7/2/2019

1

TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM

KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN

CHƢƠNG 2
KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG
& NỢ PHẢI THU

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

1


7/2/2019

2

KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU
•

Nội dung và đặc điểm của khoản mục nợ phải thu

•

Kiểm soát nội bộ đối với nợ phải thu


3


7/2/2019

4

3. RỦI RO VÀ SAI SÓT THƢỜNG GẶP

- Chưa có sổ chi tiết theo dõi chi tiết từng đối tượng phải thu.
- Quy trình phê duyệt bán chịu không đầy đủ, chặt chẽ: chưa có
quy định về số tiền nợ tối đa, thời hạn thanh toán…
- Chưa tiến hành đối chiếu hoặc đối chiếu công nợ không đầy đủ
vào thời điểm lập Báo cáo tài chính.
- Chênh lệch biên bản đối chiếu và sổ kế toán chưa được xử lý.
- Có những khoản công nợ thu hồi bằng tiền mặt với số tiền lớn,
không quy định thời hạn nộp lại nên bị nhân viên chiếm dụng vốn,
hoặc biển thủ.
Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

4


7/2/2019

5

3. RỦI RO VÀ SAI SÓT THƢỜNG GẶP
- Hạch toán phải thu không đúng kì, khách hàng đã trả nhưng chưa hạch toán.



7/2/2019

7

II. KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI NỢ PHẢI THU
1. Nhận đơn đặt hàng
4. Xét duyệt bán chịu
2
5. Lập phiếu xuất kho

3. Xác nhận khả năng cung ứng
đơn hàng

6. Lập phiếu giao hàng
7. Lập hóa đơn

8. Lập bảng đối chiếu nợ phải thu hàng tháng

9. Theo dõi thanh toán

TÌM HIỂU CHU TRÌNH BÁN HÀNG
7/2/2019

10. Kiểm tra điều chỉnh các khoản giảm
doanh thu và nợ phải thu

Bộ môn Kiểm toán


KSNB ĐỐI VỚI BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN

Xét duyệt bán chịu :
DN cần thiết lập chính sách bán chịu rõ ràng.
Bộ phận xét duyệt bán chịu đánh giá về khả năng thanh toán
của khách hàng.
Lập danh sách KH thường giao dịch và luôn cập nhật các thông
tin về tình hình tài chính, khả năng thanh toán và uy tín trong
thanh toán ... của KH.
Đối với khách hàng mới, có thể yêu cầu khách hàng thế chấp tài
sản hay ký quỹ.

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

9


7/2/2019

10

KSNB ĐỐI VỚI BÁN HÀNG VÀ THU TIỀN

Lập PXK, phiếu giao hàng và hóa đơn:
Kiểm tra các chứng từ liên quan: đơn đặt hàng, lệnh bán hàng,
phiếu xuất kho, chứng từ vận chuyển, thông báo điều chỉnh...
Ghi giá vào hoá đơn dựa trên bảng giá hiện hành của đơn vị.
Tính ra số tiền cho từng loại và cho cả HĐ.
Hóa đơn cần có chữ ký của người lập, người đại diện theo pháp



7/2/2019

12

III. KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU

1. Các tài liệu đề nghị khách hàng cung cấp
Bảng CĐKT;
2.
Bảng CĐSPS;
3.
Danh mục các khoản phải thu đến thời điểm khóa sổ;
4.
Sổ Cái tài khoản phải thu ( TK 131, 136, 138);
5.
Sổ Kế toán chi tiết tài khoản phải thu theo từng đối tƣợng (TK 131, 136, 138);
6.
Sổ theo dõi chi tiết nợ phải thu bằng ngoại tệ;
7.
Sổ chữ T/tổng hợp đối ứng;
8.
Biên bản đối chiếu hoặc xác nhận số dƣ các tài khoản phải thu khách hàng, phải thu nội
bộ, phải thu khác);
9.
Các chứng từ có liên quan
10. …
Bộ môn Kiểm toán
1.

13


7/2/2019

14

2. NGHIÊN CỨU VÀ ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT NỘI BỘ

2.1. Tìm hiểu về kiểm soát nội bộ:
- Gồm các thủ tục kiểm soát trong việc tổ chức bán hàng và theo dõi
nợ phải thu khách hàng, tức từ khi nhận đơn đặt hàng, xem xét
phương thức thanh toán, vận chuyển, lập hóa đơn, ghi chép doanh
thu, nợ phải thu khách hàng, khách hàng trả tiền và ghi tăng quỹ.
- KTV cần dùng phép thử Walk – through để kiểm tra thực tế có vận
hành đúng như mô tả của đơn vị hay không.

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

14


7/2/2019

15

Bảng câu hỏi về kiểm soát nội bộ NPT
Trả lời
Câu hỏi

hay không?

7/2/2019

Bộ môn Kiểm toán

15


7/2/2019

16

Bảng câu hỏi về kiểm soát nội bộ NPT
Trả lời
Câu hỏi

Có

Không

Yếu kém
Quan
trọng

Ghi
chú

Thứ
yếu


Thủ tục KS

Lập lệnh bán hàng sai: số lượng, chủng loại, đơn giá

Lập lệnh bán hàng phải dựa vào đơn đặt hàng đã được kiểm
tra

Các nghiệp vụ bán chịu không được phê chuẩn thích hợp

Phải có chính sách bán chịu rõ ràng

Bán hàng không lập hóa đơn

Lập hóa đơn ngay khi giao hàng, hóa đơn được đánh số liên
tục

Ghi nhận nghiệp vụ bán hàng không có thực

Kiểm tra hóa đơn và các chứng từ giao hàng

Ghi sai doanh thu trên hóa đơn

Kiểm tra độc lập hóa đơn

Ghi sổ nhằm khách hàng

Đối chiếu nợ phải thu hàng tháng

Doanh thu và NPT ghi sai niên độ

Hướng dẫn về ghi nhận của kế toán, đối chiếu công nợ thường
xuyên

Hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán bị tính toán sai

Kiểm tra độc lập việc lập hóa đơn

Tính toán sai, ghi nhận sai chiết khấu thanh toán

Phải có chính sách chiết khấu rõ ràng

Mức dự phòng lập không hợp lý hoặc không đầy đủ

Hướng dẫn phương pháp xác định mức dự phòng cần lập

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

18


7/2/2019

19

2. NGHIÊN CỨU VÀ ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT NỘI BỘ

2.2. Đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm soát:
Thủ tục kiểm soát
hữu hiệu


- Có xét duyệt việc bán chịu

Quan sát

- Có xét duyệt hàng bán bị trả lại và giảm giá hàng bán

Phỏng vấn

-Có thường xuyên cập nhật giá bán

Kiểm tra tài liệu

- Có bộ phận độc lập kiểm tra hóa đơn

- Đối chiếu với đơn đặt hàng, lệnh bán hàng, hoá đơn…
trước khi ghi nhận nợ phải thu

- Kiểm tra số tổng cộng của từng loại hàng, từng hóa
đơn…

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

20


7/2/2019

21


Mở rộng các thử
nghiệm cơ bản

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

22


7/2/2019

23

3. Thử nghiệm cơ bản
3.1. Thủ tục chung
- Kiểm tra các nguyên tắc kế toán áp dụng nhất quán với năm
trước và phù hợp với quy định của chuẩn mực và chế độ kế
toán hiện hành.
- Lập bảng số liệu tổng hợp có so sánh với số dư cuối năm
trước. Đối chiếu các số dư trên bảng số liệu tổng hợp với
Bảng CĐPS và giấy tờ làm việc của kiểm toán năm trước
(nếu có).

Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

23



BCĐPS, BCTC).
Xem xét Bảng tổng hợp để xác định các khoản mục bất thường (số dư lớn, các
bên liên quan, nợ lâu ngày số dư không biến động, các khoản nợ không phải là
KH,...). Thực hiện thủ tục kiểm tra (nếu cần).
- Đọc lướt Sổ Cái để xác định các nghiệp vụ bất thường (về nội dung, giá trị, tài
khoản đối ứng...). Tìm hiểu nguyên nhân và thực hiện thủ tục kiểm tra tương ứng
(nếu cần).
Bộ môn Kiểm toán
7/2/2019

25