ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH ĐẮC THẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN
NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT
- HẬU CẦN CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH ĐẮC THẬP

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN
NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT
- HẬU CẦN CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS.TRẦN ANH TUẤN

HÀ NỘI - 2019


anh chị, bạn bè đồng nghiệp quan tâm góp ý để luận văn được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày…. tháng 6 năm 2019
Tác giả

Trịnh Đắc Thập

ii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TT Viết tắt

Cụm chữ nguyên văn

1.

Bộ GD&ĐT

Bộ Giáo dục và Đào tạo

2.

CAND

Công an nhân dân

3.

CNTT


Trang
Lời cam đoan....................................................................................................................... i
Lời cảm ơn .......................................................................................................................... ii
Danh mục các từ viết tắt ................................................................................................. iii
Danh mục các bảng........................................................................................................ viii
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ ........................................................................... ix
MỞ ĐẦU ............................................................................................................................ 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN .............. 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 7
1.1.1. Khái lược một số nghiên cứu tiêu biểu về quản lý hoạt động
học tập ........................................................................................................................ 7
1.1.2. Một số nghiên cứu tiêu biểu về quản lý hoạt động học tập
trong các trường đại học kỹ thuật và các trường thuộc khối lực
lượng vũ trang ........................................................................................................ 10
1.2. Những khái niệm cơ bản .................................................................................... 13
1.2.1. Hoạt động học tập và hoạt động học tập ở đại học .......................... 13
1.2.2. Quản lý hoạt động học tập ở đại học .................................................... 16
1.2.3. Quản lý hoạt động học tập của học viên Công an nhân dân .......... 18
1.3. Nội dung quản lý hoạt động học tập của học viên các trƣờng đại
học Công an nhân dân................................................................................................. 20
1.3.1. Tổ chức giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho giảng
viên, cán bộ quản lý và học viên về hoạt động học tập................................ 20
1.3.2. Quản lý chương trình, kế hoạch học tập, NCKH của học viên ...... 21
1.3.3. Quản lý hoạt động học tập trên lớp ...................................................... 22
1.3.4. Quản lý hoạt động thực hành, thực tập ................................................ 25
1.3.5. Quản lý hoạt động tự học tập, nghiên cứu khoa học của học
viên sau giờ lên lớp ............................................................................................... 25
1.3.6. Quản lý các điều kiện đảm bảo và môi trường học tập của học viên........ 26


2.3. Thực trạng hoạt động tự học tập của học viên ngành Công nghệ
thông tin tại Trƣờng Đại học Kỹ thuật - Hậu cần CAND .............................. 37
2.3.1. Về mặt hành động ...................................................................................... 37
2.3.2. Về mặt thái độ ............................................................................................. 39
v


2.3.3. Về mặt nhận thức ....................................................................................... 40
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học viên ngành Công
nghệ thông tin tại Trƣờng Đại học Kỹ thuật - Hậu cần CAND ................... 43
2.4.1. Về nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho giảng viên, cán bộ
quản lý và học viên về hoạt động học tập của học viên............................... 43
2.4.2. Về quản lý chương trình, kế hoạch học tập, NCKH của học viên ....... 48
2.4.3. Về quản lý HĐHT trên lớp và hoạt động thực hành, thực tập ....... 52
2.4.4. Quản lý hoạt động thực hành, thực tập ................................................ 54
2.4.5. Quản lý các hoạt động tự học tập, nghiên cứu khoa học của
học viên sau giờ lên lớp ....................................................................................... 55
2.4.6. Về quản lý các điều kiện đảm bảo và môi trường học tập của
học viên .................................................................................................................... 60
2.5. Nguyên nhân và các vấn đề cần giải quyết .................................................. 62
2.5.1. Nguyên nhân của những ưu điểm .......................................................... 62
2.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế ........................................................... 63
Tiểu kết chƣơng 2 ......................................................................................................... 65
CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA
HỌC VIÊN NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI TRƢỜNG ĐẠI
HỌC KỸ THUẬT- HẬU CẦN CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG BỐI
CẢNH HIỆN NAY......................................................................................................... 66
3.1. Quan điểm xây dựng các biện pháp quản lý HĐHT của học
viên Công nghệ thông tin Trƣờng ĐHKT - HC CAND trong bối
cảnh hiện nay ................................................................................................................. 66



DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Mức độ tham gia của học viên CNTT vào các hoạt động thực
hành, thực tập ở trường............................................................................ 40
Bảng 2.2: Mức độ đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ chuyên môn của học viên
ngành Công nghệ thông tin hiện nay.................................................... 41
Bảng 2.3: Thống kê phân loại học tập của học viên từ năm 2013-2017 ........ 43
Bảng 2.4: Nhận định của cán bộ, giảng viên và học viên về thực trạng ý
thức học tập và động cơ học tập của học viên ngành CNTT
hiện nay ....................................................................................................... 47
Bảng 2.5: Tình hình xây dựng các loại văn bản, quy chế, quy định về
quản lý HĐHT của học viên ................................................................... 48
Bảng 2.6: Mức độ yêu thích của học viên CNTT đối với HĐHT trên lớp ........... 53
Bảng 2.7: Ý kiến đánh giá của cán bộ, giảng viên và học viên về thực
trạng HĐHT ngoài giờ lên lớp của học viên ngành CNTT
hiện nay ....................................................................................................... 58
Bảng 2.8: Những khó khăn học viên ngành CNTT gặp phải khi tham
gia các HĐHT ............................................................................................ 61
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm về mức độ cấp thiết của các biện pháp ....... 91
Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của các biện pháp .......... 93
Bảng 3.3: Mối tương quan giữa mức độ tính cấp thiết và tính khả thi ........... 95

viii


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Mức độ yêu thích của học viên CNTT đối với các hoạt
động học tập trên lớp .......................................................................... 39
Biểu đồ 2.2: Kết quả học tập của học viên ngành CNTT từ năm học

vực nghề nghiệp sau này và là nền tảng cho hoạt động tự học, tự nghiên cứu.
Vì vậy, ngoài học tập trên lớp theo chương trình chính khoá, học viên, sinh
viên còn phải tích cực đọc thêm sách và tài liệu tham khảo để tự phát triển kiến
thức cho mình, tranh thủ sự giúp đỡ của giảng viên để đào sâu kiến thức
chuyên môn...
Với tầm quan trọng như vậy của HĐHT, cũng như việc quản lý hoạt
động này của học viên, sinh viên lại càng mang ý nghĩa quan trọng đối với
các trường đại học, đó là một trong những nội dung trọng yếu của công tác
quản lý giáo dục trong nhà trường, tiến hành theo quy chế Bộ Giáo dục &
Đào tạo (Bộ GD&ĐT). Quản lý HĐHT của học viên, sinh viên bao hàm quản
lý thời gian và chất lượng học tập, quản lý tinh thần thái độ và phương pháp
học tập nhằm thực hiện đồng bộ và toàn vẹn các nhân tố: mục tiêu học tập,
nội dung học tập, phương pháp học tập, chủ thể học tập, điều kiện- phương
tiện học tập, quy chế học tập…. Quản lý tốt HĐHT của học viên, sinh viên sẽ
nâng cao hiệu quả học tập của họ.
Là một trường trong hệ thống các trường Công an nhân dân (CAND),
Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân (ĐHKT-HC
CAND), trong đó có ngành công nghệ thông tin (CNTT) của trường, những

1


năm qua đã tích cực đẩy mạnh quản lý HĐHT của học viên. Qua đó, góp
phần tạo nên bề dày truyền thống trong giáo dục - đào tạo của nhà trường.
Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, sự
tác động của cách mạng công nghệ lần thứ tư và của công cuộc đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục, đã và đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt
động học tập của học viên ngành công nghệ thông tin cũng như học viên
Trường ĐHKT-HC CAND.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh mới, cũng như những sinh viên khác,

3.1. Khách thể nghiên cứu: HĐHT của học viên ngành CNTT Trường
ĐHKT-HC CAND.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý HĐHT của học viên ngành CNTT của
Trường ĐHKT-HC CAND trong bối cảnh hiện nay.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Luận văn này sẽ tập trung vào trả lời hai câu hỏi nghiên cứu sau:
1) Thực trạng HĐHT và thực trạng quản lý HĐHT của học viên ngành
CNTT tại Trường ĐHKT-HC CAND có những vấn đề gì cần phải giải quyết
để đạt được mục đích, yêu cầu đặt ra?
2) Ban lãnh đạo nhà trường cần có những biện pháp như thế nào, vừa
phù hợp với những cơ sở lý luận khoa học quản lý giáo dục, vừa giải quyết
được những vấn đề thực tiễn đặt ra để nâng cao chất lượng quản lý HĐHT
của học viên ngành CNTT trong bối cảnh hiện nay?
5. Giả thuyết nghiên cứu
Thực trạng quản lý HĐHT của học viên ngành CNTT tại Trường
ĐHKT-HC CAND hiện nay còn một số vấn đề bất cập, có ảnh hưởng xấu
đến chất lượng đào tạo. Nếu đề xuất và thực hiện các biện pháp quản lý
HĐHT của học viên ngành CNTT phù hợp với cơ sở lý luận khoa học quản
lý giáo dục và giải quyết được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn quản lý
HĐHT trong bối cảnh hiện nay, sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
của ngành và của nhà trường.
3


6. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa, làm rõ cơ sở lý luận về quản lý HĐHT của học viên ở
các trường đại học kỹ thuật CAND trong bối cảnh hiện nay.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý HĐHT của học viên ngành
CNTT tại Trường ĐHKT-HC CAND.
- Đề xuất các biện pháp quản lý HĐHT của học viên ngành CNTT tại

đề đã và đang diễn ra nhằm đúc rút thành những kinh nghiệm về quản lý
HĐHT của học viên ngành CNTT ở Trường ĐHKT-HC CAND;
Phương pháp nghiên cứu từ các công cụ quản lý: chương trình, quy
trình đào tạo; một số bài giảng của giảng viên; hệ thống sổ sách của cán bộ
quản lý và kế hoạch học tập công tác của học viên ngành CNTT;
- Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý về một số vấn đề lý luận
và thực tiễn có liên quan tới việc nghiên cứu đề tài và đánh giá tính khả thi
của các biện pháp đề xuất…
9. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
9.1. Ý nghĩa lý luận
Sau khi nghiên cứu và bảo vệ thành công, đề tài có thể được sử dụng
nhằm nâng cao nhận thức về quản lý HĐHT của học viên ngành CNTT
Trường ĐHKT-HC CAND, hoàn thiện hơn về công tác quản lý HĐHT của
học viên ngành CNTT Trường ĐHKT-HC CAND và các trường có điều kiện
tương đồng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thực tiễn về vấn đề này.
Đồng thời, đề tài còn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các công trình
nghiên cứu có liên quan.
9.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Kết quả nghiên cứu góp phần làm cho công tác quản lý học viên
ngành CNTT Trường ĐHKT-HC CAND khoa học hơn, phù hợp hơn để góp
5


phần nâng cao chất lượng đào tạo trong lực lượng Công an nói riêng và ở
nước ta nói chung.
- Kết quả nghiên cứu sẽ làm tài liệu quan trọng cho cán bộ và cơ quan
thực hiện nhiệm vụ quản lý HĐHT của học viên của các nhà trường. Đó cũng
là tài liệu hữu ích để những người lãnh đạo nghiên cứu, tham khảo phục vụ
các hoạt động chuyên môn.

Kô-men-xky J.A. (1592 - 1670) - Nhà giáo dục vĩ đại người Cộng hoà
Séc, trong tác phẩm Phép dạy học vĩ đại của mình, ông cho rằng: người học
phải “nỗ lực tổ chức HĐHT của mình, dành thời gian tối đa có thể cho việc
học tập”. Theo ông, nhà trường là “xưởng rèn nhân cách”, quản lý học tập
phải tuân theo quy luật phát triển tự nhiên “như sinh hoạt của cỏ, cây, hoa, lá,
của cuộc sống xem có phù hợp không, nếu không phù hợp sẽ trái quy luật và
dẫn tới đổ vỡ trong giáo dục”. Ông là người đầu tiên trong lịch sử giáo dục
thế giới, đã vạch ra một kế hoạch tổ chức học tập trong nhà trường, có trương
trình giờ giấc và kỷ luật.

7


Ở Việt Nam, tư tưởng quản lý hoạt động của người học trong quá trình
giáo dục đã được đề cập khá toàn diện và sâu sắc trong lịch sử giáo dục của
dân tộc ta, nhiều tư tưởng vẫn còn giá trị về lý luận và hiện thực to lớn đối với
công tác quản lý hoạt động của người học hiện nay.
Chu Văn An (1292 - 1370), một nhà giáo lỗi lạc dưới triều Trần. Ông
đã hướng người học biết vận dụng kiến thức soi sáng cho sự tìm hiểu cuộc
sống xã hội hiện thực. Ông nói “Ta chưa thấy một nước nào coi nhẹ sự học
mà khá lên được”, “Nhân bất học, bất tri lý”… Điểm nổi bật trong cách quản
lý của ông là “Nêu gương sáng cho kẻ sĩ học tập”.
Nguyễn Trãi (1380 - 1442), Ông là một nhà giáo dục lớn của dân tộc,
quan điểm về cách quản lý học tập của ông là phải hướng tới sự trong sáng
“Khoe tiết làu làu nơi học đạo”, do đó phải biết “Trừ độc, trừ tham, trừ bạo
ngược”, “Có nhân, có trí, có anh hùng”. Mặc dù coi trọng thi, thư, nhưng
Nguyên Trãi đề cao thực hành, cách quản lý hành động học tập làm sao cho
trò “học nhiều để biết nhiều”, “Đạo cốt ở thực hành”, đem cái sở học vận
dụng vào xã hội, vì mọi người.
Lê Quý Đôn (1726 - 1784), Ông hướng học trò với cách quản lý riêng

và thực tiễn;
- Đặng Bá Lãm (2005), Quản lý Nhà nước về giáo dục, lý luận và thực tiễn;
- Đề tài Thực trạng quản lý HĐHT của học sinh hiện nay ở một số trường
trung học phổ thông tỉnh Long An của tác giả Nguyễn Văn Đức (2010).
- Lưu Vũ Kim (2014), Nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục học sinh,
sinh viên, Tạp chí giáo dục số 84.
Tác giả đã luận giải làm rõ việc quản lý giáo dục học sinh, sinh viên là
quá trình tích cực, chủ động của các tổ chức, lực lượng có liên quan cùng xây
dựng các chương trình, kế hoạch và đề ra các biện pháp để cho cả chủ thể
quản lý và đối tượng quản lý cùng nhau thực hiện. Tác giả đã nhấn mạnh đến
vai trò của những người quản lý với các biện pháp của mình tác động vào chủ
9


thể quản lý, qua đó nhằm đánh giá thực trạng quản lý và đề xuất những giải
pháp để nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục của học sinh, sinh viên,...
Gần đây, nhiều luận văn, luận án đã chọn nghiên cứu, tìm giải pháp nâng
cao hiệu quả quản lý HĐHT của học sinh, sinh viên. Trong đó có thể kể đến:
- Luận văn Thạc sỹ của Mai Tiến Dũng (2013), đề tài “Quản lý HĐHT
của học sinh trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Tuyên Quang”.
Đề tài đề cập đến một số lý luận về HĐHT của học sinh trường Phổ thông dân
tộc nội trú tỉnh Tuyên Quang, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động này
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh của trường Phổ thông dân tộc
nội trú tỉnh Tuyên Quang.
- Luận án tiến sĩ của Võ Hồng Sơn (2017) đề tài “Quản lý HĐHT của
sinh viên cao đẳng trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ”.Trên cơ sở nghiên
cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lý HĐHT của sinh viên
cao đẳng trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay.
Tuy tiếp cận vấn đề quản lý giáo dục, quản lý nhà trường nói chung,

tác quản lý giáo dục học viên;
- Trần Xuân Dũng (2015): “Tăng cường các biện pháp quản lý, giáo
dục nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật trong sinh viên Trường Đại học Cảnh
sát nhân dân”, Tạp chí Khoa học giáo dục CAND, số 70, tháng 12/2015.
Tác giả bài báo đã chỉ ra sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp quản
lý, giáo dục nâng cao ý thức kỷ luật trong sinh viên Trường Đại học Cảnh
sát Nhân dân, là do ảnh hưởng từ sự phát triển vượt bậc của CNTT, đặc
biệt là mạng xã hội; việc quản lý, giáo dục, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật
trong sinh viên chưa thật sự khoa học, còn mang tính hình thức; bản
thân sinh viên chưa xác định được động cơ, mục đích học tập và rèn luyện
đúng đắn. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số biện pháp để tăng cường
quản lý, giáo dục ý thức tổ chức kỷ luật trong sinh viên Trường Đại học
Cảnh sát Nhân dân, góp phần xây dựng lớp thanh niên có bản lĩnh chính trị,
đạo đức cách mạng và lối sống đẹp…
12


Như vậy, vấn đề quản lý HĐHT của học viên, sinh viên đã có nhiều
công trình đề cập đến ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, chưa có công trình
nào đi sâu nghiên cứu về quản lý HĐHT của học viên ngành CNTT tại Trường
ĐHKT-HC CAND trong bối cảnh hiện nay. Dù vậy, những công trình và bài
viết trên chính là nguồn tài liệu bổ ích giúp học viên thực hiện luận văn này.
1.2. Những khái niệm cơ bản
1.2.1. Hoạt động học tập và hoạt động học tập ở đại học
1.2.1.1. Hoạt động học tập
Dưới góc độ của tâm lý học sư phạm, HĐHT là hoạt động lĩnh hội của
người học, đó là một hoạt động đặc thù nhằm lĩnh hội các tri thức, rèn luyện
các kỹ năng bằng các cách thức khác nhau nhằm hình thành và phát triển
nhân cách của người học.
Theo tác giả Phạm Viết Vượng, “Học tập là một hoạt động nhận thức

Sơ đồ 1.1. Cấu trúc quá trình dạy học
1.2.1.2. Hoạt động học tập ở đại học
Học tập ở trường đại học là hoạt động chủ đạo của sinh viên để chuẩn
bị hành trang về kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp, giúp họ sẵn sàng
bước vào môi trường lao động nghề nghiệp trong tương lai. Tác giả Nguyễn
Thạc (2009) đã định nghĩa về HĐHT ở đại học là “một loại hoạt động tâm lý
được tổ chức một cách độc đáo của sinh viên nhằm mục đích có ý thức là
chuẩn bị trở thành người chuyên gia phát triển toàn diện sáng tạo và có trình
độ nghiệp vụ cao” [40]. Học tập ở đại học chỉ thực sự mang lại hiệu quả đối
14