ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ VĂN TOÀN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA DÂN
TỘC
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HÀ VĂN TOÀN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA DÂN
TỘC
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

Tác giả xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Phòng Giáo dục & đào tạo
huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và các em học
sinh các trường THCS trên địa bàn huyện đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi
có được những thông tin bổ ích phục vụ quá trình nghiên cứu.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu xong luận văn
không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả mong tiếp tục nhận được ý kiến góp
ý của các thầy cô giáo cùng các đồng nghiệp.
Thái Nguyên, tháng 11 năm 2019
Học viên
Hà Văn Toàn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT ...........................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................v
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài ..............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................2
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................3
5. Giả thuyết khoa học .........................................................................................3
6. Phạm vi nghiên cứu .........................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu: ................................................................................3
8. Cấu trúc luận văn .............................................................................................4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA DÂN TỘC CHO HỌC
SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ ..................................................................5

hóa dân tộc cho học sinh trường trung học cơ sở....................................23
1.5.1. Yếu tố chủ quan.......................................................................................23
1.5.2. Yếu tố khách quan ...................................................................................24
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA DÂN TỘC CHO HỌC SINH
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH
LÀO CAI ................................................................................................28
2.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Văn Bàn,
tỉnh Lào Cai .............................................................................................28
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, địa lý của huyện Văn Bàn........................................28
2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội của huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai .................28
2.1.3. Tình hình phát triển giáo dục trung học cơ sở của huyện .......................30
2.2. Thực trạng hoạt động giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho
học sinh các trường trung học cơ sở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai .......31
2.2.1. Khát quát về khảo sát thực trạng .............................................................31
2.2.2. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh về hoạt
động giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh các trường
trung học cơ sở.............................................................................31
2.2.3. Thực trạng nội dung giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học


sinh các trường THCS huyện Văn Bàn ...................................................36


2.2.4. Thực trạng về thái độ, hành vi của học sinh các trường THCS
huyện Văn Bàn đối với việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn
hóa dân tộc ..............................................................................................37
2.2.5. Thực trạng các phương pháp giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc
cho học sinh các trường THCS huyện Văn Bàn .....................................40
2.2.6. Thực trạng các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống


Biện pháp xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống văn hóa dân
tộc cho học sinh các trường THCS huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai .........59
3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống văn hóa dân
tộc cho học sinh phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường và
đặc điểm học sinh địa phương.................................................................59
3.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức về giáo dục
truyền thống văn hóa dân tộc cho đội ngũ giáo viên và học sinh ...........61
3.2.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo đa dạng hóa các phương pháp, hình thức giáo
dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh ......................................65
3.2.4. Xây dựng, phát triển môi trường sư phạm lành mạnh, thực hiện tốt
công tác giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh ................71
3.2.5. Tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong việc tổ chức các
hoạt động giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh .............74
3.2.6. Chỉ đạo tăng cường cơ sở vật chất tài liệu phục vụ hoạt động giáo
dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh các trường THCS
huyện
Văn Bàn ...................................................................................................77
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp..............................................................79
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp..........80
3.4.1. Đối tượng khảo nghiệm...........................................................................80
3.4.2. Cách thức tiến hành khảo nghiệm.............................................................80
3.4.3. Mục đích khảo nghiệm ............................................................................80
3.4.5. Nội dung khảo sát ....................................................................................80
Tiểu kết chương 3 ..............................................................................................86
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................87
1. Kết luận..........................................................................................................87
2. Khuyến nghị...................................................................................................88
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................91
PHỤ LỤC


Bảng 2.2.
33

Nhận thức của học sinh về giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc ...

Bảng 2.3.

Đánh giá của CBQL, GV về mức độ cần thiết của các nội dung
giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh các trường
THCS huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.............................................36

Bảng 2.4.

Mức độ sử dụng những phương pháp để giáo dục truyền thống
văn hóa dân tộc cho học sinh THCS .............................................40

Bảng 2.5.

Các trường THCS đã giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc
cho học sinh thông qua các hình thức chủ yếu..............................41

Bảng 2.6.

Tình trạng xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống văn hóa
dân tộc cho học sinh các trường THCS huyện Văn Bàn...............43

Bảng 2.7.

Các lực lượng phối hợp tham gia tổ chức các hoạt động Giáo



MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc là vấn đề sống còn
của mỗi quốc gia, là vấn đề tồn tại hay không tồn tại của từng dân tộc. Giá trị
truyền thống văn hóa của các dân tộc là những vấn đề căn cốt nhất, nền tảng
nhất để làm nên nét riêng của mỗi dân tộc, tạo nên sự khác biệt giữa các dân
tộc. Năm 1998, Nghị quyết TƯ 5 (khoá VIII), Nghị quyết chuyên đề về "Xây
dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc", khẳng định vai
trò của văn hóa trong tiến trình lịch sử dân tộc, tương lai đất nước. Năm 2014,
Ban chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết Trung ương 9 (khóa XI)
“Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát
triển bền vững đất nước” góp phần bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào
dân tộc, đạo đức, lối sống và nhân cách của con người Việt Nam trong thời kỳ
mới. Đại hội lần thứ XII của Đảng đã nêu tư tưởng chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp
chủ yếu về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc
tế. Chính phủ đã ban hành các văn bản về thực hiện Nghị quyết của Đảng trong
việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh có ý nghĩa vô cùng
quan trọng trong nội dung giáo dục của các nhà trường, góp phần giúp các em
được phát triển toàn diện, là nền tảng không thể thiếu để bước vào cuộc sống.
Các trường phổ thông trên địa bàn huyện Văn Bàn thực hiện sứ mệnh
của mình là giảng dạy chương trình phổ thông từ tiểu học đến Trung học phổ
thông cho con em các dân tộc trong huyện, đào tạo cán bộ nguồn cho địa
phương. Ngoài việc dạy các kiến thức khoa học, các trường còn phải quan tâm
đến giáo dục toàn diện cho học sinh. Đặc biệt là giáo dục truyền thống văn hóa
dân tộc. Là một huyện có 11 dân tộc cùng sinh sống trong đó dân tộc thiểu số
chiếm trên 80% dân số, dân tộc Tày chiếm trên 50%; mỗi dân tộc đều có bản

học sinh trong các trường Tung học cơ sở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.


4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể: Giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh trường
trung học cơ sở.
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống văn
hóa dân tộc cho học sinh các trường trung học cơ sở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào
Cai.
5. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng được các biện pháp quản lí hoạt động giáo dục truyền
thống văn hóa dân tộc cho học sinh trong các trường trung học cơ sở huyện
Văn Bàn, tỉnh Lào Cai có tính khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn, và
đặc điểm tâm lý học sinh trung học cơ sở thì sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục
truyền thống văn hóa dân tộc cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện học sinh.
6. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp giáo dục truyền thống văn hóa
dân tộc cho học sinh của Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở thuộc huyện
Văn Bàn, tỉnh Lào Cai.
Số liệu khảo sát lấy từ năm 2015 đến nay.
Đối tượng khảo sát gồm: 80 cán bộ quản lý, 100 giáo viên, 150 học sinh
của 10 trường trung học cơ sở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai gồm các trường:
Trung học cơ sở Khánh Yên Thượng, Trung học cơ sở Khánh Yên Trung,
Trung học cơ sở Khánh Yên Hạ, Trung học cơ sở Chiềng Ken, Trung học cơ sở
Liêm Phú, Trung học cơ sở Làng Giàng, Trung học cơ sở Dương Quỳ, Trung
học cơ sở Thẳm Dương, Trung học cơ sở Nậm Xé, Trung học cơ sở Hòa Mạc.
7. Phương pháp nghiên cứu:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, khái



Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA DÂN TỘC CHO
HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Lịch sử đã chứng minh, trải quan mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước,
dân tộc Việt Nam đã luôn đoàn kết trong đấu tranh cũng như trong lao động sản
xuất. Là quốc gia có nhiều dân tộc (theo nghĩa hẹp) cùng sinh sống, mỗi dân
tộc đều có nét văn hóa riêng trong nền văn hóa của dân tộc Việt Nam. Văn hoá
của dân tộc Việt Nam hiện nay gồm có văn hoá truyền thống và văn hóa hiện
đại. Văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam, giống như văn hoá truyền
thống của các dân tộc khác, đều có một số yếu tích cực và một số yếu tố tiêu
cực trước yêu cầu phát triển mới của xã hội hiện nay.
Vào những thập niên đầu của thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người
đầu tiên khi truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam đã kết hợp một
cách đúng đắn, sáng tạo giữa tinh hóa phương Đông và phương Tây, giữa sức
mạnh của dân tộc và sức mạnh thời đại. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách
mạng Việt Nam, Người đã rất nhiều lần nhấn mạnh việc giáo dục, bảo tồn và
phát triển các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Việt Nam. Tư tưởng ấy được
thể hiện rất rõ trong các văn kiện của Đảng như: Báo cáo chính trị tại Đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam, Người đã chỉ rõ
những mục tiêu cơ bản mà cách mạng Việt Nam cần phải đạt được trong lĩnh
vực văn hóa là: Phải triệt để tẩy trừ mọi di tích thuộc địa và ảnh hưởng nô dịch
của văn hóa đế quốc, đồng thời phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn
hóa dân tộc và hấp thụ những cái mới của văn hóa tiến bộ thế giới để xây dựng
một nền văn hóa Việt Nam có tính dân tộc, khoa học và đại chúng. Chủ trương
trên thể hiện rõ quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giá trị văn hóa dân
tộc. Người cho rằng càng thấm nhuần Chủ nghĩa Mác - Lênin bao nhiêu thì



luyện rèn những phẩm chất cần thiết cho một tương lai tươi sáng. Hồ Chí Minh
nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong chế độ mới: "Cốt nhất là phải dạy học
trò biết yêu nước, thương nòi, phải dạy cho họ ý chí tự lập tự cường, quyết
không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ.
Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước (từ năm 1986), nhất là những năm
gần đây có nhiều công trình, đề tài khoa học, hội thảo khoa học về lĩnh vực văn
hóa đã được công bố và có liên quan đến đề tài này với nhiều góc độ khác
nhau. Tác giả Trần Văn Giàu với “Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc
Việt Nam” nói về những giá trị văn hóa tinh thần của người Việt Nam đó là
lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần bất khuất, ý chí độc lập và tự cường, lòng
yêu thương độ lượng, sống có tình nghĩa, cần cù sáng tạo, tiết kiệm, tôn sư
trọng đạo [10, tr.100]...; tác giả Phan Huy Lê - Vũ Minh Giang với “Các giá trị
truyền thống và con người Việt Nam hiện nay” đã nghiên cứu về truyền thống
và những cơ sở tạo nên truyền thống Việt Nam; cái chung và cái riêng trong
truyền thống văn hóa của các cộng đồng dân cư Việt Nam [133, tr.3]; tác giả
Trần Ngọc Thêm, với tác phẩm “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam” nói về văn
hóa nhận thức, văn hóa tổ chức cộng đồng (đời sống tập thể, đời sống cá nhân),
văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên, xã hội [24, tr.16]; “Cơ sở Văn hóa
Việt Nam” đã cung cấp những kiến thức, khái niệm cơ sở nền tảng cho ngành
văn hóa học. Tác phẩm “Bản sắc văn hóa Việt Nam” của tác giả Phan Ngọc
[199]; tác giả Trần Mạnh Thường có tác phẩm “Việt Nam văn hóa và Giáo
dục” [255]. Với quan điểm Dân tộc học, tác Phan Hữu Dật có tác phẩm “Góp
phần nghiên cứu dân tộc học Việt Nam” [7]; tác giả Nguyễn Hồng Hà “Văn
hóa truyền thống dân tộc với giáo dục thế hệ trẻ” đã nêu ra những yêu cầu trong
việc giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ là rất cần thiết [111];
bên cạnh đó cũng có nhiều bài viết về văn hóa và giáo dục truyền thống văn
hóa dân tộc trong nhà trường như tác giả Nguyên Sa “Lào Cai xây dựng và phát
triển nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc” [20, tr.10]; “Trường học đa văn hóa



chức bằng cách vận dụng các hoạt động kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh đạo chỉ
đạo và kiểm tra [4, tr.9]. Theo tác giả Phạm Viết Vượng: Quản lý là sự tác động
có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý, nhằm chỉ huy, điều hành,
hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi của cá nhân hướng đến mục đích
hoạt động chung và phù hợp với quy luật khách quan [27, tr.40]. Các tác giả
Bùi Minh Hiền - Nguyễn Vũ Bích Hiền cho rằng “quản lý là hoạt động có tổ
chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục
tiêu đề ra [12, tr.12].
Tóm lại, các khái niệm trên về “quản lý” được trình bày khác nhau về
cách diễn đạt, ngôn từ, song chúng có đặc điểm chủ yếu, đó là: Hoạt động quản
lý là những tác động có tính hướng đích (tác động có tổ chức, có mục đích) của
chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng các chế định xã hội, bằng tổ chức
nguồn nhân lực, vật lực, tài lực, phẩm chất, uy tín của người quản lý nhằm sử
dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của tổ chức để đạt được mục đích
trong điều kiện môi trường luôn luôn biến động; hoạt động tổ chức được tiến
hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội, hoạt động quản lý phải phù hợp
với quy luật khách quan; đây là những tác động phối hợp, nỗ lực của các cá
nhân nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức. Từ sự phân tích trên, theo tôi quản
lý là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý đến khách
thể quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ và phương pháp quản lý
nhằm làm cho tổ chức đó vận hành thuận lợi và đạt mục tiêu đề ra.
1.2.2. Văn hóa, văn hóa dân tộc
1.2.2.1. Khái niệm Văn hóa
Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác
nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người.
Từ tương ứng với văn hóa theo ngôn ngữ của phương Tây có nguồn gốc
từ các dạng của động từ Latin colere là colo, colui, cultus với hai nghĩa: (1) giữ
gìn, chăm sóc, tạo dựng trong trồng trọt; (2) cầu cúng. Từ văn hóa trong tiếng



Ở Việt Nam cũng có nhiều các định nghĩa về văn hóa, trong đó có một số
định nghĩa được quan tâm, sử dụng nhiều như: Trong “Việt Nam văn hóa sử
cương” năm 1938, Giáo sư Đào Duy Anh đã đưa ra quan niệm về văn hóa:
“Hai tiếng văn hóa chẳng qua là chỉ chung tất cả các phương diện sinh hoạt
của loài người, cho nên ta có thể nói rằng: Văn hóa tức là sinh hoạt” [1, tr.13].
Vào năm 1943, Hồ Chí Minh đã nêu ra một định nghĩa về văn hóa: “Vì
lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống loài người mới sáng tạo và phát
minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học,
nghệ thuật; những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các
phương thức sử dụng. Toàn bộ các sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa.
Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của
nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và
đòi hỏi sự sinh tồn” [15, tr.431].
Năm 1995, tác giả Trần Ngọc Thêm trong cuốn giáo trình “Cơ sở Văn
hóa Việt Nam” đã định nghĩa Văn hóa: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các
giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình
hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên
và xã hội” [24, tr.26].
Tác giả Phan Ngọc định nghĩa: “Văn hóa là mối quan hệ giữa thế giới
biểu tượng trong óc một cá nhân hay một tộc người này mô hình hóa theo cái
mô hình tồn tại trong biểu tượng. Điều biểu hiện rõ nhất chứng tỏ mối quan hệ
này, đó là văn hóa dưới hình thức dễ thấy nhất, biểu hiện thành một kiểu lựa
chọn riêng của cá nhân hay tộc người, khác các kiểu lựa chọn của cá nhân hay
tộc người khác” [19, tr.19 - 20].
1.2.2.2. Văn hóa dân tộc
Theo Federico Mayor: Văn hoá bao gồm tất cả những gì làm cho một
dân tộc này khác với một dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất
cho đến tín ngưỡng, phong tục, tập quán, lối sống và lao động. (Khái niệm này

trình hay các sản phẩm vật chất, cũng như các tác phẩm nghệ thuật do chính
con người ở cộng đồng hay dân tộc đó sáng tạo ra trong những giai đoạn lịch sử
khác nhau và nó chứa những tố chất đặc sắc, tạo nên nét riêng của mỗi dân tộc.


1.2.3. Truyền thống, truyền thống văn hóa dân tộc
1.2.3.1. Truyền thống
"Truyền thống", theo gốc từ Latinh được viết là "Tradio", gồm động từ
"Tradere (traditus) nguyên nghĩa của nó là "truyền lại", "nhường lại", "giao lại"
và "phân phát". Do vậy, hiểu theo nghĩa đơn giản nhất của từ này, truyền thống
là sự kế thừa di sản xã hội có giá trị được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Theo tác giả Trần Văn Giàu, truyền thống là những đức tính hay những thói tục
kéo dài nhiều thế hệ, nhiều thời kỳ lịch sử và hiện có nhiều tác dụng, tác dụng
đó có thể tích cực, cũng có thể tiêu cực; với cách tiếp cận tổng quát, Nguyễn
Trọng Chuẩn cho rằng: Theo nghĩa tổng quát nhất, truyền thống - đó là những
yếu tố của di tồn văn hóa, xã hội thể hiện trong chuẩn mực hành vi, tư tưởng,
phong tục, tập quán, thói quen, lối sống và cách ứng xử của một cộng đồng
người được hình thành trong lịch sử và đã trở nên ổn định, được truyền từ đời
này sang đời khác và được lưu giữ lâu dài [10, tr.587].
Nhìn chung, các quan niệm về truyền thống tuy có những điểm khác
nhau, nhưng chúng đều thống nhất chỉ ra những đặc trưng cơ bản của truyền
thống, đó là: tính cộng đồng, tính tương đối ổn định, tính lịch sử, tính trao
truyền giữa các thế hệ người. Trên cơ sở khái quát đó chúng tôi cho rằng:
Truyền thống là những tập tục, thói quen, thế ứng xử của một cộng đồng được
hình thành, tích lũy trong lịch sử và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ
khác, chi phối tư duy và hành động của con người trong cộng đồng đó.
1.2.3.2. Truyền thống văn hóa dân tộc
Nền văn hóa được truyền lại được gọi là truyền thống văn hóa. Như vậy,
truyền thống văn hóa dân tộc chính là những giá trị văn hóa của dân tộc được
truyền lại dưới nhiều hình thức và thường xuyên làm giàu thêm, trau dồi thêm

thơ, giáo dục tiểu học, giáo dục trung học, và giáo dục đại học.
Trong tiếng Việt, "giáo" có nghĩa là dạy, "dục" có nghĩa là nuôi (không
dùng một mình); "giáo dục" là dạy dỗ gây nuôi đủ cả trí - dục, đức - dục, thể dục.