Vietnam J. Agri. Sci. 2019, Vol. 17, No. 10: 871-880

Tp chớ Khoa hc Nụng nghip Vit Nam 2019, 17(10): 871-880
www.vnua.edu.vn

S THAM GIA CA NGI DN VO D N GIM NGHẩO CC TNH MIN NI PHA BC GIAI ON 2: TRNG HP X SNH PHèNH, HUYN TA CHA, TNH IN BIấN
Th Nhi*, Bch Vn Thy, Trn Nguyờn Thnh
Khoa Kinh t v Phỏt trin nụng thụn, Hc vin Nụng nghip Vit Nam
*

Tỏc gi liờn h: [email protected]
Ngy chp nhn ng: 06.01.2020

Ngy nhn bi: 25.09.2019
TểM TT

Nghiờn cu ny nhm ỏnh giỏ hỡnh thc v mc tham gia ca ngi dõn xó Sớnh Phỡnh, huyn Ta Chựa,
tnh in Biờn vo d ỏn gim nghốo cỏc tnh min nỳi phớa Bc - giai on 2. Cỏc thụng tin th cp c tng hp
t ban qun lý d ỏn v chớnh quyn a phng; thụng tin s cp c thu thp t 60 h dõn bng phiu iu tra.
Nghiờn cu cng s dng thang o v mc tham gia ca Arnstein (1969), phng phỏp thng kờ mụ t v phng
phỏp thng kờ so sỏnh phõn tớch thụng tin. Kt qu nghiờn cu cho thy s tham gia ca ngi dõn ch yu
hai mc thp nht l khụng tham gia v tham gia mang tớnh hỡnh thc, mc cao hn l trao quyn ngi
dõn ch tham gia mt s khõu ca d ỏn nh xp hng u tiờn cỏc nhu cu, úng gúp ngun lc v thc hin d
ỏn. Tuy nhiờn, t l ngi dõn tham gia mc ny cũn thp. Do ú, cỏc chng trỡnh, d ỏn gim nghốo trong
thi gian ti, cn cú gii phỏp huy ng ngi dõn tham gia nhiu hn, thc cht hn v ch ng hn nhm hng
ti mc tiờu gim nghốo mt cỏch bn vng nc ta.
T khúa: Gim nghốo, s tham gia, s tham gia ca ngi dõn, d ỏn gim nghốo, min nỳi phớa Bc.

Citizen Participation in the Northern Mountains Poverty Reduction Project - Phase 2:
A Case Study of Sinh Phinh Commune, Tua Chua District, Dien Bien Province
ABSTRACT


S tham gia ca ngi dõn vo d ỏn gim nghốo cỏc tnh min nỳi phớa Bc - giai on 2: Trng hp xó
Sớnh Phỡnh, huyn Ta Chựa, tnh in Biờn

Sớnh Phỡnh l mỷt xó nghốo thuỷc huyn
Tỵa Chựa, tợnh in Biờn vi 100% ngi dõn
l ững bo Mụng v t l nghốo cao (57,34%)
vo nởm 2015, gỗp 3,8 lổn trung bỡnh cỵa vựng
Tõy Bớc (UBND xó Sớnh Phỡnh, 2016). Xó Sớnh
Phỡnh l mỷt trong nhng xó c hng li t
d ỏn Giõm nghốo cỏc tợnh min nỳi phớa Bớc giai oọn 2 (GNMNPB-2). Trong quỏ trỡnh trin
khai d ỏn, chớnh quyn a phng cng nh
ban quõn lý d ỏn rỗt chỳ trừng huy ỷng s
tham gia cỵa ngi dõn. Bỏo cỏo giỏm sỏt d ỏn
GNMNPB-2 hng nởm cho thỗy d ỏn tuy cú tợ
l ngi dồn tham gia cao nhng chỗt lng v
mc ỷ tham gia cũn nhiu thỏch thc (D ỏn
GNMNPB-2, 2013, 2014, 2015).
Vi mc tiờu lm rừ mỷt cỏch ton din bõn
chỗt cng nh mc ỷ s tham gia cỵa ngi
dõn theo cỏc khớa cọnh th ch - chớnh sỏch,
nghiờn cu c thc hin da trờn kt quõ
tựng hp ti liu th cỗp cũ liờn quan n d ỏn,
iu tra chừn mộu 60 ngi dõn xó Sớnh Phỡnh,
phúng vỗn sõu cỏn bỷ d ỏn, cỏn bỷ a phng
v s dng cỏc phng phỏp thứng kờ mụ tõ,
thứng kờ so sỏnh phõn tớch. Kt quõ nghiờn
cu cho thỗy cũ 30% ngi dồn ó tham gia vo
d ỏn giõm nghốo mc ỷ trao quyn trong
mỷt sứ giai oọn cỵa d ỏn nh xp họng nhu

chừn iu tra v chừn ngộu nhiờn mỳi thụn
vi sứ lng nh sau: thửn T L Cỏo 25 hỷ;
thụn Trọi Trng 21 hỷ v thụn Phiờng Pỏng 14
hỷ; 2) Phúng vỗn bỏn cỗu trýc ọi din ban phỏt
trin xó, ban giỏm sỏt xó, cỏn bỷ d ỏn, tự cụng
tỏc cỵa cỏc thửn c khõo sỏt. Bõng húi bỏn
cỗu trỳc bao gữm nhng cõu húi liờn quan ti
chớnh sỏch v vic thc thi cỏc chớnh sỏch nhỡm
thýc ốy s tham gia cỵa ngi dõn trong d ỏn
GNMNPB-2.
2.2. X lý v phõn tớch thụng tin
Ton bỷ thụng tin thu thờp c x lý bỡng
phổn mm SPSS.
Nghiờn cu s dng phng phỏp thứng kờ
mụ tõ, phng phỏp thứng kờ so sỏnh phõn
tớch s tham gia cỵa ngi dõn trong d ỏn
GNMNPB-2 trin khai tọi xó Sớnh Phỡnh.

3. S THAM GIA CA NGI DN X
SNH PHèNH VO D N GIM NGHẩO
3.1. Tng quan v d ỏn gim nghốo ti xó
Sớnh Phỡnh
D ỏn Giõm nghốo cỏc tợnh min nỳi phớa
Bớc l s phứi hp gia Bỷ K hoọch v ổu t
v Ngõn hng Th gii (NHTG) trin khai tọi 6
tợnh gữm: Lo Cai, Phỳ Thừ, Yờn Bỏi, Sn La,
Hũa Bỡnh, Bớc Giang - giai oọn 1 (2006-2010)
tờp trung vo vic ốy mọnh ng dng khoa hừc
k thuờt trong sõn xuỗt nụng nghip, xõy dng
cỏc cụng trỡnh họ tổng quy mụ nhú. Kt thỳc

- Lp k hoch gii quyt cỏc
khú khn/nhucu

Liu phỏp
Khụng tham gia
B iu khin

Ngun: Arnstein (1969), Schusterman (1997) v David Michael (2007).

Hỡnh 1. Khung phõn tớch s tham gia ca ngi dõn trong d ỏn gim nghốo
- Xõy dng c s họ tổng phc v sõn xuỗt
nhỡm tởng khõ nởng tip cờn cỵa ngi dõn
- Nồng cao nởng lc th ch cỵa chớnh quyn
a phng v nởng lc sõn xuỗt cỵa ngi dõn
- ốy mọnh liờn kt tiờu th nụng sõn v
cỏc sỏng kin trong kinh doanh.
ọt c ba mc tiờu trờn, d ỏn c
thit k vi 4 hp phổn (D ỏn GNMNPB-2,
2011), bao gữm: (1) Phỏt trin kinh t huyn,
tởng cng liờn kt th trng v phỏt huy cỏc
sỏng kin; (2) Ngõn sỏch phỏt trin xó vi 4 tiu
hp phổn l: Hỳ tr xõy dng c s họ tổng giao
thụng, thỵy li; Cõi thin sinh k thụng qua
phỏt trin cỏc hoọt ỷng sõn xuỗt nh trững
trừt, chởn nuửi, tởng cng khõ nởng tip cờn
th trng cho cỏc hỷ nụng dõn; Hỳ tr ph n
phỏt trin cỏc hoọt ỷng kinh t, xó hỷi; Hỳ tr
cụng tỏc vờn hnh v bõo trỡ cỏc cửng trỡnh c s
họ tổng c xõy dng; (3) Tởng cng nởng lc
lờp k hoọch, hỳ tr o tọo cỏn bỷ huyn, xó,

n trng thỡ cũ 10% cha tứt nghip tiu hừc.
Trong sứ ngi c húi, khụng cú ai hừc v tứt
nghip trung hừc phự thửng. Trỡnh ỷ hừc vỗn
thỗp l mỷt trong nhng nguyờn nhõn cõn tr
s tip cờn v tham gia d ỏn cỵa ngi dõn.

873


S tham gia ca ngi dõn vo d ỏn gim nghốo cỏc tnh min nỳi phớa Bc - giai on 2: Trng hp xó
Sớnh Phỡnh, huyn Ta Chựa, tnh in Biờn

Bng 1. Thụng tin v ngi c phng vn v h c phng vn
Ch tiờu
1. Tui bỡnh quõn ca ngi c phng vn

VT

Giỏ tr

T l (%)

tui

38

- Nam

ngi


ngi

12

20

- Tt nghip THCS

ngi

9

15

- Nụng nghip

56

93,3

- Cỏn b xó, thụn

1

1,7

- Lm thuờ

2


11,7

2. Gii tớnh ca ngi c phng vn

3. Trỡnh hc vn ca ngi c phng vn

4. Ngh nghip ca ngi c phng vn

5. Tỡnh trng nghốo ca h

V ngh nghip, cú ti 93,3% ngi c
phúng vỗn cú ngh chớnh l sõn xuỗt nụng
nghip. Chợ cú mỷt tợ l nhú lm cỏn bỷ xó, thụn
hoc buụn bỏn nhú. Trỡnh ỷ họn ch v khụng
bit ting phự thửng ó cõn tr ngi dõn tỡm
kim vic lm phi nụng nghip thnh phứ
in Biờn Phỵ v cỏc a phng khỏc. a sứ
ngi dõn sứng da vo sõn xuỗt nụng nghip,
do iu kin a hỡnh v thi tit khớc nghit
nờn mỳi nởm Sớnh Phỡnh chợ canh tỏc c 1
v lỳa hoc 1 v ngụ, sõn xuỗt cỵa cỏc hỷ cũn
mang tớnh chỗt t cung t cỗp nờn thu
nhờp thỗp.
Kt quõ iu tra cho thỗy trong suứt giai
oọn cỵa d ỏn giõm nghốo cỏc tợnh min nỳi
phớa Bớc giai oọn 2, 93,3% hỷ ó tng thuỷc hỷ
nghốo. Trong ũ, hn 50% sứ hỷ nghốo kinh niờn
tc l nghốo tỗt cõ cỏc nởm trong giai oọn
2010-2015 cỵa d ỏn; 26,7% hỷ cũ nởm thuỷc
din hỷ nghốo v cũ nởm thoỏt nghốo hay củn


Bng 2. Ngi dõn tham gia xỏc nh nhu cu
Hỡnh thc
tham gia

Biu hin ca s tham gia

S lng
(ngi)

T l
(%)

1. Khụng tham gia

B iu khin

18

30

2. Tham d cuc hp nghe thụng bỏo v nhng
ni dung d ỏn s trin khai

c thụng tin

20

33,3



H tr cỏc hot
ng
sn xut

H tr ph n
phỏt trin
kinh t, xó hi

Biu 1. Ngi dõn tham gia phn ỏnh nhu cu v cỏc tiu hp phn
Bng 3. Ngi dõn tham gia xp hng u tiờn cỏc nhu cu
Biu hin ca s tham gia

Hỡnh thc tham gia

S h

T l
(%)

1. Khụng tham gia

B iu khin

28

46,7

2. Tham gia theo hng dn ca t cụng tỏc


vờy, 70% ngi dõn tham gia di hỡnh thc B
iu khin hay mc Khửng tham gia.

Mc tham gia
Khụng tham gia

Ngi dõn c trao quyn

Mc dự vờy, trong xp họng nhu cổu cú 10%
ngi dõn tham gia hỡnh thc y quyn v
20% tham gia di hỡnh thc ứi tỏc. Do
ũ, cõ 30% ngi dõn tham gia mc c
trao quyn.
Bờn cọnh mỷt sứ ớt ngi dõn tham gia tớch
cc vo vic xp th t u tiờn cỏc nhu cổu thỡ
cú gổn mỷt na (46,7%) khụng tham gia. Lý do
chỵ yu vộn l cửng tỏc thửng tin cha ổy ỵ
nờn ngi dõn khụng bit n d ỏn hoc khụng

875


S tham gia ca ngi dõn vo d ỏn gim nghốo cỏc tnh min nỳi phớa Bc - giai on 2: Trng hp xó
Sớnh Phỡnh, huyn Ta Chựa, tnh in Biờn

c mi hừp (46,7%). Tng ng vi sứ ny l
41,7% sứ ngi cho rỡng hừ khụng bit cỏch xp
họng nh th no do hừ khụng bit m. iu
ny ủi húi cỏn bỷ d ỏn cổn lm tứt hn vai trũ
hng dộn v thỳc ốy ngi dõn tham gia.

mang tớnh hỡnh thc trong khồu lờp k hoọch
(Bõng 4).

Trong sứ 40% sứ ngi khụng tham gia lờp
k hoọch thỡ 12,5% sứ ngi cho rỡng hừ khụng
bit lờp k hoọch, 20,8% sứ ngi cho rỡng ũ
khụng phõi l nhim v cỵa hừ; sứ cũn lọi hừ
khửng c mi hoc khụng bit n d ỏn.

Cú 7 loọi tiu d ỏn c ngi dồn ũng
gúp ý kin cho cỏc bõn k hoọch (ữ th 2).
Trong ũ, k hoọch xõy dng c s họ tổng nh

Bng 4. Ngi dõn tham gia lp k hoch
Hỡnh thc
tham gia

S
h

T l
(%)

Mc
tham gia

1. Khụng tham gia

B iu khin



Biu hin ca s tham gia

Nuụi g

5%

Nuụi bũ sinh sn

5%

Nuụi dờ sinh sn

5%

Nuụi ln sinh sn

10%

Nuụi ln tht

15%

Xõy ng bờ tụng liờn thụn

31,7%

Xõy ng bờ tụng vo khu sn xut

20%


S h

T l (%)

Tng s h iu tra

60

100

I. S h tham gia úng gúp ngun lc

32

53,3

1. S h gúp tin

22

36,7

2. S h gúp lao ng

23

38,3

3. S h gúp t ai

2. i ng

95.444.000

1,2

3. Dõn gúp

736.859.000

9,1

Ghi chỳ: Ban Phỏt trin xó Sớnh Phỡnh, 2015.

úng gúp t nguyn:
- t ai: 43,3%
- Lao ng: 33,3%

Ngi dõn
iu khin

Ngi dõn c
trao quyn

Mc úng gúp c ngi dõn thng
nht trong cuc hp:
- Lao ng: 51,6%

1. Mc úng gúp theo quy nh ca
chớnh quyn:

nguữn lc cho d ỏn. Lý do chỵ yu hừ a ra l
do nghốo nờn khụng cú tin ũng gũp (67,9%
sứ hỷ khửng tham gia ũng gũp nguữn lc); sứ
cũn lọi do hừ khửng c huy ỷng hoc khụng
bit n d ỏn.
Hỡnh thc ũng gũp cng cũ s khỏc nhau
gia cỏc nguữn lc v cỏc hỷ dồn. ứi vi tin,
ngi dồn ũng gũp chỵ yu di hỡnh thc B
iu khin. Trong khi ũ, lao ỷng ngi dõn
ũng gũp di hỡnh thc cao hn, mc ũng gũp
chỵ yu l t nguyn hoc c ngi dõn thứng
nhỗt trong cỏc cuỷc hừp. V nguữn lc ỗt ai,
gổn mỷt na sứ hỷ ũng gũp mỷt cỏch t
nguyn, sứ cũn lọi ũng gũp theo s huy ỷng
cỵa chớnh quyn a phng (Hỡnh 2).
Bỏo cỏo cỵa Ban Phỏt trin xó cng cho

thỗy tợ l ũng gũp cỵa ngi dõn chợ chim t l
nhú trong tựng nguữn vứn cỵa d ỏn (9,1%).
Trong ũ, ũng gũp cỵa hừ chỵ yu cho cỏc tiu
d ỏn v sõn xuỗt v c s họ tổng. Cỏc tiu d
ỏn v vờn hnh v bõo trỡ cụng trỡnh họ tổng
thiu s ũng gũp cỵa ngi dõn. Vỡ vờy, ngi
dồn cha cũ ý thc trong vic gi gỡn, bõo trỡ v
duy tu cỏc cửng trỡnh c xõy dng (Bõng 6).
b. Thc hin cỏc hot ng ca d ỏn
Tọi bõng 7 cú th thỗy; trong quỏ trỡnh
trin khai cỏc hoọt ỷng cỵa d ỏn, cú nhiu
ngi dõn cũn th khửng tham gia (43,3 %). Sứ
cũn lọi u tham gia mc ỷ cao Ngi dõn


15,0

Ngi dõn c trao quyn

25

41,7

3. Tham gia cỏc nhúm s thớch

8

Ngi dõn iu khin: 0%

7

c y quyn: 0%

6

i tỏc: 5%
(L thnh viờn BOS)

5

ng viờn: 0%

4


Tuy nhiờn, cú nhiu hoọt ỷng cung cỗp
hng húa, dch v nh: cung cỗp con giứng, vờn
hnh, bõo trỡ c s họ tổng cha cũ s tham
gia cỵa ngi dõn.
3.3.5. Tham gia giỏm sỏt, ỏnh giỏ d ỏn
Kt quõ khõo sỏt tọi hỡnh 3 cho thỗy chợ cú
hn 30% ngi dõn tham gia vo khõu giỏm sỏt
v ỏnh giỏ d ỏn v cũn lọi 66,7% ngi dõn
khụng tham gia vo nỷi dung ny. Khụng chợ sứ
ngi dõn tham gia giỏm sỏt v ỏnh giỏ d ỏn
họn ch m chỗt lng tham gia cũn thỗp. Hổu
ht ngi dõn tham gia mc ỷ hỡnh thc
(28,3%), t l ngi dồn c trao quyn chợ cú
5% nhng cng chợ dng mc ỷ ứi tỏc. Mc
ỷ c ỵy quyn hay chỵ ỷng tham gia cỏc
hoọt ỷng giỏm sỏt, ỏnh giỏ cha cũ s tham
gia cỵa ngi dõn. iu ny chng tú ngi dõn
cũn th trong vic tham gia thõo luờn, bn bọc
v thc hin cỏc cụng vic cỵa khõu giỏm sỏt,
ỏnh giỏ cỹng vi chớnh quyn a phng, cỏc
iu phứi viờn v cỏn bỷ d ỏn. Do ũ, trong thi
gian ti d ỏn cổn tởng cng tuyờn truyn v
quyn li cỵa ngi dõn trong cụng tỏc giỏm sỏt
ững thi cổn cũ c ch chớnh sỏch thu hỳt v
khớch l s tham gia cỵa ngi dõn.

4. KT LUN
S tham gia cỵa ngi dõn mỷt cỏch chỵ
ỷng cõ v hỡnh thc v mc ỷ cũ ý nghùa vử
cựng quan trừng trong vic ọt c cỏc mc

sỏch cho cỏc thụn da trờn tợ l ngi dõn tham
gia. ồy chớnh l bi hừc thnh cụng t phong
tro Saemaul Hn Quức.
Tởng cng cụng tỏc truyn thửng ngi
dõn nớm c nhng thụng tin v d ỏn. a
dọng hũa cỏc kờnh thửng tin: loa phỏt thanh a
phng; dỏn thửng tin tọi nh vởn hũa thửn, xó;
phự bin qua cỏc cuỷc hừp thụn, bõn v cuỷc hừp
cỵa cỏc tự chc on th, xó hỷi.
o tọo, tờp huỗn nõng cao nhờn thc cỵa
ngi dõn v tổm quan trừng cỵa s tham gia,
nồng cao nởng lc thc hin vic xp họng nhu
cổu, xõy dng k hoọch cng nh thc hin,
giỏm sỏt, ỏnh giỏ d ỏn;
Thay ựi cỏch thc tự chc cỏc buựi hừp. Cỏc
cuỷc hừp thụn, bõn nờn tự chc riờng cho ngi
dồn. Cũ nh vờy, cỏc ý kin thõo luờn cỵa ngi
dõn mi khụng b õnh hng bi ngi bờn ngoi
cỷng ững, hừ s bt rt rố v cõm thỗy t tin
hn khi by tú ý kin, quan im cỵa mỡnh.
Chỳ trừng khuyn khớch ngi dõn tham gia
giỏm sỏt v ỏnh giỏ d ỏn. Cổn cũ c ch thu
hỳt ngi dõn tham gia trc tip v giỏn tip vo
khồu giỏm sỏt, ỏnh giỏ d ỏn bỡng cỏch tọo
iu kin ngi dõn tham gia cỏc tự giỏm sỏt
v khen thng nu ngi dõn phỏt hin ra
nhng sai phọm trong thc hin cỏc tiu d ỏn.

TI LIU THAM KHO
Arnstein S. (1969). A Ladder of Citizen Participation.

action: Participatory in Planning in San Fernando,
Buenos Aires, Argentina. IIED Working Paper 6
on Poverty Reduction Urban Areas.
UBND xã Sính Phình (2016). Báo cáo tổng kết tình
hình phát triển kinh tế xã hội của xã Sính Phình,
huyện Tủa Chùa.