ĐỀ TÀI: LÀM THẾ NÀO ĐỂ TỔ CHỨC TIẾT HĐGD NGLL NHẰM RÈN LUYỆN
KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THCS CÓ HIỆU QUẢ
********
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
HĐGD NGLL là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục ở nhà trường phổ thông THCS.
Đó là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa ở trên lớp. HĐGD NGLL là sự
tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất
giữa nhận thức và hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềm tin và sự phát triển nhân cách cho
các em.
Mục tiêu không thể thiếu của HĐGD NGLL ở trường THCS là rèn luyện cho các em có các kỹ
năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa; kỹ năng
tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự
học, kỹ năng tự đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, … Đây cũng chính là các kỹ năng sống cơ bản của
lứa tuổi học sinh THCS.
Đổi mới phương pháp HĐGD NGLL ở các trường THCS hiện nay cũng định hướng vào việc
phát triển tính chủ động, tính cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự đề
xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động
của các em. Như vậy các HĐGD NGLL có một vai trò rất quan trọng là tạo môi trường, tạo điều kiện
để học sinh trải nghiệm rèn luyện KNS (kỹ năng sống).
Một trong 5 nội dung của phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” do Phó Thủ Tướng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân phát động chính là rèn luyện KNS cho học
sinh.
Một trong những nội dung quan trọng của HĐGD NGLL được lồng ghép vào các hoạt động
của chủ điểm giáo dục tháng, hoặc tổ chức thành một hoạt động độc lập … đều nhằm giáo dục những
KNS cơ bản cho học sinh.
KNS liên quan đến mọi hoạt động của trường học. Vậy KNS là gì?
KNS là khả năng thực hiện những hành vi thích ứng tích cực, những cách hành xử hiệu quả,
giúp cá nhân hòa nhập vào môi trường xung quanh (gia đình, lớp học, thế giới, bạn bè…), giúp cá
nhân hình thành các mối quan hệ xã hội, phát triển những nét nhân cách tích cực thuận lợi cho sự
thành công học đường và thành công trong cuộc sống.
Như vậy chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, HĐGD NGLL có mối quan hệ rất mật thiết đối với

năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào
cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. ”. Chương trình giáo dục phổ thông ban
hành kèm theo quyết định số 16/2006/ QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo cũng đã nêu: “phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp
với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học
sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”. Nghị Quyết TW
2 khóa 8 cũng khẳng định “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp Giáo dục, đào tạo, khắc phục lối truyền
thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học,
tự nghiên cứu cho học sinh … ”
Rõ ràng là, đổi mới phương pháp giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển xã hội hiện nay là
một việc làm tất yếu. Nhà trường cần quán triệt đổi mới phương pháp giáo dục cả trong quá trình dạy
học lẫn việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh. Có thể coi đổi mới phương
pháp tổ chức HĐGD NGLL là việc làm cần thiết trong quá trình đổi mới giáo dục phổ thông. Đặc
biệt, thông qua HĐGD NGLL, các kỹ năng sống của học sinh sẽ được hình thành và phát triển.
Qua 6 năm giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm, bản thân tôi nhận thấy rằng, để tiến hành một
tiết HĐGD NGLL, rèn luyện được cho các em những KNS cơ bản một cách có hiệu quả, cần đảm bảo
những yêu cầu sau:
1. Đảm bảo tính khả thi:
Việc thiết kế các HĐGD NGLL đặc biệt là lựa chọn các phương pháp/ hình thức tổ chức hoạt
động không đòi hỏi những điều kiện vượt qua sự cố gắng và khả năng của đa số học sinh tham gia
hoạt động cũng như vượt quá những điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị của trường lớp.
Điều này có nghĩa là, tùy thuộc vào từng trường, từng điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện cụ
thể để tiến hành hoạt động. Ví dụ như ở trường THCS Phạm Ngọc Thạch chúng tôi, ngoài những điều
kiện vật chất có sẵn như trang thiết bị, đồ dùng học tập, sân chơi ra thì trường còn có máy Projector, 3
màn hình lớn, 2 tivi hỗ trợ cho việc soạn giảng bằng Power Point. Giáo viên có thể vận dụng việc soạn
giáo án trên Power Point để soạn các hoạt động giáo dục NGLL. Bằng phương tiện này, chắc chắn sẽ
tạo cho học sinh cảm giác thích thú khi tham gia.

tuổi học sinh THCS.
• Có sự phân công, chuẩn bị chu đáo, kĩ lưỡng khi tổ chức.
 Về phía học sinh:
• Cảm thấy thích thú, bổ ích và thể hiện thái độ tích cực khi tham gia.
• Chủ động tổ chức và tự mình điều khiển các hoạt động tập thể dưới sự cố vấn của GV.

• Được trải nghiệm, được thể hiện, được rèn luyện thông qua các nội dung hoạt động cụ
thể.

Với kinh nghiệm ít ỏi của mình trong công tác chủ nhiệm, tôi xin được minh họa một tiết
HĐGD NGLL mà tôi đã tiến hành ở lớp chủ nhiệm. Dù chưa phải là một tiết hoàn hảo, nhưng tôi nhận
thấy nó cũng có hiệu quả nhất định. Đó là đem lại cho các em một không khí vui tươi cùng với các
hoạt động sôi nổi nhưng cũng đầy ý nghĩa. Đồng thời cũng góp một phần vào việc rèn luyện KNS cho
các em.

Tiết dạy minh họa:

Tháng 11 Chủ điểm: TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO
Tuần 13: Nội dung: CÂU LẠC BỘ 20-11
I/ Mục đích giáo dục: Giúp các em
− Nhận thức sâu sắc ý nghĩa của ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 và truyền thống “Tôn sư
trọng đạo” của dân tộc.
− Kính trọng và biết ơn thầy, cô giáo.
− Tích cực học tập, rèn luyện để góp phần phát huy truyền thống “Tôn sư trọng đạo” của dân
tộc.
− Rèn luyện kỹ năng hoạt động tập thể.
− Tích cực tham gia và phát huy tính sáng tạo trong hoạt động văn hóa nghệ thuật.
II/ Nội dung và hình thức hoạt động
1. Nội dung hoạt động
• Tổng kết phong trào thi đua giữa các tổ đã được phát động cách đây 1 tháng (từ 20/10

2. Tổ chức
* Về phía GVCN:
+ Thông báo nội dung, kế hoạch tổ chức hoạt động kỉ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-
11.
+ Gợi ý cho học sinh các nội dung chính của hoạt động, theo dõi và điều chỉnh các hoạt
động cụ thể của học sinh cho phù hợp với điều kiện thực tế của lớp.
* Về phía học sinh:
+ Họp tổ, chia nhóm thực hiện các công việc cụ thể.
+ Phân công người điều khiển chương trình, em Nguyễn Thị Thúy Hằng, lớp trưởng và
là chi đội trưởng.
+ Phân công thư ký _ em Nguyễn Thị Thương, ban giám khảo (mỗi tổ cử 1 học sinh),
Nguyễn Công Tân (tổ 1), Nguyễn Thị Minh Hương (tổ 2), Đoàn Thị Như Ý (tổ 3), Lê
Thạch Thảo (tổ 4)
+ Phân công học sinh trang trí phòng học.(10 học sinh nam của lớp)
+ Mời Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và đại diện ban phụ huynh học sinh. Chi đội
trưởng phụ trách.
IV/ Tiến hành hoạt động
1. Khởi động
Người dẫn chương trình (Nguyễn Thị Thúy Hằng) tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu (Ban
giám hiệu, đại diện CMHS, các thầy cô giáo bộ môn) và giới thiệu chương trình ngoại khóa
của lớp.
• Đại biểu có:
+ Về phía nhà trường:
Cô Phạm Thị Phương Mai - Hiệu trưởng
Cô Trần Thị Tùng - Hiệu Phó
Thầy Lê Anh Đồng - Hiệu Phó
Các thầy cô giáo bộ môn và đại diện các lớp của khối sáng
+ Về phía Đại diện CMHS
Ông Lê Văn Hường - trưởng BĐD CMHS của lớp
Bà Lê Thị Nhi- phụ huynh em Nguyễn Lê Tuấn Anh

− Người dẫn chương trình mời đại biểu lên phát thưởng cho tập thể tổ và cá nhân.
4. Câu lạc bộ 20-11
− Người dẫn chương trình (Nguyễn Thị Thúy Hằng) giới thiệu nội dung của câu lạc bộ 20-
11.Gồm 3 phần:
+ Thi đố vui.
+ Thi hùng biện
+ Thi văn nghệ
− Người dẫn chương trình (Nguyễn Thị Thúy Hằng) thông qua thể lệ cuộc thi.
− Giới thiệu thành phần ban giám khảo, thư ký, qui định chấm điểm.
− Người dẫn chương trình (Nguyễn Thị Thúy Hằng) sẽ lần lượt điều khiển màn hình (máy
Projector) để giới thiệu các phần thi giữa các tổ.
a) Thi đố vui: (10đ)
o Mỗi tổ sẽ cử 2 bạn tham gia phần thi này.
o Mỗi tổ lựa chọn câu hỏi trên màn hình.
o Người dẫn chương trình sẽ click chuột vào câu hỏi.
o Đại diện tổ trả lời câu hỏi.
o Ban giám khảo nghe và cho điểm.
o Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 10 điểm.
o Nếu đội nào trả lời sai, đội khác sẽ trả lời.
b) Thi hùng biện (10đ)
o Mỗi tổ sẽ cử ra 1 bạn tham gia phần thi này.
 Tổ 1: Cao Thị Diệu Anh
 Tổ 2: Đặng Thị Sương Xuân
 Tổ 3: Huỳnh Thị Bảo My
 Tổ 4: Nguyễn Thị Thúy Hằng
o Mỗi đội sẽ trình bày bài thuyết trình của đội mình về chủ đề 20-11 trong vòng 2 phút.
o Nếu quá 2 phút thì sẽ bị trừ điểm.
o Ban giám khảo nghe và chấm điểm.
c) Thi văn nghệ (10đ)
o Các tổ sẽ bốc thăm thứ tự trình diễn các tiết mục văn nghệ của tổ mình.

* Cụ thể từ tiết dạy minh họa
Riêng đối với năm học 2009- 2010, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 9/4. Tôi đã vạn dụng
những biện pháp để tiến hành tiết HĐGD NGLL một cách có hiệu qủa như trên, tôi nhận thấy một
điều rằng 100% học sinh hào hứng tham gia.
Từ những biện pháp để tổ chức một tiết HĐGD NGLL, tôi đã vận dụng và tiến hành tổ chức
một HĐGD NGLL thông qua buổi ngoại khóa kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam với chủ đề “Tôn Sư
Trọng Đạo”. Sau khi kết thúc buổi ngoại khóa, tôi nhận thấy rằng:
Ngoài việc giáo dục cho các em có những nhận thức sâu sắc về ý nghĩa của ngày Nhà giáo Việt
Nam với truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, lòng biết ơn và kính trọng thầy cô giáo, các em còn được
vui chơi, được tự mình rèn luyện những kỹ năng tập thể như: biết cách tổ chức, biết cách điều khiển,
biết cách hướng dẫn, biết cách thể hiện và đặc biệt các em có sự hợp tác trong nhóm, trong đội, …

 Học sinh thi phần đố vui, trả lời các câu hỏi của Ban Giám Khảo

 Học sinh thi phần hùng biện

 Học sinh thi phần văn nghệ

D. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Đổi mới phương pháp giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội hiện nay là một vấn
đề tất yếu. Tuy nhiên, đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL lại là việc làm cần thiết trong quá
trình đổi mới giáo dục phổ thông nói chung, trong nhà trường THCS nói riêng.
Kinh nghiệm cho thấy rằng, lứa tuổi học sinh THCS bao gồm những em từ 11 đến 15, đang
theo học từ lớp 6 đến lớp 9. Đây là lứa tuổi thiếu niên có những thay đổi phức tạp về cả tâm lý và sinh
lý. Các em thường được coi là khó bảo, vì có những biểu hiện nữa trẻ con, nữa người lớn. Các em
muốn tự khẳng định mình, nhưng lại thiếu kinh nghiệm sống. Do vậy, trong quan hệ qua lại với người
lớn rất dễ nảy sinh xung đột nếu như người lớn luôn đối xử với các em theo cách cũ, không thay đổi.
Đó cũng chính là lý do mà trong HĐGD NGLL, giáo viên không nên áp đặt, bao biện, làm thay học
sinh.
Có nắm vững những đặc điểm của học sinh THCS, người giáo viên mới có thể tổ chức tốt các HĐGD