Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
Tuần 1
Tiết 1
Cổng trờng mở ra
Lý lan
Ngày soạn: 27/8/06 Ngày dạy:30/8/06
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh cảm nhận và thấm thĩa những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng
của cha mẹ đối với con cái. Thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời
mỗi con ngời.
2. Rèn kỹ năng tìm hiểu cảm nhận thể loại văn biểu cảm
II - Chuẩn bị
- Tranh ảnh quang cảnh ngày khai trờng
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV hớng dẫn đọc: Giọng dịu dàng,
chậm rãi, tình cảm, đôi lúc nh thì
thầm
- 2 hs đọc bài, gv nhận xét
GV giải thích từ khó
? Em đã học và đã biết các thể loại
tự sự, miêu tả nhng văn bản này có
gì khác những thể loại đã học, theo
em văn bản này thuộc thể loại gì?
- GV nhận xét phần thảo luận của
hs
I/ Đọc và tìm hiểu thể loại
+ Bận tâm, Hóa hức, lo lắng, can đảm...

của ngời mẹ đối với con. Cảm xúc trớc ngày
con vào lớp 1.
+ Đọan 1: ....đến "thế giới mà mẹ bớc vào"
+ Đoạn 2: còn lại
- Ngôi thứ nhất
1/ Tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc
ngày khai trờng cua rcon
- Ngời mẹ không ngủ đợc
- Suốt đêm mẹ đã hồi hộp bồn chồn, trằn trọc
không ngủ đợc vì mẹ vô cùng thơng con, lo
lắng cho con.
- Giúp con chuẩn bị quần áo giầy dép, đồ
dùng học tập....
- Thể hiện nỗi lòng yêu thơng con cua rmẹ, lo
lắng chăm chút cho con
+ Tâm trạng: - Có gì đó khác thờng
- Không tạp trung đợc vào việc
gì cả
- Không định làm những việc
ấy tối nay
-> Mẹ đạng phân tâm, xúc động, trớc một sự
kiện lớn trong đời con, bao nhiêu suy nghĩ
của mẹ đều đang hớng về con
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
2
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Mẹ nhớ về tuổi thơ của mình nh
thế nào? Trong tâm trạng ra sao?
? Em có suy nghĩ gì về tâm trạng

liên tởng ấy, mẹ cũng mong sao ở nớc mình
cũng sẽ nh vậy. Ngày khai trờng sẽ là ngày
hội của không chỉ lớp trẻ mà còn là ngày mọi
ngời, mọi ngày thể hiện sự quan tâm đến sự
nghiệp giáo dục. Mẹ tin yêu và kỳ vọng vào
con.
- Câu cầu khiến mạng tính động viên, khích
lệ con: "Đi đi con, hãy can đảm.......thế giới
kì diệu sẽ mở ra"
- Đó là mong muốn và mơ ớc của ngời mẹ.
Thể hiện vai trò to lớn của nhà trờng đối với
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
3
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ nh
thế nào?
? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ
kể chuyện?
? Lối văn, lời văn mạng đặc điểm
gì?
? Qua văn bản này em hiểu thêm gì
vềt tình cảm của ngời mẹ đối với
con?
mỗi con ngời.
III/ Tổng kết
1/ Nghệ thuật
- Độc thoại nội tâm, miêu tả tâm trạng nhân
vật. Nhân vật nói về những suy nghĩ và tâm
trạng của mình

2. Hiểu cách giáo dục nghiêm khắc mà nhẹ nhàng của ngời cha nhng rất hiệu quả
3. Rèn kỹ năng đọc và cảm nhận văn xuôi biểu cảm, giáo dục tình cảm mẹ - con
II - Chuẩn bị
- Một số bài thơ, bài hát ca ngơị công lao của mẹ
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Qua những biểu hiện tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng của
con, em hãy nói về tình cảm yêu thơng cua rmẹ dành cho con?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV lựa chọn cách vào bài
+ Đã lần nào em phạm lỗi với cha
mẹ hay cha
+ Thái độ, tình cảm của cha mẹ khi
ấy ra sao
+ Em có ân hận không
? Nêu tóm tắt về tác giả, tác phẩm?
I/ Giới thiệu bài, giới thiệu tác giả
1/ Giới thiệu bài
- HS thảo luận đê rtrả lời
2/ Tác giả - tác phẩm
- A-mi-xi (1846 - 1908) nhà văn I-ta-li-a, tác
giả của nhiều tập truyện ngắn, tập sách. Tác
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
5
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
GV hớng dẫn đọc: Giọn đọc thể
hiện tình cảm sâu sắc, tha thiết nh-

cha viết gửi cho mình.
- Vì đã không phải với mẹ lúc cô giáo đến
thăm
- Để cảnh cáo con, có thái độ nghiêm khắc
đối với con, ngay sau khi cậu bé mắc lỗi ngời
cha đã không sử dụng hình phạt nghiêm khắc
mà chủ động viết th để tác động đến nhận
thức, tình cảm, cảm xúc của con nhng cũng
không thiếu sự nghiêm khắc. Đây là một cách
giáo dục có hiệu quả
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
6
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
bố em sẽ có thái độ nh thế nào?
? Tâm trạng của ngời cha trớc lỗi
lầm của con?
? Tâm trạng ấy đợc so sánh bằng
hình ảnh nào?
? Tác dụng của biện pháp so sánh
ấy?
? Vì đâu mà ngời cha có tâm trạng
đau đớn nh vậy?
? Những chi tiết nào thể hiện tình
cảm yêu thơng, sự hi sinh lớn lao
của mẹ dành cho con?
? Từ đó ông đã nhắc nhở gì?
? Tìm các câu ca dao, bài hát ca
- HS bộc lộ
- Ngời cha đã vô cùng đau đớn và bực bội.

ngợi tình cảm , sự hi sinh của mẹ
dành cho con?
? Ngời cha đã hình dung ra trong
suốt cuộc đời con ngời mẹ đóng
vai trò nh thế nào?
? Từ đó ông đã có yêu cầu gì?
? Ông yêu cầu con phải nhận lỗi
nh thế nào?
? Nhận xét về thái độ trong lời yêu
cầu của ngời cha?
? Tất cả những lời nói của cha đã
làm cho nhân vật "Tôi" - Chú bé có
tâm trạng nh thế nào?
? Tác giả đã sử dụng thể loại văn
bản nào? có tác dụng gì?
? Nhận xét về giọng văn và ngôn
ngữ trong văn bản?
? Khăc họa về hình ảnh ngời mẹ
nh thế nào? Qua đó để lại cho em
cảm xúc gì?
- Thời thơ ấu, lúc ốm đau ngời mẹ có thể hi
sinh tất cả, có thể chịu đựng để nuôi con, để
cứu con. Khi khôn lớn trởng thành mẹ vẫn là
ngời che chở, là chỗ dựa tinh thần, là nguồn
an ủi của con
- Không đợc tái phạm
- Thành khẩn xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ tha lỗi
(Cầu xin mẹ hôn con)
- Ngời cha yêu cầu con dứt khoát và nghiêm
khắc nh một mệnh lệnh

...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
.............................................................................................................
Tiết 3
Từ ghép
Ngày soạn: 27/8/06 Ngày dạy:7/9/06
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu đợc cấu tạo của 2 loại từ ghép: Chính phụ và đẳng lập. Cơ chế
tạo nghĩa, phân loại và đặc điểm của 2 loại từ ghép này.
2. Rèn kỹ năng tìm từ ghép trong các văn bản đã học. Sử dụng hợp lý và chính xác
các loại từ ghép
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? ở các lớp dới chunngs ta đã học về từ ghép, hãy cho biêt snhững từ có đặc điểm nh
thế nào thì gọi là từ ghép?
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
9
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
GV treo bảng phụ
Cho các từ sau:
- Máy cày, máy xay lúa
- Quần áo, sách vở

* Từ ghép chính phụ là từ ghép có tiếng chính
và tiếng phụ bổ sung cho tiếng chính. Tiếng
chính đứng trớc, tiếng phụ đứng sau.
VD: Bà ngoại, bà nội
- Thơm phức, thơm lừng...
* Từ ghép đẳng lập: các tiếng bình đẳng về
mặt ngữ pháp
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
10
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong các từ "máy cày" với từ ghép
"máy cày"?
? So sánh nghĩa của các yếu tố
trong từ "sách vở"?
? Nhận xét gì về nghĩa của từ ghép
chính phụ và nghĩa của từ ghép
đẳng lập?
Bài tập 1/15
Sắp xếp các từ ghép sau thành hai
loại
Bài tập 2/15
điền thêm tiếng để tạo ra từ ghép
chính phụ
VD: Sách vở, nhà cửa, cây cỏ....
II/ Nghĩa của từ ghép
- Máy: chỉ chung
- Cày: hoạt động lật đất
-> Máy cày: động cơ dùng vào việc cày đất

...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
.............................................................................................................
Tiết 4
Liên kết trong văn bản
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu khái niệm về tính lien kết, đặc điểm liên kết trong văn bản.
Phân biệt đợc liên kết về hình thức và liên kết về nội dung
2. Rèn kỹ năng tạo tình liên kết cho văn bản khi tạo lập văn bản
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Nêu đặ điểm và nghĩa của hai loại từ ghép? Cho ví dụ?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
HS đọc đoạn văn
? Trong đọan văn trên có câu nào
sai ngữ pháp không?
I. Liên kết và phơng tiện liên kết trong văn
bản
1. Tính liên kết trong văn bản
a. đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi
- Các câu văn đều có cấu tạo ngữ pháp hoàn
chỉnh, không sai
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
12

trong văn bản
+ Liên kết là tính chất mà nhờ nó những câu
văn đúng ngữ pháp dặt cạnh nhau mới tạo
thành văn bản. Giúp văn bản liền mạch, thống
nhất và dễ hiểu
+ Ghi nhớ: sgk/17
2. Phơng tiện liên kết trong văn bản
- Các câu trong đoạn trích không có cùng nội
dung, mỗi câu đề cập đến một vấn đề, ghép
các câu lại thành những vấn đề khác nhau.
- hs làm bài
- So với văn bản gốc, cả ba câu đều sai và
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
13
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Nếu tách các câu ra em có hiểu
đợc không?
? Vai trò của các từ thiếu ấy là gì?
? Vậy để liên kết văn bản phải cần
có những phơng tiện nào?
Bài tập 1/18
Sắp xếp các câu theo thứ tự hợp lý
để đọan văn trên có tính liên kết
Bài tập 2/19
Các câu đã có tính liên kết cha?
Tại sao?
thiếu các từ nối
Câu 2 thiếu cụm từ: còn bây giờ
Câu 3 từ "con" chép thành "đứa trẻ"

Cuộc chia tay của những con búp bê
Khánh Hoài
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu đợc tình cảm anh em sâu nặng, nỗi bất hạnh của những đứa
trẻ có hoàn cảnh gia đình li tán.
2. Cảm thơng, chia sẻ với những ngời không may mắn rơi vào hoàn cảnh đáng th-
ơng. Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái.
3. Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít. Cảm thụ nghệ thuật kể chuyện
tự nhiên
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Nêu những cảm xúc của em về tình cảm của ngời mẹ sau khi học xong văn bản
"Mẹ tôi"?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
? Văn bản này do ai sáng tác?
? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh
nào?
I. Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và hớng dẫn
đọc, tóm tắt
1. Tác giả, tác phẩm
- Khánh Hoài
- Đây là truyện ngắn đoạt giải nhf trong cuộc
thi viết " Thơ văn viết về quyền trẻ em" do tổ
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
15

chứng kiến các diễn biến. Tạo giọng nhẹ
nhàng, dễ bộc lộ cảm xúc.
- Ngôi thứ nhất là ngời em (Thủy), hoặc ngôi
thứ ba (ngời khác kể)
+ Các chi tiết chính cần có:
- Tâm trạng và tình cảm của hai anh em trong
đêm trớc lúc chia tay
- Nhớ lại nhứng kỉ niệm đã qua
- Thành đa Thủy đến lớp chia tay bạn bè và
cô giáo
- Hai anh em chia tay nhau bất ngờ
+ Các từ: Ráo hoảnh, nức nở
- Bố mẹ li hôn, hai anh em Thành và Thủy
phải chia tay nhau dù không hề muốn
- Mặc dù tên văn bản là "cuộc chia tay của
những con búp bê" nhng nội dung văn bản lại
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
16
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Có những sự kiện nào đợc kể
trong truyện? Hãy xác định các
đoạn văn tơng ứng?
? Bức tranh trong sgk minh họa
cho sự việc nào?
? Búp bê có ý nghĩa ra sao trong
cuộc sống của anh em Thành và
Thủy?
? Vì sao 2 em phải chia búp bê?
? Hình ảnh Thành và Thủy khi ng-

+ Thành:
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
17
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Tác giả đã sử dụng biẹn pháp gì
khi miêu tả chi tiết này?
? Nhận xét về tâm trạng của nhân
vật?
? Cuộc chia búp bê diến ra nh thế
nào?
? Tâm trạng của Thủy thay đổi nh
thế nào? Tìm những từ ngữ cho
thấy điều đó?
? Thể hiện sự quan sát, miêu tả tâm
lý nhân vật nh thế nào?
? Hình ảnh hai con búp bê mang ý
nghĩa gì?
?
Nhng vì sao Thành và Thủy không
thể đem chia búp bê đợc?
- cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
- nớc mắt cứ tuôn ra nh suối, ớt đầm cả gối và
hai cánh tay áo
+ Tâm trạng đau đớn, buồn khổ xót xa trong
nỗi bất lực
+ Thành: lấy hai con búp bê từ trong tủ đặt ra
hai phía
+ Thủy: tru tréo lên, gianạ dữ
+ Thành: đặt con Vệ sĩ cạnh con Em nhỏ

...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
.............................................................................................................
Tiết 6
Cuộc chia tay của những con búp bê
Ngày soạn: Ngày dạy:
I - Mục đích yêu cầu
1. Giúp học sinh hiểu đợc tình cảm anh em sâu nặng, nỗi bất hạnh của những đứa
trẻ có hoàn cảnh gia đình li tán.
2. Cảm thơng, chia sẻ với những ngời không may mắn rơi vào hoàn cảnh đáng th-
ơng. Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái.
3. Rèn kỹ năng đọc, kể chuyện theo ngôi kể 1 số ít. Cảm thụ nghệ thuật kể chuyện
tự nhiên
II - Chuẩn bị
III - Tiến trình lên lớp
A - ổn định tổ chức:
B - Kiểm tra bài cũ:
? Búp bê tợng trng cho hình ảnh nào? Tại sao chúng phải chia tay?
C - Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
II. Tìm hiểu văn bản
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
19
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Cuộc chia tay diễn ra ở đâu,
trong hoàn cảnh nào?
? Tại sao khi đến trờng và gặp lại
các bạn trong lớp Thủy lại khóc

-> Thể hiện tình cảm bạn bè, tình cảm cô trò
đầm ấm, trong sáng
+ Cô giáo tái mặt, nớc mắt giàn dụa còn các
bạn khóc mỗi lúc một to hơn
- Diến tả sự ngạc nhiên, bất ngờ, đau xót cho
hoàn cảnh của Thủy và trong đó còn ẩn chứa
nỗi oán ghét sự li tán gia đình
+ Học sinh nêu cảm nhận
- Kinh ngạc thấy mọi ngờivẫn đi lại bình th-
ờng, nắng vẫn vàng ơm trùm lên cảnh vật
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
20
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Tại sao Thành lại có cảm nhận
nh vậy?
? Nếu là em đợc chứng kiến cảnh
chia tay ấy em có cảm xúc gì?
? Sự kiện nào diễn ra khi Thành và
Thủy về đến nhà?
? Hình ảnh của Thủy hiện ra qua
những chi tiết nào khi chứng kiến
giờ phút chia xa?
? Qua những chi tiết ấy em hiểu gì
về Thủy?
? Lời nhắn của Thủy cho Thành thể
hiện ý gì?
? Em sẽ tán thành ý kiến nào?
? Cảm xúc của hai em khi chứng
kiến cảnh chia tay của hai bạn?

21
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
? Em học tập đợc gì từ cách kể
chuyện của tác giả?
? Văn bản kể về những cuộc chia
tay, theo em những cuộc chia tay
ấy có bình thờng hkông?
? Tác giả muốn gửi thông điệp gì
qua câu chuyện này?
? Theo em có cách nào tránh đợc
nỗi đau của Thành và Thủy không?
- Cách kể chuyện bằng ngôi thứ nhất số ít,
chân thật và cảm động
- Các trình tự sự việc đợc kể phù hợp với diễn
biến tâm lý của trẻ em
2. Nội dung
- Không bình thờng, những ngời tham gia vào
cuộc chia tay không có lỗi và đó là những
cuộc chia tay không đnág có
- Không thể đẩy trẻ em vào hoàn cảnh bất
hạnh, chia lìa. Hãy chăm lo và bảo vệ hạnh
phúc của trẻ em
- Bố mẹ Thành và Thủy không chia tay nhau,
gia đình hạnh phúc, đoàn tụ
D - Củng cố:
E - Hớng dẫn học bài:
IV/ Rút kinh nghiệm
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

- Tên đơn
- Nơi gửi đơn (GV chủ nhiệm)
- Ngời làm đơn
- Lí do gửi đơn
- Lời hứa
- Lời cảm ơn
- Ký tên
+ Khi đảo trật tự lá đơn sẽ khó đợc chấp nhận
vì không đảm bảo trình tự và trình bày đúng
Bùi Thanh Gòn- GV trờng THCS Tân Vịnh- Huyện lộc Hà- TP
Hà Tĩnh
23
Giáo án Ngữ văn 7 - Năm học 2006 - 2007
thế nào? Liệu lá đơn có đợc chấp
nhận không?
? Vậy bố cục trong văn bản là gì?
+ Đọc hai câu chuyện và trả lời câu
hỏi
? So sánh hai văn bản trên với văn
bản trong sách giáo khoa em đã
học thì có gì khác nhau không?
? Theo em cần phải sửa nh thế
nào?
sự việc
-> Khi tạo văn bản, việc sắp xếp trật tự sự
việc cần hpải tuân thủ theo một trình tự hợp lí
để tạo ra tính liên kết trong văn bản
+ Bố cục trong văn bản là sự bố trí, sắp xếp
các phần, các đoạn theo trình tự, một hệ
thống rành mạch hợp lí. Bố cục trong văn bản

văn bản, em có nhận ra không? Vì
sao?
? Em có nhận xét gì về bố cục của
các phần trong văn bản?
Bài tập 2/30
Ghi lại bố cục của truyện "Cuộc
chia tay của những con búp bê"
?
Nhận xét về bố cục vừa tìm đợc
Bài tập 3/30
Xếp lại theo trình tự
+ Ghi nhớ: sgk/30
3. Các phần của bố cục
- Gồm 3 phần:
+ Mở bài: Tả khái quát
+ Thân bài: Tả chi tiết
+ Kết bài: Tóm tắt về đối tợng và cảm nghĩ
khái quát
-> Mỗi phần có một đặc điểm, nhiệm vụ
riêng biệt dó đó có thể dễ dàng nhận ra đặc
điểm từng phần.
+ Văn bản thờng đợc xây dựng theo bố cục
ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài
II. Luyện tập
+ Mẹ bảo phải chia đồ chơi
+ Hai anh em chia đồ chơi
+ Hai anh em đến trờng chia tay thầy cô và
bạn bè
+ Hai anh em chia tay nhau
- Bố cục hợp lý theo trình tự thời gian diến ra