1
MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu khái quát về luận án
Luận án “Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay” là đề tài
mà thời gian qua tác giả đã ấp ủ, tham khảo, nghiên cứu trong suốt
quá trình học tập, công tác tại Học viện Chính trị. Luận án là công
trình khoa học độc lập, không trùng lặp với các công trình khoa học
đã công bố.
Nội dung luận án đi sâu phân tích, luận giải thực chất và vấn
đề có tính quy luật nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội; tiến hành khảo sát
đánh giá thực trạng, dự báo sự tác động của tình hình và xác định
những vấn đề đặt ra đối với nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội; đề xuất
những giải pháp nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay.
2. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Vấn đề này được nghiên cứu sinh lựa chọn làm đề tài luận
án vì những lý do sau:
Một là, xuất phát từ đấu tranh tư tưởng là vấn đề có tính quy
luật trong xã hội có giai cấp và vai trò của đấu tranh tư tưởng trong
sự nghiệp cách mạng ở nước ta.
Hai là, xuất phát từ trách nhiệm chính trị của giảng viên lý
luận chính trị trong đấu tranh tư tưởng và tầm quan trọng năng lực
đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội.
Ba là, xuất phát từ thực trạng năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay
đặt ra cần phải nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng cho đội ngũ
này.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu của luận án: Nghiên cứu bản
chất, những vấn đề có tính quy luật nâng cao năng lực đấu tranh tư
tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội.
* Phạm vi nghiên cứu của luận án: Là những vấn đề về
nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính
trị ở các học viện, trường đại học trong QĐND Việt Nam ở miền
Bắc, từ năm 2010 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
3
* Cơ sở lý luận: Là chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về đấu
tranh tư tưởng, về đào tạo, bồi dưỡng nâng cao toàn diện phẩm
chất, năng lực cho đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ cán bộ chính trị
nói riêng. Các nghị quyết của Quân ủy Trung ương, chỉ thị của Bộ
trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị về công tác nhà trường,
về xây dựng đội ngũ cán bộ giảng dạy ở các nhà trường quân đội,
nhất là giảng viên lý luận chính trị. Các tác phẩm và bài viết của các
nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội cùng những kết quả nghiên
cứu của các công trình khoa học trong và ngoài nước có liên quan
đến đề tài.
* Cơ sở thực tiễn: Là tình hình nâng cao năng lực đấu tranh
tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
hiện nay thông qua các số liệu của các nhà trường quân đội, số liệu
điều tra xã hội học của tác giả; cùng với các chỉ thị, nghị quyết,
chương trình và đề án của Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ Quốc
phòng, Tổng cục Chính trị về đấu tranh tư tưởng, về xây dựng và
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên lý luận chính trị; các nghị
Luận án gồm: Mở đầu, tổng quan tình hình nghiên cứu có
liên quan đến đề tài, 3 chương (7 tiết), kết luận, danh mục các
công trình nghiên cứu của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo và
phụ lục.
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH
NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1. Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đấu
tranh tư tưởng
Đấu tranh tư tưởng là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt,
ảnh hưởng đến sự thành bại của cách mạng, nên đã có nhiều công
trình khoa học ở ngoài nước và trong nước nghiên cứu với các góc
độ, cấp độ tiếp cận khác nhau. Đó là những quan điểm lý luận và
phương pháp luận rất cơ bản có giá trị làm cơ sở và định hướng
cho quá trình nghiên cứu của luận án.
Ngoài nước: Đó là các công trình nghiên cứu ở Liên Xô và ở
Trung Quốc đã được dịch ra tiếng Việt và xuất bản thành sách:
“Chủ nghĩa xét lại về triết học nguồn gốc, luận cứ và chức năng
trong cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực tư tưởng”, “Chủ nghĩa
chống cộng ngày nay”, “Cuộc đọ sức giữa hai chế độ xã hội Bàn
về chống diễn biến hòa bình”, “Hãy cảnh giác với cuộc chiến
tranh thế giới không có khói súng Nghiên cứu vấn đề diễn biến
hòa bình”, v.v.
5
Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài trên đây được thực
hiện trong những thời điểm, hoàn cảnh khác nhau, song đều khẳng
định tính tất yếu khách quan đấu tranh tư tưởng của giai cấp công
nhân, của các Đảng Cộng sản. Các công trình đều thống nhất cho
rằng, đấu tranh tư tưởng là một nội dung, hình thức đấu tranh giai
6
Hoàng Anh; cuốn sách “Vững bước trên con đường đã chọn” của
Hội đồng Lý luận Trung ương; Cuốn sách “Lẽ phải của chúng ta”
của Hội đồng Lý luận Trung; cuốn sách “Phê phán, bác bỏ các
quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
cộng sản Việt Nam” của Ban Tuyên giáo Trung ương; cuốn sách
“Phòng chống diễn biến hòa bình và “cách mạng màu” ở Việt
Nam” của Phạm Ngọc Hiền (Chủ biên); cuốn sách “Phòng, chống
“diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực chính trị và vấn đề bảo vệ nền
tảng tư tưởng của Đảng hiện nay” của Nguyễn Bá Dương; cuốn
sách “Công tác tư tưởng” của Đào Duy Quát; cuốn sách “Báo chí
với công tác tuyên truyền, đấu tranh chống các luận điệu sai trái”
của Bộ Thông tin và Truyền thông; cuốn sách “Dân chủ, nhân
quyền Giá trị toàn cầu và đặc thù quốc gia” do Hội đồng Lý luận
Trung ương phối hợp với Nxb CTQG xuất bản; cuốn sách “Đổi
mới công tác tư tưởng, lý luận phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc” do Phạm Tất Thắng (Chủ biên); cuốn sách “Nâng
cao chất lượng và hiệu quả đấu tranh lý luận ở nước ta hiện nay”
do Phan Trọng Hào (Chủ biên); …
7
Dưới góc độ là các bài viết liên quan trực tiếp đến đấu tranh
tư tưởng có các bài tiêu biểu sau: “Về tính giai cấp của hệ tư
tưởng và việc đấu tranh bảo vệ trận địa tư tưởng xã hội chủ
nghĩa trong quân đội ta hiện nay” của Nguyễn Văn Thế, đăng
trong cuốn sách “Công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội trước
tình hình mới” của Nxb QĐND phát hành năm 2003; “Về cuộc đấu
về con đường đi lên CNXH mà Đảng và nhân dân ta đã chọn. Tuy
nhiên, các công trình khoa học, luận án, bài viết trên chưa nghiên
cứu một cách toàn diện, hệ thống, chuyên sâu về đấu tranh tư
tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
hiện nay. Các các công trình khoa học, luận án, bài viết trên đây có
giá trị rất lớn đối với nâng cao nhận thức và cung cấp những thông
tin, luận cứ cho tác giả trong quá trình thực hiện luận án này.
2. Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến năng
lực đấu tranh tư tưởng và nâng cao năng lực đấu tranh tư
tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân
đội
Có nhiều công trình khoa học, luận án, bài viết nghiên cứu
liên quan đến năng lực đấu tranh tư tưởng và nâng cao năng lực
đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội. Tiêu biểu như: Đề tài khoa học “Vai trò của đội
ngũ cán bộ khoa học xã hội nhân văn ở Học viện Chính trị quân
sự trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận hiện nay ” do Vũ Quang
Đạo (Chủ nhiệm); Đề tài khoa học“Quân đội nhân dân Việt Nam
đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận trong tình hình mới” do
Dương Quốc Dũng (Chủ nhiệm); Đề tài khoa học “Phát huy vai
trò của đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị trong đấu tranh
tư tưởng, lý luận hiện nay” do Nguyễn Đình Bắc (Chủ nhiệm);
Luận án tiến sĩ “Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng lý luận
của giảng viên khoa học xã hội ở các nhà trường Quân đội nhân
dân Việt Nam hiện nay ” của Phạm Văn Thuần; Cuốn sách “Một
số vấn đề công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội trước tình
hình mới” của Lê Minh Vụ; Cuốn sách “ Công tác tư tưởng và vấn
đề đào tạo cán bộ làm công tác tư tưởng ” của Trần Thị Anh Đào;
Bài viết “Bồi dưỡng và phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng,
lý luận cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân
nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính
trị ở các nhà trường quân đội hiện nay thì các công trình khoa học
trên đây chưa đề cập. Do đó, nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay
là vấn đề đặt ra cần nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống, góp
phần cung cấp cơ sở lý luận cho việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao
năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các
10
nhà trường quân đội, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả đấu
tranh trên mặt trận tư tưởng của Đảng, của quân đội ta hiện nay.
Hai là, những công trình khoa học đã công bố trên đây đã tiến
hành khảo sát đánh giá thực trạng đấu tranh tư tưởng, lý luận của
Đảng, quân đội và chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân
của những ưu điểm, hạn chế đó theo các góc độ, cấp độ tiếp cận
của các khoa học chuyên ngành khác nhau về vấn đề nghiên cứu
theo nguyên tắc khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể.
Tuy nhiên, việc khảo sát và đánh giá thực trạng nâng cao
năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các
nhà trường quân đội hiện nay chưa được tiến hành. Do đó, khảo
sát đánh giá thực trạng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của
giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay có
ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm cung cấp cơ sở thực tiễn cho
việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng cho
họ và bổ sung, hoàn thiện điều kiện về cơ sở vật chất, phương
tiện kỹ thuật, hệ thống chính sách đối với đội ngũ giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội một cách thiết thực và
hiệu quả.
Ba là, các công trình khoa học trên đây đã nghiên cứu đề ra
Thứ hai, tiến hành điều tra khảo sát đánh giá thực trạng
nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận
chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay. Dự báo sự tác động
của tình hình và xác định những vấn đề đặt ra đối với nâng cao
năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các
nhà trường quân đội hiện nay.
Thứ ba, nghiên cứu, đề xuất những giải pháp nâng cao năng
lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội hiện nay.
Chương 1
THỰC CHẤT VÀ VẤN ĐỀ CÓ TÍNH QUY LUẬT NÂNG CAO
NĂNG LỰC ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG CỦA GIẢNG VIÊN LÝ
LUẬN CHÍNH TRỊ Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI
1.1. Thực chất nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
1.1.1. Quan niệm năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
Hiện nay còn nhiều cách tiếp cận, quan niệm khác nhau về
năng lực. Kế thừa quan niệm trong Đại từ điển Tiếng Việt, Từ
điển Triết học, các công trình khoa học đã công bố và quan điểm
triết học Mác Lênin, tác giả quan niệm: Năng lực là tổng hợp
12
những yếu tố chủ quan của chủ thể tạo thành khả năng thực hiện
có hiệu quả một công việc cụ thể xác định.
Đấu tranh tư tưởng diễn ra trên lĩnh vực tư tưởng và đời
sống tinh thần xã hội; là cuộc đấu tranh bài trừ, phủ định lẫn nhau
giữa các tư tưởng đối lập, giữa các tư tưởng sai trái trong cùng một
chủ thể, nhằm mục tiêu xác lập, bảo vệ, phát triển hệ tư tưởng
“tự chuyển hóa” trong nội bộ để đấu tranh phê phán, bác bỏ và
13
khắc phục; bảo vệ và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước, truyền thống, bản chất và nhiệm
vụ của quân đội trong quá trình giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa
học.
Xét về cấu trúc năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên
lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội gồm: những yếu tố chủ
quan tạo thành năng lực đấu tranh tư tưởng và khả năng tổ chức
tiến hành đấu tranh tư tưởng trong thực tiễn.
Những yếu tố chủ quan tạo thành năng lực đấu tranh tư
tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
gồm: tri thức; tư duy khoa học và các phẩm chất cá nhân (phẩm
chất chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp…).
Tri thức, là yếu tố quan trọng hàng đầu, có vai trò chi phối
mạnh mẽ đối với các yếu tố khác. Để đấu tranh tư tưởng giảng
viên lý luận chính trị phải có hệ thống tri thức toàn diện trên các
lĩnh vực của đời sống xã hội: Chính trị xã hội, kinh tế, văn hóa,
quân sự...; cả tri thức khoa học lý luận chính trị, tri thức khoa học
tự nhiên, tri thức khoa học kỹ thuật, tri thức khoa học và nghệ
thuật quân sự; cả tri thức khoa học cơ bản và tri thức khoa học ứng
dụng; cả tri thức lý luận và tri thức kinh nghiệm. Trong đó, đóng
vai trò trực tiếp, quyết định là tri thức khoa học Mác Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật Nhà nước.
Tư duy khoa học là một yếu tố tạo thành năng lực đấu tranh
tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội.
trong sạch, lành mạnh, “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, ở
phong cách sâu sát gần gũi quần chúng, luôn chú ý tới lợi ích của
tập thể nhưng đồng thời cũng quan tâm đến cuộc sống và nguyện
vọng của các thành viên trong tập thể.
Phẩm chất nghề nghiệp, đó là lòng say mê, yêu mến, gắn
bó với nghề nghiệp sư phạm quân sự; với trọng trách cao cả của
người đi tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước.
Khả năng tổ chức tiến hành đấu tranh tư tưởng trong thực
tiễn của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội.
Đó là khả năng nhận dạng các tư tưởng sai trái, thù địch và những
nhận thức mơ hồ, lệch lạc, sai lầm, “ tự diễn biến”, “tự chuyển
hóa” trong nội bộ; khả năng phê phán, bác bỏ các tư tưởng sai
trái, thù địch và khắc phục những tư tưởng mơ hồ, l ệch l ạc, sai
lầm,“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ và bảo vệ, vận
dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
15
nước, truyền thống, bản chất và nhiệm vụ của quân đội trong
thực tiễn giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học.
1.1.2. Quan niệm nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
Trên cơ sở tiếp cận quan niệm chung nhất về nâng cao, tác
giả quan niệm: Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội là quá trình tác
động hợp quy luật của các chủ thể làm gia tăng tri thức, tư duy
khoa học, phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chất
chức đấu tranh tư tưởng trong thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu
khoa học.
Nội dung nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội là nâng cao toàn
diện cả về tri thức, tư duy khoa học, phẩm chất chính trị, phẩm
chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp, khả năng tổ chức đấu tranh
tư tưởng trong thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Phương thức nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của
giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội . Đó là quá
trình vận dụng linh hoạt những phương thức cụ thể khác nhau làm
chuyển hóa, gia tăng cả về lượng chất các yếu tố cấu thành năng
lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội. Trong đó, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, đào
tạo, bồi dưỡng về năng lực đấu tranh tư tưởng của các chủ thể
cho họ với phát huy nỗ lực phấn đấu tự học tập, tự rèn luyện năng
lực đấu tranh tư tưởng trong thực tiễn thực hiện nhiệm vụ giáo
dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, cùng với đó là xây dựng môi
trường hoạt động thực tiễn đấu tranh tư tưởng thuận lợi là
phương thức cơ bản, quan trọng nhất.
1.2. Vấn đề có tính quy luật nâng cao năng lực đấu tranh
tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân
đội
1.2.1. Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội phụ thuộc vào chất lượng
đào tạo tại trường và chất lượng bồi dưỡng trong quá trình công
tác cho họ
Chất lượng giáo dục, đào tạo đại học (đào tạo giảng viên lý
luận chính trị) và sau đại học (đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ) ở nhà trường
chịu sự quy định của nhiều nhân tố và các nhân tố đó có mối liên
hệ biện chứng với nhau trong quy trình giáo dục, đào tạo: Tuyển
mối quan hệ liên quan trực tiếp đến hoạt động đấu tranh tư tưởng,
được xây dựng một cách có ý thức, nhằm thực hiện nhiệm vụ đấu
tranh tư tưởng và nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị. Trong tổng thể những yếu tố, điều kiện,
những mối quan hệ liên quan trực tiếp của môi trường hoạt động
thực tiễn đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các
nhà trường quân đội nổi lên những yếu tố, điều kiện cơ bản là:
Công tác tổ chức đấu tranh tư tưởng; môi trường thông tin; môi
trường dân chủ học thuật; bảo đảm cơ sở, vật chất, phương tiện
kỹ thuật; cơ chế chính sách đối với giảng viên lý luận chính trị
trong đấu tranh tư tưởng.
18
Tính quy luật về sự phụ thuộc của nâng cao năng lực đấu
tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị vào môi trường hoạt
động thực tiễn đấu tranh tư tưởng ở các nhà trường quân đội diễn
ra: Nếu môi trường hoạt động thực tiễn đấu tranh tư tưởng ở các
nhà trường quân đội thuận lợi sẽ tạo ra những điều kiện vật chất,
tinh thần cho hoạt động giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng và tự học
tập, tự rèn luyện nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị. Ngược lại, môi trường hoạt động thực tiễn
đấu tranh tư tưởng ở các nhà trường quân đội không thuận lợi thì
sẽ hạn chế tính tích cực, sáng tạo của giảng viên lý luận chính trị
trong đấu tranh tư tưởng, theo đó sẽ kìm hãm nâng cao năng lực
đấu tranh tư tưởng của họ.
1.2.3. Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội phụ thuộc vào
nỗ lực phấn đấu tự học tập, tự rèn luyện của họ
Mọi hoạt động quản lý, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, rèn
Thực chất nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội là một quá trình tác
động có mục đích rõ ràng, do nhiều chủ thể tiến hành, có khách thể
cụ thể, có nội dung toàn diện và phương thức tác động phong phú,
tuân theo tính quy luật làm chuyển hóa, gia tăng cả về lượng chất
các yếu tố cấu thành năng lực đấu tranh tư tưởng của họ, nhằm
giúp họ thực hiện có chất lượng, hiệu quả hơn đấu tranh tư tưởng
trong thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu khoa học, đáp ứng yêu cầu
sự nghiệp cách mạng của Đảng trong giai đoạn hiện nay.
Những vấn đề có tính quy luật nâng cao năng lực đấu tranh
tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị có quan hệ biện chứng
với nhau, nói lên tính tất yếu, các khía cạnh bản chất c ủa quá trình
này. Đây là những cơ sở lý luận quan trọng để nhận thức khoa học
và tổ chức thực tiễn nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của
giảng viên lý luận chính trị hiện nay đúng hướng và có hiệu quả
cao.
Chương 2
THỰC TRẠNG, DỰ BÁO SỰ TÁC ĐỘNG CỦA TÌNH HÌNH
VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI NÂNG
CAO NĂNG LỰC ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG CỦA
GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở CÁC NHÀ
TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
2.1. Thực trạng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
hiện nay
2.1.1. Ưu điểm và nguyên nhân
20
* Ưu điểm:
2.1.2. Hạn chế và nguyên nhân
* Hạn chế:
Một là, nhận thức về tầm quan trọng và vấn đề có tính quy
luật nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận
chính trị ở các nhà trường quân đội của một số chủ thể chưa đúng,
chưa đầy đủ.
21
Hai là, hoạt động đào tạo tại trường và bồi dưỡng trong quá
trình công tác để nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị còn những hạn chế, bất cập.
Ba là, công tác tổ chức hoạt động đấu tranh tư tưởng, bảo
đảm thông tin, cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật, cơ chế chính
sách ở một số nhà trường còn hạn chế, chưa tạo điều kiện thuận
lợi để nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận
chính trị.
Bốn là, sự nỗ lực tự học tập, tự rèn luyện nâng cao năng lực
đấu tranh tư tưởng của một số giảng viên lý luận chính trị còn hạn
chế.
Năm là, năng lực đấu tranh tư tưởng của một bộ phận giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội còn hạn chế.
* Nguyên nhân:
Thứ nhất, sự phát triển lý luận và công tác tư tưởng, lý luận
của Đảng có nội dung chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu thực
tiễn đặt ra, điều đó gây nên những khó khăn cho đấu tranh tư
tưởng và nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội.
Thứ hai, chất lượng tuyển chọn đầu vào, nội dung, chương
trình, phương pháp đào tạo giảng viên lý luận chính trị còn những
những khó khăn thách thức cho đấu tranh tư tưởng.
Bốn là, trong những năm tới các thế lực thù địch, cơ hội
chính trị sẽ tiếp tục đẩy mạnh chống phá ta một cách quyết liệt,
thâm hiểm hơn trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận.
Năm là, sự nghiệp củng cố quốc phòng, xây dựng quân đội,
bảo vệ Tổ quốc tiếp tục được định hướng bởi các quan điểm của
Đảng, nhưng cũng xuất hiện nhiều vấn đề mới đặt ra đòi hỏi phải
góp phần làm sáng tỏ.
2.2.2. Những vấn đề đặt ra đối với nâng cao năng lực đấu
tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội hiện nay
Một là, đối với đào tạo, bồi dưỡng năng lực đấu tranh tư
tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
hiện nay.
Hai là, đối với xây dựng môi trường hoạt động thực tiễn
đấu tranh tư tưởng ở các nhà trường quân đội hiện nay.
Ba là, đối với phát huy nỗ lực phấn đấu tự học tập, tự rèn
luyện nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị.
Kết luận chương 2
Trên cơ sở kết quả nghiên cứu chương 1, tác giả đã điều tra
khảo sát thực tế, kết hợp tham khảo số liệu, kết quả nghiên cứu
của một số công trình khoa học có liên quan vào đánh giá tổng quát
thực trạng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay. Tổng quát bức
23
tranh thực trạng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay cho thấy
Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, trong đó chú trọng
đúng mức đến nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của học viên
24
ở các cơ sở đào tạo giảng viên lý luận chính trị trong quân đội hiện
nay cần tập trung thực hiện tốt những nội dung, biện pháp sau:
Một là, đổi mới, nâng cao chất lượng tuyển chọn đầu vào đào
tạo đại học và sau đại học ở các cơ sở đào tạo giảng viên lý luận chính
trị trong quân đội một cách căn bản, toàn diện cả về động cơ, nguyện
vọng, năng khiếu nghề nghiệp.
Hai là, bổ sung, hoàn thiện mục tiêu mô hình đào tạo đại học
và sau đại học ở các cơ sở đào tạo giảng viên lý luận chính trị, trong
đó chú trọng đến nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của người
học.
Ba là, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, chương
trình, phương pháp giáo dục, đào tạo đại học và sau đại học ở các cơ
sở đào tạo giảng viên lý luận chính trị nhằm nâng cao năng lực đấu
tranh tư tưởng của người học.
Bốn là, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng
viên đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo đại học và sau
đại học, trong đó chú trọng đúng mức nâng cao năng lực đấu tranh
tư tưởng cho học viên.
3.1.2. Nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực đấu
tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội hiện nay
Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực đấu tranh tư
tưởng cho giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
hiện nay, cần phải thực hiện tốt một số biện pháp sau:
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể về
để phát huy trách nhiệm, tính tích cực của giảng viên lý luận chính
trị đấu tranh tư tưởng.
Bốn là, tăng cường bảo đảm cơ sở vật chất, phương tiện kỹ
thuật cho giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
thực hiện đấu tranh tư tưởng trong giảng dạy và nghiên cứu khoa
học.
Năm là, tiếp tục đổi mới và hoàn thiện cơ chế, chính sách để
khuyến khích, động viên và bảo vệ giảng viên lý luận chính trị ở
các nhà trường quân đội đấu tranh tư tưởng.
3.3. Phát huy tính tích cực, chủ động trong tự học tập, tự
rèn luyện nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay
Đây là giải pháp trực tiếp quyết định đến nâng cao năng lực
đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận ở các nhà trường quân
đội.
Để phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác trong tự học tập,
tự rèn luyện nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên
lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay, cần thực hiện
tốt những vấn đề sau đây:
3.3.1. Gắn nâng cao nhận thức, trách nhiệm với khoa học
hóa quá trình tự học tập, tự rèn luyện nâng cao năng lực đấu