Đưa phòng, chống quấy rối, lạm dụng tình dục vào trường học
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT cập nhật: Thứ hai, 17/08/2009
Năm học mới ngày, bộ tài liệu thử nghiệm khá táo bạo về "Phòng chống quấy rối, lạm dụng
tình dục và nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS cho học sinh THPT, do Trung tâm nghiên cứu và
ứng dụng khoa học về giới - gia đình - phụ nữ và vị thành niên (CSAGA), Viện Nghiên cứu &
Phát triển xã hội (ISDS) và Actionaid Việt Nam (AAV) phối hợp biên soạn, sẽ được đưa vào
một số trường học.
Nhận diện mối nguy hiểm
Theo một cuộc khảo sát về việc bảo vệ trẻ em ở 5 tỉnh, thành phố (Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên,
Bắc Giang và Quảng Bình), QR, LDTD trẻ em là 1 trong 5 vấn đề bức xúc được người lớn quan
tâm nhất (gồm xâm hại thân thể, xâm hại tình dục, xâm hại tinh thần, bóc lột sức lao động và xao
nhãng trẻ em).
Vì lo lắng, người lớn thường đưa ra những bối cảnh đáng sợ như đêm khuya, đường vắng, người
đàn ông lạ mặt... để dọa dẫm con cái về nguy cơ bị QR, LDTD. Nhưng trên thực tế, theo kết quả
khảo sát của dự án nêu trên, mối nguy hiểm đó có thể xảy ra ở mọi nơi, ở bất kỳ người nào, ngay
cả những nơi, những người tưởng như là an toàn, tin cậy nhất.
Phần lớn "yêu râu xanh" lại là người hàng xóm của bé gái (chiếm 54,8%), tiếp theo là người không
quen biết với gia đình và trẻ (35,5%), sau đó là bạn cùng trang lứa cùng học, cùng tuổi (12,9%) và
có cả người trong gia đình bé gái (9,7%). Vì thế, trẻ em và ngay cả thầy cô và cha mẹ cần phải
biết nhận diện dấu hiệu của mối nguy hiểm để những câu chuyện đau lòng không xảy ra.
Trẻ em có quyền được bảo vệ và giúp đỡ để
được an toàn
Dưới hình thức những trò chơi, thảo luận, vẽ tranh, câu đố..., những kiến thức về nhận diện mối
nguy hiểm sẽ được truyền đạt tới học sinh như một giờ học ngoại khóa. Mặc dù yêu râu xanh có
thể là bất cứ ai, cả nam lẫn nữ, trẻ lẫn già, người giàu lẫn người nghèo, người lạ hay người quen,
nhưng trẻ sẽ được hướng dẫn về các thủ đoạn thường gặp của đối tượng xấu.
Thủ phạm là người lạ thường kiếm cớ làm quen với nạn nhân rồi lợi dụng sự thật thà của nạn
nhân để QR, LDTD; sử dụng vũ lực, sức mạnh để uy hiếp nạn nhân; hành vi thường diễn ra ở
những nơi vắng vẻ ít người qua lại thuận tiện cho việc thực hiện hành vi QR, LDTD.
Thủ phạm là người quen thường tìm cách xây dựng mối quan hệ với trẻ bằng cách chăm sóc, giúp
đỡ như cho tiền, quà cáp, hướng dẫn học tập... ; thường thăm dò thái độ của trẻ (ví dụ gọi điện

Ở tuổi 16-18, cả em nam và em nữ đều bắt đầu có xúc cảm thân thể tương đối rõ, có ám ảnh về
tình dục. Khi bị QR, LDTD và thiếu hiểu biết, nhất là lạm dụng bằng phim ảnh, trong tương lai, các
em có thể trở thành người lệch lạc về tình dục.
Nhiều nạn nhân của QR, LDTD đến khi trưởng thành lại là kẻ xâm hại, hoặc có xu hướng tình dục
đồng giới nếu kẻ xâm hại có cùng giới tính với nạn nhân. Nạn nhân còn có thể mắc chứng ghê sợ
tình dục, có những phán xét rất nghiệt ngã về hành vi tình dục của người khác hoặc sợ hãi, dẫn
đến căm ghét người khác giới.QR, LDTD còn có thể dẫn tới quan hệ tình dục sớm, kéo theo
những hậu quả khó lường.
Có những trường hợp ở vùng sâu vùng xa, gia đình ép thủ phạm xâm hại tình dục phải cưới nạn
nhân, khiến các em phải chung sống với người từng cưỡng hiếp mình và cuộc sống rất bất hạnh.
Điều quan trọng hơn cả, là các em cần có hiểu biết để chủ động tránh bị QR, LDTD, thay vì bị
động, ngơ ngác khi sự thể xảy ra.
Học cách phòng vệ
Khi bị QR, LDTD, có nhiều lý do ngăn cản các em nói ra sự thật. Các em sợ phải nhớ và thường
cố gắng quên đi những gì đã xảy ra. Nạn nhân QR, LDTD thường cảm thấy mình không còn trong
sạch, thấy mình có lỗi về những gì xảy ra và nghĩ rằng bạn bè, cha mẹ không còn yêu thương, tôn
trọng mình sau khi biết sự thật. Các em có thể được biết hoặc cảm thấy việc quan hệ tình dục với
người lớn là sai trái, nên cảm thấy xấu hổ, tội lỗi khi nói cho người khác hay thừa nhận là chuyện
đó đã xảy ra.
Khi bị QR, xâm hại trẻ thường xuất hiện tâm lý lo sợ bị cha mẹ, người lớn trách mắng. Đây cũng
chính là kẽ hở để kẻ xâm hại lợi dụng để chạy tội. Tiếc thay, mọi người thường có xu hướng tin
người lớn hơn trẻ con. Các em còn sợ chính kẻ QR, LDTD, vì chúng thường khống chế, đe dọa
nạn nhân.
Vì thế, khi muốn giúp đỡ, khuyến khích các em nói ra tình trạng bị xâm hại tình dục, cần hết sức
tôn trọng và tế nhị. Khi cảm thấy sợ hãi do có người muốn đụng chạm hay xâm hại tình dục (dù
bất kì là ai), em cần: Đứng ngay dậy, nhìn thẳng vào kẻ định xâm hại tình dục, lùi xa đủ để kẻ đó
không với tay được đến người mình; Nói, hét to và kiên quyết cho kẻ đó biết nếu không dừng lại,
sẽ mách mọi người…; Bỏ đi ngay; Kể với những người tin cậy, nếu người đó chưa tin có thể kể
cho người thứ 2, thứ 3… cho đến khi được họ tin và giúp đỡ em; Nếu bị cưỡng hiếp, hãy nói với
người thân đưa đến ngay cơ sở y tế khám và điều trị.