BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI II

CAO THỊ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG TRÁNH TAI NẠN
THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON
QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI: 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI II

CAO THỊ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG TRÁNH TAI NẠN
THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ TRONG CÁC TRƯỜNG MẦM NON
QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Từ Đức Văn

HÀ NỘI: 2018

liệu nêu trong luận văn là trung thực. Tôi cũng xin cam đoan các thông tin
trích dẫn trong luận văn đã dược chỉ rõ nguồn gốc. Tôi xin chịu trách nhiệm
về nghiên cứu của mình.

Tác giả luận văn

Cao Thị Thảo


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL

Cán bộ quản lý

CBQLGD

Cán bộ quản lý giáo dục

CS,GD

Cơ sở giáo dục

CSVC

Cơ sở vật chất

CNTT

Công nghệ thông tin


Kinh tế - Xã hội

MN

Mầm non

NV

Nhân viên

TNTT

Tai nạn thương tích


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................. 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ............................................................ 3
4. Giả thuyết khoa học.................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................. 3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu...................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn ................................................................................. 6
CHƯƠNG 1. CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ TRONG
TRƯỜNG MẦM NON ...................................................................................... 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................. 7
1.1.1. Một số công trình nghiên cứu trên thế giới ........................................... 7
1.1.2. Một số công trình nghiên cứu tại Việt Nam .......................................... 9

2.1.3. Tình hình chung về giáo dục mầm non của quận Cầu Giấy giai đoạn
hiện nay........................................................................................................ 43
2.2. Tổ chức tiến hành khảo sát thực trạng ................................................... 44
2.2.1. Mục đích khảo sát............................................................................... 44
2.2.3. Phương pháp khảo sát......................................................................... 45
2.2.5. Xử lý lý số liệu ................................................................................... 46
2.3. Thực trạng hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở
trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ..................................... 46
2.3.1. Thực trạng các tai nạn thương tích phổ biến trẻ thường gặp trong trường
mầm non ...................................................................................................... 46


2.3.2. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên các trường mầm non về vai
trò của hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở trường
mầm non ...................................................................................................... 48
2.3.3. Thực trạng thực hiện các nội dung hoạt động giáo dục phòng tránh tai
nạn thương tích cho trẻ ................................................................................. 49
2.3.4. Thực trạng tổ chức các hoạt động hàng ngày đảm bảo an toàn phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non ............................... 51
2.3.5. Kết quả hoạt động giáo dục phòng tránh TNTT cho trẻ ...................... 53
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích
cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy........................................ 55
2.4.1. Lập kế hoạch hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho
trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy .............................................. 55
2.4.2. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy..................... 57
2.4.3. Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy. 60
2.4.4. Quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt
động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các trường mầm

tham

gia

phòng

tránh

tai

nạn

thương

tích

cho

trẻ.................................................... 81
3.2.5. Tăng cường kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động giáo dục phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ ................................................................... 84
3.2.6. Xây dựng môi trường trong các trường mầm non đảm bảo an toàn,
phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. ....................................................... 85
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................ 88
3.4. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp ........... 89
3.4.2. Khảo nghiệm nhận thức về tính khả thi của các biện pháp.................. 91


3.4.3. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ....... 92
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ........................................................................... 95

quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Tổng hợp kết quả khảo sát về thực trạng kết quả tổ chức các
hoạt động hàng ngày đảm bảo an toàn phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ trong trường mầm non quận Cầu Giấy,
thành phố Hà Nội
Tổng hợp đánh giá về mức độ thực hiện các hoạt động giáo
dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường
mầm non quận Cầu Giấy, Hà Nội
Tổng hợp đánh giá về mức độ hiệu quả của các hoạt động
giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong
trường mầm non quận Cầu Giấy, Hà Nội

47

Bảng 2.2
Bảng 2.3
Bảng 2.4
Bảng 2.5

Bảng 2.6

Bảng 2.7
Bảng 2.8
Bảng 2.9

48
49
50
51



phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các trường
mầm non quận Cầu Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ hiệu quả thực 58
hiện các nội dung của công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động
giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các
trường mầm non quận Cầu Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ thực hiện các 61
nội dung của công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế
hoạch hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích
cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ hiệu quả trong 61
thực hiện các nội dung của công tác kiểm tra, đánh giá việc
thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu
Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ thực hiện các 63
nội dung quản lý các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị
phục vụ cho hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương
tích cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng mức độ hiệu quả trong 64
thực hiện các nội dung quản lý các điều kiện cơ sở vật chất,
trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giáo dục phòng tránh tai
nạn thương tích cho trẻ mầm non quận Cầu Giấy
Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng 65
tới quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn thương
tích cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy
Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết của các 90
biện pháp phát triển đội ngũ GV trường MN quận Cầu Giấy
Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính khả thi của các biện 91

Phần lớn các trường hợp TNTT của trẻ thường xảy ra ở môi trường gia đình,
nhưng vẫn có những TNTT xảy ra đối với học sinh ngay trong trường học
mang lại những nỗi lo lắng, bất an cho cả phụ huynh và phía nhà trường.
Trước những hậu quả đáng báo động về TNTT như vậy, Bộ GD&ĐT đã ban
hành Thông tư 13/2010/TT-BGDĐT ngày 15/4/2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo quy định về xây dựng trường học an toàn phòng tránh TNTT


trong cơ sở GDMN [6], nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và hoạt
động thiết thực để góp phần giảm thiểu TNTT cho trẻ như: Chính sách quốc
gia về phòng tránh TNTT trẻ em; Quyết định số 234/QĐ-TTg ngày
05/02/2016 của Thủ tưởng về Phê duyệt chương trình phòng tránh TNTT trẻ
em giai đoạn 2016 - 2020 [34].
Thực tế hiện nay, hoạt động giáo dục phòng tránh TNTT cho trẻ trong
các trường MN quận Cầu Giấy, rất được quan tâm, các nhà trường thực hiện
nghiêm túc công tác đảm bảo an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần cho trẻ. Kết
quả của các hoạt động đã góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện cho trẻ
ở các trường MN. Tuy nhiên vẫn còn có một số bất cập như sau:
+ Số trẻ/lớp khá đông gây khó khăn cho đội ngũ GV trong việc thực
hiện công tác CSGD trẻ nói chung cũng như trong việc đảm bảo an toàn,
phòng tránh TNTT hàng ngày cho trẻ nói riêng.
+ Nhiều GV còn trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác sơ cấp
cứu khi trẻ gặp các TNTT.
+ Công tác truyền thông và tuyên truyền các biện pháp phòng tránh
TNTT cho trẻ MN chưa thực sự rộng rãi, chưa nhận được sự quan tâm đúng
mức từ phía các bậc phụ huynh...
Xuất phát từ những lý do trên, nên tôi đã chọn nội dung “Quản lý hoạt
động giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các trường
mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu của
mình với mong muốn tìm ra các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng

5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh
TNTT cho trẻ trong các trường MN quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.


5.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý
hoạt động phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ đã đề xuất.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung
Đề tài nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ em trong các trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố
Hà Nội.
6.2. Về địa bàn nghiên cứu
Khảo sát 5 trường mầm non trên địa bàn gồm:
+ Trường MN Sao Mai - quận Cầu Giấy - thành phố Hà Nội
+ Trường MN Ánh Sao - quận Cầu Giấy - thành phố Hà Nội
+ Trường MN Yên Hòa - quận Cầu Giấy - thành phố Hà Nội
+ Trường MN Mai Dịch - quận Cầu Giấy - thành phố Hà Nội
+ Trường MN Tuổi Hoa - quận Cầu Giấy - thành phố Hà Nội
6.3. Về đối tượng khảo sát
+ Cán bộ quản lý: 18 (05 hiệu trưởng, 10 phó hiệu trưởng, 03 chuyên
viên tổ mầm non Phòng GD&ĐT quận Cầu Giấy).
+ Giáo viên: 100 giáo viên
6.4. Về thời gian
Nghiên cứu được thực hiện trong 2 năm học: Năm học 2016 – 2017 và
năm học 2017 – 2018.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu về quản lý hoạt động giáo dục, tài liệu liên quan
đến phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mầm non và các tài liệu liên quan
đến vấn đề nghiên cứu. Trên cơ sở đó tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống


7.3. Nhóm phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Dùng xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng.
quản lý HĐGD phòng tránh TNTT cho trẻ dưới dạng: Bảng số liệu, biểu đồ...
giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo độ tin cậy
8. Cấu trúc của luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu
tham khảo, phụ lục còn gồm có 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh tai
nạn thương tích cho trẻ em trong trường mầm non.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh TNTT
cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng tránh TNTT
cho trẻ trong các trường mầm non quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.


CHƯƠNG 1
CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
PHÒNG TRÁNH TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ
TRONG TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Một số công trình nghiên cứu trên thế giới
Nghiên cứu về kỹ năng tự bảo vệ nói chung, kỹ năng tự bảo vệ của trẻ
nói riêng đã được nhiều tổ chức, cá nhân trên thế giới thực hiện như Quỹ Nhi
đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa
Liên Hiệp Quốc (UNESCO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), … Công ước của
Liên Hiệp Quốc về quyền trẻ em khẳng định: “Vì chưa đạt đến sự trưởng
thành về mặt thể chất và trí tuệ, trẻ em cần phải được bảo vệ và chăm sóc đặc
biệt, trước cũng như sau chào đời. Các bậc cha mẹ là người chịu trách nhiệm
chính trong việc nuôi nấng và giáo dục con cái của mình”. “Không ai được

tuyên bố cam kết bảo vệ an toàn cho trẻ em dưới mọi hình thức. Nghiên cứu
về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo ở Cộng hoà Liên bang Nga có
đề tài khoa học “Cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo
lớn” với lập luận rằng, việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo là rất
quan trọng đến sự phát triển của trẻ trong xã hội, nhưng người lớn cần quan
tâm, hỗ trợ, giáo dục trẻ đạt được những kỹ năng này trong điều kiện xã hội
hiện đại.
Ở các nước Châu Á và những nước trong khu vực Đông Nam Á, việc
nghiên cứu và áp dụng thử nghiệm giáo dục các kỹ năng sống cơ bản, trong
đó có kỹ năng an toàn và tự bảo vệ cũng đã rất được quan tâm. Tại Nhật Bản một quốc gia thường xuyên xảy ra động đất và các thảm họa thiên nhiên, việc
giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ được tiến hành ngay từ bậc học mầm non


với những bài học tình huống mô phỏng thực tế, giúp trẻ biết cách tự bảo vệ
mình. Còn tại Hàn Quốc, học sinh bậc tiểu học cũng đã được học cách đối
phó, thích ứng với các tai nạn như cháy, động đất, thiên tai.
Như vậy, một số quốc gia trên thế giới đã quan tâm đến việc giáo dục
kỹ năng sống, đặc biệt rèn luyện, hình thành kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ em từ
lứa tuổi MN. Những chương trình này nhằm hình thành cho trẻ em những kỹ
năng cơ bản giúp chúng thích ứng và thành công trong cuộc sống tương lai.
1.1.2. Một số công trình nghiên cứu tại Việt Nam
Tác giả Vũ Thị Ngọc Minh và Nguyễn Thị Nga trong cuốn sách: “Giúp
bé có kỹ năng nhận biết và phòng tránh một số nguy cơ không an toàn” (Nhà
xuất bản Dân trí, năm 2012) đã đưa ra phân tích 9 tình huống phổ biến trong
cuộc sống mà trẻ có thể gặp nguy hiểm cùng với những biện pháp giúp cho
phụ huynh và giáo viên có thể hướng dẫn, giáo dục cho trẻ [24].
Trong bộ sách: “Tủ sách trường học an toàn” của nhóm tác giả Lam
Hồng, Dương Phong, Ngọc Lan (Nhà xuất bản Đại học Sư phạm) gồm 4
cuốn: (1) Ngôi nhà an toàn cho trẻ, (2) An toàn cho trẻ trên đường phố và nơi
thiên nhiên, (3) An toàn cho trẻ trong cộng đồng xã hội và (4) Sơ cấp cứu các

quốc dân ở nước ta
Trẻ mầm non là các trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi học ở các trường mầm
non, được chăm sóc, giáo dục để phát triển tốt về thể chất và tâm lý để tạo cơ
sở ban đầu cho sự phát triển ở các giai đoạn tiếp theo. Đặc biệt là tạo được
tiền đề tốt cho việc thích nghi và thực hiện các hoạt động học ở trường phổ
thông. Từ đó, việc chăm sóc giáo dục trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non phải
hình thành được những cơ sở của phẩm chất và năng lực phù hợp với yêu cầu
của sự phát triển KT-XH trên cơ sở những tư chất và năng khiếu của bản thân
trẻ. Các tư chất và năng khiếu này cần được phát hiện và rèn luyện, phát triển
qua hoạt động tích cực của trẻ trong quá trình tổ chức chăm sóc, giáo dục của
nhà trường.


11

Điều 18, Luật Giáo dục: “Giáo dục mầm non thực hiện việc nuôi
dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ từ 3 tháng đến 6 tuổi”. [27].
Theo quyết định số 55 của Bộ GD&ĐT quy định mục tiêu, kế hoạch
đào tạo nhà trẻ - trường mẫu giáo và Điều lệ trường MN (ban hành kèm theo
quyết định số 14/2008/QĐ/Bộ GD&ĐT), trường MN là cơ sở giáo dục có
nhiệm vụ thực hiện việc nuôi dưỡng, CS-GD trẻ từ 3 tháng đến 6 tuổi để giúp
trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố
đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1 bậc tiểu học.[28]
Trường mầm non là đơn vị cơ sở của ngành GDMN được thành lập
theo quy hoạch, kế hoạch của nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp GDMN
được tổ chức theo các loại hình công lập, bán công, dân lập, tư thục. Trường
mầm non là đơn vị cơ sở giáo dục của bậc học MN và cũng được tổ chức theo
các loại hình như các bậc học khác. Thực chất, quản lý GDMN là quản lý hệ
thống các nhà trường MN, quản lý hệ thống hoạt động CS-GD trẻ em trong
các trường mẫu giáo (tầm vĩ mô), hoặc quản lý các hoạt động CS-GD trẻ trong

lượng (có thể là các tác động cơ học, nhiệt, hóa chất, bức xạ ion, chất phóng
xạ...) quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể hoặc do cơ thể thiếu các yếu tố cần
thiết cho sự sống như thiếu ôxy, mất nhiệt. Thương tích có thể lý giải được và
có thể phòng tránh được. Tuy nhiên, khó có thể phân định rõ ràng giữa hai
khái niệm tai nạn và thương tích. Do vậy, hiện nay trong các văn bản, tài liệu
ở nước ta, về cơ bản người ta dùng chung thuật ngữ "Tai nạn thương tích”.
Tai nạn thương tích của trẻ em trong trường mầm non được xem như là
những tai nạn ngẫu nhiên, gây nên thương tích cho cơ thể như rách da, gẫy
xương, chảy máu, ngạt thở, bỏng…
Tuy nhiên, trong vòng vài thập kỷ gần đây, sự hiểu biết rõ hơn về bản
chất tai nạn thương tích đã làm thay đổi những quan niệm cũ này, các tai nạn
thương tích được xem xét mở rộng và phòng tránh được.