LẬP MÔ HÌNH 3 CHIỀU CÓ SỰ
THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN
(Participatory 3 Dimensional Modelling)

I. GIỚI THIỆU CHUNG
Nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và suy thoái
nghiêm trọng, con người đã nhận ra một đều là phải có sự hợp tác
và tham gia tích cực của các bên liên quan nhằm đảm bảo quản lý
bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Các dữ liệu về sở
hữu, sử dụng và tiếp cận tài nguyên sẽ không thật sự có ý nghĩa
nếu chúng không được trực quan hoá bằng cách thể hiện sự phân
bố tài nguyên trên một vùng đất nhất định.
Hệ thống thông tin địa lý (GIS) với các ý tưởng lấy cộng
đồng làm trung tâm. Xu hướng này được chú ý đặc biệt trong
công tác thu thập thông tin 3 chiều và cho phép những bên liên
quan đóng góp ý kiến trong việc quyết định quản lý môi trường
của họ sao cho tốt nhất. Do đó phương pháp lập mô hình 3 chiều
có sự tham gia của cộng đồng được coi là phương pháp trực quan
sinh động giúp GIS tiếp cận gần hơn với cộng đồng. Đây là
phương pháp kết hợp thông tin 3 chiều truyền thống và kiến thức
của người dân.

II. ĐỐI TƯỢNG
Mô hình 3 chiều có sự tham gia của cộng đồng
thường được thực hiện ở một khu vực không lớn lắm
(Khu bảo tồn thiên, Vườn quốc gia, một Xã, một
Thôn, ).

III. MỤC TIÊU
- Nâng cao nhận thức của cộng đồng địa phương

 Đường bình độ.
 Điểm cao
 Dông núi.
 Sườn núi.
 Khe, suối
 Tỷ lệ bản đồ
 Chú giải bản đồ

MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ
BẢN
Bản đồ minh hoạ

Bản đồ: là lĩnh
vực hoạt động khoa
học kỹ thuật thu nhận
và xư lý các thông
tin, dữ liệu từ quá
rình đo đạc, khảo sát
thực địa để biểu thị
trên bề mặt trái đất
dưới dạng mô hình
thu nhỏ bằng hệ
thống ký hiệu và màu
sắc theo quy tắc toán
học nhất định

Các đường đồng mức Điểm cao 960 m
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Đường đồng mức và điểm cao:

nhưng cho phép xác định chính xác vị trí nào đó trên bản đồ
dưới dạng số. Mỗi đường lưới có con số đại diẹn ở cạnh ngoài
của bản đồ.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Chú giải bản đồ: Sử dụng hệ thống màu và các qui
tắc toán học và ký hiệu để giải thích các khu vực cấu
thành nên bản đồ. Bản đồ không có chú giải sẽ trở nên
vô nghĩa và vô dụng.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

IV. CÁC BƯỚC TIÊN
HÀNH
2.2. Xây dựng “mô hình trắng”.
Đây là bước cơ bản chuyển tải các thông tin sơ cấp
từ bản đồ lên mô hình thông qua kỹ thuật ghép nối
các lớp carton được cắt theo đường bình độ. Việc xây
dựng ‘mô hình trắng’ nên do một số các em học sinh
thực hiện dưới chỉ dẫn của cán bộ KBT và cán bộ tư
vấn. Công việc này tiến hành theo các bước:
-
Cố định các điểm cao từ bản đồ lên bàn gỗ.
-
Chia các thành viên tham gia thành 3 nhóm:
+ Nhóm tô vẽ:
+ Nhóm cắt:
+ Nhóm lắp ráp các lớp carton:IV. CÁC BƯỚC TIẾN

mô hình. Sau khi đã phân tích các dữ liệu thứ cấp và nhất
trí với sự tham gia của người dân địa phương, đặt biệt là
người lớn tuổi, người thường xuyên vào rừng, các già
làng trưởng bản, thợ săn, tiến hành mã hoá các thông
tin đó lên mô hình bằng hệ thống màu và dụng cụ được
chuẩn bị sẵn. Sự tranh luận, chia sẽ, đàm phán và kiểm
tra chéo lẫn nhau của cộng đồng sẽ giúp cho mỗi người
dân hiểu rõ hơn về khu vực họ sinh sống.

IV. THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH

Giới thiệu mục tiêu, quá trình xây dựng mô hình trắng

IV. THẢO LUẬN TRÊN MÔ HÌNH
- Chia nhóm các đối tượng tham gia thảo luận thành 2 nhóm nhỏ.
+ Nhóm 1: Gồm những người hiểu biết rõ nhất về khu vực (là những
người lớn tuổi, các già làng trưởng bản, người thường xuyên vào rừng,
thợ săn, nhóm này cơ bản hiểu rõ các vấn đề dưới đây và trên toàn bộ
diện tích KBT). Họ sẽ làm việc ngay trên mô hình, cuộc thảo luận cần
định hướng từ dễ đến khó, tập trung các vấn đề sau:
* Xác định và nêu tên của các đối tượng quen thuộc như sông suối,
đường sá, địa danh đồi núi,
* Xác định ranh giới (chú ý đặc biệt khu vực tranh chấp).
* Xác định hiện trạng sử dụng đất và rừng trong khu vực.
* Về tài nguyên động thực vật rừng trong khu vực (chú ý các loài
động thực vật quý hiếm có nguy cơ đe doạ cao).
+ Nhóm 2: Gồm các đối tượng thực hiện các thao tác mã hoá tạm thời
các thông tin lên mô hình bằng hệ thống công cụ chuẩn bị sẳn (len sợi,
giấy màu, …)