MẤY VẤN ĐỀ VỀ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
Ở TRƯỜNG THCS
1. Giới hạn vấn đề:
- Đối tượng: học sinh trường THCS
- Phạm vi: các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (không bàn đến việc tích hợp
vào các môn học)
- Chú trọng thực tế, không nặng về lí luận.
- Những vấn đề nêu ra theo hướng mở, không mang bất cứ tính áp đặt nào; có tính
khả thi, tuỳ từng hoàn cảnh cụ thể của nhà trường mà vận dụng.
- Bình luận và một cách tiếp cận khác so với một trong những nội dung tài liệu Đổi
mới phương pháp trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, mục 3.4. Giáo dục kĩ năng
sống (được giới thiệu và thảo luận tại lớp tập huấn này)
- Gắn với Phong trào thi đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
2. Mục đích của việc giáo dục kĩ năng sống
- Đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện; phù hợp với 4 trụ cột của giáo dục theo quan
niệm của UNESCO: (i) học để biết, (ii) học để làm, (iii) học để tồn tại và (iv) học để chung
sống;
- Giúp học sinh thích ứng được với cuộc sống đầy những biến động khôn lường
(những tác động của tự nhiên và xã hội hiện đại)
- Thúc đẩy những hoạt động mang tính xã hội, phát huy các nhân tố tích cực, hạn chế nhân tố
tiêu cực, xây dựng môi trường trường học thân thiện, học sinh tích cực.
- Góp phần tích cực cho việc đổi mới phương pháp học tập của học sinh.
3. Kĩ năng sống là gì?
3.1. Một số quan niệm:
3.1.1. Tổ chức Y tế thế giới (WHO):
- Là các khả năng để có hành vi thích ứng và tích cực;
- Giúp các cá nhân có thể ứng xử hiệu quả trước các nhu cầu và thách thức của cuộc
sống hằng ngày.
3.1.2. UNICEP
- Là tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới.
- Tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kĩ năng.

+ Kĩ năng làm vườn và chăm sóc cây cảnh...
+ Kĩ năng cấp cứu khi có người gặp tai nạn hoặc bệnh tật hiểm nghèo...
2
5. Câu lạc bộ, một hình thức hoạt động tốt trong việc giáo dục và rèn luyện kĩ năng (chọn
một số hình thức thích hợp với điều kiện của nhà trường, năng lực và sở thích của học sinh)
5.1. Nguyên tắc tổ chức:
- Trên cơ sở tự nguyện,
- Bao gồm những người có cùng sở thích, năng khiếu và năng lực,
- Được quyền tự chủ trong hoạt động và điều hành,
- Dưới sự hướng dẫn và được sự giúp đỡ của nhà trường, phụ huynh học sinh và
cộng đồng.
5.2. Một số hình thức câu lạc bộ:
5.2.1. Gắn với các hoạt động học tập
- Những người yêu thích văn học
- Những nhà vật lí, toán học trẻ
- Sinh học và môi trường.
5.2.2 Gắn với các hoạt động giáo dục thể chất
- Thể thao vua.
- Võ dân tộc
- Du lịch (leo núi, bơi lội...)
- Trò chơi dân gian.
5.2.3. Gắn với các hoat động giáo dục thẩm mĩ
- Âm nhạc, trong đó có dân ca,
- Vẽ,
- Kịch...
5.2.4. Gắn với các hoạt động giáo dục nghề nghiệp
- Hướng nghiệp
- Các nghề truyền thống
5.2.5. Gắn với các hoạt động xã hội, cộng đồng
6. Các hoạt động được đề cập tới trong Chương thình phối hợp hoạt động giữa Bộ Giáo dục

trẻ em ngoài giờ học. có hình thức theo dõi, đôn đốc học sinh thực hiện kế hoạch học tập ở
nhà, không chơi bời lêu lổng, sao nhãng việc học tập; tìm biện pháp ngăn chặn kịp thời
tình trạng bỏ học, trốn học và các hành vi tiêu cực khác, chủ động đề xuất chương trình
giáo dục kĩ năng sống cụ thể đối với học sinh tuỳ theo lứa tuổi và điều kiện địa phương.
7. Các hoạt động nêu trong nội dung câu hỏi 5 Làm thế nào rèn luyện kĩ năng sống
cho học sinh (trong Sổ tay Trường học thân thiện, học sinh tích cực):
Việc triển khai nội dung Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh cần được tiến hành qua
3 bước
4
7.1. Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Đoàn Thanh niên Cộng
sản Hồ Chí Minh tổ chức biên soạn tài liệu về nội dung kĩ năng sống cho học sinh ở các cấp
học, hướng dẫnvề phương pháp rèn luyện kĩ năng sống và phương pháp đánh giá kĩ năng
sống đã đạt được ở học sinh.
7.2. Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh và Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xây dựng phương án chuẩn bị lực lượng giáo
viên, cán bộ Đoàn ở các địa phương và tại các trường để thực hiện nội dung rèn luyện kĩ
năng sống.
7.3. Căn cứ vào điều kiện thực tế về sự chuẩn bị và sẵn sàng của giáo viên, cán bộ
Đoàn ở các trường; Hiệu trưởng nhà trường thống nhất với các Phòng Giáo dục và Đào tao
hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo và tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh quyết
định triển khai cụ thể trong từng năm học nội dung rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh một
cách hiệu quả, bổ ích cho học sinh, không gây quá tải cho hoạt động giáo dục.
Thông qua hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Đội Thiếu niên
Tiền phong Hồ Chí Minh có thể tổ chức các cuộc thi liên quan đến kĩ năng sống như thi
dựng lều cắm trại nhanh và chắc chắn nhất, thi nấu cơm nhanh và ít tốn củi, thi xử lí tình
huống cấp cứu khi có tai nạn giao thông, thi diễn thuyết về các đề tài thanh thiếu niên và xã
hội quan tâm... làm cho việc rèn luyện kĩ năng sống có tính tự nhiên và hiệu quả.
8. Các hoạt động nêu trong nội dung thứ 3 của Phong trào thi đua Xây dựng Trường học thân
thiện, học sinh tích cực, Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh:
- Rèn luyện kĩ năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và