ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM HÙNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA
NHÀ TRƢỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TAM NÔNG
HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM HÙNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA
NHÀ TRƢỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TAM NÔNG
HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN PHƢƠNG HUYỀN



DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BGH:

Ban giám hiệu

CB:

Cán bộ

CBQL:

Cán bộ quản lý

CNTT:

Công nghệ thông tin

CSVC - TBDH:

Cơ sở vật chất - Thiết bị dạy học

GD&ĐT:

Giáo dục và đào tạo

GDPT:

Giáo dục phổ thông



MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Danh mục các từ viết tắt.................................................................................... ii
Danh mục các bảng ......................................................................................... vii
Danh mục các biểu đồ .................................................................................... viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY
DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA NHÀ TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY ...... 6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ................................................................. 6
1.1.1. Các nghiên cứu về xây dựng kế hoạch dạy học THPT theo hướng
phát triển năng lực...................................................................................... 6
1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý xây dựng kế hoạch dạy học THPT
theo hướng phát triển năng lực................................................................. 9
1.2. Một số khái niệm cơ bản........................................................................ 12
1.2.1. Quản lý .......................................................................................... 12
1.2.2. Kế hoạch dạy học của nhà trường (chương trình môn học)......... 13
1.2.3. Xây dựng kế hoạch dạy học nhà trường ....................................... 16
1.2.4. Quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học trong nhà trường .... 17
1.3. Xây dựng kế hoạch dạy học trong nhà trƣờng THPT........................ 17
1.3.1. Quy định chung về xây dựng kế hoạch dạy học............................ 17
1.3.2. Vai trò của Hiệu trưởng trường THPT ......................................... 19
1.3.3. Phân tích bối cảnh, điều kiện cụ thể của nhà trường và
chương trình hiện hành ........................................................................... 20
1.3.4. Phân công công việc ..................................................................... 22
1.3.5. Xác định các yêu cầu cần đạt của chuẩn kiến thức, kĩ năng
môn học ................................................................................................... 22
1.3.6. Thiết kế chương trình môn học ..................................................... 23

2.2.1. Mục đích khảo sát ......................................................................... 52
2.2.2. Nội dung khảo sát ......................................................................... 52
2.2.3. Phương pháp khảo sát .................................................................. 52

iv


2.2.4. Đối tượng khảo sát ........................................................................ 54
2.3. Kết quả nghiên cứu ................................................................................ 54
2.3.1. Đặc điểm tình hình trường THPT Tam Nông, huyện Tam Nông,
tỉnh Phú Thọ ............................................................................................ 54
2.3.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học của trường THPT
Tam Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ hiện nay ............................. 58
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học .......... 67
2.3.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng ................................................. 76
2.4. Đánh giá chung công tác quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch
dạy học trong nhà trƣờng của trƣờng THPT Tam Nông, huyện Tam
Nông, tỉnh Phú Thọ ....................................................................................... 78
2.4.1. Ưu điểm ......................................................................................... 78
2.4.2. Hạn chế ......................................................................................... 79
2.4.3. Nguyên nhân ................................................................................. 80
Kết luận chƣơng 2 ......................................................................................... 81
CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG
KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA NHÀ TRƢỜNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TAM NÔNG HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ ............... 82
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động xây dựng
kế hoạch dạy học theo hƣớng phát triển năng lực học sinh ở trƣờng
THPT Tam Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ .................................. 82
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ............................................... 82

quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học của nhà trƣờng đáp
ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay trƣờng THPT Tam Nông,
huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ .................................................................. 95
Kết luận chƣơng 3 ......................................................................................... 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................. 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 102
PHỤ LỤC

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Chất lượng đội ngũ CBQL và GV, NV trường THPT Tam Nông .... 56
Bảng 2.2. Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm học sinh các năm học
2015 – 2016 đến năm học 2017-2018 .......................................... 56
Bảng 2.3. Số giải học sinh giỏi cấp tỉnh từ 2015 đến 2017 .......................... 57
Bảng 2.4. Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THPT và đỗ Đại học từ 2015 đến 2017 ...... 57
Bảng 3.1. Kết quả trưng cầu ý kiến về tính cấp thiết của các biện pháp
quản lý .......................................................................................... 96
Bảng 3.2. Kết quả trưng cầu ý kiến về mức độ khả thi của các biện
pháp quản lý ................................................................................. 97

vii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1.

Mức độ thực hiện của các mục tiêu xây dựng kế hoạch
dạy học .................................................................................... 59


Thực trạng về quản lý nguồn nhân lực và phát triển chuyên môn ....... 71

Biểu đồ 2.9.

Thực trạng về quản lý, triển khai kế hoạch dạy học của
nhà trường ............................................................................... 73

Biểu đồ 2.10. Thực trạng quản lý cơ sở vật chất thiết trong xây dựng KHDH....... 76
Biểu đồ 2.11. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng
kế hoạch dạy học các môn học ............................................... 77
Biểu đồ 3.1.

Trưng cầu ý kiến về tính cấp thiết của các biện pháp quản lý ..... 97

Biểu đồ 3.2.

Trưng cầu ý kiến về mức độ khả thi của các biện pháp
quản lý ..................................................................................... 98

viii


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Theo tinh thần của Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các
yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất,
năng lực của người học”. Để thực hiện được mục tiêu trên đòi hỏi một số vấn
đề đổi mới trong giáo dục phổ thông hiện nay như: chuyển từ xây dựng chương

hoạch dạy học) để góp phần thực hiện các mục tiêu chất lượng mà nhà trường đã
cam kết với xã hội. Tuy nhiên thực tế hiện nay cho thấy bước chuyển đổi này là
một giai đoạn khó khăn khi mà nhà trường vẫn khá thụ động trong vai trò thực
hiện chương trình hơn là chủ động phát triển chương trình giáo dục nhà trường
(xây dựng kế hoạch dạy học) gắn với điều kiện và bối cảnh của địa phương cũng
như học sinh nhà trường. Từ thực tế đó, việc có những thay đổi từ các cấp quản
lý đến đội ngũ giáo viên trong nhà trường nhằm thực hiện vai trò thiết kế, phát
triển chương trình giáo dục nhà trường (xây dựng kế hoạch dạy học) là rất khó
khăn. Xuất phát từ thực tế đó, tôi đã lựa chọn nghiên cứu vấn đề: “Quản lý hoạt
động xây dựng kế hoạch dạy học của nhà trường đáp ứng yêu cầu trong bối
cảnh hiện nay ở trường Trung học phổ thông Tam Nông, huyện Tam Nông,
tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy
học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở cấp THPT, luận văn khảo sát và
đánh giá thực trạng quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học tại trường
THPT Tam Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ, trên cơ sở đó đề xuất một số
biện pháp quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học ở trường THPT Tam
Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ nhằm đáp ứng yêu cầu bối cảnh hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học tại trường THPT.
2


3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học của nhà trường đáp ứng
yêu cầu của bối cảnh hiện nay ở Trường THPT Tam Nông, huyện Tam Nông,
tỉnh Phú Thọ.
4. Câu hỏi nghiên cứu

BGH nhà trường.
7.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu: trường THPT Tam Nông, huyện Tam
Nông, tỉnh Phú Thọ.
7.3. Giới hạn khách thể khảo sát: Luận văn tập trung khảo sát các đối tượng
sau: học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục (Tổ trưởng bộ môn, BGH
nhà trường)
7.4. Giới hạn thời gian: Từ 2015-2018
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu để phân loại, hệ
thống hóa các tài liệu có liên quan đến quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch
dạy học ở trường THPT.
8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Xây dựng các mẫu phiếu điều
tra bằng các câu hỏi cho nhiều đối tượng nhằm thu thập các ý kiến của họ về
vấn đề nghiên cứu.
- Phương pháp quan sát: Thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu
bằng (dự giờ lớp học) và các nhân tố khác liên quan đến đối tượng nghiên cứu.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết, đánh giá thực trạng
quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học ở trường THPT Tam Nông.
- Phương pháp phỏng vấn: sử dụng hệ thống câu hỏi để phỏng vấn cán
bộ quản lý, giáo viên nhằm mục đích thu thập thông tin.
- Phương pháp chuyên gia: tham khảo ý kiến của Ban Giám hiệu nhà trường
(lãnh đạo), giáo viên có kinh nghiệm để rút ra kết luận cho vấn đề nghiên cứu.
4


8.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng thống kê toán học để bổ trợ cho việc xử lý số liệu về khảo sát
thực trạng và kết quả nghiên cứu.

triển năng lực học sinh ở trường THPT như:
1.1.1. Các nghiên cứu về xây dựng kế hoạch dạy học THPT theo hướng phát
triển năng lực
Mô hình dạy học theo hướng phát triển năng lực người học đã rất phát
triển ở các nước trên thế giới như Mỹ, Nhật, Anh.... Ở Việt Nam, việc đổi mới
trong hệ thống giáo dục ở các trường THPT mà cốt lõi là vấn đề phát triển
năng lực học sinh bắt đầu được tiến hành từ tháng 6 năm 2006 với sự hướng
dẫn và giúp đỡ của chuyên gia người Nhật.
Một số công trình nghiên cứu khoa học, bài viết có liên quan đến vấn
đề dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh như:
Trần Văn Biều, Trần Thị Ngọc Hà (2016), Đổi mới giáo dục và tổ chức
các hoạt động dạy học để phát triển năng lực, phẩm chất người học, Tạp chí

6


khoa học Đại học sư phạm Tp Hồ Chí Minh. Các tác giả đã đưa ra quan niệm
và làm rõ vấn đề dạy học phát triển năng lực, phẩm chất người học là một xu
hướng tất yếu của giáo dục Việt Nam và của các nước phát triển trên thế giới.
Bài viết làm rõ sự khác nhau giữa dạy học định hướng nội dung và dạy học
phát triển năng lực, phẩm chất người học. Các phẩm chất và năng lực quan
trọng cần phát triển cho học sinh THPT cùng với việc tổ chức các hoạt động
dạy học để phát triển các phẩm chất, năng lực này [5].
Trần Khánh Đức, Nghiên cứu nhu cầu và xây dựng mô hình đào tạo
theo năng lực trong lĩnh vực giáo dục, Đề tài trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học
tổ chức tại Học viện Quản lý giáo dục, Hà Nội năm 2014. Tác giả đưa ra một
số quan niệm về năng lực, phát triển năng lực học sinh. Theo tác giả năng lực
là khả năng tiếp nhận và vận dụng tổng hợp có hiệu quả mọi tiềm năng của
con người để thực hiện công việc hoặc đối phó với một tình huống, trạng thái
nào đó trong cuộc sống. Đồng thời tác giả cho thấy mô hình đào tạo theo năng

Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, Đổi mới dạy học và đánh giá kết quả học tập
theo định hướng phát triển năng lực của người học trong đào tạo đại học
theo hệ thống tín chỉ. Tác giả đưa ra những quan niệm khác nhau về dạy học,
năng lực, phát triển năng lực là gì rồi phân tích những quan niệm ấy. Tác giả
cho thấy sự lạc hậu trong một số phương pháp dạy học truyền thống và tầm
quan trọng của việc đổi mới dạy học. Từ đó đưa ra một số giải pháp đổi mới
dạy học cần thiết [15].
Như vậy, với những nghiên cứu trên đều cho thấy được tầm quan trọng
của công tác dạy học theo hướng phát triển năng lực người học như thế nào
trong giai đoạn hiện nay và cần phải phát huy hơn nữa phương pháp này để
đem lại hiệu quả giáo dục như mong muốn.
Do đó cần phải xây dựng được một kế hoạch dạy học và quản lý kế
hoạch dạy học của nhà trường đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay nhằm
theo hướng phát triển năng lực của người học.

8


1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý xây dựng kế hoạch dạy học THPT theo
hướng phát triển năng lực
Tác giả Nguyễn Phương Huyền khi nghiên cứu về “Kỹ năng quản lý,
lãnh đạo của nhà trường phổ thông” đã xác định kỹ năng quản lý chương
trình giáo dục nhà trường là trong những kỹ năng cơ bản của hiệu trưởng
trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Những kỹ năng thành phần
được nhóm nghiên cứu đưa ra bao gồm:
- Xác định các mục tiêu chung và yêu cầu của chương trình giáo dục
phổ thông
- Đánh giá được các nhu cầu, đặc điểm người học và thế mạnh kinh
tế văn hóa của cộng đồng địa phương
- Lựa chọn nội dung chương trình phù hợp

thấy hoạt động học tập theo hướng phát triển năng lực tự học của học sinh
hiện nay không chỉ là quá trình tiếp nhận những kiến thức đã có sẵn trong
sách giáo khoa hay nghe cô giáo giảng bài mà kiến thức có được còn nhờ
vào sự tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập. Đặc biệt là
nhờ vào năng lực tự học của học sinh – một trong những năng lực đem lại
hiệu quả cao trong giáo dục. Bởi để phát huy được năng lực này học sinh
học không chỉ hiểu, biết mà còn có thể vận dụng những kiến thức đã học và
trong thực tiễn. Đồng thời tác giả đưa ra thực trạng quản lý hoạt động học
tập theo hướng phát triển năng lực tự học của học sinh THPT Nguyễn Trãi –
huyện Trực Ninh – tỉnh Nam Định và những giải pháp để quản lý hoạt động
học tập có hiệu quả [11].
Vũ Thị Lan Anh, Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Vật lý ở
trường THPT Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục,
luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục, 2015. Tác giả đã đưa ra
một số khái niệm cơ bản như dạy học, hoạt động dạy học, quản lý hoạt động
dạy học là gì rồi phân tích các khái niệm đó. Tiếp theo tác giả đưa ra thực
trạng hoạt động dạy học môn Vật lý ở trường THPT Mỹ Hào hiện nay diễn
10


ra như thế nào. Có ưu, nhược điểm gì và nguyên nhân của những ưu, nhược
điểm đó trong công tác dạy học của giáo viên. Từ đó tác giả đưa ra những
biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học và học tập cho giáo
viên và học sinh [1].
Nguyễn Minh Vỹ, Quản lý hoạt động dạy học chương trình THPT ở
trung tâm GDTX – dạy nghề cấp huyện tỉnh Bắc Giang theo hướng phát triển
năng lực người học, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục. Dạy học
theo hướng phát triển năng lực hiện nay không còn xa lạ đối với các nhà giáo
và học sinh, nhất là đối với một trường về dạy nghề - trường không chỉ cung
cấp kiến thức mà học sinh chủ yếu là thực hành để phát hiện, tìm tòi ra những

và học tập để đem lại kết quả giáo dục như mong muốn. Tuy nhiên cho đến hiện
nay vẫn còn rất ít công trình nghiên cứu đến vấn đề quản lý hoạt động xây dựng
kế hoạch dạy học của nhà trường theo hướng phát triển năng lực học sinh trường
THPT. Vì vậy, những công trình nghiên cứu, những bài viết này chính là những
tài liệu tham khảo cần thiết để tôi nghiên cứu sâu hơn về đề tài của mình.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
Có nhiều cách định nghĩa khái niệm quản lý khác nhau tùy theo cách
tiếp cận khác nhau. Nhìn chung, quản lý là một khái niệm gắn với quyền lực ở
mức độ nhất định. Trong từ điển tiếng Việt có nêu: Quản lý là “tổ chức và
điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. Khái niệm quản lý ở
đây là muốn nói đến quản lý con người, quản lý xã hội và biểu hiện cụ thể
nhất là ở quản lý nhà nước. Quản lý mỗi ngành và các lĩnh vực được chi phối
điều chỉnh bới khái niệm quản lý nói chung và có đặc thù riêng của quản lý
mỗi ngành, lĩnh đó
Trong quản lý, các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc
cho rằng: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ
thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong
một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích của tổ chức”
12


Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng
các hoạt động (chức năng): kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và
kiểm tra.
Như vậy bản chất của hoạt động quản lý là cách thức tác động (tổ chức,
điều khiển, kiểm tra) hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý
trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiệu quả mong muốn
và đạt mục tiêu đề ra. Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật.
Ngày nay, quản lý được coi là một trong năm nhân tố phát triển kinh tế – xã

- Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động dạy học/hoạt động giáo
dục của môn học;
- Cách thức kiểm tra đánh giá chất lượng môn học;
- Những phương tiện vật chất cần thiết cho việc tham gia lớp học;
- Những yêu cầu đối với người học trong quá trình học tập môn học.
Không chỉ là điểm xuất phát cho mọi nỗ lực tổ chức và thực hiện quá trình
dạy học, chương trình môn học còn là công cụ để quản lí và phối hợp các hoạt
động trong nhà trường nhằm bảo đảm chất lượng, và phục vụ tốt hơn quá trình
dạy và học. Đây cũng đồng thời là tài liệu quan trọng trong quá trình các tổ chức
kiểm định chất lượng tiến hành kiểm định chất lượng của một cơ sở giáo dục.
Kế hoạch dạy học của nhà trường là một văn bản có tính pháp lý do nhà
trường xây dựng phù hợp với mục tiêu giáo dục quốc gia trên cơ sở các điều
kiện thực tiễn của địa phương các nguồn lực của nhà trường; nó là bảng phân
bố cụ thể về các môn học học bao gồm các môn học bắt buộc, môn học tự
chọn, môn học phân hoá, yêu cầu về nội dung, mức độ, thời gian, đối tượng
áp dụng thời gian áp dụng, các biện pháp tổ chức, đánh giá kết quả… các
bảng điều chỉnh, bổ sung, tích hợp các nội dung giáo dục.
Một kế hoạch phù hợp với nhà trường sẽ nâng bước nhà trường phát
triển và thương hiệu của nhà trường ngày một lên cao, một kế hoạch tồi sẽ
kéo lùi sự phát triển, kìm hãm sự phát triển của nhà trường đó; do vậy với mỗi
nhà trường cần phải xây dựng cho được một kế hoạch hoạt động sao cho phù
hợp với đặc điểm của nhà trường đó để có thể phát huy tối đa các nguồn lực
14


từ cơ sở vật chất, con người, các yếu tố đầu vào và các môi trường bên trong,
các yếu tố bên ngoài để phát triển bền vững.
Trước đây kế hoạch dạy học của mỗi nhà trường đều thực hiện việc
triển khai kế hoạch dạy học và các hoạt động giáo dục định hướng nội dung
theo chương trình chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong quá trình thực