BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

HUỲNH HẠNH HÂN

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY
TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN
ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
– CHI NHÁNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

HUỲNH HẠNH HÂN

QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY
TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN
ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
– CHI NHÁNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
Mã số: 8 34 02 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. LÊ VĂN HẢI

nâng cao hiệu quả và chất lượng cho vay. Luận văn kiến nghị một số giải pháp với
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam và BIDV đảm bảo an toàn trong hoạt
động cho vay của NH.


LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên: Huỳnh Hạnh Hân
Ngày sinh: 18 tháng 6 năm 1974
Quê quán: Ninh Thuận
Hiện đang công tác tại: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam –
Chi nhánh Ninh Thuận.
Là học viên cao học khoá XIX của Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí
Minh.
Mã số học viên: 020119170045
Tên đề tài: “Quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP
Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận”.
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số: 8 34 02 01
Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Văn Hải
Luận văn này được thực hiện tại Trường Đại học Ngân hàng TP.Hồ Chí
Minh.
Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học của tôi, được
hoàn thành sau quá trình học tập và nghiên cứu thực tiễn, dưới sự hướng dẫn của
TS. Lê Văn Hải. Kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung
đã được công bố trước đây ngoại trừ các trích dẫn được dẫn nguồn đầy đủ trong
luận văn.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 4 năm 2019
Học viên

Huỳnh Hạnh Hân

Mục tiêu cụ thể ................................................................................................ iii

3. Câu hỏi nghiên cứu ........................................................................................... iii
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ................................................................... iii
4.1 Đối tượng nghiên cứu....................................................................................... iii
4.2 Phạm vi nghiên cứu .......................................................................................... iii
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................. iv
6. Nội dung nghiên cứu......................................................................................... iv
7. Đóng góp của đề tài ............................................................................................v
TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU .................................................. vii
1. Giới thiệu .......................................................................................................... vii
2. Lƣợc khảo kết quả của các công trình nghiên cứu trƣớc đây .................... vii
3. Đánh giá các kết quả nghiên cứu trƣớc đây ................................................. xii
CHƢƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG

HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ........................1
1.1

Rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ............................. 1

1.1.1 Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ................................................. 1
1.1.2 Rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ............................. 1
1.1.3 Cơ cấu rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại .................. 2
1.1.3.1 Rủi ro giao dịch .............................................................................................. 2


1.1.3.2 Rủi ro danh mục ............................................................................................. 3
1.1.4 Nguyên nhân của rủi ro trong hoạt động cho vay tại ngân hàng thương mại .... 4

KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 ........................................................................................ 31


CHƢƠNG 2

THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG

CHO VAY TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU
TƢ VÀ PHÁT TRIỂN NINH THUẬN .................................................................32
2.1

Tổng quan về tình hình hoạt động của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ

phần Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận...................................................................... 32
2.1.1

Quá trình hình thành và phát triển ........................................................ 32

2.1.2

Mô hình tổ chức bộ máy ....................................................................... 33

2.1.3

Tổng quan hoạt động kinh doanh ......................................................... 34

2.2

Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng


Những hạn chế ...................................................................................... 64

2.3.3

Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản trị rủi ro cho vay

tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Ninh
Thuận……………..................................................................................................... 67


2.3.3.1Nguyên nhân chủ quan ..................................................................................................67
2.3.3.2Nguyên nhân khách quan..............................................................................................69
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 ........................................................................................72
CHƢƠNG 3

GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG

HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN NINH THUẬN ....................................73
3.1

Định hướng tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận ......................... 73
3.2

Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Ninh Thuận ......................... 75
3.2.1


3.3.1

Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam .................................... 82

3.3.2

Kiến nghị với Hội sở chính..................................................................83

KẾT LUẬN CHƢƠNG 3................................................................................................................85

KẾT LUẬN ............................................................................................................ 86
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. hhhh


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Chữ viết tắt

Giải thích

1

BCLCTT

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

2


DN

Doanh nghiệp

8

DNNN

Doanh nghiệp nhà nước

9

DPRR

Dự phòng rủi ro

10

FDI

Foreign Direct Investment: Đầu tư trực tiếp nước ngoài

11

HĐQT

Hội đồng quản trị

12


NHTM

Ngân hàng thương mại

18

NHTW

Ngân hàng Trung ương

19

QLRR

Quản lý rủi ro

20

QHKH

Quan hệ khách hàng

21

QTRR

Quản trị rủi ro

22



TSBĐ

Tài sản bảo đảm

28

VĐT

Vốn đầu tư
Vietnam Asset Management Company: Công tyTrách

29

VAMC

nhiệm Hữu hạnMột thành viên Quản lý Tài sản của các
Tổ chức Tín dụng Việt Nam

30

XHTDNB

Xếp hạng tín dụng nội bộ


DANH MỤC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng


Bảng 2.5

Cơ cấu dư nợ tín dụng theo kỳ hạn giai đoạn 2016-2018

56

Bảng 2.6

Phân loại nợ giai đoạn 2016-2018

59

Bảng 2.7

Trích lập dự phòng tại BIDV Ninh Thuận giai đoạn 2016-2018

62


DANH MỤC HÌNH
Số hiệu

Tên hình

Trang

Hình 1.1

Phân loại rủi ro tín dụng


48

Hình 2.6

Quy trình chấm điểm KHCN

49

Hình 2.7

Cơ cấu tín dụng theo đối tượng khách hàng

57

Hình 2.8

Tỉ lệ nợ xấu/dư nợ vay của BIDV Ninh Thuận

59

Hình 2.9

Dư nợ xấu BIDV Ninh Thuận giai đoạn 2016-2018

60

Hình 2.10

Dư nợ xấu và dư nợ nhóm 5 của BIDV Ninh Thuận

trong hoạt động cho vay mang tính tất yếu, luôn tồn tại và gắn liền với hoạt động
cho vay của ngân hàng. Do đó, quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay cần được chú
trọng hàng đầu nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh của ngân hàng. Một ngân
hàng hoạt động kinh doanh hiệu quả, có năng lực tài chính mạnh và có hệ thống


ii

quản trị rủi ro đồng bộ, chuyên nghiệp sẽ đảm bảo cho sự tăng trưởng tín dụng an
toàn và bền vững.
Hoạt động ngân hàng luôn song hành cùng rủi ro. Vì vậy việc hiểu và quản
trị các loại rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động có vai trò sống còn đối với mỗi
ngân hàng. Cùng với việc mở rộng cho vay, tốc độ tăng trưởng tín dụng tăng nhanh
chóng, tổng số nợ xấu cũng không ngừng theo chân len lỏi vào hệ thống ngân hàng.
Xét riêng trong bối cảnh BIDV Ninh Thuận, qua nhiều năm hoạt động luôn
tăng trưởng mạnh mẽ, liên tục, ngân hàng đã đạt được những kết quả khả quan trong
mọi mặt kinh doanh. Tuy nhiên từ những bài học thực tế của một số ngân hàng trong
thời gian qua cho thấy nguy cơ sụt giảm chất lượng tín dụng luôn luôn hiện hữu và có
khả năng đe dọa đến sự phát triển bền vững của ngân hàng. Để tồn tại, phát triển và
nâng cao chất lượng tín dụng tốt hơn nữa, vấn đề quản lý rủi ro rín dụng mang tính cấp
thiết đối với ngân hàng. Điều đó đặt ra những thách thức vô cùng lớn trong việc quản trị
rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận và hướng tới chuẩn mực quốc tế.
Trong xu thế hội nhập, cạnh tranh và phát triển với tốc độ nhanh như hiện nay
cộng với tình hình kinh tế vĩ mô biến động không ngừng việc quản trị rủi ro trong hoạt
động cho vay tại các NHTM lại càng trở nên quan trọng và thiết yếu việc nâng cao
nhận thức về vai trò của công tác quản trị rủi ro trong cho vay lại càng vô cùng quan
trọng, một mặt nhằm đảm bảo kế hoạch tăng trưởng tín dụng của BIDV và NHNN
nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tín dụng, một mặt nhằm đáp ứng các chuẩn mực
quốc tế, cụ thể là Basell II về hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay. Do đó, cần có
một nghiên cứu về thực trạng quản trị rủi ro đối với cho vay tại BIDV cập nhật đến

₋

Các nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động cho vay tại BIDV?

₋

Công tác quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận thời

gian qua có hạn chế nào? Nguyên nhân của các hạn chế đó?
₋

Để tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận

cần thực hiện các giải pháp, kiến nghị gì?
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tƣợng nghiên cứu
Tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
₋

Về không gian: Quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận

₋

Về thời gian: Tập trung vào giai đoạn 2016-2018.


iv

5 Phƣơng pháp nghiên cứu

2018, trên cơ sở đó phân tích, đánh giá tổng quan chất lượng dư nợ tại đơn vị.
Dựa trên số liệu thu thập được, tính toán các chỉ tiêu đánh giá chất lượng
quản trị rủi ro đối với hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận, phân tích kết quả có
được, đồng thời, căn cứ vào hệ thống quy định, quy trình nghiệp vụ, những trường
hợp phát sinh rủi ro tín dụng tại đơn vị để đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân, nhận xét
những mặt đã đạt được và chỉ ra những hạn chế trong công tác quản trị rủi ro hoạt
động cho vay tại BIDV Ninh Thuận, từ đó đề xuất những giải pháp có tính khả thi,
tiếp cận chuẩn mực quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động quản trị rủi ro
trong cho vay tại BIDV
7 Đóng góp của đề tài
Thứ nhất, luận văn làm rõ những cơ sở lý luận về hoạt động cho vay, rủi ro
và cách thức QTRR trong hoạt động cho vay đối với NHTM, từ đó, luận văn khẳng
định: để giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng trong hoạt động cho vay, các
NHTM có thể áp dụng các mô hình QTRR khác nhau. Công tác QTRR hoạt động
cho vay được bắt đầu từ khâu thẩm định khách hàng cho đến khi kết thúc việc thu
hồi nợ của khách hàng vay. Mỗi mô hình QTRR với các ưu, nhược điểm khác nhau,
mô hình mà các NHTM lựa chọn cần phải tiếp cận thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng
nhu cầu hội nhập trong quản trị NH và phù hợp với điều kiện thực tế của NH, của
hệ thống tài chính.
Thứ hai, thông qua tìm hiểu cách thức QTRR đối với hoạt động cho vay tại
BIDV thời gian qua, cập nhật đến thời điểm hiện tại, luận văn khẳng định, công tác
QTRR đối với hoạt động cho vay tại BIDV chưa toàn diện, chính sách quy trình cho
vay chỉ quan tâm đến việc thắt chặt về tuân thủ quy trình nghiệp vụ nhưng chưa
quan tâm đúng mức đến việc lựa chọn và bố trí cán bộ làm công tác tín dụng, đến
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phòng ngừa rủi ro đạo đức của cán bộ; chất lượng
kiểm tra kiểm soát nội bộ... Công cụ quản trị đối với hoạt động cho vay tại BIDV
phụ thuộc vào phương pháp XHTDNB, theo đó chủ yếu phụ thuộc vào cảm nhận


vi

Tác giả

Đối tƣợng

Kết quả nghiên cứu

nghiên cứu
Quản trị rủi ro tín Đề tài tập trung phân tích, đánh giá
dụng tại Sở giao thực trạng rủi ro và QTRR tín dụng
2007

Nguyễn Thị
Thu Trâm

dịch II Ngân hàng tại Sở giao dịch II NHCT Việt Nam
Công
Việt Nam

Thương giai đoạn 2003 – 2006, đề xuất
những giải pháp hoàn thiện công tác
QTRR tín dụng tại đơn vị này.


viii

Quản lý rủi ro tín Bài viết tập trung nghiên cứu kinh
dụng
2011

doanh nghiệm quốc tế về quản lý danh mục

phần Việt Nam

gian từ 2006 – 2010, từ đó chỉ ra
những ưu điểm cũng như hạn chế và
đề xuất những giải pháp nhằm hạn
chế rủi ro trong hoạt động quản trị
danh mục cho vay tại các NH TMCP
ở Việt Nam.

Xử lý rủi ro bằng Một trong những giải pháp để xử lý
biện pháp chuyển RRTD của các NHTM Việt Nam là
vốn

vay

ngân chuyển vốn vay thành vốn góp cổ

hàng thành vốn phần. Bài viết đi sâu phân tích những
góp cổ phần - đôi vấn đề phát sinh khi thực hiện

2012

Trần Công
Hòa, Đỗ Thị
Trà Linh

điều bàn luận và chuyển vốn vay thành vốn góp và đề
khuyến nghị

xuất một số lưu ý khi thực hiện

là mô hình 3 lớp phòng vệ, thực
trạng áp dụng mô hình trong QTRR

Nhi

tại các NHTM Việt Nam và đề xuất
4 nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện
mô hình 3 lớp phòng vệ: đổi mới tư
duy QTRR, hoàn thiện khuôn khổ
pháp lý, chuẩn hóa khung năng lực
của cán bộ ngân hàng và hoàn thiện
bộ máy QTRR.
Quản trị rủi ro tín
dụng trong cho
vay đối với khách
hàng

doanh

nghiệp tại Ngân
2015

Phạm Thị

hàng Thương mại

Ngọc Yến

Cổ phần Sài Gòn
– Chi nhánh Đắk


2015

Cấn Văn Lực

xảy ra (iii) Nắm bắt, đoán trước xu
thế về nhu cầu, sự phát triển/thay
đổi trong tương lai (Ví dụ: Áp dụng
Basel II và xem xét tiếp trong tương
lai việc áp dụng Basel III) (iv) Tạo
dựng môi trường không chắc chắn:
Cách tiếp cận từ trên xuống dưới
chuyển sang cách tiếp cận từ dưới
lên trên, quan tâm về tính động lực
và sự tự chịu trách nhiệm của nhân
viên hoạt động.
Kiểm soát rủi ro Bài viết tập trung nghiên cứu kết quả
tín

dụng

theo kiểm soát RRTD tại các NHTM Việt

Basel II tại các Nam sau khi bước đầu triển khai
ngân hàng thương Basel II, nhận định những hạn chế
2016

Lê Thị Hạnh

mại Việt Nam

khi NHTM thực hiện quản trị RRTD
theo Basel 2 và điều kiện để NHTM
triển khai quản trị RRTD theo Basel
2. Nghiên cứu, khảo sát kinh nghiệm
quản trị RRTD theo Basel 2 tại một
số NHTM trong nước và nước ngoài,
từ đó, tác giả phân tích, đánh giá
thực trạng quản trị RRTD tại
Agribank và đề xuất giải pháp nhằm
góp phần giúp cho hoạt động QTRR
tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp
và Phát triển Nông thôn tiệm cận với
các chuẩn mực của Basel 2.

2017

Đỗ Thị Khiên,
Nguyễn Thị
Thu Thủy,

Xây dựng và triển Đề tài xây tập trung chỉnh sửa quy
khai Khung Quản trình nhận diện, báo cáo sự kiện
trị dữ liệu tổn thất