TÓM LƯỢC
Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập nhằm sản xuất cung ứng các
sản phẩm hàng hóa dịch vụ trên thị trường với mục đích đem lại lợi nhuận. Để tiến
hành sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp cần phải có một lượng vốn nhất định bao
gồm vốn cố định, vốn lưu động và các vốn chuyên dùng khác.
Ngày nay một doanh nghiệp muốn đứng vững trên thị trường đòi hỏi doanh
nghiệp đó phải biết sử dụng vốn triệt để và không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn kinh doanh. Chỉ khi nào doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả thì doanh nghiệp đó
mới có vốn để tái đầu tư giản đơn và tái đầu tư mở rộng nhằm đem lại lợi nhuận ngày
càng cao cho doanh nghiệp trong hành lang pháp lý về tài chính và tín dụng mà nhà
nước đã quy định.
Trong thực tế hiện nay ở Việt Nam hiệu quả sử dụng vốn là một vấn đề đang
được quan tâm. Nếu chúng ta không có giải pháp kịp thời để nâng cao hiệu quả sử
dụng các nguồn tài chính thì các doanh nghiệp sẽ khó đứng vững trong môi trường
cạnh tranh quốc tế và sẽ dẫn đến nguy cơ tụt hậu.
Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang là một
doanh nghiệp thương mại hoạt động trong lĩnh vực may mặc cũng đang nỗ lực đứng
vững và không ngừng phát triển để vươn tới cánh cửa hội nhập quốc tế. Sau quá trình
thực tập tại công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang em nhận
thấy công ty cũng đang đứng trước bài toán khó về vốn đó là làm thế nào để quản lý và
sử dụng vốn hiệu quả sao cho chi phí bỏ ra nhỏ nhất và mang lại nguồn lợi lớn nhất.
Chính vì vậy đề tài “Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty TNHH
Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang” đã được em lựa chọn làm đề tài
khóa luận. Bài khóa luận gồm 3 chương chính, trong đó mỗi chương đề cập đến một
nội dung cụ thể:
Chương I: Cơ sở lý luận của vốn kinh doanh và phân tích hiệu quả sử dụng vốn
kinh doanh
Chương này gồm các lý luận cơ bản về VKD và hiệu quả sử dụng VKD, phân
tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.
Chương II: Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại công ty
TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang

Nguyễn Thị Mai, người đã giúp đỡ em hoàn thành khóa luận với sự nhiệt tình và tỉ mỉ
trong hướng dẫn cũng như đã cung cấp cho em các tài liệu cần thiết trong suốt quá
trình làm khóa luận.
Thứ hai, em xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Thương Mại đã tạo điệu kiện
cho em được thực hiện khóa luận tốt nghiệp, em đồng cảm ơn các thầy cô trong
Trường đã giảng dạy em suốt bốn năm đại học và cho em những kiến thức quý báu.
Cuối cùng, em xin cảm ơn các anh chị nhân viên trong công ty đã hướng dẫn và
cung cấp cho em những số liệu cần thiết giúp em hoàn thành bài khóa luận.
Song, do thời gian tiếp xúc thực tế không nhiều cũng như sự hạn hẹp trong kiến
thức nên bài viết của em không tránh khỏi sai sót và khuyết điểm. Em kính mong các
thầy cô thông cảm và đóng góp ý kiến để giúp em thêm nâng cao hiểu biết và hoàn
thiện bài viết của mình một cách tốt nhất.
Em xin chân thành cảm ơn!

iii


MỤC LỤC
TÓM LƯỢC................................................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ...........................................................................vii
PHẦN MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của việc phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh......................1
1.1. Về góc độ lý thuyết.............................................................................................1
1.2. Về góc độ thực tế............................................................................................2
2. Mục tiêu nghiên cứu..............................................................................................3
Hệ thống hóa lý luận cơ bản về vốn, hiệu quả sử dụng vốn và các chỉ tiêu liên quan
đến phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp.........................3
Phân tích tình hình kinh doanh và thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại
Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang............................3
Đưa ra những tồn tại, giải pháp và đề xuất ý kiến để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

phép số 202043000184 ngày 18/02/2013 của Sở KHĐT tỉnh Bắc Giang. Công ty là
đơn vị có đầy đủ tư cách pháp nhân, hạch toán độc lập và tự chịu trách nhiệm về kết
quả hoạt động kinh doanh của mình.............................................................................25
Công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang được thành lập với
100% vốn đầu tư nước ngoài, chuyên sản xuất sản phẩm may mặc. Áp dụng theo công
nghệ kỹ thuật tiên tiến, sản xuất theo quy trình khép kín, kiểm tra từ nguồn nguyên
liệu vào đến nguồn nguyên liệu ra, đảm bảo chất lượng sản phẩm ở mức cao nhất với
giá thấp nhất, đem lại chất lượng cao cho khách hàng.................................................26
Công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang chuyên sản xuất gia
công các sản phẩm may mặc (chủ yếu là mặt hàng áo phông và áo sơ mi) cho các
thương hiệu nổi tiếng như: Polo,Tommy, Lacoste.…. 100% sản phẩm của dự án để
xuất khẩu. Sản phẩm của công ty sản xuất ra hợp thời trang, chất lượng đảm bảo, mẫu
mã và kiểu dáng đẹp, tuân thủ đúng theo đơn đặt hàng. Đặc biệt đội ngũ lao động lành
nghề, được qua đào tạo chuyên môn, đầy kinh nghiệm luôn sàng đáp ứng đơn đặt
hàng............................................................................................................................. 26
2.1.1.3.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý........................................................28

v


2.1.1.3.2. Quy trình công nghệ SXKD chính của công ty TNHH Smart Shirts
Garments Manufacturing Bắc Giang....................................................................30
2.2. Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại công ty TNHH Smart-Shirts Garments
Manufacturing Bắc Giang....................................................................................37
2.2.1. Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp....................................................................37
2.2.2. Kết quả phân tích dữ liệu thứ cấp...................................................................40
a) Phân tích khái quát hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.........................................45
3.1. Các kết luận và phát hiện qua phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công
ty.................................................................................................................................. 50
3.1.1. Những kết quả đạt được.................................................................................50

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu..........................................................................3
4. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................3
Phương pháp phân tích tỷ lệ...................................................................................5
5. Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp...........................................................................5
1.2.1. Phân tích cơ cấu và sự biến động của vốn kinh doanh...............................18
1.2.1.1. Phân tích khái quát sự biến động của vốn kinh doanh.............................18
1.2.1.2. Phân tích cơ cấu và sự biến động của vốn lưu động................................18
1.2.1.3. Phân tích cơ cấu và sự biến động của vốn cố định..................................19
1.2.2. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh...............................................20
1.2.2.1. Phân tích hiệu quả sử dụng tổng vốn kinh doanh....................................20
1.2.2.2. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động................................................20
1.2.2.3. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn cố định..................................................21

vii


CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH
DOANH TẠI CÔNG TY TNHH SMART SHIRTS GARMENTS
MANUFACTURING BẮC GIANG............................................................................24
2.1. Tổng quan tình hình và ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến hiệu quả sử
dụng vốn kinh doanh của công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc
Giang.......................................................................................................................24
2.1.1. Tổng quan về công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc
Giang.......................................................................................................................24
2.1.1.1. Giới thiệu chung về công ty............................................................................24
Tên doanh nghiệp: Công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang
..................................................................................................................................... 24
Công ty Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang (khu công nghiệp Vân
Trung. Bắc Giang) là doanh nghiệp 100% vốn Hồng Kông được thành lập theo giấy
phép số 202043000184 ngày 18/02/2013 của Sở KHĐT tỉnh Bắc Giang. Công ty là

3.1.2.1. Mặt hạn chế, tồn tại.................................................................................51
3.1.2.2. Nguyên nhân...........................................................................................52
3.2. Định hướng kinh doanh của công ty trong thời gian tới........................................53
3.3.1. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh nói chung tại Công ty TNHH
Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang...............................................54
3.3.2. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định.....................................................55
3.3.3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động..................................................56
3.3.4. Quản lý tốt hàng tồn kho và nâng cao vòng quay vốn lưu động.................58
3.3.5. Tăng khối lượng tiêu thụ sản phẩm............................................................59
3.4. Điều kiện thực hiện...............................................................................................61

BẢNG
TÓM LƯỢC................................................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ...........................................................................vii
PHẦN MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của việc phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh......................1
1.1. Về góc độ lý thuyết.............................................................................................1
ix


1.2. Về góc độ thực tế............................................................................................2
2. Mục tiêu nghiên cứu..............................................................................................3
Hệ thống hóa lý luận cơ bản về vốn, hiệu quả sử dụng vốn và các chỉ tiêu liên quan
đến phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp.........................3
Phân tích tình hình kinh doanh và thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại
Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang............................3
Đưa ra những tồn tại, giải pháp và đề xuất ý kiến để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
kinh doanh của Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang...3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu..........................................................................3
4. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................3

100% vốn đầu tư nước ngoài, chuyên sản xuất sản phẩm may mặc. Áp dụng theo công
nghệ kỹ thuật tiên tiến, sản xuất theo quy trình khép kín, kiểm tra từ nguồn nguyên
liệu vào đến nguồn nguyên liệu ra, đảm bảo chất lượng sản phẩm ở mức cao nhất với
giá thấp nhất, đem lại chất lượng cao cho khách hàng.................................................26
Công ty TNHH Smart-Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang chuyên sản xuất gia
công các sản phẩm may mặc (chủ yếu là mặt hàng áo phông và áo sơ mi) cho các
thương hiệu nổi tiếng như: Polo,Tommy, Lacoste.…. 100% sản phẩm của dự án để
xuất khẩu. Sản phẩm của công ty sản xuất ra hợp thời trang, chất lượng đảm bảo, mẫu
mã và kiểu dáng đẹp, tuân thủ đúng theo đơn đặt hàng. Đặc biệt đội ngũ lao động lành
nghề, được qua đào tạo chuyên môn, đầy kinh nghiệm luôn sàng đáp ứng đơn đặt
hàng............................................................................................................................. 26
2.1.1.3.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý........................................................28
2.1.1.3.2. Quy trình công nghệ SXKD chính của công ty TNHH Smart Shirts
Garments Manufacturing Bắc Giang....................................................................30
2.2. Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại công ty TNHH Smart-Shirts Garments
Manufacturing Bắc Giang....................................................................................37
2.2.1. Kết quả phân tích dữ liệu sơ cấp....................................................................37
2.2.2. Kết quả phân tích dữ liệu thứ cấp...................................................................40
a) Phân tích khái quát hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.........................................45
3.1. Các kết luận và phát hiện qua phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công
ty.................................................................................................................................. 50
xi


3.1.1. Những kết quả đạt được.................................................................................50
3.1.2. Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân..................................................51
3.1.2.1. Mặt hạn chế, tồn tại.................................................................................51
3.1.2.2. Nguyên nhân...........................................................................................52
3.2. Định hướng kinh doanh của công ty trong thời gian tới........................................53
3.3.1. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh nói chung tại Công ty TNHH


VLĐ

Vốn lưu động

VCĐbq

Vốn cố định bình quân

VLĐbq

Vốn lưu động bình quân

XDCB

Xây dựng cơ bản

LNKD

Lợi nhuận kinh doanh

TSCĐ

Tài sản cố định

TSDH

Tài sản dài hạn

TSNH


TL

Tỉ lệ

HTK

Hàng tồn kho

ĐTTC

Đầu tư tài chính

xiii


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
1.1. Về góc độ lý thuyết
Vốn đóng vai trò hết sức quan trọng trong mỗi doanh nghiệp. Nó là cơ sở, là tiền
đề cho một doanh nghiệp tham gia hoạt động kinh doanh. Để tiến hành sản xuất kinh
doanh, doanh nghiệp phải thuê nhà xưởng, mua máy móc thiết bị, công nghệ, nguyên
vật liệu, thuê lao động... tất cả những điều kiện cần có để một doanh nghiệp có thể tiến
hành và duy trì những hoạt động cuả mình nhằm đạt được những mục tiêu đã đặt ra.
Không chỉ có vậy, trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, vốn là điều
kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất cả về chiều rộng và chiều sâu, đổi mới máy
móc thiết bị, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cao chất lượng sản phẩm, tăng việc
làm, tăng thu nhập cho người lao động... cũng như tổ chức bộ máy quản lý đầy đủ các
chức năng. Từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh
tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

1.2. Về góc độ thực tế
Trong thời gian thực tập và khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Smart Shirts
Garments Manufacturing Bắc Giang, nhận thức được tầm quan trọng và tính cấp bách
của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong công ty. Mặt khác em nhận thấy rằng
thực trạng việc quản lý và sử dụng vốn tại công ty hiện nay chưa đạt hiệu quả.
Một số hạn chế của Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc
Giang trong 2 năm 2015-2016 mà trong thời gian thực tập em nhận ra như:
Nguồn vốn lưu động của Công ty không ổn định, thường xuyên rơi vào tình trạng
bị động; trong quá trình sản xuất và kinh doanh, công ty chưa khai thác hết công suất
sử dụng TSCĐ và chưa được bảo dưỡng định kỳ nhằm tránh hao mòn hỏng hóc nâng
cao thời gian sử dụng của TSCĐ; kế hoạch mua vật tư, hàng hóa của công ty còn chưa
phù hợp với thực tế dẫn tới tình trạng hàng tồn kho còn nhiều và trình độ các nhà phân
tích hiệu quả sử dụng vốn tại công ty còn chưa đáp ứng được các kiến thức về tài
chính nói chung đồng thời chưa có hình thức đào tạo toàn diện cho các chuyên viên tài
chính tại công ty. Đồng thời qua kết quả phiếu điều tra đa số đều cho rằng cần thiết
phải phân tích và đề ra các biện pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty
TNHH Smart Shirts Garment Manufacturing Bắc Giang. Việc phân tích hiệu quả sử
dụng vốn kinh doanh sẽ đem lại những căn cứ xác thực và tin cậy cho công ty, đặc biệt
khi cần đưa ra những quyết định đầu tư sản xuất kinh doanh. Vì vậy, việc tìm kiếm giải
pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là vấn đề cấp bách cần phải
giải quyết đối với công ty.

2


2. Mục tiêu nghiên cứu
Hệ thống hóa lý luận cơ bản về vốn, hiệu quả sử dụng vốn và các chỉ tiêu liên
quan đến phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp.
Phân tích tình hình kinh doanh và thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại
Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang.

tin có được từ phương pháp này đơn giản nhưng thiếu độ chính xác vì phụ thuộc nhiều
vào lý chí chủ quan của người được điều tra.
4.1.2. Phân tích dữ liệu thứ cấp
Việc thu thập số liệu được tiến hành theo phương pháp điều tra số liệu thứ cấp về
tình hình sử dụng vốn tại công ty Công ty TNHH Smart Shirts Garment Manufacturing
Bắc Giang. Phương pháp này tập trung vào đối tượng là các Báo cáo tài chính của
Công ty gồm có Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của hai
năm gần nhất 2015 và 2016 để từ đó phân tích các chỉ tiêu nhằm đánh giá tình hình sử
dụng vốn kinh doanh của công ty trong 2 năm qua và đề xuất một số giải pháp nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn trong những năm tiếp theo; ngoài ra em còn thu thập một số
thông tin về cơ cấu tổ chức quản lý và một số phòng ban của Công ty để phục vụ cho
phân tích. Phương pháp này tốn nhiều thời gian, tuy nhiên số liệu thu thập được có độ
tin cậy và chính xác cao.
4.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
Căn cứ vào đối tượng và mục tiêu nghiên cứu của đề tài phương pháp so sánh
được sử dụng như sau:
Phương pháp so sánh là phương pháp xem xét các chỉ tiêu phân tích bằng cách
dựa trên việc so sánh số liệu với một chỉ tiêu cơ sở (chỉ tiêu gốc). Tiêu chuẩn để so
sánh thường là: Chỉ tiêu kế hoạch của một kỳ kinh doanh, tình hình thực hiện các kỳ
kinh doanh đã qua, chỉ tiêu các doanh nghiệp tiêu biểu cùng ngành. Điều kiện để so
sánh là: Các chỉ tiêu so sánh phải phù hợp về yếu tố không gian, thời gian, cùng nội
dung kinh tế, đơn vị đo lường, phương pháp tính toán. Phương pháp so sánh có hai
hình thức: So sánh tuyệt đối và so sánh tương đối. So sánh tuyệt đối dựa trên hiệu số
của hai chỉ tiêu so sánh là chỉ tiêu kỳ phân tích và chỉ tiêu cơ sở. So sánh tương đối là
tỷ lệ (%) của chỉ tiêu kỳ phân tích so với chỉ tiêu gốc để thể hiện mức độ hoàn thành
hoặc tỷ lệ của số chênh lệch tuyệt đối với chỉ tiêu gốc để nói lên tốc độ tăng trưởng.
Nội dung so sánh trong bài chủ yếu so sánh các chỉ tiêu vốn trên bảng cân đối kế toán
kỳ phân tích với kỳ trước để thấy được sự biến động tăng giảm từ đó xác định nguyên
nhân. So sánh chiều dọc để biết được tỷ trọng từng khoản mục. So sánh ngang cả về số
tuyệt đối và số tương đối của từng khoản mục để thấy được sự biến động của chúng

luận gồm 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
trong doanh nghiệp.
Chương II: Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty
TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang
Chương III: Các kết luận và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn kinh doanh tại Công ty TNHH Smart Shirts Garments Manufacturing Bắc Giang
5


CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN KINH DOANH VÀ HIỆU QUẢ SỬ
DỤNG VỐN KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
1.1. Những vấn đề cơ bản về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh
doanh
1.1.1. Vốn kinh doanh
1.1.1.1. Khái niệm vốn kinh doanh
Vốn là điều kiện không thể thiếu được để một doanh nghiệp thành lập và tiến
hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các
doanh nghiệp trong bất cứ giai đoạn nào, hay lĩnh vực nào đều gắn liền với vốn. Vốn
được coi là tiền đề của mọi quá trình đầu tư và sản xuất kinh doanh, là quỹ tiền tệ đặc
biệt, là tiềm lực về tài chính của doanh nghiệp.
Vậy vốn kinh doanh là gì?
Đứng trên nhiều góc độ và nhiều quan điểm khác nhau, với mục đích nghiên cứu
khác nhau thì có những quan niệm khác nhau về vốn.
Theo quan điểm của Mác, dưới góc độ các yếu tố sản xuất thì: “Vốn chính là tư
bản, là giá trị đem lại giá trị thặng dư, là một đầu vào của quá trình sản xuất”. Định
nghĩa của Mác về vốn có tầm khái quát lớn vì nó bao hàm đầy đủ bản chất và vai trò
của vốn. Bản chất của vốn là giá trị, mặc dù nó được thể hiện dưới nhiều hình thức
khác nhau: tài sản cố định, vật liệu, tiền công… Tuy nhiên, do hạn chế về trình độ phát
triển của nền kinh tế, Mác chỉ bó hẹp khái niệm về vốn trong khu vực sản xuất vật chất

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải tiêu hao các loại vật tư,
nguyên vật liệu, hao mòn máy móc thiết bị, trả lương nhân viên... Đó là chi phí mà
doanh nghiệp bỏ ra để đạt được mục tiêu kinh doanh. Nhưng vấn đề đặt ra là chi phí
này phát sinh có tính chất thường xuyên, liên tục gắn liền với quá trình sản xuất sản
phẩm của doanh nghiệp. Để quản lý và kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện các định mức
chi phí, tiết kiệm chi phí ở từng khâu sản xuất và toàn doanh nghiệp cần phải tiến hành
phân loại vốn, phân loại vốn có tác dụng kiểm tra, phân tích quá trình phát sinh những
loại chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành sản xuất kinh doanh. Có nhiều
cách phân loại vốn, tuỳ thuộc vào mỗi góc độ khác nhau ta có các cách phân loại vốn
khác nhau.
a) Căn cứ vào đặc điểm luân chuyển vốn
Phân loại vốn dựa trên giác độ chu chuyển của vốn thì vốn của doanh nghiệp bao
gồm hai loại là vốn lưu động và vốn cố định.
Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định (TSCĐ). TSCĐ dùng trong
kinh doanh tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh nhưng về mặt giá trị thì chỉ
có thể thu hồi dần sau nhiều chu kỳ kinh doanh. Tài sản cố định đóng vai trò rất quan
trọng trong quá trình sản xuất. Nó là cơ sở vật chất kỹ thuật của doanh nghiệp, nó phản

7


ánh năng lực sản xuất và trình độ tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Đưa máy móc thiết bị
sẽ tạo khả năng tăng sản lượng, từ đó làm tăng lợi nhuận.
Quy mô của vốn cố định quyết định quy mô của tài sản cố định nhưng các đặc
điểm của tài sản cố định lại ảnh hưởng đến sự vận động và công tác quản lý cố định.
Muốn quản lý vốn cố định một cách hiệu quả thì phải quản lý sử dụng tài sản cố định
một cách hữu hiệu.
Vốn lưu động là biểu hiện bằng tiền của tài sản lưu động. Tài sản lưu động là
những tài sản ngắn hạn, thường xuyên luân chuyển trong quá trình kinh doanh. Tài sản
lưu động tồn tại dưới dạng dự trữ sản xuất (nguyên vật liệu, bán thành phẩm, công cụ,

Chênh lệch đánh giá lại tài sản (chủ yếu là tài sản cố định): Khi nhà nước cho
phép hoặc các thành viên quyết định.
Các quỹ của doanh nghiệp: Hình thành từ kết quả sản xuất kinh doanh như quỹ
phát triển, quỹ dự trữ, quỹ khen thưởng phúc lợi.
Ngoài ra, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bao gồm vốn đầu tư XDCB và kinh phí
sự nghiệp (khoản kinh phí do ngân sách nhà nước cấp, phát không hoàn lại sao cho doanh
nghiệp chi tiêu cho mục đích kinh tế lâu dài, cơ bản, mục đích chính trị, xã hội...).
c) Căn cứ theo tình hình huy động vốn
Nguồn vốn thường xuyên là nguồn vốn mà doanh nghiệp sử dụng để tài trợ cho
toàn bộ tài sản cố định của mình. Nguồn vốn này bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ dài
hạn của doanh nghiệp. Trong đó nợ dài hạn là các khoản nợ dài hơn một năm hoặc
phải trả sau một kỳ kinh doanh, không phân biệt đối tượng cho vay và mục đích vay.
Nguồn vốn tạm thời là nguồn vốn dùng để tài trợ cho tài sản lưu động tạm thời
của doanh nghiệp. Nguồn vốn này bao gồm: vay ngân hàng, tạm ứng, người mua vừa
trả tiền...
Như vậy, ta có:

= Nợ ngắn hạn + Nợ dài hạn + Vốn chủ sở hữu
= Vốn tạm thời + Vốn thường xuyên
Việc phân loại theo cách này giúp doanh nghiệp thấy được yếu tố thời gian về
vốn mà mình nắm giữ, từ đó lựa chọn nguồn tài trợ cho tài sản của mình một cách
thích hợp, tránh tình trạng sử dụng nguồn vốn tạm thời để tài trợ cho tài sản cố định.
1.1.1.3. Vai trò của vốn kinh doanh
Vốn là tiền đề cho sự ra đời của DN, là cơ sở để DN mở rộng quy mô SXKD, tạo
công ăn việc làm cho người lao động, tiến hành đầu tư và đổi mới công nghệ, trang
9


thiết bị sản xuất kinh doanh. Do vậy có thể nói rằng nếu thiếu VKD thì các hoạt động
sản xuất kinh doanh của DN sẽ bị ngưng trệ, hoạt động kém hiệu quả.

10


Trong cơ chế kinh doanh mới, trong điều kiện mở rộng quyền tự chủ, tự chịu
trách nhiệm trong sản suất kinh doanh. Vốn kinh doanh bao giờ cũng là cơ sở, là tiền
đề để doanh nghiệp tính toán hoạch định các chiến lược và kế hoạch kinh doanh. Nó
cũng là chất keo để chắp nối, kết dính các quá trình và quan hệ kinh tế và nó cũng là
dầu nhờn bôi trơn cho cỗ máy kinh tế vận động có hiệu quả.
1.1.1.4. Đặc điểm của vốn kinh doanh
Trong nền kinh tế hàng hóa, vốn kinh doanh được biểu hiện dưới hai hình thức:
hiện vật và giá trị, nó có những đặc điểm sau:
Vốn được biểu hiện bằng một lượng giá trị thực sự những tài sản của DN được
sử dụng để sản xuất ra một lượng gía trị sản phẩm khác. Chỉ có những tài sản có giá trị
và được sử dụng cho mục đích kinh doanh nhằm tạo ra giá trị sản phẩm mới được gọi
là vốn. Những tài sản được sử dụng cho mục đích tiêu dùng không tạo ra giá trị sản
phẩm mới thì không được gọi là vốn.
Vốn tiềm năng là những tài sản chưa được sử dụng cho mục đích kinh doanh.
Đặc điểm này cho biết một trong những biện pháp huy động vốn cho phát triển hoạt
động kinh doanh của DN là khai thác tiềm năng của những tài sản xã hội còn đang bị
cất giữ chưa được sử dụng.
Vốn kinh doanh của doanh nghiêp phải luôn vận động để sinh lời và đạt được
mục tiêu kinh doanh.
Vốn phải được tích tụ và tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát huy
tác dụng để đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
Vốn có gía trị về mặt thời gian, điều này rất có ý nghĩa khi bỏ vốn vào đầu tư và
tính hiệu quả mà vốn mang lại. Vì vậy, càn phải xem xét đến ảnh hưởng của thời gian
khi phân tích vốn.
Vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất định và phải được quản lý chặt chẽ thì
việc sử dụng vốn mới tiết kiệm và hiệu quả.
Vốn phải được quan niệm như một thứ hàng hóa và là hàng hóa đặc biệt có thể

Về mặt định tính, hiệu quả kinh tế cao biểu hiện sự cố gắng nỗ lực, trình độ quản
lý của mỗi khâu, mỗi cấp trong hệ thống công nghiệp, sự gắn bó của việc giải quyết
những yêu cầu và mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị-xã hội.
b. Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là những chỉ tiêu kinh tế phản ánh mối quan hệ
so sánh giữa kết quả hoạt động kinh doanh với các chỉ tiêu vốn kinh doanh mà doanh
nghiệp sử dụng trong kỳ.
Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp được thể hiện thông qua
việc đánh giá những tiêu thức cụ thể:
12