Bộ quốc phòng
Học viện chính trị

Cao văn trọng

Nâng cao năng lực đấu tranh t tởng
của giảng viên lý luận chính trị ở
các nhà trờng quân đội hiện nay
Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
Mã số
:
62 22 03 02

luận án tiến sĩ triết học
NGƯời hớng dẫn khoa học:
1. PGS, TS Nguyễn Văn Thế
2. PGS, TS Vũ Quang Tạo

Hà Nội - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu
của riêng tôi. Các số liệu, trích dẫn trong luận
án là trung thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ
ràng.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Cao Văn Trọng



Chương 2 THỰC TRẠNG, DỰ BÁO SỰ TÁC ĐỘNG CỦA TÌNH HÌNH
VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI NÂNG CAO NĂNG
LỰC ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG CỦA GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN
CHÍNH TRỊ Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

2.1.
2.2.

Thực trạng nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay
Dự báo sự tác động của tình hình và những vấn đề đặt ra đối
với nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay

72
72
100

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU TRANH TƯ
TƯỞNG CỦA GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở CÁC
NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

3.1.
3.2.

3.3.

Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng
cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính
trị ở các nhà trường quân đội hiện nay

2
3
4
5
6
7
8
9

Chữ viết đầy đủ
Chính trị quốc gia
Chủ nghĩa tư bản
Chủ nghĩa xã hội
Công tác đảng, công tác chính trị
Nhà xuất bản
Quân đội nhân dân
Tư bản chủ nghĩa
Trang
Xã hội chủ nghĩa

Chữ viết tắt
CTQG
CNTB
CNXH
CTĐ,CTCT
Nxb
QĐND
TBCN
Tr.
XHCN


6
Tham gia đấu tranh tư tưởng là trách nhiệm chính trị của toàn Đảng,
toàn dân và toàn quân, trực tiếp là cơ quan chức năng và đội ngũ những người
làm công tác tư tưởng của Đảng, trong đó có giảng viên lý luận chính trị ở các
nhà trường quân đội. V.I.Lênin đã khẳng định: “Trong bất kỳ một trường học
nào, điều quan trọng nhất là phương hướng chính trị và tư tưởng của các bài
giảng. Cái gì quyết định phương hướng đó? Hoàn toàn chỉ là thành phần các
giảng viên mà thôi” [78, tr. 248]. Do đặc trưng về chức năng, nhiệm vụ của
giảng viên lý luận chính trị mà đòi hỏi rất cao ở họ năng lực đấu tranh tư
tưởng nhằm đồng thời thực hiện: Nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thụ
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của
Đảng, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ, hình
thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, cách mạng và hình thành,
phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng cho người học - những người sẽ trực
tiếp đấu tranh tư tưởng, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức đấu tranh tư tưởng
trong quân đội; đồng thời, tham gia có chất lượng, hiệu quả hơn vào cuộc đấu
tranh tư tưởng của Đảng, của quân đội.
Thực tế cho thấy, những năm qua giảng viên lý luận chính trị ở các nhà
trường quân đội đã có nhiều cố gắng, tích cực tham gia đấu tranh tư tưởng và
đạt những kết quả nhất định, góp phần vạch trần những tư tưởng sai trái, thù
địch, nâng cao cảnh giác cách mạng; định hướng tư tưởng, nâng cao nhận thức,
củng cố lòng tin cho cán bộ, học viên, chiến sĩ và nhân dân vào mục tiêu độc
lập dân tộc và CNXH. Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của giáo dục, đào tạo và
cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay, năng lực đấu tranh tư tưởng của một bộ phận
giảng viên lý luận chính trị còn bất cập, hạn chế thuộc về trình độ tri thức, tư
duy khoa học, phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp,
khả năng tổ chức trong thực tiễn. Những bất cập, hạn chế đó do nhiều nguyên
nhân, trong đó có nguyên nhân chưa thực sự quan tâm đúng mức nâng cao
năng lực đấu tranh tư tưởng của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị.

tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội.


8
- Đánh giá thực trạng, dự báo sự tác động của tình hình và xác định
những vấn đề đặt ra đối với nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng
viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay.
- Đề xuất những giải pháp nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của
giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu của luận án: Nghiên cứu bản chất, những vấn
đề có tính quy luật nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý
luận chính trị ở các nhà trường quân đội.
* Phạm vi nghiên cứu của luận án: Là những vấn đề về nâng cao
năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên lý luận chính trị ở các học viện,
trường đại học trong QĐND Việt Nam ở miền Bắc, từ năm 2010 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: Là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về đấu tranh tư tưởng, về
đào tạo, bồi dưỡng nâng cao toàn diện phẩm chất, năng lực cho đội ngũ cán
bộ nói chung, đội ngũ cán bộ chính trị nói riêng. Các nghị quyết của Quân ủy
Trung ương, chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị về
công tác nhà trường, về xây dựng đội ngũ cán bộ giảng dạy ở các nhà trường
quân đội, nhất là giảng viên lý luận chính trị. Các tác phẩm và bài viết của các
nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội cùng những kết quả nghiên cứu của
các công trình khoa học trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài.
* Cơ sở thực tiễn: Là tình hình nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội hiện nay thông qua
các số liệu của các nhà trường quân đội, số liệu điều tra xã hội học của tác
giả; cùng với các chỉ thị, nghị quyết, chương trình và đề án của Đảng Cộng

đề tài, 3 chương (7 tiết), kết luận, danh mục các công trình nghiên cứu của tác
giả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.


10
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH
NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1. Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến
đấu tranh tư tưởng
Đấu tranh tư tưởng là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt, ảnh hưởng
đến sự thành bại của cách mạng, nên đã có nhiều công trình khoa học ở ngoài
nước và trong nước nghiên cứu với các góc độ, cấp độ tiếp cận khác nhau.
Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, nhìn chung các công trình đều
thống nhất cho rằng, đấu tranh tư tưởng là một hình thức của đấu tranh giai
cấp trên lĩnh vực tư tưởng để chống lại hệ tư tưởng tư sản, bảo vệ, phát triển
chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản. Đó là
những quan điểm lý luận và phương pháp luận rất cơ bản có giá trị làm cơ sở
và định hướng cho quá trình nghiên cứu của luận án.
Ngoài nước: Đó là các công trình nghiên cứu ở Liên Xô và ở Trung
Quốc đã được dịch ra tiếng Việt và xuất bản thành sách. Ở Liên Xô có các
công trình: “Chủ nghĩa xét lại về triết học - nguồn gốc, luận cứ và chức năng
trong cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực tư tưởng” [109]; “Chủ nghĩa
chống cộng ngày nay” [113]. Hai cuốn sách này đều thống nhất cho rằng, đấu
tranh tư tưởng là để chống lại thế giới quan và hệ tư tưởng tư sản, bảo vệ, phát
triển chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản; cuộc
đấu tranh này là một tất yếu, một nhiệm vụ của Đảng Cộng sản và Nhà nước
XHCN. Cuộc đấu tranh này có ảnh hưởng rất lớn đến thành bại của CNXH.
Sau khi hệ thống CNXH ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, ở Trung Quốc
có cuốn sách “Cuộc đọ sức giữa hai chế độ xã hội - Bàn về chống diễn biến
hòa bình” [121]. Cuốn sách đã khái quát và phân tích làm rõ cuộc đấu tranh



12
của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản và chế
độ XHCN là chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng
sản. Trong thời kỳ quá độ lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới, đấu tranh tư
tưởng diễn ra vô cùng gay go, quyết liệt, phức tạp, tác động đến mọi lĩnh vực
của đời sống xã hội. Đặc biệt, trong điều kiện CNXH thế giới lâm vào thoái
trào, việc tăng cường đấu tranh tư tưởng có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết
hơn bao giờ hết, ảnh hưởng to lớn đến sự tồn vong của CNXH. Đó là những
tài liệu rất có giá trị đề nghiên cứu sinh tham khảo.
Tuy nhiên, những công trình này mới đề cập đến những vấn đề lý luận
và phương pháp luận, chỉ ra bản chất, một số nội dung, phương châm, phương
thức đấu tranh tư tưởng phù hợp với đặc điểm của Đảng Cộng sản và tình
hình nhiệm vụ ở mỗi nước, chưa đề cập đến vấn đề năng lực đấu tranh tư
tưởng của một chủ thể cụ thể là giảng viên lý luận chính trị.
Trong nước: Đấu tranh tư tưởng ở nước ta, đặc biệt trong thời kỳ đổi
mới đất nước đã được Đảng ta quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện
và được các nhà khoa học quan tâm bàn dưới nhiều góc độ, cấp độ tiếp cận
khác nhau. Nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn hoạt động “diễn biến hòa bình”
của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng chính trị, Đảng ta đã xác định:
Thực chất đây là cuộc đấu tranh ý thức hệ, đấu tranh giữa hai con đường
XHCN và TBCN, cuộc đấu tranh này ngày càng quyết liệt và phức tạp [5, tr.
381]. Kể từ năm 1986 đến nay, Đảng ta đã tiến hành 6 kỳ đại hội, mỗi kỳ đại
hội Đảng là một lần quán triệt thêm một bước chủ trương nhất quán nhấn
mạnh nhiệm vụ đấu tranh tư tưởng.


13
Quán triệt và thực hiện đường lối lãnh đạo, chỉ đạo về đấu tranh tư

con đường du lịch; lợi dụng các thế lực tôn giáo và vấn đề dân tộc; thông
qua viện trợ kinh tế, quan hệ mậu dịch, hợp tác đầu tư, liên doanh liên kết;
thông qua hoạt động ngoại giao; thông qua những người bất mãn trong cựu
chiến binh và người thân của quân nhân tại ngũ tác động đến quân đội (chủ
yếu đội ngũ cán bộ trung, cao cấp).
Trên cơ sở khảo sát, đánh giá thực trạng, tác giả đã đề xuất một số giải
pháp cơ bản để củng cố vững chắc trận địa tư tưởng vô sản của quân đội trong
cuộc đấu tranh hệ tư tưởng hiện nay như: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với quân đội trên lĩnh vực tư tưởng và đấu tranh hệ tư tưởng; tiếp tục đổi
mới nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị trong
quân đội; tiếp tục đổi mới chính sách xã hội đối với quân đội và hậu phương
quân đội. Trong đó nổi lên phải tập trung nâng cao ý chí chiến đấu, năng lực
công tác tư tưởng của các tổ chức đảng và nâng cao trách nhiệm của cán bộ
chính trị, cơ quan chính trị các cấp.
Luận án tiến sĩ “Phê phán quan điểm sai trái về tư tưởng chính trị trên
mạng internet góp phần bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay”
của Trần Doãn Tiến [118]. Tác giả đã đánh giá khái quát tổng thể bức tranh
thực trạng việc phê phán các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch và
bọn cơ hội chính trị về tư tưởng chính trị trên mạng internet. Đồng thời, nêu
ra những ảnh hưởng tiêu cực về mặt xã hội của các quan điểm sai trái và làm
rõ những vấn đề đặt ra trong cuộc đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái
của các thế lực thù địch và bọn cơ hội chính trị về tư tưởng chính trị trên
mạng internet. Trên cơ sở đó, tác giả đề ra những giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả cuộc đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái của các thế lực thù
địch và bọn cơ hội chính trị về tư tưởng chính trị trên mạng internet trong bảo
vệ Đảng, chế độ XHCN ở nước ta hiện nay.


15
Luận án tiến sĩ Triết học “Phê phán quan điểm phủ nhận con đường đi

đắn, là sức mạnh để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN; phát triển
nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là tất yếu khách quan; vấn đề bảo
đảm dân chủ và nhân quyền trong điều kiện nước ta hiện nay trước những âm
mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.
Cuốn sách “Phê phán, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ
nền tảng tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam” của Ban Tuyên giáo Trung
ương [9]. Cuốn sách đã đưa ra các khái niệm thế nào là quan điểm sai trái, thù
địch? Tóm lược sự phát triển và khái quát hệ thống những quan điểm sai trái,
thù địch chủ yếu đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, CNXH ở nước ta. Đồng thời,
đánh giá những nét cơ bản và rút ra bài học về cuộc đấu tranh tư tưởng, lý
luận của các nước XHCN như Trung Quốc, các nước thuộc Liên Xô trước
đây, Cuba, Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên và trong phong trào cộng
sản, công nhân ở các nước tư bản phát triển từ năm 1991 đến nay.
Cuốn sách đã dự báo tình hình, phương hướng, đề xuất 10 nhóm giải
pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu, đấu tranh, phê phán các
quan điểm sai trái, thù địch, đó là: Nhóm giải pháp về tư tưởng, lý luận; nhóm
giải pháp về xây dựng Đảng; nhóm giải pháp trong lĩnh vực kinh tế; nhóm
giải pháp về văn hóa; nhóm giải pháp về an ninh - quốc phòng; nhóm giải
pháp đấu tranh trên các lĩnh vực nhạy cảm: dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn
giáo; nhóm giải pháp chống chiến tranh tâm lý; nhóm giải pháp về đối ngoại;
nhóm giải pháp về hành chính - pháp luật; nhóm giải pháp về đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ.
Cuốn sách “Phòng chống diễn biến hòa bình và “cách mạng màu” ở
Việt Nam” của Phạm Ngọc Hiền (Chủ biên) [62]. Nội dung của cuốn sách đã
phân tích, luận giải khá đầy đủ, toàn diện những hình thức, thủ đoạn mà chủ


17
nghĩa đế quốc và phản động quốc tế đã và đang thực hiện để chống phá cách
mạng XHCN từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai đến nay. Đồng thời, cuốn

hệ tư tưởng là cuộc đấu tranh phản ánh cuộc đấu tranh kinh tế, chính trị giữa
các giai cấp, nhưng đồng thời cuộc đấu tranh hệ tư tưởng cũng tác động trở lại
đối với các cuộc đấu tranh chính trị, kinh tế. Ngày nay, nói đấu tranh tư tưởng
trước hết là nói tới cuộc đấu tranh giữa hệ tư tưởng vô sản và hệ tư tưởng tư
sản với tất cả những hình thức biểu hiện tinh vi, tế nhị của nó.
Tác giả đã đề xuất 3 nhóm giải pháp thực hiện nhiệm vụ đấu tranh tư
tưởng hiện nay theo các lĩnh vực công tác tư tưởng, lĩnh vực xây dựng Đảng
và hệ thống chính trị, lĩnh vực đối ngoại và thông tin truyền thông đối ngoại.
Cuốn sách “Báo chí với công tác tuyên truyền, đấu tranh chống các
luận điệu sai trái” của Bộ Thông tin và Truyền thông [24]. Nội dung của
cuốn sách đã khẳng định và làm sáng tỏ những nhiệm vụ của báo chí trong
đấu tranh chống các luận điệu sai trái, nhận dạng các quan điểm sai trái về lý
luận; nhận dạng âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế
quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch chống phá ta trong thời
gian gần đây. Và khẳng định, cần tăng cường vai trò, hiệu quả của báo chí
trong tuyên truyền, đấu tranh chống lại các luận điểm sai trái, thù địch; rút ra
những kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên
truyền chống các luận điệu sai trái trên các phương tiện thông tin hiện nay.
Cuốn sách “Dân chủ, nhân quyền - Giá trị toàn cầu và đặc thù quốc
gia” do Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Nxb CTQG xuất bản [72].
Cuốn sách đã trình bày những vấn đề chung về dân chủ, nhân quyền, tư tưởng
Hồ Chí Minh về dân chủ, nhân quyền và đi sâu phân tích, phê phán, bác bỏ
những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch về vấn đề dân chủ, nhân


19
quyền. Cuốn sách đã khẳng định: Dân chủ, nhân quyền là những vấn đề mà các
thế lực thù địch đang mưu toan lợi dụng để chống phá sự nghiệp cách mạng
nước ta nhằm thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”. Do vậy, chúng ta phải
nhận dạng đúng và có những biện pháp linh hoạt, sáng tạo để đấu tranh, bác bỏ

điều kiện hiện nay, đấu tranh tư tưởng và đấu tranh lý luận đã và đang là vấn
đề nóng bỏng trong cuộc đấu tranh giữa CNXH và các thế lực chống đối
CNXH dưới mọi màu sắc.
Đánh giá thực trạng, rút ra nguyên nhân ưu điểm, khuyết điểm, tổng kết
những bài học kinh nghiệm, dự báo nhân tố tác động, xác định yêu cầu. Các
tác giả đã xác định bốn giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả đấu
tranh lý luận, đó là: Nâng cao nhận thức, xác định rõ trách nhiệm của các tổ
chức, lực lượng thực hiện nhiệm vụ đấu tranh lý luận; tăng cường lãnh đạo,
chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ đấu tranh lý luận; xác định đúng, trúng
nội dung và sử dụng có hiệu quả các hình thức, biện pháp đấu tranh lý luận; tổ
chức xây dựng lực lượng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đấu tranh lý luận; xây
dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường cơ sở, vật chất cho hoạt
động đấu tranh lý luận.


21
Dưới góc độ là các bài viết liên quan trực tiếp đến đấu tranh tư tưởng
có các bài tiêu biểu sau: “Về tính giai cấp của hệ tư tưởng và việc đấu tranh
bảo vệ trận địa tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong quân đội ta hiện nay” của
Nguyễn Văn Thế, đăng trong cuốn sách “Công tác tư tưởng, lý luận trong
quân đội trước tình hình mới” của Nxb QĐND phát hành năm 2003 [65]; “Về
cuộc đấu tranh tư tưởng trong tình hình mới” của Nguyễn Phú Trọng, đăng
trên Tạp chí Cộng sản, tháng 11 năm 2005 [127]; “Đấu tranh chống quan
điểm sai trái, thù địch” của Nguyễn Hồng Vinh, đăng trên Tạp chí Nghiên
cứu Lý luận, số (7) năm 2010 [129]; “Những vấn đề rút ra từ cuộc đấu tranh
tư tưởng, lý luận ở nước ta hiện nay” của Dương Văn Bóng, đăng trên Tạp chí
Lý luận chính trị tháng 3 năm 2011 [17]; “Cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận
giữa CNTB và CNXH trong bối cảnh thế giới và thời đại hiện nay” của
Đinh Thế Huynh, đăng trên Thông tin lý luận chính trị, tháng 6 năm 2011 [74];
“Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng chính trị hiện nay - Thực trạng và

viết trên đây có giá trị rất lớn đối với nâng cao nhận thức và cung cấp những
thông tin, luận cứ cho tác giả trong quá trình thực hiện luận án này.
2. Các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến năng lực đấu
tranh tư tưởng và nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng của giảng viên
lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội
Có nhiều công trình khoa học, luận án, sách, bài viết nghiên cứu liên
quan đến năng lực đấu tranh tư tưởng và nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng
của giảng viên lý luận chính trị ở các nhà trường quân đội. Tiêu biểu như:
Đề tài khoa học “Vai trò của đội ngũ cán bộ khoa học xã hội nhân văn ở
Học viện Chính trị quân sự trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận hiện nay”
do Vũ Quang Đạo (Chủ nhiệm) [58]. Đề tài cho rằng, đội ngũ cán bộ khoa học


23
xã hội nhân văn ở Học viện Chính trị quân sự có vai trò quan trọng, là lực
lượng đi đầu trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận của Đảng, của quân đội.
Đấu tranh tư tưởng, lý luận của đội ngũ cán bộ khoa học xã hội nhân văn ở Học
viện Chính trị quân sự gắn liền với giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, do
đó họ phải có năng lực tương ứng, năng lực đó được biểu hiện và có quan hệ
chặt chẽ với năng lực sư phạm, năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực tuyên
truyền giáo dục, thuyết phục trong thực tiễn đấu tranh tư tưởng, lý luận.
Sau khi đánh giá thực trạng phát huy vai trò đội ngũ cán bộ khoa học
xã hội nhân văn ở Học viện Chính trị quân sự trong cuộc đấu tranh tư tưởng,
lý luận; dự báo xu hướng ngày càng phát triển cả chiều rộng và chiều sâu của
cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận; đề tài đã xác định quan điểm chỉ đạo và đề
xuất những giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ khoa học xã
hội nhân văn ở Học viện Chính trị quân sự trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý
luận: Nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực hoạt động lý luận thức tiễn của
đội ngũ này; nắm vững nguyên tắc tính đảng, tính khoa học, xác định đúng
nội dung trọng điểm, có hình thức đấu tranh phong phú, phù hợp với từng vấn

(Chủ nhiệm) [13]. Sau khi làm rõ những vấn đề lý luận, đề tài đã khảo sát
đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân của hạn chế trong phát huy vai trò
của đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị trong đấu tranh tư tưởng, lý
luận hiện nay là do công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phát huy vai trò của
đội ngũ này trong đấu tranh tư tưởng, lý luận ở một số cấp ủy đảng, chỉ huy
các cấp còn thiếu sót cả trên phương diện nhận thức và tổ chức thực hiện; do
nhận thức và năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của một bộ phận giảng
viên chưa đáp ứng với những đòi hỏi ngày càng cao của cuộc đấu tranh tư
tưởng, lý luận; do các chủ thể chưa xây dựng được môi trường và điều kiện
thực sự thuận lợi để phát huy vai trò của đội ngũ này tích cực tham gia đấu
tranh tư tưởng, lý luận.
Trên cơ sở đó, đề tài đã đề ra các giải pháp để phát huy vai trò của đội
ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị trong đấu tranh tư tưởng, lý luận hiện
nay, đó là: Tạo sự chuyển biến sâu sắc về nhận thức, trách nhiệm của các tổ


25
chức, các lực lượng ở Học viện đối với việc phát huy vai trò của đội ngũ
giảng viên trong đấu tranh tư tưởng, lý luận; nâng cao hiệu quả đấu tranh tư
tưởng, lý luận của đội ngũ giảng viên; nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực
đấu tranh tư tưởng, lý luận cho đội ngũ giảng viên; xây dựng môi trường
thuận lợi và đổi mới, hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm tích cực hóa vai trò
đội ngũ giảng viên trong đấu tranh tư tưởng, lý luận.
Luận án tiến sĩ “Nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng - lý luận của
giảng viên khoa học xã hội ở các nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam
hiện nay” của Phạm Văn Thuần [116]. Tiếp cận dưới góc độ chuyên ngành
chủ nghĩa xã hội khoa học, tác giả cho rằng, năng lực đấu tranh tư tưởng - lý
luận của giảng viên khoa học xã hội là tổng hòa những khả năng phát hiện,
phê phán, ngăn chặn và khắc phục ảnh hưởng của những quan điểm, tư tưởng
thù địch, phản động, sai trái nhằm bảo vệ, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ