Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của HS trong giảng dạy Văn
bản lớp 6

I. Phần mở đầu:

I.1. Lí do chọn đề tài:

Trong công cuộc đổi mới đất nớc hiện nay,khi yếu tố con ngời đợc đặc biệt coi
trọng cùng với tiềm năng,trí tuệ và sức mạnh tinh thần của con ngời càng đợc phát
huy thì việc nâng cao hiệu quả giáo dục là đòi hỏi thờng xuyên,cũng là đòi hỏi cấp
thiết của công tác giáo dục.Vấn đề xã hội đặc biệt quan tâm hiện nay là việc đổi mới
phơng pháp dạy học trrong nhà trờng phổ thông. Vì xã hội càng phát triển, nền khoa
học công nghệ ngày càng tiên tiến thì phơng pháp dạy học trong nhà trờng phổ thông
cũng phải có sự đổi mới để con ngời trong tơng lai không chỉ làm chủ đợc bản thân
mà còn năng động trong cuộc sống, sáng tạo trong công tác, đem tài năng trí tuệ của
mình góp phần vào công cuộc xây dựng , bảo vệ đất nớc.
-Là giáo viên giảng dạy nhiều năm,tôi nhận thấy môn ngữ văn cũng nh các
môn học khác trong nhà trờng phổ thông,muốn đạt hiệu quả cao thì phải có sự đổi
mới phơng pháp dạy học,hớng đổi mới của Bộ giáo dục hiện nay là dựa trên nguyên
tắc: Lấy học sinh làm trung tâm của hoạt động dạy học, giáo viên đóng vai trò chỉ
đạo: tức là đổi mới theo xu hớng tích hợp và tích cực.
-Năm học2008-2009 là năm thứ 7 thực hiện việc chuyển đổi sách giáo khoa và
đổi mới phơng pháp giảng dạy ở trờng phổ thông.Đối với môn Ngữ văn thực ra đó là
sự kế thừa, phát triển các phơng pháp dạy học theo yêu cầu kết hợp ba phân môn để
tạo nên sức mạnh tổng hợp của bộ môn ngữ văn giúp học sinh biết phát huy sự sáng
tạo trong khám phá tìm hiểu và cảm thụ về tác phẩm, từ đó có khả năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn cuộc sống.Đó là điều mà mỗi giáo viên giảng dạy ngữ văn
đặc biệt quan tâm,đồng thời cũng là mục tiêu, yêu cầu của đất nớc trong giai đoạn
mới.Đặc biệt ở khu vực Mạo Khê-Đông Triều hiện nay,nơi có công nghiệp phát triển
mạnh mẽ, khoa học công nghệ phát triển với trình độ ngày càng cao,trình độ dân trí
ngày một tiến bộ trong khi đó học sinh càng lớn càng ngại học văn.Thực tế cho thấy,

I.4. Đóng góp về lí luận và thực tiễn:
*Về lí luận: Môn Ngữ văn với nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là cung cấp phơng tiệ để
học sinh có khả năng học tốt các môn học khác đồng thời bồi dỡng t tởng tình cảm
cho các em. Vì vậy nghiên cứu đề tài phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
học sinh trong giảng dạy phân môn văn học lớp 6 không chỉ góp phần giáo dục học
sinh có ý thức tự giác học tập, tạo hứng thú cho các em khi học tập nghiên cứu bộ
môn đồng thời phát huy những sáng tạo của các em trong việc khám phá, tìm hiểu
giá trị nội dung- nghệ thuật của tác phẩm, biết hớng tới t tởng tình cảm cao đẹp ( có
lòng nhân ái, có năng lực cảm thụ giá trị chân- thiện- mĩ) mà đề tài nghiên cứu trên
còn góp phần làm sáng rõ hiệu quả việc đổi mới phơng pháp dạy học theo quan điểm
tích hợp và tích cực của Bộ giáo dục và đào tạo.
* Về thực tiễn: Khu vực Mạo Khê-Đông Triều hiện nay là một trung tâm công
nghiệp, nơi có nền khoa học công nghệ phát triển mạnh, trình độ dân trí cao, đồng
thời đây cũng là khu vực diễn ra nhiều tệ nạn xã hội ảnh hởng trực tiếp đến việc học
tập và nhân cách của học sinh .do đó việc sử dụng đề tài phát huy tính tích cực chủ
động, sáng tạo của học sinh trong giảng dạy phân môn văn học 6 đã đáp ứng đợc
phần nào mục tiêu giáo dục của địa phơng cũng nh của ngành: các em tự giác học tập
tìm hiểu văn học trong chơng trình và qua hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, nh
vậy học sinh sẽ yêu thích say mê học văn hơn tất cả các trò chơi và hiện tợng khác.

II.Phần nội dung
II.1. Chơng 1: Tổng quan
Giáo viên:Nguyễn Thị Bẩy - THCS Nguyễn Đức Cảnh
2
Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của HS trong giảng dạy Văn
bản lớp 6
Năm học 2008-2009 là năm mà toàn ngành giáo dục thực hiện chủ đề Đẩy
mạnh ứng dụng công ngệ thông tin, đổi mới quản lí tài chính và xây dựng trờng học
thân thiện học sinh tích cực của Bộ giáo dục đào tạo. để góp phần tích cực thực
hiện nhiệm vụ năm học, đồng thời đáp ứng kịp thời đòi hỏi về đổi mới phơng pháp

lời học
* Kết quả khảo sát đầu năm học 2008-2009.
+ Điều tra khảo sát về tâm lí học sinh:
Lớp 6C tổng số 30 học sinh. -5 học sinh thích giờ văn học.
- 25 học sinh không thích giờ văn học.
Giáo viên:Nguyễn Thị Bẩy - THCS Nguyễn Đức Cảnh
3
Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của HS trong giảng dạy Văn
bản lớp 6
+ Khảo sát chất lợng môn ngữ văn lớp 6C.
Tổng số 30 học sinh.
-Loại giỏi: Không
-Loại khá: 2
-Loại TB: 8
-Loại yếu: 17
-Loại kém: 3
Với thực trạng trên, tôi đã khắc phục mọi khó khăn, phát huy những thuận
lợi để sử dụng việc đổi mới phơng pháp dạy học trong giờ Ngữ văn nói chung và giờ
văn học nói riêng để từ đó các em phát huy đợc sự tích cực,sáng tạo của mình mà
tiếp thu kiến thức một cách dề dàng nhất.

II.2.2.Nội dung và các biện pháp tiến hành đề tàiphát huy
tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh trong giảng
dạy phân môn văn học 6
Giảng dạy môn văn học truyền thống trớc đây thầy đóng vai trò chủ động, tích
cực trong giờ học chủ yếu thầy giảng thuyết trình, trò chủ động nghe, ghi chép và
ghi nhớ một cách máy móc: Đối với phơng pháp này hệ thống câu hỏi không theo
cấp độ mà gần nh theo mẫu sẵn nên trò ít đợc phát huy sự suy nghĩ độc lậứáng tạo
của chính mình . Tronh giảng dạy thầy ít chú ý đến tình huốngcó vấn đề, đặc biệt
thày giảng giải để học sinh tiếp nhận kiến thức theo từng bài của các phân môn riêng

đề( Định hớng kiến thức tiết 2), sau đó kết hợp các phơng pháp để hớng dẫn học sinh
khám phá tìm hiểu. Đặc biệt tôi coi trọng việc tích hợp kiến thức về truyện cổ tích
có liên quan đến bài giảng để giúp học sinh cảm nhận, biết đợc các yếu tố nghệ
thuật,tác dụng của nghệ thuật và giá trị nội dung của tác phẩm mà trọng tâm là hình
ảnh Mã Lơng( một em bé mồ côi nghèo khổ nhng có lòng kiên trì học tập, có khả
năng tuyệt vời, Mã Lơng đem tài năng của mình giúp đỡ ngời nghèo khổ và trừng trị
kẻ giàu có độc ác, tham lam).
Từ giá trị nội dung, nghệ thuật của một truyện cổ tích Trung Quốc học sinh
biết khái quát, biết so sánh, liên hệ với đặc điểm câu truyện cổ tích Việt Nam: từ
nhân vật, nội dung đến mơ ớc về chiến thắng cuối cùng của công lí. Đặc biệt các em
biết đồng cảm với hoàn cảnh của Mã Lơng, biết khâm phục hành động của Mã Lơng
trong việc tự học tập, rèn luyện và đấu tranh chống áp bức bất công.
Nội Dung Phơng pháp và tiến trình dạy tiết 2
bài Cây bút thần.
*B ớc 1 : Giáo viên kiểm tra bài cũ và định hớng (Nêu vấn đề tiết học)
? Trong phần tìm hiểu bài ở Tiết 1-Theo em chi tiết nào là kì lạ hấp dẫn? Tại sao?
HS trả lời:
- Chi tiết kì lạ hấp dẫn nhất là việc (cụ già tóc bạc ban thởng cây bút thần cho Mã L-
ơng).
-Vì đó là hình ảnh tợng trng cho kết quả khổ học thành tài của Mã Lơng. Phần thởng
đó xứng đáng dành cho cậu bé thông minh , cần cù, giàu nghị


Giáo viên nhận xét và nêu vấn đề Tiết 2:
Mã Lơng từ một cậu bé mồ côi nghèo khổ nhng kiên trì học tập, rèn luyện
đã trở thành ngời có tài năng tuyệt vời. Vậy khi Mã Lơng đã có cây bút
thần trong tay em sẽ làm gì? và hành động đó có ý nghĩa ra sao? Cô cùng các em tìm
hiểu tiếp.
*B ớc 2 : Giáo viên hớng dẫn học sinh tìm hiểu bài:
-Giáo viên gọi học sinh đọc từ (Mã Lơng lấy bút ra vẽ

? Ngoài việcgiúp đỡ ngời nghèo, Mã Lơng còn dùng cây bút để làm gì.
- Để đối phó và chống lại các thế lực thống trị.
3.Mã Lơng với điạ chủ và vua.
? Khi biết Mã Lơng có bút thần, tên địa chủ đã có hành động gì với Mã lơng và cử
chỉ của Mã Lơng đối với hắn nh thế nào.
-Tên địa chủ bắt em vẽ theo ý hắn - Mã Lơng không vẽ .
-Hắn nhốt em vào chuồng ngựa để em phải chịu đói rét- Mã Lơng vẽ lò sởi, bánh
mì ,vẽ thang để trèo, vẽ ngựa để chạy trốn.
-Tên địa chủ đuổi theo, hắn vung dao sáng loáng định giết Mã Lơng- em vẽ cung tên
bắn chết hắn.

Thảo luận theo bàn.
? Tên địa chủ là ngời nh thế nào? Tại sao Mã Lơng lại giết hắn.
- Có nhiều phơng án trả lời song chủ yếu là các ý sau:
+ Đại diện nhóm 1trả lời:
-Tên địa chủ là kẻ tham lam, độc ác nên
Mã Lơng không giết hắn thì hắn cũng giết em.
+ đại diện nhóm 2 trả lời:
-Tên địa chủ tham lam, độc ác, định giết Mã
Lơng nên em giết hắn để tự vệ.
Giáo viên:Nguyễn Thị Bẩy - THCS Nguyễn Đức Cảnh
6