LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIÁO DỤC “KỸ NĂNG SỐNG”
CHO HỌC SINH THCS ĐẠT HIỆU QUẢ
I.MỞ ĐẦU
1/ Bối cảnh của vấn đề:
Năm học 2010 – 2011 là năm Đảng và Nhà nước và toàn thể xã hội
đặc biệt quan tâm đến vấn đến giáo dục học sinh. Với chủ đề năm học của
Bộ Giáo dục – Đào tạo là “ Tiếp tục đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng
dạy và học”, “Dạy thật Học thật - Thi thật - Chất lượng thật”, cùng với vấn
đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Học để cùng chung sống là một trong những vấn đề then chốt hiện
nay của giáo dục. Khi mà thế giới đang còn quá nhiều mâu thuẫn có những
cách giải quyết hợp lý, giáo dục tự nó trở nên có vai trò quan trọng trong
việc giúp con người có thái độ hòa bình, tôn trọng các nền văn hóa, các giá
trị tinh thần. Phải giáo dục cho học sinh có hiểu biết về tính đa dạng của các
dân tộc, làm cho các em có thái độ tôn trọng sự khác nhau đó, biết cảm
thông và chia sẻ người khác, với dân tộc khác, học cách tranh luận và đối
thoại với người khác trên tinh thần hiểu biết lẫn nhau, hợp tác cùng nhau vì
mục đích chung.
Theo “Bài kỹ năng sống” ngày 25/11/2009 có ghi: trên 95% các em
chưa nhận thức đúng về kỹ năng sống, 77,7% chưa bao giờ được đào tạo,
tập huấn về kỹ năng sống, 76,4% cho biết rất cần tập huấn kiến thức kỹ
năng sống và hầu hết các em lúng túng khi trả lời hoặc chưa biết cách xử lý
các tình huống thường gặp trong đời sống.
2/ Lý do chọn đề tài:
Theo công văn chỉ đạo của Bộ Giáo dục – Đào tạo, Sở Giáo dục –
Đào tạo tỉnh Bình Dương về vấn đề đưa kỹ năng sống vào chương trình giáo
dục trong nhà trường phổ thông, yêu cầu lồng ghép chương trình kỹ năng
sống ở các môn học như: Giáo dục công dân, Sinh học, Ngữ văn …nhưng
khi áp dụng giáo viên còn nhiều lúng túng, không biết lồng ghép như thế
Trang 1
nào, bằng cách nào. Bởi vì nội dung giảng dạy của các môn học trên trong

cho học sinh rất cần thiết, có thể đưa Kỹ năng sống trở thành một môn học
riêng. Và cách dạy thường là tổ chức theo sinh hoạt nhóm hoặc thực hành
trên lớp để học sinh được phép nói lên quan điểm sống của mình về cùng
một sự việc, sự kiện.
Chương trình giáo dục của ta hiện nay quá nặng, học rất nhiều môn
làm cho học sinh mệt mỏi, chán chường. Vì vậy, đưa kỹ năng sống vào
giảng dạy không tính điểm mà chỉ là chương trình ngoại khóa để giúp học
sinh cảm thấy thoải mái hơn khi tham gia. Nhằm giáo dục các em có vốn kỹ
năng trong cuộc sống đời thường.
Dạy kỹ năng sống cần phải biết lựa chọn chương trình dạy theo kiểu
mở, để học sinh tham gia như người trong cuộc, chủ yếu đưa ra các tình
huống để có biện pháp xử lý các tinh huống đó.
4/ Điểm mới trong kết quả nghiên cứu;
Đây là một môn học mới có tính giáo dục mà chưa có trường nào
thực hiện. Học sinh học kỹ năng sống với tinh thần thoải mái, giáo dục kỹ
năng sống là giáo dục học sinh về các kỹ năng trong cuộc sống, trong giao
tiếp. Giáo dục kỹ năng sống cần khơi gợi và phát huy sự tham gia của học
sinh chứ không phải là sự áp đặt. Giáo viên dạy cũng phải là giáo viên có
kiến thức tâm lý chuyên về giáo dục tâm lý, kỹ năng sống, chứ không nên
kiêm nhiệm hay dạy theo ngẫu hứng và quan trọng hơn hết là cần có sự phối
hợp gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội.
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận.
- Trường THCS Bình Thắng mới thành lập với tổng số 376 học sinh,
gồm 11 lớp, thuộc địa bàn xã Bình Thắng giáp ranh với Thành phố Hồ Chí
Minh, Tỉnh Đồng Nai, nơi đây là địa bàn rất phức tạp về giao thông và tệ
tạn xã hội, học sinh đa số là con em dân nhập cư cho nên các em rất nhút
nhát, thiếu tự tin trong học tập cũng như các giao tiếp trong cuộc sống.Với
Trang 3
vai trò là Phó Hiệu Trưởng tôi nhận thấy cần có kế hoạch cụ thể giúp các

giỏi, dạy ôn tập củng cố kiến thức cho các lớp trung bình - yếu. Nên học
sinh có điều kiện học tập, vui chơi sinh hoạt tập thể, tránh được tình trạng
học sinh đến trường một buổi còn một buổi rong chơi lêu lổng vào chơi điện
tử. Mô hình tổ chức này được đại đa số phụ huynh hoan nghênh, ủng hộ.
Năm học 2010-2011 trường được UBND Tỉnh cho phép mở lớp tạo
nguồn lớp 6 (90 học sinh). Học sinh trường THCS Bình Thắng rất ngoan, lễ
phép, chăm học, tích cực tham gia các phong trào thi đua, phụ huynh rất
quan tâm. Vì thế chúng tôi có điều kiện áp dụng dạy kỹ năng sống cho học
sinh cấp THCS.
b. Khó khăn:
Dạy kỹ năng sống là một chương trình mới mẻ mang tính giáo dục.
Bộ giáo dục đưa vào chương trình lồng ghép ở một số môn học. Giáo viên
chưa được tập huấn nên khi áp dụng vào giảng dạy gặp rất nhiều khó khăn.
Hiện nay Bộ Giáo Dục – Đào Tạo chưa ban hành ra một tài liệu cũng như
chương trình để giáo viên căn cứ vào đó giảng dạy. Mỗi trường, mỗi giáo
viên dạy theo một cách, chưa có sự đồng bộ còn mang tính chất lồng ghép.
Cách dạy này còn nặng thuyết giảng kết hợp hỏi đáp chưa đi vào thực tế
cuộc sống.
Trước thực trạng trên, Ban giám hiệu trường THCS Bình Thắng
mạnh dạn đưa kỹ năng sống vào giảng dạy và trở thành một môn học. Nhằm
giúp học sinh có nhiều kiến thức về cách cư xử đúng phù hợp. Để thực hiện
môn Kỹ năng sống vào giảng dạy ở nhà trường phổ thông THCS quả là một
điều không dễ. Thứ nhất là không thể xếp môn này vào thời khóa biểu chính
qui. Thứ hai là không có giáo viên được đào tạo chuyên môn. Thứ ba là
không có tài liệu hướng dẫn giảng dạy.
Trang 5
c. Biện pháp thực hiện:
Mặc dù có khó khăn nhưng trường chúng tôi cố gắng khắc phục,
quyết tâm đưa môn Kỹ năng sống vào chương trình giảng dạy của nhà
trường.

tre đánh giặc cứu nước: “ Tre xanh, xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh.
Thân gầy guộc lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi”
Trang 7
Bia tưởng niệm về công lao của các vị vua Hùng
Giáo dục học sinh có tính tự quản, tính tự lập, tổ chức cho học sinh
tập dựng lều trại.
Học sinh cùng với thầy cô phụ trách dựng lều trại
Trang 8
Những hoạt động học tập – vui chơi tích cực thân thiện của thầy vào trò
trường THCS Bình Thắng.
Lần hai vào ngày 11/01/2011 đi tham quan nhà tù Phú Lợi - Đại Nam
Văn Hiến. Học sinh tìm hiểu tội ác của Đế quốc Mỹ ở trên chiến trường
miền Nam vào cuối những năm thập niên 60 và đầu thập niên 70
Học sinh lắng nghe cô hướng dẫn viên thuyết minh về lịch sử hình
thành nhà tù Phó Lợi và tội ác của Đế quốc Mỹ.
Trang 9
Đây là những câu thơ của Tố Hữu ghi lại tội ác của Đế quốc Mỹ
Nơi gian cầm trên 6000 tù nhân
Nơi giam cầm tù nhân
Trang 10
Rời nhà tù Phú Lợi, các em đi đến khu du lịch Đại Nam vào vườn thú
tìm hiểu đời sống của các động vật: nai, hươu, hổ, báo, công…
Trang 11
Tham quan ao cá gợi nhớ đến ao cá Bác Hồ
Sau chuyến đi tham quan thực tế Ban giám hiệu yêu cầu học sinh làm
bản thu hoạch với chủ đề: Em hãy nêu cảm nghĩ về chuyến đi tham quan
thực tế này”
Đa số học sinh viết bài rất tốt, có bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ ,

Ví dụ Tiết 13: Bài học: Cùng hành động vì ngày nhà giáo Việt Nam
Nhà trường tổ chức phong trào làm báo tường để các em bày tỏ tình
cảm, lòng biết ơn đối với thầy cô.
Trang 14
Hoạt động làm báo tường của học sinh nhân ngày 20-11-2010
Trang 15
- Sau đây là chương trình dạy môn Kỹ năng sống mà chúng đã áp
dụng trong năm học 2010-2011. Tuy nhiên, chương trình chỉ lưu hành trong
nội bộ, xin đưa ra để các đồng nghiệp nghiên cứu và đóng góp ý kiến.
Chương trình giảng dạy như sau :
HỌC KỲ I
Tiết 1: Bài học: Giao lưu giữa người đứng lớp và học sinh, giới thiệu nội
dung lớp học, các nguyên tắc lớp học
Tiết 2 : Bài học:
● Phá bỏ khoảng cách, tích cực tham gia các hoạt động tập thể.
● Tuyên truyền, giới thiệu về Quốc khánh 2-9-1945.
Tiết 3 : Bài học: khám phá và phát huy ưu điểm bản thân
Tiết 4: Bài học:
● Muốn – cần
● Dù đường ngắn hay dài, nếu cố gắng, tất cả sẽ có cùng một kết
quả.
● Mỗi người có một sở trường riêng, hãy tận dụng và phát huy nó.
Tiết 5 Bài học:
● Đặt mục đích, mục tiêu
● What & How
Tiết 6 :Bài học:
● Tự rèn luyện bản thân
● Phương pháp tự kỷ
Tiết 7 : Bài học: Các phương pháp học tập hiệu quả
Tiết 8 : Bài học:

đề tự tin.
Tiết 17: Bài học:
● Chuyên đề: biết chắc những gì mình có và phát huy đúng lúc,
đúng chỗ
● Chơi giải trí trong kỳ thi nội dung liên quan đến vấn đề tự tin.
Tiết 18: Bài học: Làm bài thu hoạch
Tiết 19 : Bài học:
● Trả bài thu hoạch
● Nhận xét bài kết quả học tập
● Tổng kết học kì 1 của lớp
● Các nhắc nhở liên quan
Trang 17
● Tuyên dương tặng quà cho các học sinh có nhiều tiến bộ cũng như
có thái độ học tập tích cực
HỌC KỲ II
Tiết 1 : Bài học: Lăng xê bản thân, bắt đầu xây dựng “Thương Hiệu” cho cá
nhân
Tiết 2: Bài học: Nói chuyện trước đám đông
Tiết 3 : Bài học: Lắng nghe
Tiết 4 : Tổng kết chuyên đề phát triển thương hiệu cá nhân
Tiết 5: Bài học Sơ Đồ Tư Duy
Tiết 6 : Bài học: Lý thuyết nhóm
Tiết 7 : Bài học: Lý thuyết nhóm
Tiết 8 : Bài học: What & How
Tiết 9: Tổng kết chuyên đề ký thuyết nhóm
Tiết 10 : Bài học: Các tính cách trong Nhóm
Tiết 11 : Bài học: Các tính cách trong Nhóm
(Lãnh đạo nhóm)
Tiết 12: Bài học: Các giai đoạn phát triển của nhóm
Tiết 13: Tổng kết chuyên đề tính cách trong nhóm

5. ĐỌC TỰ KỶ TRƯỚC KHI KẾT THÚC TIẾT HỌC
● MICKEY – KIMCHI
● TÔI LÀ NGƯỜI VUI TÍNH– TÔI LÀ NGƯỜI DỄ THƯƠNG
Tiết 2
Bài học:
● Phá bỏ khoảng cách, tích cực tham gia các hoạt động tập thể
● Tuyên truyền, giới thiệu về Quốc khánh 2-9-1945
1. HOẠT ĐỘNG ĐẦU GIỜ
● Khởi động động tác thể dục vui và thu hút
● Tập bài hát làm quen
● Trò chơi Đoàn Kết
2. KIỂM TRA BÀI CHUẨN BỊ VỀ NHÀ, NHẬN XÉT
Trang 19
● Thu bài về nhà
3. CÁC BĂNG REO, CÁC TỰ KỈ HỮU ÍCH
“Chuẩn bị vũ khí – chinh phục mục tiêu”
4. CÁC TRÒ CHƠI Ý NGHĨA – BÀI HỌC KINH NGHIỆM, BÀI
HỌC CUỘC SỐNG
● Phiếu trao đổi thông tin
● Xây tháp giấy
● Bài học ý nghĩa rút ra từ các trò chơi
5. ĐƯA BÀI VỀ NHÀ
● Chuẩn bị 1 bức tranh 1 khu vườn trong đó có nhiều cây hoa, trên
mỗi bông hoa ghi ưu điểm của mình, trên mỗi cây có những con sâu ghi
khuyết điểm bản thân, ghi lại cảm xúc bản thân sau khi vẽ tranh
6. ĐỌC TỰ KỶ TRƯỚC KHI KẾT THÚC TIẾT HỌC
a. MICKEY – KIMCHI
b. TÔI LÀ NGƯỜI VUI TÍNH – TÔI LÀ NGƯỜI DỄ THƯƠNG
Tiết 3
Bài học: Khám phá và phát huy ưu điểm bản thân

Phiếu khảo sát về học môn Kỹ năng sống:
Em hãy đánh X vào một các ô sau
- Thích học :

- Không thích học :

Trang 21
- Bình thường:
Kết quả: có 50 học sinh thích học Kỹ năng sống, 25 học sinh không
thích học, 25 bình thường. Với kết quả trên Ban giám hiệu cũng hơi lo lắng
nhưng bằng lòng quyết tâm chúng tôi vẫn duy trì giảng dạy môn kỹ năng
sống.
Cuối học kỳ I tôi tiếp tục làm phiếu khảo sát với nội dung như phiếu
trước. Kết quả có thay đổi 90% học sinh trả lời thích học , 10% học sinh trả
lời bình thường. Nghĩa là kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
THCS có phần thành công. Học sinh rất mạnh tự tin khi tham gia các kỳ thi.
Vừa qua huyện Dĩ An có tổ chức thi giải “Sao Khê” khối 7,8. Trường
THCS Bình Thắng vinh dự nhận được:
Khối 7: em Phạm Hoài Như đạt giải III (không có giải I), 2 giải
khuyến khích. Khối 8: em Phạm Khánh Linh đạt giải II ( không có giải I), 1
khuyến khích. Trường tổ chức cho 10 học sinh giao lưu với các chú trong
Huyện Đội Dĩ An. Có em Phạm Khánh Linh được mời làm phát thanh viên
chương trình phát thanh năng non của huyện. Em Nguyễn Thị Anh Thư đạt
giải I cuộc thi chỉ huy đội giỏi của tỉnh.
Trong phong trào thi học sinh giỏi vòng huyện khối 6,9 vào
ngày18/01/2011 trường đạt được nhiều thành tích khả quan. Phong trào
TDTT vòng huyện trường đạt giải III toàn đoàn với : 8 giải nhất, 4 giải nhì,
4 giải ba. Tham gia trò chơi dân gian cấp tỉnh đạt 5 giải. Qua các phong trào
thi đua, chứng tỏ học sinh trường Bình Thắng có nhiều cố gắng, tự tin, có
tinh thần đồng đội, biết đoàn kết, yêu thương, chia sẻ, thi đấu nhiệt tình đem

Trang 23
Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA
TRƯỜNG THCS BÌNH THẮNG

Trang 24