa chọn đơn vị
cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh.
+ Đề xuất các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao quyết định lựa chọn đơn vị
cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
-3-
- Các yếu tố nào tác động đến quyết định lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế
toán nội bộ ra quyết định.
[2] Nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp định lượng.
Cũng qua nghiên cứu định tính để khám phá, bổ sung và điều chỉnh các biến
quan sát dung để đo lường các thang đo của khái niệm nghiên cứu. Từ kết quả này,
bảng câu hỏi chính thức được hình thành sao cho phù hợp về ý nghĩa các thang đo
và đối tượng lấy mẫu.
-4-
Nghiên cứu định lượng được thực hiện với dữ liệu được thu thập thông qua
bảng câu hỏi khảo sát chính thức. Dữ liệu được thống kê phân tích qua phần mềm
SPSS 22.0 nhằm kiểm định lại các thang đo và mô hình nghiên cứu.
Chính vì những lý do trên, nghiên cứu về các yếu tố tác động đến quyết định
lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa là vấn
đề còn một khoảng trống trong môi trường nghiên cứu tại Việt Nam. Đề tài chọn
hướng nghiên cứu được thực hiện từ khía cạnh của đối tượng sử dụng DV kế toán
để tìm hiểu cách nhìn nhận của họ về DV kế toán cũng như tìm hiểu các nhân tố có
ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh
nghiệp nhỏ và vừa. Kết quả nghiên cứu chính là cơ sở giúp cho các DN cung cấp
DV kế toán có thêm bằng chứng để có những điều chỉnh cũng như chính sách hoạt
động hợp lý nhằm đáp ứng được nhu cầu của KH và góp phần làm cho thị trường
DV kế toán phát triển hơn nữa.
1.6 Bố cục của luận văn
Ngoài phần tóm tắt, tài liệu tham khảo, phụ lục, đề tài: “Những yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán của các doanh
nghiệp nhỏ và vừa TP. Hồ Chí Minh” được tác giả trình gồm 5 chương và được
trình bày theo thứ tự dưới đây:
Chương 1: Giới thiệu
Trong chương 1 của đề tài, tác giả sẽ trình bày các nội dung như: Cơ sở hình thành
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 Khái quát về đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán
2.1.1 Khái niệm dịch vụ kế toán
Kế toán là việc thu thập, xử lí kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh
tế tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động” (Theo điều 4 Luật
Kế toán, 2003).
Nhiệm vụ của kế toán là thu thập và xử lý thông tin; kiểm tra, giám sát các
khoản thu chi tài chính, các nghĩa vụ thu, nộp; kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản
và nguồn hình thành tài sản; phát hiện và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật
về tài chính, kế toán; tham mưu, đề xuất các giải pháp phục vụ yêu cầu quản trị và
quyết định kinh tế; cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật
(Luật kế toán Việt Nam. 2003).
Xuất phát từ nhiệm vụ và vai trò cung cấp thông tin của kế toán đã hình
thành nên các nhu cầu về thực hiện và kiểm tra các các công việc của kế toán và
dịch vụ kế toán đã ra đời. Dịch vụ kế toán là các dịch vụ có liên quan đến kế toán
bao gồm dịch vụ kiểm toán, các dịch vụ về công tác kế toán và tư vấn thuế.
Dịch vụ kế toán là dịch vụ chuyên nghiệp, là dịch vụ mang tính trách nhiệm
cao đối với xã hội do đó đối tượng cungcấp dịch vụ này phải đáp ứng những quy
định của pháp luật về việc thành lập, hoạt động và đạo đức nghề nghiệp.
Như vậy DV kế toán là DV chuyên nghiệp, loại hình DV mang tính trách
nhiệm cao đối với xã hội. Do đó, để cung cấp được loại hình DV này, cá nhân hoặc
tổ chức phải đáp ứng những điều kiện về việc thành lập, hoạt động và đạo đức nghề
nghiệp.
2.1.2 Các sản phẩm của các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán
Nghị định 129/2004/NĐ-CP ngày 31/05/2004 - Nghị định của chính phủ quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật kế toán áp dụng trong hoạt
động kinh doanh, tại điều 43- quy định về nội dung DV kế toán. Theo đó căn cứ vào
điều 55 luật kế toán, tổ chức cá nhân có đăng ký kinh doanh DV kế toán được thực
hiện các DV kế toán sau đây:
Dịch vụ soát xét kế toán
Dịch vụ lập báo cáo tài chính
Dịch vụ kế toán khác
Dịch vụ ghi sổ kế toán
Dịch vụ tư vấn và lập kế hoạc thuế kinh doanh
Dịch vụ chuẩn bị và rà soát thuế kinh doanh
Dịch vụ lập kế hoạc và chuẩn bị thuế cá nhân
Các dịch liên quan đến thuế khác.
2.1.3 Điều kiện hành nghề DV kế toán ở Việt Nam
Quy định hành nghề kế toán
- Tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật có quyền hành nghề
kế toán.
- Tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán phải thành lập doanh nghiệp dịch vụ kế toán
theo quy định của pháp luật. Người quản lý doanh nghiệp dịch vụ kế toán phải có
chứng chỉ hành nghề kế toán do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định
tại Điều 57 của Luật này.
-8-
- Cá nhân hành nghề kế toán phải có chứng chỉ hành nghề kế toán do cơ quan nhà
nước có thẩm quyền cấp theo quy định tại Điều 57 của Luật này và phải có đăng ký
kinh doanh dịch vụ kế toán.
DV kế toán là DV đặc thù, không chỉ mang lại lợi ích cho KH sử dụng Dv
mà quan trọng hơn DV kế toán phải có trách nhiệm với xã hội. Chính vì lý do này
và điều kiện sau đây:
a) Được phép cư trú tại Việt Nam;
b) Có chứng chỉ chuyên gia kế toán hoặc chứng chỉ kế toán do tổ chức nước ngoài
hoặc tổ chức quốc tế về kế toán cấp được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận;
c) Đạt kỳ thi sát hạch về pháp luật kinh tế, tài chính, kế toán Việt Nam do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền tổ chức.
3. Bộ Tài chính quy định chương trình bồi dưỡng, hội đồng thi tuyển, thủ tục, thẩm
quyền cấp và thu hồi chứng chỉ hành nghề kế toán theo quy định của Luật này và
các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Ngoài ra, việc cung cấp DV kế toán của các cá nhân đăng ký hành nghề và
DN kế toán phải chịu sự kiểm tra về chất lượng DV kế toán. Theo điều 3 4 5 quyết
định 32/2007/QĐ-BTC, quyết định về việc ban hành “Quy chế kiểm soát chất lượng
dịch vụ kế toán kiểm toán “, định kỳ mỗi ba năm, các DN kế toán, kiểm toán phải
được kiểm tra chất lượng định kỳ. Bộ tài chính là cơ quan quản lý và thực hiện kiểm
soát chất lượng DV kế toán trong các DN kế toán và người hành nghề kế toán. Bộ
Tài chính chịu trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm rà soát chất lượng
DV kế toán, kiểm toán của các Hội nghề nghiệp được ủy quyền trách nhiệm kiểm
soát DV kế toán . Các hội nghề nghiệp có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc rà soát
chất lượng DV kế toán theo ủy quyền của Bộ Tài Chính.
2.2 Các mô hình lý thuyết
2.2.1 Quá trình quyết định mua của tổ chức
Theo Webster và Wind (1976) trong quá trình quyết định mua của tổ chức thì
vai trò và ảnh hưởng tới quyết định mua của các thành viên là khác nhau và thay đổi
qua các giai đoạn cũng như kích cỡ mua của các tổ chức này.
-10-
Các thành viên trong quá trình mua của tổ chức bao gồm:
o
2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng của Kotler (2003)
Theo Kotler (2003), có 04 yếu tố ảnh hưởng tới quyết định mua của người tiêu
dùng